09 ءساۋىر, 2011

باعدارىمىز – ايقىن, بولاشاعىمىز – جارقىن

2985 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇلت كوشباسشىسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قىزمەتىنە كىرىسۋ سالتاناتىنداعى ءسوزى

قىمباتتى وتانداستار!

مارتەبەلى مەيماندار!

حانىمدار مەن مىرزالار!

بۇگىن ەلدىڭ اقجولتاي سەنىمىن, ابىرويلى اماناتىن ارقالاعان مەن ءۇشىن ەرەكشە تەبىرەنىسكە تو­لى ايرىقشا ايشىقتى كۇن. قازاقستان حالقى پرەزيدەنت ساي­لاۋى ارقىلى بۇگىنىن بايىپ­تايتىن, بولاشاعىن بەكەمدەيتىن تاريحي تاڭداۋ جاسادى. سوندىقتان, ماعان تاعدىرىن تا­بىستاپ, اق كيىزگە قايتادان كوتەر­گەن, ەل تىزگىنىن سەنىپ ۇستاتقان ار­داقتى حالقىما اقجار­ما العى­سىم­دى ايتامىن. ءبىزدىڭ جارقىن جەڭىسىمىز كو­شى­مىزدىڭ ءتۇزۋ, كوكجيەگىمىزدىڭ شۋاق­تى, باعىتىمىزدىڭ دۇرىس ەكەنىن تاعى ءبىر ايعاقتاي ءتۇستى. ەلدىڭ تىلەگىمەن وتكەن, تاعى­لىمى تاريحىمىزعا ەنگەن ساي­لاۋدىڭ ناتيجەسى – توككەن تەر, ەتكەن ەڭبەكتىڭ باعاسى دەپ بىلەمىن. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا مەن حالقىمنىڭ باقىتتى ءومىرى, بايان­دى بولاشاعى ءۇشىن بار قاجىر-قايراتىممەن ەڭبەك ەتىپ كەلەمىن. تاعدىرى تۇتاس, تىلەگى ۇقساس قازاقستان حالقى وسى كەزەڭدە عا­سىر­لىق ءمانى بار عالامات تا­بىستارعا قول جەتكىزىپ وتىر. ءبىز التاي مەن اتىراۋ, ارقا مەن الاتاۋ اراسىنداعى ۇلان-­عاي­ىر دالادا بىرلىگى بەكەم, ۇلىسى ۇيىس­قان, قۋاتتى مەملەكەت قۇر­دىق. قۇبىلعان زاماندا قۇبىلا­سى­نان جاڭىلماعان قازاقستان دامۋ­دىڭ وزىندىك داڭعىل جولىنا ءتۇستى. از ۋاقىتتا ايبىنى اسقان الاش جۇرتى الەۋەتى اسقان, ءداۋ­لەتى تاسقان, ىرگەسى بەرىك, بەدەلى زور  ايدىندى ەلگە اينالدى. باتىس پەن شىعىستى جالعاعان ەلىمىز وركەنيەتتەر ۇندەستىگىنىڭ جەرۇيىق بەسىگى سانالدى. ەسىلدىڭ بويىنداعى ەڭسەلى ەلوردامىز ەۋرازياداعى بايسال­دى تۇراقتىلىقتىڭ التىن ار­قاۋى­نا بالاندى. ىزگىلىك نۇرىن شاشقان استانا رۋحى كۇللى الەمگە بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمنىڭ كيەلى كىلتىن ۇسىندى. بيىل ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىن اتاپ وتەتىن قازاقستان وسىلايشا جاسامپاز جاڭا داۋىرگە قادام باستى. وسىنىڭ ءبارى ءبىزدىڭ ۇرپاقتىڭ ماڭدايىنا جازىلعان, پەشەنەسىنە بۇيىرعان ايرىقشا باق ەكەنىن سەزىنۋىمىز كەرەك. دەگەنمەن, الدىمىزدا الما­عاي­ىپ زامان بار, ۇلان اسۋ, بەلەس بار. ەندەشە, ءبىز بولدىق دەپ بو­ساڭ­سىمايمىز, تولدىق دەپ تاسى­مايمىز. تۇراقتىلىق پەن تاتۋلىققا نەگىزدەلگەن سارابدال جولىمىزدى تاباندى تۇردە جالعاستىرا بەرەمىز.

