بولاشاقتىڭ كىلتى بىلىكتى ماماننىڭ قولىندا

بولاشاقتىڭ ەكونوميكاسىن قۇرۋ ءۇشىن نەگىز قالاۋ ماڭىزدى. سمارت-تەحنولوگيالار, جاساندى ين­تەل­­لەكت, كيبەرفيزيكالىق جۇيە­لەر ين­تەگراتسيالارى, بولاشاق­تىڭ ەنەر­گەتيكاسى, جوبالاۋ جانە ين­جي­ني­رينگ سالالارىندا بىلىكتىلىكتى دامىت­ۋ قاجەتتىگى تۋىندايدى. مۇنى تەك ءتيىم­دى عىلىمي-يننوۆاتسيالىق جۇيە قۇرۋ ارقىلى عانا جاساۋعا بولادى. بيىلعى جولداۋىندا ەلباسى عىلىمي-تەحنيكالىق قىزمەتتىڭ ناتيجە­سىن كوممەرتسيالاۋدىڭ ءتيىمدى جۇيە­سىنىڭ اسا قاجەت ەكەندى­گىن اتاپ وتكەن بولاتىن. بۇل جۇيە دامۋى­نىڭ ماڭىزدى قۇرامى عىلىم مەن بيزنەس اراسىنداعى مىقتى بايلانىس بولىپ تابىلادى. عىلىم مەن بيزنەس اراسىنداعى بايلانىستىڭ دامۋىنا قولعابىس ەتۋ ماقساتىندا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ قاتىسۋىمەن تەحنولوگيالاردى كوممەرتسيالاۋ جوباسىن جۇزەگە اسىرۋدا جانە ونىڭ شەڭبەرىندە «تەحنولوگيالاردى كوممەرتسيالاۋ ورتالىعى» قىزمەت ەتۋدە. اتالعان جۇيەنى دامىتۋدىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى عىلىم مەن بيز­نەستىڭ اراسىنداعى بايلانىس بولىپ تابىلادى. 2013-2016 جىل­دارى وسى جوبا شەڭبەرىندە 65 عزتكج جوباسى جانە 16 يننو­ۆا­تسيالىق گرانت جوبالارى سياق­تى جالپى قۇنى 6 ملرد تەڭگە­دەن استام جوبا ىسكە اسىرىلۋدا. جاس عالىمداردىڭ عىلىمعا كەلۋى كوبەيدى. 35 جاسقا دەيىنگى عالىمدار ۇلەسى 38 پايىزعا دەيىن, 45 جاسقا دەيىنگى عالىمدار ۇلەسى 56 پايىزعا دەيىن ءوستى. يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيا­لار پاركىنىڭ يننوۆاتسيالىق كلاستەرىندە 67 عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ, 45 جوعارى وقۋ ورنىنىڭ, 40 مىڭنان استام ءبىتىرۋشىنىڭ قابىلەت-قارى­مى جۇمىلدىرىلىپ, وندا تەح­نو­لوگيالىق داعدىلاردى الۋعا, جوبا­لار اكسەلەراتسياسىنا جانە سەر­پىندى يدەيالاردىڭ جۇزەگە اسۋى­نا قاجەتتى جاعدايلار جاسالۋ­دا. بولا­شاعى مول ازىرلەمەلەردى قار­جى­لان­دىرۋ ءۇشىن پاركتىڭ ماماندان­دىرىلعان اۆتونومدى كلاستەرلىك قورى قۇرىلعان. ەلباسى جولداۋدا باستى با­سىم­­دىق­­تاردىڭ ءبىرى – ەكونوميكا­نىڭ جەدەل­دەتىلگەن تەحنولوگيالىق جاڭ­عىر­تىلۋى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ياعني, تسيفرلى تەحنولوگيانى قول­­دانۋ ارقىلى قۇرىلاتىن جاڭا ين­­دۋس­تريالاردى وركەندەتۋگە ءتيىسپىز. بۇل – ماڭىزدى كەشەندى ءمىن­دەت. ماقسات 3D-پرينتينگ, ون­لاين-ساۋدا, ءموبيلدى بانكينگ, تسيفر­لى قىزمەت كورسەتۋ سەكىلدى دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ ىسىندە قولدانىلاتىن جانە باسقا دا پەرسپەك­تيۆالى سالالاردى دامىتۋ بولىپ تابىلادى. وسىعان وراي, ۇكىمەتكە «تسيفرلى قازاقستان» جەكە باعدارلاماسىن ازىرلەۋ جانە قابىلداۋ تاپسىرىلدى. وسىنىڭ ءبارى ەكونوميكانى ءار­تاراپتاندىرۋعا مۇمكىن­دىك بەرەدى. ەكونوميكاسى ءارتاراپ­تاندىرىلعان ەلدەردىڭ حالقى داعدارىس كەزىن­دە قينالا قوي­مايدى. ياعني, ينۆەس­تيتسيالىق بەل­سەندىلىك پەن سۇرانىس تومەن­دەۋدە, ال باسەكە تەك كۇشەيىپ كەلە­دى. سوندىقتان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق باعدارلاماسىن جانداندىرۋ بارىسىندا ءونىم­دىلىك پەن تيىمدىلىكتى ارتتىرۋعا, ءونىم­دىلىگى از سالالاردى قولداۋدان باس تارتىپ, الدىمەن ەكسپورتقا باعىت­تالعان پەرسپەكتيۆاسى بارىن عانا تاڭداۋعا دەن قويۋ قاجەت. ءابدىجاپار ساپارباەۆ, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور