ستۋدەنت كەزىندە-اق استانادا وتكەن ءحVىى حالىقارالىق «شابىت-2014» شىعارماشىل جاستار فەستيۆالىنىڭ «ۇزدىك ادەبي شىعارما» اتالىمى (پوەزيا) بويىنشا باس جۇلدەسىن العان باتىرحان سارسەنحان – بولاشاعىنان ۇلكەن ءۇمىت كۇتتىرەتىن اقىن. ءبىزدىڭ باتىرحانمەن بولعان بۇگىنگى اڭگىمەمىز جاس تالانتتىڭ ولەڭگە, ومىرگە دەگەن كوزقاراستارى توڭىرەگىندە ءوربىدى.
– باتىرحان, ونەر وسكەن ورتاعا, توپىراققا بايلانىستى دەيدى. وزىڭە اقىندىق ونەر كىمنەن دارىدى؟
– اتا-بابامنىڭ بويىندا اقىندىق قاسيەتتىڭ بارى راس. بىراق كەز كەلگەن قازاقتىڭ اتاسىندا اقىندىق بولۋى مۇمكىن. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە, ۇلكەن ەڭبەك شىعارماشىلىقتى ۇشتايدى. «ەڭبەك ەتكەنگە باقىت باسىن يەدى». بىزدىكى, ارينە, وي ەڭبەگى. ول ەڭ ازاپتى جول ەكەنىن ازداپ سەزىنگەن سەكىلدىمىن.
– سەنىڭ «بەيبىتشىلىك الەمى», «شىرايلى شۇبايقىزىلىم», «تۋى بيىك, تۇعىرى مىعىم – ءتاۋەلسىزدىك» سەكىلدى حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق بىرنەشە بايقاۋلاردا توپ جارىپ شىققانىڭدى جۇرت جاقسى بىلەدى. جالپى, جەڭىمپاز اتانۋ, اتاق-ابىروي اسىرەسە, جاس اقىنعا قانشالىقتى قاجەت؟
– كوپتىڭ ىقىلاسى, مەملەكەتتىڭ باعالاپ سىي بەرگەنى جاقسى عوي. ونىڭ نەسى جامان؟ اقىندى ءولتىرۋدىڭ باستى جولى – ەلەمەۋ, ەسكەرمەۋ. اركىم ەڭبەگىنە قاراي باعاسىن السىن. تالانتتى ۇشتاماسا, بۇل ىقىلاس ولتىرمەيدى.
– بۇگىنگى قازاق پوەزياسىنا كوڭىلىڭ تولا ما؟
– بۇگىنگى ءبىزدىڭ باستى جاۋىمىز ينتەرنەت ەمەس, الەۋمەتتىك جەلىلەر. جەلىلەردىڭ ىشىندە دە تۇككە قاجەتى جوق, ۋاقىت جۇتۋعا شەبەرلەرى شاش ەتەكتەن. ارينە, كەيبىر جەلىلەردىڭ پوەزيامىزدى وقىرمانعا جەتكىزۋدە ماڭىزى زور, الايدا ءبىز ونى شەكتەن تىس قولدانۋ ارقىلى «كىتاپ مىرزانى» قاتتى رەنجىتۋدەمىز.
– اقىندى قوعامنىڭ بارومەترى دەپ جاتامىز. بۇگىنگى قازاق قوعامىندا سەنى قاتتى الاڭداتاتىن جايت نە؟
– ءدال قازىر ۇلت تاعدىرى الاڭداتادى. مەنىڭشە, ۇلتتىڭ دارۋمەنى – ار-يمانى. ارانداتۋدى ويلاعاندار ءدال وسى تامىردىڭ ۇستىنەن باسىپ, ءتۇرلى اعىمدار ارقىلى جۇرتتىڭ ميىن اشىتۋدا. وتكەندە ءبىر جاس جىگىت سۇراق قويدى. «ۇلتقا قالاي قىزمەت ەتسەم بولادى؟» دەيدى. مەن ءۇيىنىڭ ەسىك الدىنا گۇل نەمەسە تال وتىرعىزۋىن ءوتىندىم. ءبىز ارقايسىمىز ءوز باسىمىزدىڭ ديرەكتورىمىز. قول مىرزانى, ەرىن حانىمدى, اياق مىرزانى دۇرىس ىسكە جۇمىلدىرا بىلسەك, قوعام وزىنەن ءوزى تۇزەلەر ەدى.