قۇرمەتتى قازاقستاندىقتار!

قۇرمەتتى مەنىڭ وتانداستارىم!

سىزدەر مەنى قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ەتىپ سايلاپ, تاعى دا اسا جوعارى سەنىم كورسەتتىڭىزدەر. مەن ءۇشىن تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعىندا مەملەكەت باسشى­لىعىنا  بۇكىل حالىقتىڭ اتىنان ساي­لانىپ, عاجايىپ كوپۇلتتى وتانىمنىڭ كوشباسشىسى ميس­سيا­سىن جالعاستىرۋ ۇلكەن ابىروي. مەن بارلىق قازاقستان­دىق­تارعا وتكەن سايلاۋدا شىنايى قول­داۋ كورسەتكەندەرى ءۇشىن اق جۇرەكتەن شىققان ريزاشى­لى­عىمدى بىلدىرەمىن. بۇل – بۇگىندە تۋعان قا­زاق­ستانىمىز قول جەتكىزگەن وسىنداي تابىستى مەملەكەت قۇرۋ جولىن­داعى ءبىزدىڭ ورتاق ەڭبەگىمىزگە بەرىلگەن ەڭ ۇزدىك باعا. مەن ەلىمىزدىڭ بۇكىل الەمدەگى ءبىزدىڭ بارلىق اق نيەتتى دوستارى­مىزعا شىن جۇرەكتەن ريزامىن. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, مەن قا­زىردىڭ وزىندە رەسەي, قىتاي, تمد مەن ەۋرووداق, باسقا دا كوپتەگەن ەلدەر باسشىلارىنان كوپتەگەن قۇتتىقتاۋلار الدىم جانە بۇل قۇت­تىقتاۋلار ءتۇسۋىن جالعاس­تى­رۋدا. مەن ولاردى ريزاشىلىقپەن قا­بىلداۋدامىن, ويتكەنى, ولاردا قازاقستاندىقتاردىڭ تاڭداۋىنا عانا ەمەس, سونداي-اق ءبىزدىڭ سترا­تەگيالىق باعىتىمىزعا دا شى­نايى قولداۋلار بار. ەلىمىزدىڭ بارلىق تۇكپىر­لەرىن­دە­گى قازاقستاندىقتاردان دا مىڭ­داعان قۇتتىقتاۋلار ءتۇسىپ جاتىر. مەن بارلىق وتانداستارىما وسى قۇتتىقتاۋلاردا ايتىلعان جىلى سوزدەرى مەن ىزگى تىلەكتەرى ءۇشىن ريزامىن. مەن دە بارلى­عىنا سونى, ماعان تىلەگەن ىزگىلىك پەن باقىتتى تىلەيمىن. بۇگىندە قازاقستان بۇكىل الەم­گە حالىق بىرلىگى مەن مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ قۋاتىن كورسەتىپ وتىر. وتكەن سايلاۋ, ساراپشىلاردىڭ ەسەپتەۋىنشە, ۇيىمداستىرىلۋى مەن دەموكراتيالىلىعى جاعىنان قازىرگى قازاقستان تاريحىنداعى عانا ەمەس, سونداي-اق, بۇكىل ورتا­لىق ازياداعى ەڭ وزىعى بولدى. تۇراقتىلىق پەن وركەندەۋ با­عىتىنا داۋىس بەرە وتىرىپ, ءار قا­زاقستاندىق ءوزىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن, ءوز وتباسىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن, ەلى ءۇشىن, وتانى ءۇشىن داۋىس بەردى!

قۇرمەتتى قازاقستاندىقتار!

