07 ناۋرىز, 2017

ارمىسىڭ, فۋتبول الامانى!

130 رەت
كورسەتىلدى
9 مين
وقۋ ءۇشىن
كوپتەن كۇتكەن جاڭا فۋتبول ماۋسىمى دا كەلىپ جەتتى. ەرتەڭ, ياعني 8 ناۋرىزدان باستاپ ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىنان سىنعا تۇسەتىن 12 كوماندا قاراشاعا دەيىن الا دوپ الامانىنىڭ كورىگىن قىزدىراتىن بولادى.

بەرگەر كەستەسى

الدىمەن پرەمەر-ليگانىڭ جۇيەسىنە توقتالىپ وتسەك. قازاقستان پرەمەر-ليگاسىندا بيىل تاعى 12 كوماندا وينايدى. بىراق بۇرىنعىداي العاشقى ەكى اينالىمنان كەيىن قوس التىلىققا بولىنبەيدى. بۇل جولى چەمپيونات بەرگەر كەستەسى بو­يىن­شا وتكىزىلەدى. وتكەن جىلعى ماۋسىم اياقتالعان سوڭ, جاڭا چەمپيوناتتىڭ فورماتىنا قاتىستى كوپتەگەن ۇسىنىستار ايتىلعان ەدى. پرەمەر-ليگاداعى كوماندالار سانىن 14 نەمەسە 16-عا دەيىن جەتكىزۋ ماسەلەلەرى كوتە­رىلدى. الايدا, سول بۇرىنعىسىنشا 12 كوماندا قالاتىن بولدى. قازاقستان كاسىپ­قوي فۋتبول ليگاسىنىڭ جالپى جينا­لىسىندا قابىلدانعان شەشىم وسىن­داي. ايتەۋىر, ءبىر وزگەرىس بار. ەندى ەل بىرىنشىلىگى ءۇش اينالىمدىق جۇيە­مەن وتكىزىلەدى. العاشقى ەكى اينالىمدا بارلىق كوماندالار ۇيدە جانە تۇزدە كە­ز­دەسىپ شىعادى. ال ءۇشىنشى اينالىم­داعى ماتچتار بەرگەر كەستەسى بويىنشا قۇراستىرىلادى.

پرەمەر-ليگامەن ءۇش كوماندا قوشتاسادى

پرەمەر-ليگاداعى وزگەرىستىڭ ءبىرى ماۋ­سىم سوڭىندا 11-ءشى جانە 12-ورىن العان كوماندالار بىردەن ءبىرىنشى ليگاعا ءتۇسىپ قالادى. ال 10-ورىنعا يە بولعان كوماندا «وتپەلى ماتچتا» باق سىنايدى. ەسەسىنە, ءبىرىنشى ليگاداعى ءبىرىنشى جانە ەكىنشى ورىن العان كوماندالار 2018 جىلى جوعارى توپتاعى مىقتىلار اراسىندا وينايتىن بولادى.

لەگيونەرلەر

لەگيونەرلەرگە قاتىستى ەرەجەگە دە ەشقانداي وزگەرىس ەنگەن جوق. سول بۇرىنعىشا ءار كوماندا حاتتاماعا 8 لەگيونەر تىركەي الادى. ونىڭ التاۋى ءبىر مەزەتتە الاڭعا شىعادى. سون­داي-اق, وسى كۇنگە دەيىن قازاقستان فۋتبو­لىندا لەگيونەر رەتىندە دوپ تەۋىپ كەلگەن نەناد ەريچ, ەۆگەني پوست­نيكوۆ, سەرگەي كۋتسوۆ, ۆياچەسلاۆ كوت­ليار, تاراس دانيليۋك, ميحايل باكاەۆ سەكىلدى ءبىر­نەشە ويىنشىنىڭ ارىزدارى قاناعات­تا­ندىرىلدى. ەندى ولار ءبىزدىڭ ەلدە قازا­قستان فۋتبولىنىڭ تۇلەگى رەتىندە ويناي­تىن بولادى. كاسىپقوي فۋتبول ليگاسى رەسمي سايتىنىڭ تۇسىندىرۋىنشە, ولار «قازاقستان فۋتبولىنىڭ تۇلەگى» ەرەجەسى قابىل­دانعانعا دەيىن ءبىزدىڭ ەلدىڭ ازاماتى بولعاندىقتان ارىزدارى قاناعات­تان­دىرىلىپتى.

