كونستيتۋتسيالىق زاڭدار قابىلداندى

قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن بولعان پارلامەنت سەناتىنىڭ وتىرىسىندا الدىمەن قازاقستان مەن پولشا اراسىنداعى ادامداردىڭ رەادميسسياسى تۋرالى ۇكىمەتارالىق كەلىسىم راتيفيكاتسيالاندى. قۇجات ۋاعدالاسۋشى تاراپ­تاردىڭ اۋماعىنا زاڭسىز كەل­گەن, وندا بولعان نەمەسە تۇرىپ جاتقان قازاقستان مەن پول­شا ازاماتتارىنىڭ, ءۇشىن­شى مەملەكەتتەر ازامات­تارى­نىڭ نەمەسە ازا­مات­تى­عى جوق ادامداردىڭ رەاد­ميس­سيا­سىنىڭ قۇقىقتىق جانە ۇيىم­داستىرۋشىلىق ماسەلەلەرىن رەگلامەنتتەيدى. كەلىسىم ەرەجە­لەرى­ قايتارىلاتىن ادامداردى انىقتاۋدىڭ جانە ولاردىڭ قاۋىپ­سىز ءترانزيتىنىڭ تەتىكتەرىن رەت­تەيدى, تەگىن جول ءجۇرۋ قۇجات­تارىن بەرۋ ءتارتىبىن, جەدەلدە­تىل­گەن رەادميسسيانى قولدانۋ شارت­تارىن ايقىندايدى. پالاتا كەلەسى كەزەكتە قازاق­ستان مەن تۇركيا ۇكىمەت­تەرى اراسىنداعى ارنايى ماقسات­تاعى بولىمشەلەردىڭ وقۋ-جات­تىعۋلارىن وتكىزۋ كەزىندە قابىل­داۋشى تاراپتىڭ قولداۋ كورسەتۋى تۋرالى ءوزارا ءتۇسىنىس­تىك تۋرالى مەموراندۋمدى راتي­فيكاتسيالادى. مەموراندۋم اياسىن­دا جىبەرۋشى تاراپتىڭ تەحني­كاسىن, قارۋى مەن وق-ءدارى­لەرىن اكەلۋ, ەل ىشىندە الىپ ءجۇرۋ جانە اكەتۋ كەزىندە قابىلداۋشى تاراپ­تىڭ اۋە ايلاقتارىن, اۆتو­­كولىك پەن تەمىر جولدارىن بەرۋ ماسەلەسىن كوزدەيدى. ودان باس­قا, وقۋ-جاتتىعۋلارعا قاتىسۋ كەزىن­دە جىبەرۋشى تاراپتىڭ سۇراۋى بويىنشا قابىلداۋشى جاق قارۋدى, ماتەريالدىق قۇرال­دار­­دى, جابدىق پەن وق-دارىلەردى وتەۋ­سىز نەگىزدە ۇسىنۋى مۇمكىن. سەناتورلار ودان كەيىن «قازاق­­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر كونستيتۋتسيالىق زاڭ­دارىنا وزگەرىستەر مەن تولىق­تىرۋ­لار ەنگىزۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭدى قابىل­دادى. قۇجات قازاقستان رەس­پ­ۋب­­ليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ جاڭعىرتۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن ىسكە اسىرۋ تۋرالى» ەسەبىن تىڭداۋ كەزىندە ايتىلعان تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەن بولاتىن. 2016 جىلعى 1 قاڭتار­دان باستاپ سۋديانىڭ كاسىبي قىز­مەتىن باعالاۋ تۋرالى ەرەجە قولدانىسقا ەنگىزىلگەن ەدى. وسىعان وراي, سۋديانىڭ كاسىبي قىزمەتىن كەزەڭ-كەزەڭمەن باعا­لاۋدىڭ تەرىس ناتيجەلەرى الىن­عان جاعدايدا ونىڭ قىزمەتىن قايتا باعالاۋدى جۇرگىزبەستەن لاۋازىمىنان بوساتۋدى قاراس­تىرۋ قاجەتتىگى تۋىندادى. سون­داي-اق, زاڭدا سوت تورالقاسى سۋديا­نى باسقا سوتقا نەمەسە باسقا ما­مان­دانۋعا اۋىستىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان جاعدايدا سۋديا­لاردى كونكۋرس وتكىزبەستەن