ەلباسى جەڭىسى – اسىلىن ارداقتاي العان, ەرىن قولداي بىلگەن ەلدىڭ دە ەرەن جەڭىسى, ەلباسى جۇرگىزگەن سارابدال ساياساتتىڭ سالتاناتى. قۋانا بىلەتىن حالىقپىز عوي. ورتاق جەڭىسىمىز قۇتتى بولسىن, الەۋمەت!
كەشە استانادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋىندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ايقىن باسىمدىقپەن جەڭىسكە جەتۋىنە بايلانىستى «ەلباسىمەن بىرگە, العا!» اتتى فورۋم ءوتتى.
«قازاقستان» سپورت كەشەنىندە بولعان بۇل شارادا ەلباسى مىڭداعان جاستار, ۇكىمەت مۇشەلەرى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, مادەنيەت جانە ونەر, سپورت قايراتكەرلەرىنىڭ الدىندا حالىققا سايلاۋدا وزىنە قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى.
وسى كۇنى سپورت سارايىندا ورناتىلعان ساحنا تورىنە قايتا سايلانعان پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ, ونىڭ قوعامنىڭ بارلىق سالاسىندا قىزمەت ەتىپ جۇرگەن سەرىكتەستەرى شىعىپ, ەلىمىزدىڭ بولاشاعى – جاستار الدىندا ءسوز سويلەپ, سايلاۋدىڭ قورىتىندىسىنا بايلانىستى ىستىق ىقىلاستارىن تانىتتى. سپورت كەشەنىندە قاۋمالاعان جۇرتشىلىقتىڭ قولدارىنا ەلىمىزدىڭ كوك بايراعىن ۇستاپ, «جاسا, قازاقستان!», «نۇرسۇلتان – قازاقستان!» دەپ ەلباسىنا شىنايى سەزىمدەرىن بىلدىرگەن ۇرانداردان قۇلاق تۇنادى. وسى كەزدە مەملەكەت باسشىسى سپورت سارايىنىڭ ساحناسىنا جاقىنداپ, جينالعان كوپشىلىكتىڭ قولدارىن الىپ جوعارىعا كوتەرىلدى.
– قۇرمەتتى فورۋمعا جينالعان قاۋىم, مەنىڭ قاناتتاستارىم! – دەپ باستادى ءسوزىن ساحناعا شىققان ەلباسى. – بۇگىن وتانىمىزدىڭ تاريحىنداعى تاعى ءبىر ەلەۋلى كەزەڭدە تۇرمىز. ەلىمىزدىڭ 20 جىلدىعىن اتاپ وتەتىن جىلى سايلاۋ وتكىزىپ, تورتكۇل دۇنيەنىڭ نازارىن قازاقستانعا اۋداردىق. اشىق, ءادىل بولعان باسەكە ءناتيجەسىندە قازاقستان سايلاۋشىلارىنىڭ 90 پايىزدان استامى مەنى قولداپ, داۋىس بەردى. بۇل جەڭىس بارلىعىمىزدىڭ جەڭىسىمىز! قازاق حالقىنىڭ جەڭىسى! قازاقستاندىقتاردىڭ جەڭىسى!
ەلباسى ءسوزىن ءارى قاراي ساباقتاي كەلىپ, سايلاۋ ناتيجەسىندە قازاقستاننىڭ, قازاق حالقىنىڭ قازىرگى جاعدايى نىق ەكەنىن, ەلدىڭ ىشىندە بىرلىك ساقتايتىن, بولاشاعىن ويلايتىن, بەيبىتشىل ەل ەكەنىن كورسەتكەنىن اتاپ ءوتتى. «قازاقستان حالقى ءوزىنىڭ بولاشاعىنا نەگىزدەلگەن ەل ىشىندەگى بىرلىكتى ساقتايتىن دۇنيە جۇزىنە وركەنيەتتى مەملەكەت ەكەنىن تاعى دا ءبىر كورسەتتى, – دەدى ول. – اشىق, جاريالى تۇردە وتكىزىلگەن سايلاۋعا 1059 شەت ەل بايقاۋشىسى, 200 شەت ەل ءجۋرناليسى قاتىسىپ, ەشكىم ەشقانداي كەمشىلىك تابا المادى, ءبارى سايلاۋ زاڭدى ءوتتى دەپ باعا بەردى».