چەمپيوندىقتان ۇمىتكەرلەر

باس جۇلدەدەن ۇمىتكەر دەپ «استانا» مەن «قايراتتى» عانا ايتۋعا بولاتىن سياقتى. وزگە كوماندالاردىڭ قۇرامى, قارجىلىق مۇمكىندىگى ەلىمىزدىڭ ەكى باس قالاسىنىڭ كومانداسىمەن باسەكەلەسە المايتىن ءتۇرى بار. «استانا» ماۋسىمارالىق ءۇزىلىس كە­زىندە ازدرەن لۋلاكۋ, يۆان ماەۆسكي رومان مۇرتازاەۆ, ديدار جالمۇقان, سەكىلدى جاڭا ويىنشىلارمەن تولىقتى. ال الەكسەي ششەتكين, سەرگەي مالىي, دجوردجە دەسپوتوۆيچ ۇشەۋىن «توبىلعا», روحەر كانياستى كيپردىڭ اپوەل كلۋبىنا ماۋسىمعا دەيىن جالعا بەردى. ەگەر ەلوردا كلۋبىنىڭ ويىنى جۇرمەي جاتسا, اتالعان فۋتبولشىلار قايتىپ ورالاتىن شىعار. تاڭات نوسەرباەۆ پەن ازات نۇرعاليەۆ تۋعان جەرلەرى – شىمكەنتتىڭ «ورداباسى» كلۋبىنا اۋىستى. شىنى كەرەك, «استانانىڭ» ويىنشى­لارىنىڭ دەڭگەيى ءدال قازىر «قايراتتان» ءسال تومەندەۋ. ونى باس باپكەر دە سەزەتىن سەكىلدى. باس جاتتىقتىرۋشى ستانيمير ستويلوۆ شابۋىل شەبىن كۇشەيتەتىن فۋتبولشى كەرەك دەگەندى ايتىپ قالدى. «قايرات» بىلتىرعىدان كۇشەيمەسە, باسەڭدەگەن جوق. ەندى سول فۋتبولشىلاردى ويناتۋ باس باپكەردىڭ قارىم-قابى­لەتىنە بايلانىستى. ترانسفەر اشىل­عان كەزدە ەلدوس احمەتوۆ, يۆو يليچەۆيچ, گەورگي جۋكوۆ قاتارعا قوسىلدى. دەگەن­مەن, سۇرمەرگەن جەرار گوۋدىڭ ماۋسىم بويى جالعىز ءوزى جوعارى دەڭگەيدە ويناۋى مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان كومانداعا تاعى ءبىر شابۋىلشى قاجەت ەكەنى انىق. ءۇش جىل قاتارىنان «استاناعا» چەم­پيوندىق جارىستا ەسە جىبەرگەن الما­تى كومانداسى بيىل جانكۇيەرلەرىن قۋانتا الا ما, جوق پا؟ بۇل سۇراقتىڭ جاۋابىن قاراشادا بىلەتىن بولامىز.

«برازيليالىق كوماندا»

ەل بىرىنشىلىگىندە 10 جىلدان استام تۇراقتى تۇردە جۇلدەگە ىلىگىپ, بەس مارتە چەمپيون اتانعان «اقتوبە» وتكەن جىلى چەمپيوناتتى التىنشى بولىپ اياقتادى. ماۋسىم اياقتالعان سوڭ, كلۋب ديرەكتورىنىڭ ۇستىنەن قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ, قاماۋعا الىندى. باس باپ­كەرى ەلىنە قايتتى. بيىل كوماندا قاي­تادان جاساقتالىپ جاتىر. باس جاتتىق­تىرۋشى قىزمەتىنە ۋكراينادان يگور را­حاەۆتى شاقىرتتى. ول كومانداعا لاتىن­امەري­كالىق لەگيونەرلەردى جيناپ الدى. قازىر­دىڭ وزىندە حۋان مانۋەل توررەس (ارگەن­تينا), جۋنينو (برازيليا), كاس­سيانو (برازيليا), ۆيتور جۋنيور (برا­زيليا), يۋري مامۋتە (برازيليا) سەكىلدى ويىنشىلار «اقتوبەمەن» كەلىسىمشارتقا قول قويىپ ۇلگەرگەن.