باسقا سوتقا اۋىستىرۋ ءتارتىبى بەلگىلەنگەن. سونىمەن قاتار, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, جاپپاي دەكلاراتسيا تاپسىرۋدى ەنگىزۋ مەرزىمدەرىن ءبىر كەزەڭگە – 2020 جىلعى 1 قاڭتارعا اۋىستىرۋ كوزدەلەدى. وسىعان بايلانىستى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىن­داعى سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيا­لىق زاڭعا سايلاناتىن لاۋازىم­عا ۇمىتكەرلەردىڭ اكتيۆ­تەرى مەن مىندەتتەمەلەرى تۋرا­لى دەك­لاراتسيانى تابىس ەتۋ مەر­زىمىن 2017 جىلعى 1 قاڭتار­دان 2020 جىلعى 1 قاڭتار­عا اۋى­ستىرۋ بولىگىندە وزگەرىس­تەر ەن­گىزۋ ۇسى­نىلادى. سونى­­مەن بىرگە, پارلامەنت ءماجى­ل­ىسىندە جوبا ەرەجەلەرى عىلى­مي, وقىتۋ­شىلىق جانە شىعار­ما­شى­لىق قىزمەتپەن اينالىساتىن وتستاۆكاداعى سۋديالارعا اي سايىنعى ءومىر بويى قامتىلىمدى تولەۋگە قاتىستى تۇزەتۋلەرمەن تولىقتىرىلىپ وتىر. وتىرىستا, سونداي-اق, زاڭ­نامالىق اكتىلەرگە جو­عارى سوت كەڭەسىنىڭ جانە «استانا» حالىقارالىق قار­جى ور­تالىعىنىڭ قىز­مەتى ماسە­لە­لەرى بويىنشا تۇزەتۋ­لەر ەكى وقىلىمدا قارا­لىپ, قابىل­داندى. قۇجات قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزي­دەنتى ن.ءا.نازارباەۆ «بەس ينس­تي­تۋت­تىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ ءجونىن­دەگى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن ىسكە اسىرۋ ايا­سىن­دا جاريالاعان سۋديانىڭ كاسى­بي قىزمەتىن كەزەڭ-كەزەڭمەن باعالاۋ قورىتىندىلارى بو­يىن­شا قابىلداناتىن شارا­لار­دى جەتىلدىرۋدىڭ قاجەت­تىگى بولىگىندەگى تاپسىر­ما­سىن ورىنداۋ ءۇشىن ازىرلەن­دى. زاڭدا «قازاقستان رەسپۋب­لي­كا­سىنىڭ جوعارى سوت كەڭەسى تۋرالى» زاڭعا وزگەرىس­تەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ كوز­دەلگەن. دەگەنمەن, پارلا­مەنت ماجىلىسىندە قاراۋ بارىسىن­دا ونىڭ ەرەجەلەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بيۋدجەت كودەكسىنە جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى تۋرالى» زاڭىنا «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالى­عىنىڭ قىزمەتىنە قاتىستى تۇزەتۋلەرمەن تولىقتىرىلدى. زاڭ­نىڭ قابىلدانۋى ۇلت جوس­پارى اياسىندا جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالاردىڭ ىسكە اسىرى­لۋىنا, سۋديالاردىڭ سوت تورە­لىگىن اتقارۋ كەزىندە زاڭ­دى­لىقتى ساقتاۋداعى جاۋاپ­كەر­شىلىگىن ارتتىرۋعا, سۋديا لاۋازىمىنا كادرلاردى ىرىكتەۋ سالاسىن رەتتەيتىن زاڭنامانى جەتىلدىرۋگە ىقپال ەتەتىن بولادى. وتىرىس بارىسىندا ادەتتەگى­دەي سەناتورلاردىڭ ءتۇرلى جاۋاپتى ورگاندارعا دەپۋتاتتىق ساۋالدارى جاريا ەتىلدى. نۇرلىبەك دوسىباي, «ەگەمەن قازاقستان»