بۇگىندە مەن 1991 جىلدىڭ جەل­توقسانىندا العاشقى بۇكىل­حا­لىقتىق سايلاۋدان كەيىن حالىققا ادالدىعىم تۋرالى انت بەرىپ, جوعارى پرەزيدەنتتىك بيلىكتىڭ رەگالياسىن قابىلداعانىمدى ەسىمە الامىن. سول كەزدە ءبىزدىڭ الدىمىزدا مۇلدەم باسقا مىندەتتەر تۇردى. ءبىز ىدىراعان سۋپەردەر­جاۆا­نىڭ قيراندىلارىندا قالعان ەدىك. ءبىزدى, ءبىرىنشى كەزەكتە, حالىق­تى قايتسەك تاماقتاندىرامىز دەگەن ماسەلەلەر تولعاندىردى. ءوندىرىستىڭ قۇلدىراۋىن, ين­فليا­تسيانى قالاي توقتاتۋ كەرەك؟ ادامدارعا ەڭبەكاقى مەن زەي­نەتاقىنى ۋاقتىلى تولەۋ ءۇشىن اقشانى قايدان تابۋ كەرەك؟ ءوز جەرىمىزدى قاۋىپ-قاتەرلەر مەن سىناقتارعا تولى كۇردەلى الەمدە قالاي ساقتايمىز؟ بىزدە نە ءوزىمىزدىڭ ۆاليۋتامىز, نە ستراتەگيالىق قورلارىمىز, نە ءوزىمىزدىڭ جالاڭاش قالعان شە­كارا­لارىمىزدى قورعايتىن اسكە­رى­مىز بولعان جوق. بۇگىندە وسىنىڭ بارلىعى بۇدان بار-جوعى 20 جىل بۇرىن عانا بولعانىن ەلەستەتۋ قيىن. سول جىلدارى مەن ءۇشىن كۇن تارتىبىندە ەكونوميكا جانە تەك قانا ەكونوميكا تۇردى. ادامداردىڭ قاناعات تۇتار قاراپايىم ءومىر دەڭگەيىن قام­تا­ماسىز ەتۋ ءۇشىن قارجى تابۋ باستى ماسەلە بولدى. اشىعىن ايتقاندا, سول تۇستا اڭگىمە كادىمگى جان ساقتاۋ تۋرالى بولدى. كەڭەس وداعىنىڭ قيراۋى ۇدە­مەلى تىعىرىق پەن تۇڭىلۋشىلىككە الىپ كەلدى. وعان تەك ءال-اۋقاتتى جوعا­رى­لا­تۋدى, دەمەك – ەكونوميكالىق ءوسىم مەن وسى ماقسات توڭىرەگىندە تۇ­تاسۋدى عانا قارسى قويۋعا بو­لاتىن ەدى. ناق حالىق سەنىمى, وتا­نى­مىزدىڭ بولاشاعىنا دەگەن حا­لىقتىڭ تەرەڭ سەنىمى بىزگە بارلىق قيىندىقتارعا قارسى جۇرۋگە كۇش بەردى. ءسويتىپ, ءبىز ەكونوميكالىق كول­لاپستى ەڭسەرىپ, جاھاندىق قازىرگى الەمگە ينتەگراتسيالانعان ءتيىمدى ەكونوميكا قۇردىق. ءبىز قۋاتتى الەۋمەتتىك باعدار­لان­عان داعدارىسقا قارسى شارا­لارىمىزدىڭ ارقاسىندا ەندى عانا بولىپ وتكەن اسا اۋىر جاھاندىق داعدارىستان كەيىنگى الەمدىك قار­جى جانە ەكونوميكالىق داعدارىس قاتەرلەرىنە قارسى تۇرا بىلدىك. جانە بۇل كوپتەگەن مەملەكەتتەر وزدەرىنىڭ الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەرىن توقتاتقان نەمەسە قىسقارتقان كەزەڭدە بولدى. ءبىز ۇدەمەلى يندۋس­تريا­لىق جانە يننوۆاتسيالىق دا­مۋعا باسىم­دىق بەردىك. بۇكىل قازاقستان بويىنشا جاڭا وندىرىستەر جانە جاڭا جۇ­مىس ورىندارى قۇرىلدى. بۇگىندە ءبىز الەم­دەگى بارىنشا دامىعان باسەكەگە قابىلەتتى 50 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ جونىندەگى بەلگىلەنگەن ماق­ساتقا سەنىمدى تۇردە قادام باسىپ كەلەمىز. بىرقاتار كورسەتكىشتەر بوي­ىن­شا ءبىز قازىردىڭ وزىندە الەم ەلدە­رىنىڭ العاشقى ەلۋلىگىنە ەندىك. ماسەلەن, حالىقارالىق رەزەرۆتەر دەڭگەيى بويىنشا. ۇلتتىق قورمەن بىرگە, ولار 69 ميلليارد اقش دوللارىنا جەتتى. ءبىز كاسىپكەرلىك تابىنا قولداۋ كورسەتىپ, ونى ەكونوميكانى دا­مى­تۋدىڭ ناقتى