ەلباسى ودان كەيىن قازاق تاريحىندا التىن ارىپپەن جازىلاتىن تاۋەلسىزدىك ۇعىمىنىڭ ءمان-ماڭىزىنا توقتالدى. مۇندا ول وزىمەن قاتارلاس ۇرپاقتىڭ پەشەنەسىنە قازاق مەملەكەتتىلىگىن قۇرۋ, ونى وركەنيەتتى ەلدەرمەن تەرەزەسى تەڭ ەتۋ, ەكونوميكانى دامىتۋ, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ جازىلعانىن, وسىنىڭ ءوزى تاريحتىڭ بەرگەن ۇلكەن سىيى, قۇرمەتى دەپ ءبىلۋ كەرەكتىگىن ايتتى. وسىلاي جاستاردىڭ الدىندا ازاتتىقتىڭ ماڭىزدىلىعى ءجونىندە ويلارىمەن بولىسكەن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ودان ءارى 3 ساۋىردە وتكەن كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا وزىنە قولداۋ كورسەتكەن حالىققا العىس سەزىمىن ءبىلدىردى. وسى ورايدا ول وزىنە سەنىم بىلدىرگەن قازاق حالقىنا, بارلىق قازاقستاندىقتارعا, قوعامدىق شتابقا, «قازاقستان-2020» جالپىۇلتتىق دەموكراتيالىق كۇشتەر كواليتسياسىنا, 29 مىڭ سەنىمدى وكىلدەرى مەن جانە ارينە, 88 مىڭ ۆولونتەرعا العىسىن جەتكىزدى. «ءاسىرەسە, – دەدى ەلباسى, – مەنى جاستاردىڭ بەلسەندىلىگى قۋانتادى. ءبىز قازاقتىڭ بولاشاعى ءۇشىن جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. مەنىڭ كۇندىز-تۇنگى جۇمىسىم وسىعان ارنالعان, ويىم دا, اقىل-پاراساتىم دا, تاجىريبەم دە سول ماقساتقا ارنالادى. ال بولاشاق – جاستاردا». سونىمەن بىرگە, ول كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا قاتىسقان ۇمىتكەرلەردىڭ بارىنە العىس ايتاتىنىن, ولارعا سايلاۋ الدىندا وزىنە داۋىس جيناۋ ءۇشىن بارلىق مۇمكىندىكتەردىڭ بەرىلگەنىن, سايلاۋ شتابتارى ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەگەنىن اتاپ ءوتتى. وسىلاي دەي كەلىپ ەلباسى ۇمىتكەرلەردىڭ بارىنە تەڭ مۇمكىندىك جاسالىپ, حالىقتىڭ 90 پايىزدان استامى سايلاۋعا قاتىسىپ, سولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى قازىرگى پرەزيدەنتكە داۋىس بەرگەنى باتىس ەلدەرى ءۇشىن سەنساتسياعا بالاناتىنىن, وسىنىڭ ءوزى ەلىمىزدىڭ بىرلىگى مەن تاتۋلىعىن بىلدىرەتىنىن, وسى حالىقتار اراسىنداعى دوستىق پەن ىنتىماقتاستىقتىڭ ارقاسىندا دۇنيە جۇزىندە ۇلتارالىق قاقتىعىستار بولىپ جاتسا, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە بارلىق ۇلتتار مەن ۇلىستاردىڭ بىرلىگى ساقتالىپ وتىرعانىن مالىمدەدى.
