كەشە اقوردادا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەۋروپا پارلامەنتى دەپۋتاتتارىنان, فرانتسيا, يسپانيا, بەلگيا ۇلتتىق پارلامەنتتەرى دەپۋتاتتارىنان جانە يتاليانىڭ بۇرىنعى دەپۋتاتى, سونىمەن قاتار, امەريكا قۇراما شتاتتارى وكىلدەرىنەن تۇراتىن تاۋەلسىز حالىقارالىق بايقاۋشىلاردى قابىلدادى, دەپ حابارلادى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
سايلاۋ اشىق تا ءمولدىر بولدى
كەزدەسۋدى اشا كەلىپ نۇرسۇلتان نازارباەۆ مەيمانداردى كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا حالىقارالىق بايقاۋشى رەتىندە كەلگەندەرگە ءوزىنىڭ ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. – سايلاۋ – بۇل سىناق. اتقارىلعان جۇمىستارعا باعا بەرۋ. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا مەنىڭ وكىلەتتىگىمدى 2020 جىلعا دەيىن ۇزارتۋ تۋرالى رەفەرەندۋم وتكىزۋ بويىنشا باستاما كوتەرىلدى. بەس جارىم ميلليوننان استام ادامنىڭ قولى جينالدى. حالقىمىزدىڭ وسىنداي شىنايى ءمۇددەلىلىگى مەن ەرىك-جىگەرىن ەسەپكە الا كەلگەندە, سونداي-اق دەموكراتيالىق قۇندىلىقتارعا سەنىمدىلىك تۇرعىسىنان كەلگەندە مەن كەزەكتەن تىس سايلاۋ وتكىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادىم, – دەپ اتاپ كورسەتتى مەملەكەت باسشىسى. ەۋروپا پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتى, ەۋروپا پارلامەنتىنىڭ ورتالىق ازيا جانە موڭعوليا بويىنشا دەلەگاتسياسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى الفرەد رۋبيكس سايلاۋ بارىسىن جوعارى باعالادى. – سىزدەردىڭ ەلدەرىڭىز پرەزيدەنتىنىڭ ساياساتىن جاستاردىڭ جوعارى دەڭگەيدە قولدايتىنىن كورىپ, ۇلكەن ريزاشىلىققا بولەندىم. قازاقستان حالقى ءوزىنىڭ كوشباسشىسى ءۇشىن داۋىس بەرەتىندەرىن اتاپ كورسەتتى, – دەدى ا.رۋبيكس جۋرناليستەرگە ارنالعان بريفينگتە. ۇلىبريتانيا پارلامەنتى لوردتار پالاتاسىنىڭ مۇشەسى لورد ۋەيۆەرلي سايلاۋدىڭ حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس وتكەنىن اتاپ كورسەتتى. – تۇتاستاي العاندا, مەن مىنانى اتاپ كورسەتەر ەدىم, قازاقستان – ورتالىق ازياداعى مويىندالعان كوشباسشى. ول ءوز تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلىندا ۇلكەن بيىكتەردى باعىندىردى, – دەدى لورد ۋەيۆەرلي. – مەن بۇعان دەيىن دە قازاقستاندا بىرنەشە مارتە بولدىم جانە ەلدە ۇلكەن وزگەرىستەر بولىپ جاتقانىن انىق اڭعارىپ وتىرمىن. قازاقستاننىڭ وتە ماڭىزدى شارا – ەقىۇ-عا توراعالىعى اسا جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ارەناداعى بەدەلى دە جىل وتكەن سايىن جوعارىلاي تۇسۋدە. ءبىز قازاقستاننىڭ ءوز جۇمىسىن وسى باعىتتا جالعاستىرعانىن قالايمىز, – دەپ اتاپ كورسەتتى فرانتسيا پارلامەنتىنىڭ سەناتورى ەيمەري دە مونتەسكيۋ. يسپانيا پارلامەنتى سەناتىنىڭ ۆيتسە-سپيكەرى حۋان حوسە لۋكاس حيمەنەس پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا جۇرتشىلىقتىڭ كوپتەپ كەلگەنىن, اسىرەسە, جاستاردىڭ قاتارى مول بولعانىن جوعارى باعالادى. – ءبىز بايقاۋشىلار ۇدەرىسىن كەلەسى جىلى دا ريزاشىلىق سەزىمىمەن ءوتكەرەتىن بولامىز. سەبەبى, مۇنىڭ ءوزى قازاقستاندا دەموكراتيالىق قاعيداتتار مەن كوپپارتيالىلىقتىڭ بۇدان ارعى دا جاقسى ۇدەرىستەرى جالعاسىن تاباتىنىنا سەنىمدىمىز, – دەپ اتاپ ايتتى ح.