جانە ءتيىمدى قاتىسۋشىسىنا اينالدىردىق. ءبىز 2020 جىلعا قاراي شاعىن جانە ورتا بيزنەس ۇلەسى ەل ءىجو-ءسىنىڭ كەم دەگەندە 40 پايىزىن قۇرايتىن بولادى دەپ ەسەپتەيمىز. بۇگىندە بىزدە باسەكەگە قابى­لەت­تىلىكتىڭ, كاسىپكەرلىكتىڭ جانە ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ ءوسىمى ءۇشىن بارلىق العىشارتتار بار. ءبىز «حالىقتىق كاپيتاليزم» نەگىزىن قۇرۋ جولىندا ىلگەرى باسىپ كەلەمىز. بۇل ۇدەرىستىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى «حالىقتىق ءىرو» بولادى. ولار اكتيۆتەردى جوعارى ساپا­لى جەكەشەلەندىرۋ ۇدەرىسىنىڭ باس­تاۋىنا جول سالادى. بۇل ورتا تاپتىڭ پەرسپەك­تي­ۆالارىن جاقسارتىپ, ونىڭ ەلدى ودان ءارى دامىتۋعا دەگەن قىزى­عۋ­شىلىعىن جوعارىلاتادى. ءبىز جاڭا تىكەلەي جانە پورتفەلدى شەتەلدىك ينۆەستيتسيا­لار­دى تارتۋ ءۇشىن اشىق ەكونوميكا ساياساتىن دامىتۋدامىز. ءبىز شەتەلدىك جانە جەرگىلىكتى ينۆەستورلارعا يندۋستريالان­دى­رۋ­عا قاتىسۋ ءۇشىن تەڭدەي جاعداي جاساۋ نيەتىندەمىز. بۇگىندە ءبىز داعدارىستان كەيىنگى ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ 7 پايىزىن قامتاماسىز ەتىپ, الەۋ­مەتتىك دامۋ مەن قازاق­ستان­دىق­تاردىڭ ءومىر ساپاسىن جوعارى­لا­تۋعا شەشىمدى بەتبۇرىس جاسادىق. ءبىز ءبىلىم بەرۋدى قازاق­ستان­دىق­تاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ باستى فاكتورى رەتىندە دامى­تۋدامىز. بىزدە قاعيداتتى جاڭا ۇلگىدەگى مەك­تەپتەر جەلىسى – ين­تەل­لەكتۋالدىق مەكتەپتەر قۇرىلۋدا. ءبىز استانادا حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەت – الەمدەگى جەتەكشى عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ ورتالىق­تارى­نىڭ پروفەسسورلارى جۇمىس ىستەيتىن تاماشا عىلىم ورتالىعىن اشتىق. ءبىز دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن ءححى عاسىرداعى حالىقارالىق ستاندارتتارعا بەيىمدەي وتىرىپ جەتىلدىرۋدەمىز. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندى­لارى بويىنشا جان باسىنا شاق­قانداعى ءىجو دەڭگەيى 9 مىڭ اقش دوللارىنا جەتتى. ءبىز قورشاعان ورتانى قورعاۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىپ كەلەمىز. ەلدىڭ كىندىگىندە ەۋرازيانىڭ ءىنجۋ-مارجانىنا اينالعان جاڭا ەلوردا سالىندى. استانا ۇلتتىق رۋحىمىزدىڭ تەرەڭىنە بويلاپ, كەڭدىگىنە قۇلاش ۇردى. بارلىق قازاقستاندىقتار ءۇشىن ول جاڭارۋدىڭ, حالىقتىڭ ءوز كۇ­شى­نە سەنىمىنىڭ, العان اسۋلارى­مىز ءۇشىن ماقتانىشىمىزدىڭ سيمۆولىنا اينالدى. مەن ەلىمىزدى قاشاندا قازىرگى زامانعى جانە قۋاتتى مەملەكەت, الدىڭعى قاتارلى دەرجاۆالاردىڭ تەڭدەي ارىپتەسى كوردىم. سوندىقتان ءبىز اشىق ەكونومي­كا­لى جانە دەموكراتيالى ساياسي جۇيەدەگى قازاقستاندى قۇ­رۋدا­مىز. ءبىزدىڭ رەفورمالاردىڭ ىرعاق­تىلىعى دەموكراتيا جۇزدەگەن جىلدار بويى جەتىلگەن كەز كەلگەن دامىعان مەملەكەتتەرگە قاراعان­دا