«اتىراۋدان» 9 ۇپاي الىندى

قازاقستاندا جىلدا جاڭا فۋتبول ماۋسىمىندا شۋ شىعادى. وتكەن جىلى «التاي» كلۋبىنان 9 ۇپاي الىنىپ تاستالعان ەدى. بىراق, كەيىننەن شىعىس قا­زاقستان كومانداسى حالىقارالىق سوت­قا شاعىمدانىپ, ۇپايلارىن قايتارىپ العان بولاتىن. بۇل جولى پرەمەر-ليگا­­داعى «اتىراۋ» كلۋبىنان 9 ۇپاي الىندى. «اتىراۋ» كلۋبى بۇرىنعى ويىنشىسى دجوناتاس ريكاردو دا سوۋزا مەن باپكەر زوران فيليپوۆيچكە قارىز اقشا­لارىن وتەمەگەن. اتالعان ويىنشى مەن باپكەر 2011-2012 جىلدارى «مۇنايشىلار» قاتا­رىندا بولعان ەكەن. ەندى سول ءۇشىن FIFA تارتىپتىك كومي­تەتى قفف-دان باتىس­قازاقستاندىق كوماندادان توعىز ۇپاي الىپ تاستاۋدى سۇراپتى. قازاقستان فۋت­بول فەدەراتسيا­سى حالىقارالىق فۋتبول قاۋىم­داستى­عىنىڭ بۇل ءوتىنىشىن ورىنداعان. الايدا «اتىراۋ» كلۋبىنىڭ باس­شىلىعى بۇل جازامەن كەلىسپەيدى. ويتكەنى, كلۋبتا جوعارىدا اتالعان بەرەشەكتىڭ تولەنگەندىگىن دالەلدەيتىن قارجىلاي قۇجاتتار بار ەكەن. كلۋب ديرەكتورى تيمۋر نىعىموۆ سول سەبەپتەن دە لوزانناداعى حالىقارالىق سپورتتىق اربيتراج سوتىنا اپەللياتسيا جولداعانىن ايتىپ وتىر.

باپكەرلىكتى ديرەكتوردىڭ كرەسلوسىنا اۋىستىردى

ءبىر جارىم جىل «ورداباسى» كلۋبىنا باس باپكەر بولعان باقتيار بايسەيىتوۆ ەندى ديرەكتوردىڭ كرەسلوسىنا جايعاستى. بايسەيىتوۆ باپكەرلىك ەتكەن تۇستا كوماندا ەكى ماۋسىم قاتارىنان ءتورتىنشى ورىننان كورىندى. ەۋروپا ليگاسىنىڭ ىرىكتەۋ راۋندىنا قاتىستى. بايسەيىتوۆ «ورداباسى» كلۋبىندا بۇعان دەيىن دە ديرەكتور بولىپ قىزمەت اتقارعان. بىراق 2003 جىلى كەلىسىلگەن ويىن وتكىزدى دەگەن كۇدىكپەن سول كەزدەگى وبلىس اكىمى بولات جىلقىشيەۆتىڭ ءوزى بوساتقان ەدى. بۇل جاعداي كەيبىر شىم­كەنت­تىك جانكۇيەرلەردى الاڭداتاتىنى انىق. دەگەنمەن, باقتيار دانيار ۇلىنىڭ جاڭا جۇمىسىنا ساتتىلىك تىلەيمىز! بايسەيىتوۆتەن قالعان باس باپكەرلىك قىزمەتكە الەكسەي پەترۋشين تاعايىن­دالدى. بۇل مامان قازاقستانعا جاقسى تانىس. كەزىندە «قايراتتى», ودان كەيىن سەمەيدىڭ «سپارتاك» كلۋبىن ءبىر ماۋسىم جاتتىقتىرعان.

لەگيونەرى كوپ كوماندا

پرەمەر-ليگاعا قايتا ورالعان قى­زىل­وردانىڭ «قايسارى» ترانسفەرلىك نارىقتا وتە بەلسەندى بولدى. كومانداعا جاڭادان 16 ويىنشى كەلىپ قوسىلدى. ونىڭ ىشىندە جەتەۋى لەگيونەر. ازىرگە وزگە كلۋبتاردىڭ بىردە-بىرەۋى مۇنشا لەگيونەر العان جوق. دجون كاماررا (سەررا-لەونە), ماتياس كۋرور (مارتينيكا), گرەگوري نەلسون (گوللانديا/برازيليا), ۆلاديمير ارجانوۆ (ۋكراينا), اب­دەل لامانج (فرانتسيا/كامەرۋن), ستە­فان نيكوليچ (چەرنوگوريا), سايدي نتي­بونكيزا (بۋرۋندي) قىزىلوردا كلۋبى­مەن كەلىسىمشارت جاساپ ۇلگەردى. سونداي-اق, قازاقستان ازاماتى دەگەن تولقۇجاتى بار ماقسات بايجانوۆ, جامبىل كوكەەۆ, ۆالەري كوروبكين, الەكسەي مۋلداروۆ سەكىلدى فۋتبولشىلار دا جاڭا ماۋسىمدا «قايساردىڭ» نامىسىن قورعايدى.