لۋكاس حيمەنەس. – پرەزيدەنتتىك سايلاۋدىڭ وتە جاقسى دەڭگەيدە وتكەنىنە ەشقانداي كۇمانىم جوق. ەڭ باستىسى, سايلاۋ ۇدەرىستەرى قازاقستان حالقىنىڭ كوڭىل-كۇي اۋانى مەن ەرىك-جىگەرىن ايعاقتايدى. ءبىز 65 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە بولىپ, جۇزدەگەن سايلاۋشىلارمەن, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم وكىلدەرىمەن, 9 ساياسي پارتيا وكىلىمەن كەزدەستىك. جانە دە ولاردىڭ بارلىعى سايلاۋدى قازاقستاننىڭ بولاشاعىمەن تىكەلەي بايلانىستىردى, – دەدى ينۆەستيتسيالار جانە سالىقتار بويىنشا حالىقارالىق ورتالىقتىڭ پرەزيدەنتى دانيەل الان ۆيتت. «دجەيمستاۋن» قورىنىڭ اعا ساراپشىسى ۆلاديمير سوكور قازاقستاننىڭ دەموكراتيانى ەۆوليۋتسيالىق جولمەن دامىتۋدىڭ تابىستى ۇلگىسىن كورسەتكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇعان ەلدەگى تۇراقتىلىق پەن مىقتى پرەزيدەنتتىك بيلىك وڭ ىقپال ەتە الىپ وتىر. – ءبىز پرەزيدەنت نازارباەۆتىڭ قايتا سايلانۋىن سىزدەردىڭ مەملەكەتتەرىڭىزدىڭ جانە سىزدەردىڭ حالىقتارىڭىزدىڭ ۇلكەن تابىسى رەتىندە باعالايمىز, – دەپ مالىمدەدى ۆ.سوكور. حالىقارالىق بايقاۋشىلار مەملەكەت باسشىسىنا جەمىستى كەزدەسۋ ءۇشىن ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى. * * * مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تمد اتقارۋ كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى سەرگەي لەبەدەۆتى قابىلدادى.
اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەلباسىعا دوستاستىق ەلدەرىنىڭ ميسسياسى باقىلاۋشىلارى جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى تۋرالى حاباردار ەتتى. ميسسيا قۇرامىنا تمد-نىڭ 9 ەلىنەن 426 ادام ەنگەن.
– جالپى, بىزدە پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا دايىندىق جانە وتكىزۋ بارىسى تۋرالى وتە جاعىمدى پىكىر قالىپتاستى. ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنان باستاپ, ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسياسىنا دەيىن بارلىق دەڭگەيدە جوعارى ۇيىمداستىرۋشىلىق اتاپ ءوتىلدى. بايقاۋشىلار ءۇشىن قاجەتتى جاعداي جاسالعان, قاجەتتى قولداۋ كورسەتىلدى جانە ماتەريالدارعا قولجەتىمدىلىككە يە بولدىق.
سايلاۋ اشىق, دەموكراتيالىق تۇرعىدا ءوتتى جانە ازاماتتاردىڭ ءوز ەركىن ءبىلدىرۋ قۇقىعى قامتاماسىز ەتىلدى دەپ تولىق نەگىزدە مالىمدەيمىن, دەپ اتاپ ءوتتى س.لەبەدەۆ جۋرناليستەرگە ارنالعان بريفينگ بارىسىندا.
* * *
مەملەكەت باسشىسى ەۋروپا كەڭەسى پارلامەنتتىك اسسامبلەياسى (ەكپا) ميسسياسى باقىلاۋشىلارىنىڭ باسشىسى يۋليا لەۆوچكينانى قابىلدادى.
ەكپا ميسسياسىنىڭ باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتى بولىپ وتكەن پرەزيدەنتتىك سايلاۋدىڭ العاشقى ءناتيجەلەرىمەن قۇتتىقتادى, سونداي-اق ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆيكتور يانۋكوۆيچتىڭ اتىنان مەملەكەت باسشىسىنا دەنساۋلىق جانە وسى جوعارى قىزمەتىندە تابىس تىلەگەن شىن نيەتتى قۇتتىقتاۋىن جەتكىزدى.
ەلباسى ءوز كەزەگىندە قازاقستان پارلامەنتتىك اسسامبلەيامەن الدا دا بەلسەندى ىنتىماقتاستىقتا بولاتىنىن جانە ەكونوميكالىق, ساياسي جاڭعىرتۋ ساياساتىن جالعاستىراتىنىن اتاپ ءوتتى.
– قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەۋروپا كەڭەسىنە مۇشە ەمەس. سوندىقتان ەكپا-نىڭ ميسسياسى تەك قانا قىسقا ساپارمەن كەلىپ, سايلاۋ بارىسىن باقىلاۋمەن بولدى. ءبىز پرەزيدەنتتىك سايلاۋ تاماشا ۇيىمداستىرىلعان, تىنىش, جۇمىس اتموسفەراسىندا ءوتتى دەپ سانايمىز. سايلاۋشىلاردىڭ قاتىسۋى جوعارى دەڭگەيدە بولۋى قازاقستانداعى سايلاۋالدى ۇدەرىستەردىڭ سەنىمدى دامىپ وتىرعاندىعىنىڭ كۋاسى, دەپ اتاپ ءوتتى يۋ.لەۆوچكينا جۋرناليستەرگە ارنالعان بريفينگ بارىسىندا.
سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.
