ساياسي عىلىمدار دوكتورى, «ەۋرازيالىق قوزعالىستىڭ» جەتەكشىسى الەكساندر دۋگين پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتە قازاقستان ءوزىنىڭ مەملەكەتتىك ۇلگىسىن اسا تابىستى ورنىقتىرا ءبىلدى دەپ ەسەپتەيدى.
ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, گرۋزيا قاۋقارسىز مەملەكەت. «ۋكراينانىڭ, رەسەيدىڭ, بەلورۋسسيانىڭ كوزقاراستارى ءتۇرلى بولۋى مۇمكىن, مارتەبەلەرى تۋرالى دا ءارتۇرلى ايتۋعا بولادى. بىراق, ەگەر پوستكەڭەستىك كەڭىستىگىندە ءوزىنىڭ مەملەكەتتىك ۇلگىسىن تالاسسىز قالىپتاستىرعان, ول – قازاقستان», دەپ مالىمدەدى الەكساندر دۋگين «اكتۋالنىە كوممەنتاري» باسىلىمىنا بەرگەن سۇحباتىندا. بۇل مەملەكەت ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن جانە ءوزىنىڭ ومىرشەڭدىگىن دالەلدەدى.
ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە, قازاق قوعامى ءوزىنىڭ ورتالىق ازيالىق قوعامدا جاڭارعاندىعىن, وزىقتىعىن, بايلىعىن, تەحنولوگيالىعىن جانە ەۋروپالىق ستاندارتقا سايكەستىگىن تابىستى ايعاقتادى. ەكىنشى جاعىنان قازاقستاننىڭ ەتنوستىق, ءدىني جانە مادەني ەرەكشەلىگىن ەسەپكە الا وتىرىپ, ايقىن, سونداي-اق اشىق دەڭگەيدەگى ءپرينتسيپىن جوعارى دەڭگەيدە كورسەتە ءبىلدى.
بۇل جەردە ءبىز نازارباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن ەتنوسارالىق تەپە-تەڭدىك مودەلى العا شىققانىن كورىپ وتىرمىز, دەدى ءارى قاراي ساراپشى. قازاق ۇلتىنىڭ باستاۋىنان, باسقا ەتنوستاردىڭ قازىرگى زامانعى باتىسقا دەگەن اشىقتىعى كورىنەدى. بۇل كورىنىس نازارباەۆتىڭ قايتا سايلانۋىمەن ەلدىڭ تابىستارىنان كۋا ەتەدى. وعان مۇنايى مەن تابيعي رەسۋرستارىنىڭ مولدىعى قوسىلا كەلىپ, ەڭ باستىسى, حالىقتىڭ ءوز جەتەكشىسىنە دەگەن شىنايى سەنىمى قوسىلدى. سوندىقتان اتالعان وسى كوزىرلەر قازاقستاندى جانە ونىڭ كوشباسشىسىن الەمگە مويىنداتتى.
ساراپشىنىڭ اتاپ وتكەنىندەي, 80-ءشى جىلداردىڭ سوڭى مەن 90-شى جىلداردىڭ باس كەزىندەگى قيىندىقتاردان, سونداي-اق كورىنىس بەرۋى مۇمكىن ەتنوسارالىق قاقتىعىستاردان ن.نازارباەۆ ەلدى وعان ۇرىندىرماي الىپ شىقتى. دۋگيننىڭ ءسوزى بويىنشا, ەگەر قازاقستان باسشىسىنىڭ ۇستانعان ساياسي باعىتىنىڭ سول كەزدە-اق دۇرىستىعى بولماعاندا, قازاقستاندا ەتنوسارالىق كيكىلجىڭدەر, ۇلتارالىق قايشىلىق, الەۋمەتتىك تەڭسىزدىك ورىن الۋى مۇمكىن ەدى. قازاقستان پرەزيدەنتى وسىنى باستاپقى كەزدە-اق انىق بولجاپ, ءوزىنىڭ ساليقالى ساياساتىنىڭ ناتيجەسىندە بۇعان جول بەرمەدى.
قازاقتار بۇل قوعامدا 20 جىلدان بەرى تىنىشتىقتا ءومىر ءسۇرىپ كەلەدى, دەپ جالعاستىرادى ءسوزىن ساراپشى. نازارباەۆ ءوز مەملەكەتىنىڭ كەمەسىن دۇرىس باسقارىپ كەلەدى. قازاقستان كەڭەستەر وداعىنىڭ تۇسىندا بۇگىنگىدەي وركەندەي المادى. ال قازىرگى كەزدە بۇل ەلدىڭ ەكونوميكالىق دامۋ قارقىنىن, ساياسي تۇراقتىلىعىن كورشىلەرى قىرعىزستان, تاجىكستان جانە وزبەكستانمەن سالىستىرۋعا مۇلدە كەلمەيدى. وسى جەتىستىكتەردىڭ بارلىعىن بۇل ەلدىڭ پرەزيدەنتىنىڭ كورەگەندىلىگىمەن بايلانىستىرعان ءجون.
ا.دۋگيننىڭ پىكىرىنشە, قازاقتار ونىڭ باسشىسىنىڭ ءتيىمدى ارەكەت ەتۋىنىڭ ءناتيجەسىندە بارلىق قيىندىقتاردى ارتقا تاستادى, بارلىق قاتەرلەردەن نەمەسە قاۋىپتەردەن اينالىپ ءوتتى. سوندىقتان دا قازاقستان ازاماتتارىنىڭ باسىم كوپشىلىگى ءوز كوشباسشىسىنا داۋىس بەردى. سونداي-اق قازاقستاندىقتار ءوز ومىرلەرىنىڭ ءارى قاراي جاقسارۋىنا ءوز تاڭداۋلارىن جاسادى. بۇل سايلاۋ قازاقستاندىقتاردىڭ اۋىزبىرلىگىن الەم جۇرتشىلىعىنا تاعى ءبىر كورسەتىپ بەردى. پرەزيدەنت نازارباەۆتىڭ اكىمشىلىگى ەلدەگى ساياسي پارتيالاردى, ساياساتكەرلەردى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردى قولداپ وتىردى. قازاقستاندا نازارباەۆ دەموكراتيالىق, الەۋمەتتىك بالاماسى جوق بەدەلدى تۇلعا ەكەندىگىن تاعى دالەلدەدى.
«اكتۋالنىە كوممەنتاري» حابارلاعانىنداي, ءوتكەن جەكسەنبىدە قازاقستاندا پرەزيدەنتتىك سايلاۋ ءوتتى. ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ الدىن الا جاساعان مالىمەتتەرى بويىنشا, قازاقستاننىڭ قازىرگى پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جەڭىسكە جەتتى. سايلاۋشىلاردىڭ داۋىسى مىناداي بولىپ ءبولىندى. جامبىل احمەتبەكوۆكە سايلاۋشىلاردىڭ 1,4 پايىزى, مەلس ەلەۋسىزوۆكە 1,2 پايىزى, عاني قاسىموۆقا 1,9 پايىزى, ال نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءۇشىن سايلاۋشىلاردىڭ 95,5 پايىزى داۋىس بەردى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋدى تاريحي وقيعا دەپ باعالادى.
«اكتۋالنىە كوممەنتاري».