اناعۇرلىم جوعارى. ءبىز قوعامدى ودان ءارى دەمو­كراتيالاندىرۋ جۇمىستارىن جال­عاستىراتىن بولامىز. ءبىز پارلامەنتتىڭ وكىلەتتىگى مەن ۇكىمەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ۇلعايتۋ, سايلاۋ ۇدەرىسىن جەتىلدىرۋ جونىنەن نەعۇرلىم وڭتايلى شەشىمدەر تابۋعا ءتيىسپىز. بيلىكتى ورتالىقسىزداندىرۋ جانە وكىلەتتىكتەردى وڭىرلەرگە بەرۋ جونىنەن بەزبەندەلگەن شەشىمدەر تابۋ قاجەت. ءبىزدىڭ ساياسي مادەنيەتتى دا­مىتۋىمىز كەرەك. وتكەن پرەزيدەنت سايلاۋىندا العاش رەت «قارا پيار» بولعان جوق. ول قاتاڭ شيەلەنىستەرسىز, تىنىش جاعدايدا ءوتتى. ول بارلىق الداعى سايلاۋ ناۋ­قاندارى ءۇشىن ۇلگى بولۋعا ءتيىس. تەك سونداي جاعدايدا عانا بىزدە شىنايى دەموكراتيا مەن ىق­پالدى كوپپارتيالىلىق داميتىن بولادى. ءبىز جاۋاپكەرشىلىكتى جانە ەركىن باق-تار جۇيەسىن دامىتاتىن بولامىز. مەنىڭ مىندەتىم – بارشانىڭ زاڭ الدىنداعى تەپە-تەڭدىگىن قام­تاماسىز ەتۋ. مەن سوت جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ودان ءارى قامتاماسىز ەتۋ جونىنەن جاڭا قادامدارعا بارماق ويدامىن. ءبىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز – سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءبىتىمسىز كۇرەستى جالعاستىرۋ. ءبىز سىبايلاس جەمقورلىقتى جويۋ جونىندەگى شارالاردى تەك قىلمىستىق قۋدالاۋ ارقىلى عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە زاڭدارداعى قۇقىقتىق ساڭىلاۋلاردى جويۋ ارقىلى دا كۇشەيتەتىن بولامىز. ءبىز جەكە جانە زاڭدى تۇلعا­لاردىڭ قۇقىقتارى مەن مەنشىگىن تيىسىنشە قورعاۋدى قامتاماسىز ەتەمىز. وسى جانە وزگە دە رەفورمالار تاياۋ ونجىلدىقتا قازاقستاننىڭ ەكونوميكاداعى دا, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋداعى دا سەنىمدى تابىستاردى قامتاماسىز ەتەدى. بۇگىندە قازاقستان الەمدىك قوعامداستىقتىڭ جاۋاپتى قاتىسۋشىسىنا اينالدى. ءبىز سەمەي سىناق پوليگونىن جاپتىق, يادرولىق قارۋدان باتىل تۇردە باس تارتتىق. ءبىز بۇگىندە جاھاندىق انتي­يادرو­لىق قوزعالىستىڭ العاشقى قاتارىندا كەلەمىز. ءبىز ءوزىمىزدىڭ كورشىلەرىمىزبەن, وداقتاستارىمىزبەن جانە ءارىپ­تەس­­تەرىمىزبەن اوسشك, شىۇ, ۇقشۇ سياقتى وڭىرلىك قاۋىپسىزدىك پەن قىزمەتتەستىكتىڭ جاڭا تەتىكتەرىن قۇردىق. وتكەن جىلى قازاقستاننىڭ ەقىۇ-عا توراعالىعى مەن ەقىۇ-نىڭ استاناداعى ءسامميتى تابىس­تى ءوتتى. الەمدە وسىنداي قىسقا مەرزىمدە وسىنشا تابىستارعا قول جەتكىزگەن باسقا ەل جوق! مەن ءبىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ەلەڭ-الاڭىندا وسىدان 20 جىل بۇرىن العا قويعان ماقساتتار مەن مىندەتتەر ورىندالدى جانە اسىرا ورىندالدى دەپ ماقتانىشپەن ايتا الامىن. مەن جاڭا ۇلتتىڭ جانە الەم حالىقتارىنىڭ وتباسىنا لايىق­تى ەنگەن ءبىزدىڭ قازاقستان سياقتى ۇلى ەلدىڭ كوشباسشىسى بولۋدىڭ اسا زور قۇرمەتىنىڭ ماعان تيگەنى ءۇشىن تاعدىرىما ريزامىن!