– كىمدى ءسۇيىپ وقيسىڭ؟
– ءومىردى.
– الداعى جوسپارلارىڭمەن بولىسسەڭ...
– جوسپار كوپ. ادامدارعا جاقسىلىق جاساۋعا قۇشتارمىن. تولستوي سەكىلدى ۇزىن اسحانا اشىپ, مۇقتاجداردى تويىندىرسام, باقىتتىڭ كەكىلىن تابار ەدىم. «ءومىر – ادامدارعا جاقسىلىق جاساۋدان باسقا ەشتەڭە ەمەس». بەس جىل ىشىندە ءوز مەكتەبىمدەگى ۇزدىك وقۋشىلارعا شاكىرتاقى تاعايىنداسام, ون جىل ىشىندە مۇقتاجدارعا كومەك قولىن سوزاتىن قورلار اشسام دەيمىن. الداعى جىلعا جاڭا جيناقتىڭ سۇلباسى سانامدا ءجۇر.
اڭگىمەلەسكەن
اينۇر اسانقىزى
• 04 ناۋرىز, 2017
باتىرحان سارسەنحان, اقىن: «ءومىر – جاقسىلىق جاساۋدان باسقا ەشتەڭە ەمەس»
ستۋدەنت كەزىندە-اق استانادا وتكەن ءحVىى حالىقارالىق «شابىت-2014» شىعارماشىل جاستار فەستيۆالىنىڭ «ۇزدىك ادەبي شىعارما» اتالىمى (پوەزيا) بويىنشا باس جۇلدەسىن العان باتىرحان سارسەنحان – بولاشاعىنان ۇلكەن ءۇمىت كۇتتىرەتىن اقىن. ءبىزدىڭ باتىرحانمەن بولعان بۇگىنگى اڭگىمەمىز جاس تالانتتىڭ ولەڭگە, ومىرگە دەگەن كوزقاراستارى توڭىرەگىندە ءوربىدى.
– باتىرحان, ونەر وسكەن ورتاعا, توپىراققا بايلانىستى دەيدى. وزىڭە اقىندىق ونەر كىمنەن دارىدى؟
– اتا-بابامنىڭ بويىندا اقىندىق قاسيەتتىڭ بارى راس. بىراق كەز كەلگەن قازاقتىڭ اتاسىندا اقىندىق بولۋى مۇمكىن. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە, ۇلكەن ەڭبەك شىعارماشىلىقتى ۇشتايدى. «ەڭبەك ەتكەنگە باقىت باسىن يەدى». بىزدىكى, ارينە, وي ەڭبەگى. ول ەڭ ازاپتى جول ەكەنىن ازداپ سەزىنگەن سەكىلدىمىن.
– سەنىڭ «بەيبىتشىلىك الەمى», «شىرايلى شۇبايقىزىلىم», «تۋى بيىك, تۇعىرى مىعىم – ءتاۋەلسىزدىك» سەكىلدى حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق بىرنەشە بايقاۋلاردا توپ جارىپ شىققانىڭدى جۇرت جاقسى بىلەدى. جالپى, جەڭىمپاز اتانۋ, اتاق-ابىروي اسىرەسە, جاس اقىنعا قانشالىقتى قاجەت؟
– كوپتىڭ ىقىلاسى, مەملەكەتتىڭ باعالاپ سىي بەرگەنى جاقسى عوي. ونىڭ نەسى جامان؟ اقىندى ءولتىرۋدىڭ باستى جولى – ەلەمەۋ, ەسكەرمەۋ. اركىم ەڭبەگىنە قاراي باعاسىن السىن. تالانتتى ۇشتاماسا, بۇل ىقىلاس ولتىرمەيدى.
– بۇگىنگى قازاق پوەزياسىنا كوڭىلىڭ تولا ما؟
– بۇگىنگى ءبىزدىڭ باستى جاۋىمىز ينتەرنەت ەمەس, الەۋمەتتىك جەلىلەر. جەلىلەردىڭ ىشىندە دە تۇككە قاجەتى جوق, ۋاقىت جۇتۋعا شەبەرلەرى شاش ەتەكتەن. ارينە, كەيبىر جەلىلەردىڭ پوەزيامىزدى وقىرمانعا جەتكىزۋدە ماڭىزى زور, الايدا ءبىز ونى شەكتەن تىس قولدانۋ ارقىلى «كىتاپ مىرزانى» قاتتى رەنجىتۋدەمىز.