كەلەسى كەزەكتە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى جۇرتشىلىقتىڭ نازارىن ەلىمىزدە جۇرگىزىلىپ جاتقان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ساياساتقا اۋدارتتى. «كەيبىر ەلدەردە جۇمىس ورىندارى قىسقارتىلىپ, زاۋىتتار توقتاتىلىپ جاتسا, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە كەرىسىنشە, حالىق جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىلىپ, جاڭا كاسىپورىندار اشىلۋدا. كەيبىر ەلدەردە زەينەتاقى, جالاقى ازايىپ جاتسا, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە كوبەيۋدە. مىنە, ءبىز ءارى قاراي وسى جولمەن ءجۇرىپ, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جاعدايىنا باسا نازار اۋداراتىن بولامىز», – دەدى پرەزيدەنت. وسىعان بايلانىستى ەلباسى الداعى كەزدە ەلىمىزدە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق باعدارلامانى جۇزەگە اسىرىپ, اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتىپ, الەۋمەتتىك سالانى قايتا جانداندىرىپ, ءبىلىم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن قولداۋ ماقساتىندا كوپتەگەن جۇمىستاردىڭ ىستەلىنەتىنىن اتاپ كورسەتتى. ول ازاماتتارعا كومەك كورسەتۋ ءۇشىن بارلىق مۇمكىندىكتەردىڭ قاراستىرىلاتىنىن, اۋىلدىق جەرلەردە شاعىن نەسيەلەر بەرىلىپ, جۇمىسسىزداردى وقىتىپ, ولاردىڭ ماماندىق الۋ ءۇشىن جاعداي جاسالاتىنىن جەتكىزدى.
ەلباسىنىڭ سوزىنەن كەيىن فورۋم شەڭبەرىندەگى شارالار ودان ءارى جالعاستى. ساحنادا «مۋزارت» تريوسى, ەسكەندىر حاسانعاليەۆ, روزا رىمباەۆا, نۇرعالي ءنۇسىپجانوۆ سياقتى انشىلەر «ءوز ەلىم» ءانىن ورىنداپ, جينالعان جۇرتشىلىقتىڭ جىگەرىنە جىگەر قوستى. ودان ءارى ەلىمىزدىڭ بارلىق ءوڭىرلەرىنەن كەلگەن قوعام قايراتكەرلەرى اتىنان پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى روزاقۇل حالمۇرادوۆ, اۋعان سوعىسى ارداگەرلەرى ۇيىمدارى اسسوتسياتسياسىنىڭ توراعاسى باقىتبەك سماعۇل, شاكارىم اتىنداعى سەمەي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ەرلان سىزدىقوۆ, جاستار اتىنان س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى ەكاتەرينا حومۋتوۆا ءسوز سويلەپ, پرەزيدەنتتىڭ سايلاۋداعى جەڭىسىنە بايلانىستى ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ءوز سوزىندە ەلباسىنىڭ بۇل جەڭىسىنە بارلىق ازاماتتاردىڭ و باستان سەنگەنىن, پرەزيدەنتتىڭ سايلاۋداعى جەڭىسى – ەل بىرلىگىنىڭ, بولاشاعىمىزدىڭ جەڭىسى ەكەنىن ايتتى. «ءسىزدىڭ كەمەڭگەر ساياساتىڭىزدىڭ ارقاسىندا ەلىمىزدىڭ ىنتىماعى جاراسىپ تۇر. ەڭ باستىسى, ەل امان, جۇرت تىنىش. وسى 20 جىلدا جاستارىمىز قان توگىستى كورگەن جوق. بۇل دا بولسا ءسىزدىڭ كورەگەندىگىڭىزدى كورسەتىپ تۇرسا, سول ءۇشىن بارلىق ەتنوس وكىلدەرى اتىنان