قىمباتتى دوستار!

20 جىلدا ءبىز ەلدى وزگەرتتىك, قازاقستاندىقتاردىڭ ءومىرىن جاق­سارت­تىق. بىراق الەم ءبىر ورىندا تۇرىپ قالعان جوق. ەلدەر مەن حالىقتاردىڭ ال­دىندا جاڭا, بۇرىنعىدان دا گورى كۇردەلى سىناقتار بوي كوتەرىپ وتىر. ءتورت تاعدىرشەشتى ۇعىم ءححى عاسىرداعى قازاقستان تابىسىنىڭ كىلتى بولىپ تابىلادى. ولار جاڭعىرۋ, حالىق­تىڭ ءال-اۋقاتى, يننوۆاتسيالار, ينتەگراتسيا. مەنىڭ سايلاۋالدى باعدارلا­مام­نىڭ ماعىناسى مەن ەلدى 2020 جىلعا دەيىن دامىتۋدىڭ سترا­تەگيالىق جوسپارىنىڭ ءمانى دە ءدال وسىندا. جاڭعىرۋ – مەنىڭ مەملەكەتتىك ساياساتىمنىڭ باستى وزەگى. حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى – ەل دامۋىنىڭ نەگىزگى شارتى. يننوۆاتسيالار مەن عىلىمي جاڭالىقتار ءححى عاسىردا بولا­شاق­قا دەگەن سەكىرىستى ايقىن­دايتىن بولادى. قازاقستان باتىل يننوۆاتسيالار ومىرگە جولداما الىپ, عى­لى­مي زەرتحانالار مەن قازىرگى زا­مان­عى وندىرىستەردە ءتان مەن قانعا يە بولاتىن ەلگە اينالۋى ءتيىس. ول ءۇشىن ءبىزدىڭ بۇگىننەن-اق «ءجۇز ءابسوليۋتتى يننوۆاتسيا­لار­دى» ىزدەۋگە كىرىسۋىمىز قاجەت. ۇكىمەتتىڭ, بارلىق مينيستر­لىك­تەر مەن ۆەدومستۆولاردىڭ, ءوڭىر­لەردىڭ الدىنا وسىنداي مىندەت قويىلدى. ءبىز ولاردان نەعۇرلىم پەرس­پەك­تيۆالى ون جوبانى ىرىكتەپ الىپ, ولاردى تاياۋداعى ون جىلدا جۇزەگە اسىرۋعا نازار اۋداراتىن بولامىز. وسىنىڭ ءبارى قازاقستاننىڭ قۋاتتى العا جىلجۋى ءۇشىن تىرەك بولۋعا ءتيىس. بۇل ەلدىڭ دامۋىن ايقىنداي­تىن ۇلتتىق يننوۆاتسيالىق تاپتى قالىپتاستىرۋدىڭ كىلتى. ءۇشىنشى ونجىلدىقتىڭ باسى­نا تامان ءبىز قازاقستاننىڭ الەم­دەگى يندۋستريالىق دامىعان ەل­دەر­دىڭ قاتارىنا قوسىلۋى ءۇشىن بارلىق جاعدايلاردى جاسايتىن بولامىز. وسى ارقىلى ءبىز تاريحي «قا­زاقستان-2030» ستراتەگياسىن سال­تاناتتى تۇردە اياقتايمىز. ءبىز ودان ارعى ونجىلدىقتارعا, ءبىزدىڭ بالالارىمىز بەن نەمەرەلەرىمىز ورىندايتىنداي جانە ءبىز­دىڭ ولار ءۇشىن وسىنداي قۋاتتى با­زا­نى قۇرعانىمىزدى ەسكە ءتۇسى­رە­تىندەي, بۇرىنعىدان دا گورى اسقاق جوسپارلاردى ازىرلەۋگە كىرىسەمىز. ينتەگراتسيا مەن بۇكىل الەمگە اشىقتىق – ءبىزدىڭ سانالى تاڭ­داۋىمىز. رەسەيمەن جانە بەلارۋسپەن بىرلەسىپ, ءبىز كەدەن وداعىن دامى­تامىز, تاياۋ جىلداردا ەۋر­ازيا­لىق ەكونوميكالىق وداقتى قا­لىپ­تاستىرۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەيمىز. ءبىز قىتاي حالىق رەسپۋب­لي­كاسىمەن ءوزارا ءتيىمدى قىز­مەتتەستىكتى كەڭەيتۋگە نيەتتىمىز. قازاقستان امەريكا قۇراما شتاتتارىمەن جانە ەۋروپا وداعى ەلدەرىمەن ستراتەگيالىق ارىپتەس­تىكتى نىعايتۋدى كوزدەيدى. ءبىز ءوزىمىزدىڭ ورتالىقازيالىق كورشىلەرىمىزبەن جانە تۇركى ەلدەرىمەن نەعۇرلىم تىعىز ءوزارا ىنتىماقتاستىقتا بولامىز. قازاقستاننىڭ بيىلعى يسلام كونفەرەنتسياسى ۇيىمىنا ءتور­اعا­لىعى اياسىندا ءبىز مۇسىلمان الەمىمەن ىقپالداس­تىق­تى كەڭەيتە تۇسپەك نيەتتەمىز. ورتالىق ازياداعى قاۋىپسىزدىك جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ قا­زاقستاننىڭ ەقىۇ, اوسشك, شىۇ جانە ۇقشۇ قىزمەتىنە بەلسەندى قاتىسۋىمەن, سونداي-اق ناتو-مەن ارىپتەستىكتى كەڭەيتۋ­مەن بايلانىستى.