– اقىندى قوعامنىڭ بارومەترى دەپ جاتامىز. بۇگىنگى قازاق قوعامىندا سەنى قاتتى الاڭداتاتىن جايت نە؟
– ءدال قازىر ۇلت تاعدىرى الاڭداتادى. مەنىڭشە, ۇلتتىڭ دارۋمەنى – ار-يمانى. ارانداتۋدى ويلاعاندار ءدال وسى تامىردىڭ ۇستىنەن باسىپ, ءتۇرلى اعىمدار ارقىلى جۇرتتىڭ ميىن اشىتۋدا. وتكەندە ءبىر جاس جىگىت سۇراق قويدى. «ۇلتقا قالاي قىزمەت ەتسەم بولادى؟» دەيدى. مەن ءۇيىنىڭ ەسىك الدىنا گۇل نەمەسە تال وتىرعىزۋىن ءوتىندىم. ءبىز ارقايسىمىز ءوز باسىمىزدىڭ ديرەكتورىمىز. قول مىرزانى, ەرىن حانىمدى, اياق مىرزانى دۇرىس ىسكە جۇمىلدىرا بىلسەك, قوعام وزىنەن ءوزى تۇزەلەر ەدى.
– كىمدى ءسۇيىپ وقيسىڭ؟
– ءومىردى.
– الداعى جوسپارلارىڭمەن بولىسسەڭ...
– جوسپار كوپ. ادامدارعا جاقسىلىق جاساۋعا قۇشتارمىن. تولستوي سەكىلدى ۇزىن اسحانا اشىپ, مۇقتاجداردى تويىندىرسام, باقىتتىڭ كەكىلىن تابار ەدىم. «ءومىر – ادامدارعا جاقسىلىق جاساۋدان باسقا ەشتەڭە ەمەس». بەس جىل ىشىندە ءوز مەكتەبىمدەگى ۇزدىك وقۋشىلارعا شاكىرتاقى تاعايىنداسام, ون جىل ىشىندە مۇقتاجدارعا كومەك قولىن سوزاتىن قورلار اشسام دەيمىن. الداعى جىلعا جاڭا جيناقتىڭ سۇلباسى سانامدا ءجۇر.
اڭگىمەلەسكەن
اينۇر اسانقىزى
جاڭا كونستيتۋتسيا: كونستيتۋتسيا جوباسىنا ارنالعان «رەفەرەندۋم–2026» ونلاين-مارافونى مارەسىنە جەتتى
رەفەرەندۋم • بۇگىن, 20:32
ديماش قۇدايبەرگەن ميحايل شايدوروۆقا كولىك سىيلايتىن بولدى
قوعام • بۇگىن, 20:25
وليمپيادا-2026: قازاقستاندىق شاڭعىشى قىزدار ەستافەتادا ونەر كورسەتتى
وليمپيادا • بۇگىن, 19:40
ارماننان التىنعا دەيىن: ميحايل شايدوروۆتىڭ چەمپيوندىق جولى
وليمپيادا • بۇگىن, 18:40
اۋا رايى • بۇگىن, 17:44
اۆتوكولىك جولدارىنىڭ جاي-كۇيىنە باقىلاۋ جۇرگىزىلدى
قوعام • بۇگىن, 17:37
وليمپيادا-2026: اناستاسيا گورودكو پاراللەل موگۋلدا 8-ورىن يەلەندى
وليمپيادا • بۇگىن, 16:12
رەفەرەندۋم الەمدىك باق نازارىندا
رەفەرەندۋم • بۇگىن, 15:45
اتا زاڭ ەۆوليۋتسياسى: وتپەلى كەزەڭنەن كەمەل كەلەشەككە
اتا زاڭ • بۇگىن, 14:47
كونستيتۋتسيانىڭ كىرىسپەسى نە ءۇشىن ماڭىزدى؟
اتا زاڭ • بۇگىن, 13:50
ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتىنە جاڭادان باستىق تاعايىندالدى
تاعايىنداۋ • بۇگىن, 13:35
باقىت نۇرمۇحانوۆ, زاڭگەر: كوستيتۋتسيا مەملەكەتتىڭ قايدا بەت العانىن ايقىندايدى
اتا زاڭ • بۇگىن, 13:21