سىزگە شىن ءجۇرەگىمنەن العىسىمدى بىلدىرەمىن. ءسىز بۇگىنگى تاڭدا حالقىمىزدىڭ باسىنا قونعان باعىسىز, سول باعىمىزدى قادىرلەپ-قاستەرلەي بىلەيىك, اعايىن! سىزگە زور دەنساۋلىق, ۇزاق ءومىر تىلەي وتىرىپ, بىرلىگىمىز نىعايا بەرسىن, ەلباسىمىزبەن بىرگە جەڭىستەن جەڭىسكە جەتە بەرەيىك دەگىم كەلەدى», – دەپ اتاپ كورسەتتى. ال سەمەي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ەرلان سىدىقوۆ: «ءبىز وسىدان ءجۇز كۇن بۇرىن رەفەرەندۋم وتكىزۋ تۋرالى باستاما كوتەرىپ ەدىك. سول ساتتە بەس جارىم ميلليون وتانداستارىڭىز ءسىزدىڭ ساياساتىڭىزدى قولداعان بولاتىن. ءبىز بۇگىن تۇپكىلىكتى ماقساتىمىزعا جەتىپ وتىرمىز. حالىقتىڭ تىلەگى قابىل بولدى, اعايىن! ءسىز ءبىزدىڭ عاسىرلار بويى ارمانداعان تاۋەلسىزدىگىمىزدى قۇردىڭىز, قازاق حالقىن العا باستاپ كەلە جاتىرسىز. ەلدىڭ جوعالتقانىن تۇگەندەپ بەرىپ وتىرسىز. ارقانىڭ تورىندە ادەمى, سۇلۋ استانا تۇرعىزدىڭىز. دۇنيە جۇزىنە قازاقستاننىڭ دەموكراتيالىق ەل ەكەنىن تانىتىپ, ەلىمىزدى الەمدىك دەڭگەيگە كوتەردىڭىز. وسىنىڭ ءبارى ءسىزدىڭ ەرەن ەڭبەگىڭىزدىڭ ارقاسى. سوندىقتان حالقىمىزدىڭ ءبارى سىزگە ءبىراۋىزدان داۋىس بەردى», – دەي كەلىپ, مۇندايدا قازاقتىڭ بۇگىنگى كۇندى «اق تۇيەنىڭ قارنى جارىلعان كۇن» دەيتىنىن, كەمەڭگەر باسشىسى بار ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ باعىتى ايقىن, بولاشاعى جارقىن ەكەنىن ايتتى. جاستار اتىنان ساحنادا تۇرىپ, تولقىپ سويلەگەن ستۋدەنت قىزدىڭ ءسوزى دە اسەرلى شىقتى. ول سايلاۋ كەزىندە قازاقستان جاستارىنىڭ ەلباسىعا داۋىس بەرگەنىن, ويتكەنى, تاۋەلسىزدىك العان كەزدەن بەرى پرەزيدەنتتىڭ جۇرگىزىپ كەلە جاتقان ساياساتىمەن وسكەن جاستار ءوز بولاشاعىن قازىرگى مەملەكەت باسشىسىمەن بايلانىستىراتىنىن, جاستاردىڭ ءبارى ەلباسىعا عانا سەنىپ, ونىڭ ساياساتىنا ارقاشان قولداۋ كورسەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرى, جازۋشى باقىتبەك سماعۇل دا پرەزيدەنتتىڭ سايلاۋداعى جەڭىسىنە بايلانىستى العىس سەزىمىن ءبىلدىرىپ, جىر جولدارىن وقىپ بەردى. ول ەلباسىنىڭ سايلاۋداعى جەڭىسى – التى الاشتىڭ ىقىلاسى مەن ۇكىلەگەن ءۇمىتى ەكەنىن, ونىڭ قازىرگى جۇرگىزىپ وتىرعان ساياساتى جەڭىمپازدار بۋىنىن ساباقتاستىرىپ جاتقانىن جەتكىزدى. «بۇگىنگى جەڭىس وزىڭىزبەن بىرگە قۋانعان, بايگە اتىنداي شۇبالعان, 20 جىلدا سىنالعان تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ, تاۋەلسىز جاستارىمىزدىڭ ءتول جەڭىسى!», – دەدى ول.
جەڭىمپازدار فورۋمى ودان ءارى ەسكەندىر حاسانعاليەۆ, روزا رىمباەۆا, نۇرعالي ءنۇسىپجانوۆ, بەكبولات تىلەۋحان, «مۋزارت» تريوسى جانە باسقا دا انشىلەردىڭ «اتامەكەن» ءانىن ورىنداۋىمەن, ونى جينالعان جۇرتشىلىقتىڭ قولداۋىمەن جالعاسىن تاپتى.
داستان كەنجالين.