قىمباتتى دوستار!

مەن قازاقستان ۇلتىنىڭ تۇ­راق­تىلىق پەن وركەندەۋ جولىن تابىستى جالعاستىراتىنىنا سەنەمىن. ءبىزدىڭ بولاشاق جەڭىستەرى­مىز­دىڭ ۇلتتىڭ ارى مەن وجدانىن قۇ­راپ, ەلىمىزدىڭ قۋاتىن ارتتىرا­تى­نىنا سەنىمىم مول. بۇگىندە قا­زاق­ستان ءوز الدىنا جوعارى ماقساتتار قويىپ, ولارعا قول جەتكىزۋگە قابى­لەتتى, ورشىلدىگى كۇشتى ماقساتكەر ەل. ءبىز ونى دالەلدەدىك. ءبىز ونى تاعى دا دالەلدەيمىز. مەن قازاقستان حالقىنا سەنەمىن, ەلىمە سەنەمىن!

قۇرمەتتى حالايىق, قادىرمەندى قوناقتار!

ىقىلاس بىلدىرگەن ارداقتى الەۋمەت!

حالقىمىزدا «كوپ تىلەگى – كيەلى, جۇرتتىڭ ءسوزى – ءۋالى» دەگەن دانا ءسوز بار. مەن جاڭا عانا قازاقستان پرەزيدەنتى رەتىندە اتا-بابالا­رى­­مىزدان قالعان اق كيىزدىڭ ءۇس­تىن­دە تۇرىپ,  سالتاناتتى تۇردە انت بەردىم. مەنىڭ اينىماس انتىم – اما­ناتقا ادالدىقتىڭ, سەنىمگە سەرت­تىڭ بەلگىسى! اقجۇرەك جۇرتىمنىڭ قالتقى­سىز سەنىمى قاشاندا ماعان وراسان زور جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن مىندەتتەيدى. مەن ءۇشىن ەل ءۇمىتىن اقتاعان­نان, جۇرت سەنىمىن ساقتاعاننان اسقان باقىت جوق. مەنىڭ سايلاۋداعى بۇگىنگى جە­ڭىسىم – حالقىمنىڭ ىنتىماق-بىرلىگىنىڭ ماۋەلى جەمىسى. حالقىمنىڭ قولداۋى ماعان سارقىلماس كۇش-جىگەر بەرەدى. ءبىزدىڭ باعدارىمىز – ايقىن, ەندەشە, بولاشاعىمىز – جارقىن! ءبىز كەمەل كەلەشەگىمىزدىڭ بەرىك ىرگەسىن بىرگە قالايمىز! بارشاڭىز بىلەسىزدەر, ءبىز تاۋەل­سىزدىك جىلدارىندا بار يگىلىكتى ءىستى جارقىن بولاشاق ءۇشىن جاساۋدامىز. سوندىقتان, سايلاۋدا بولاشا­عى­مىز – جاستاردىڭ بەلسەندى تۇردە ماعان داۋىس