«ءبىزدىڭ دجەرارد» كارەراسىن اياقتادى

سپورتتىق كارەراسىندا ءبىر عانا كلۋبتا دوپ تەپكەن ويىنشى الەمنىڭ ءوزىن­دە اسا كوپ ەمەس. قازاقستاندا ءتىپ­تەن ساۋ­ساقپەن سانارلىق. سونداي وي­ىن­­شىلاردىڭ ءبىرى قاراعاندىلىق «شاح­­­تەردىڭ» شابۋىلشىسى اندرەي في­نونچەنكو بولاتىن. جاقىندا فۋتبولشى ءوزىنىڭ كارەراسىن اياقتادى. فينونچەنكو ويىنشى رەتىندە الاڭدا دوپ تەپپەسە دە, «شاحتەردان» كەتپەيدى. ول ەندى باس باپكەر الەكسەي ەرەمەنكونىڭ كومەكشىسى بولىپ قىزمەتىنە كىرىسىپ كەتتى. جاقىندا «شاحتەر» كلۋبىنىڭ مۇشە­لەرىمەن كەزدەسكەن قاراعاندى وبلى­سىنىڭ اكىمى نۇرمۇحامبەت ابدىبەكوۆ في­نون­چەنكونى ايگىلى «ليۆەرپۋلدىڭ» كاپي­­تانى ستيۆەن دجەراردپەن سالىس­تىردى. اندرەي 1982 جىلى قاراعاندى قالا­سىندا دۇنيەگە كەلگەن. العاشىندا بالالار باپكەرى اناتولي چۋدينوۆتەن ءتالىم العان. كەيىننەن چۋدينوۆ باپكەر ومىردەن وتكەننەن كەيىن, ونىڭ ور­نىن «شاحتەر» فۋتبول كلۋبىنىڭ ەكس-ويىنشىسى, كسرو سپورت شەبەرى گەن­نادي كوستيۋچەنكو باستى. ءدال وسى باپكەر فينونچەنكونىڭ جاڭا قىرلارىن اشتى. بۇدان كەيىن اندرەي شابۋىلعا ءجيى ارالاساتىن بولدى. ناتيجەسىندە, فۋتبولشى ءوزىنىڭ الاڭداعى ناق ورنىن تاۋىپ, ءوز كومانداسىنىڭ تابىسقا جەتۋىنە كوپ ەڭبەك ءسىڭىردى. وسى ۋاقىت ىشىندە فۋتبولشى «شاح­تەر» ساپىندا 434 ماتچقا قاتىسىپ, 126 گول سوققان. «شاحتەرمەن» بىرگە ەكى رەت ەل چەمپيوناتىن ۇتىپ الدى. سونداي-اق, 2013 جىلعى قازاقستان كۋبوگى مەن سۋپەر كۋبوگىنىڭ يەگەرى اتاندى. 2003 جىلى ەل بىرىنشىلىگىنىڭ سۇرمەر­گەنى اتانسا, 2013 جىلى قازاقستاننىڭ ۇزدىك ويىنشىسى اتاندى. سونداي-اق, ەكى رەت «شاحتەرمەن» قولا جۇلدەگە قول جەتكىزگەنى تاعى بار. ەۋروپا ليگاسىنىڭ توپتىق كەزەڭىندە ونەر كورسەتتى. ۇلتتىق قۇراما ساپىندا 20 ماتچ وتكىزىپ, 5 مارتە مەرگەندىك تانىتقان. سونىمەن, 8 ناۋرىز كۇنى ميلليون­داردىڭ سۇيىكتى ويىنى – فۋتبولدان قازاقستان پرەمەر-ليگاسىنىڭ چەمپيو­ناتى تۇساۋ كەسەدى. ارمىسىڭ, فۋتبول الامانى دەيمىز! بەك تولەۋوۆ, جۋرناليست استانا
سوڭعى جاڭالىقتار