بەرگەنى مەنى ەرەكشە تەبىرەنتەدى. تاياۋدا مەن نارعىز يمانعازى دەگەن استانالىق ءبۇلدىرشىن اقىن قىزدىڭ جىر جولدارىن تىڭدا­دىم. وندا بىلاي دەپ جازىلعان: تاۋەلسىزدىك, اتىڭ قانداي كيەلى! سەنى قورعاۋ – ءار قازاقتىڭ پارىزى, ءار قازاقتىڭ سەن دەپ سوعار جۇرەگى! تاۋەلسىزدىك – قانداي عاجاپ بۇل ۇعىم! وسىنداي تاۋەلسىزدىكتىڭ قادى­رىن جەتە سەزىنەتىن وتانشىل, مەملەكەتشىل جاستاردىڭ ءوسىپ كەلە جاتقانى مەنى قۋانىشقا بولەيدى. ءبىزدىڭ تامىرىن تەرەڭگە تارت­قان ماڭگىلىك ۇلى مۇراتىمىز بار: ول – تاۋەلسىزدىكتى كوزدىڭ قا­راشىعىنداي ساقتاپ, ەلدىگىمىزدى تۇعىرلى, مەملەكەتىمىزدى عۇمىر­لى ەتۋ! ەلىمدى تورتكۇل دۇنيەدە تەرەزەسى تەڭ ەڭسەلى جۇرتقا, ابىرويى اسقان ايبىندى ەلگە اينالدىرۋ – مەنىڭ ومىرلىك ءورشىل مۇراتىم. سوندىقتان, مەن كۇش-قۋاتىم باردا, تاجىريبەم باردا تىلەگى ءبىر ەلدىڭ تىرەگى بولىپ قىزمەت ەتە بەرۋگە قاشاندا دايىنمىن. ءاربىر قازاقستاندىقتارعا, ءار وتباسىعا, ارقايسىلارىڭىزعا شىن جۇرەگىممەن قۇرمەت, اق نيەتىممەن زور دەنساۋلىق تىلەيمىن. ەل-جۇر­تىمىز امان بولسىن, ءار جانۇيادا باقىت پەن بەرەكە ورنىقسىن. بارشاڭىزعا زور راحمەتىمدى ايتامىن! ماعان كورسەتىلگەن قانات بىتىرەتىن وسىنداي سەنىم ءۇشىن قازاق­ستاندىقتارعا زور ادامي العى­سىمدى ايتقىم كەلەدى. ارينە, مەن كۇش-جىگەرىمدى اياماي جۇمىس ىستەيتىن بولامىن. مەن بارشا­ڭىزعا مىق­تى دەنساۋلىق, بارلىق يگىلىكتەردى, تىنىشتىق, وتباسىن­داعى ءسات­تى­لىكتى, دوستىقتى, ءبىزدىڭ كوپ­ۇلت­تى ەلىمىزدە ءبىتىم مەن تۇ­راق­تى­لىق تىلەيمىن. جاقسى­لىقتار مول بولسىن, قىمباتتى وتانداستار!
سوڭعى جاڭالىقتار