تۋعان كۇندى جىلدا تويلاۋ ءجون بە؟

«ءداستۇردىڭ وزىعى بار, تو­زىعى بار» دەپ ماقالداپ ءجۇرىپ, ءبىراز جاقسى سالت-ءداستۇر­لەرى­مىزدى جوعالتىپ الدىق تا, ءبىراز پايداسىنان زيانى باسىم ءداس­تۇر­لەردى جاماپ الىپ, ادەتكە اي­نالدىردىق. سول جاماپ العان ادەت­تىڭ ءبىرى جىلدا تۋعان كۇندى تويلاۋ. مەن بۇل جەردە 50, 60, 70 سياقتى اراسىنا ون جىل سالى­نىپ جاسالاتىن مەرەيتويلاردى ايتىپ وتىرعانىم جوق. ونداي جاسقا كەلۋ, سوعان امان جەتۋ قۋانىش ەكەنى راس. ونداي جاسقا جەتە الماي كەتكەندەر قانشاما. ماسەلە تۋعان كۇندى جىلدا تويلاۋ جونىندە. مەنىڭ ءبىر ءاپ­كەم بار. اۋىلدا تۇرادى. ءوز­دەرى جان­دى-جاقتى ءبىرتالاي جان. ءوز­دەرى­نىڭ جانە بالالارىنىڭ تۋ­عان كۇن­دەرىن جىلدا وتكىزىپ ج­اتا­دى. اي سا­يىن, كەيدە ءبىر ايدا بىرنەشە تۋ­عان كۇن تويىن ءوت­كىزەدى. كەيىن ولار­عا نەمە­رەلەرى­نىڭ تۋعان كۇندەرى قو­سىلدى. اۋىل­دا قازىر تۋعان كۇن اراق-شاراپسىز وتپەيدى. بىردە ءاپ­كە­مە: «وسىلارىڭ نە داراقىلىق. ب­ا­لا­لاردىڭ مۇشەل جاستارىن عانا اتاپ ءوتىپ, جىلدا تۋعان كۇندى تويلاۋدى قويماي­سىڭ­دار ما», دەپ كەڭەس ايتتىم. سوندا ول: تۋعان كۇن­دى تويلاعىمىز كەلىپ بارا جاتقان­دىقتان ەمەس, ەرىكسىزدەن جا­ساي­مىز. اۋىلداعىلار, اسىرەسە, جاس­تار جاعى ءبىر-بىرلەرىنىڭ تۋعان كۇن­دەرىن جاتتاپ نەمەسە جازىپ ال­عان. سول كۇنى «تۋعان كۇندەرىڭمەن» دەپ شا­قىرۋ­سىز-اق كەلىپ تۇرادى. امالسىز ەرتە قامدانىپ, قازان كوتەرەمىز. ءجۇز گرامم جۇتپاي, كوڭىلدەرى كون­شىمەيدى. قالاي رەنجىتەرسىڭ, دەپ شىنىن ايتتى. سونداي كۇي جۇرتتىڭ ءبارىنىڭ باسىندا بار. قازىر بالالار تۋعان كۇندەرىن بىرنەشە اي بۇرىن ءسوز قىلا باستايدى. «تۋعان كۇنىمە نە سىيلىق اپەرەسىڭدەر, كىمدەردى, قان­شا دوستارىمدى شاقىراسىڭ­دار», دەپ سونى ويلاۋمەن بولا­دى. كەيبىر اۋقاتتى اتا-انالار با­لا­سى وقيتىن سىنىپ وقۋشى­لارى­نىڭ بارىنە دوربامەن ءدامىن اپا­رىپ بەرۋدى شى­عار­دى. ۇيدە وتكىزەتىنى ءوز الدىنا. ءبىر ۇيدە بىرنەشە بالا بولسا, سونشا تۋ­عان كۇن جاسالادى, دوستارى شاقى­رى­لادى. ال وسى اتا-انا ءۇشىن قو­سىم­شا شىعىن ەكەنىن بىلاي قوي­عان­دا, دۇرىس تاربيەگە جاتا ما؟ مە­نىمشە, تۋعان كۇندى جىلدا تويلاۋ ۇلكەندەر ءۇشىن دە, بالالار ءۇشىن دە داراقىلىق, ىسىراپ. قارجىلاي دا, ۋاقىت جونىنەن دە ىسىراپ. قازاق حالقىنىڭ, مۇسىلمان جۇر­تى­نىڭ نانىم-سەنىمىندە, اتا سالت ۇعىمىندا ىسىراپ كۇنانىڭ ءبىر تۇرىنە جاتادى. قازاق تەك مۇشەل جاسىن عانا اتاپ وتكەن. مۇشەل جاس­قا ەنە باس­تاعاننان باستاپ, جە­تىم-جەسىرلەرگە ساداقا بەرىپ, اللادان تىلەك تىلەپ, كىنا-كۇنا­لارى ءۇشىن قۇدايدان كەشىرىم سۇ­را­عان. مىنە, بۇل قول­داي­تىن-قوستايتىن وتە جاقسى ءداس­تۇر-سالتقا جاتادى. بۇ­رىن ءۇل­كەندەر باتىپ بارا جاتقان كۇنگە قاراپ تۇرىپ «تاعى دا ءبىر كۇ­نىم ءوتتى, اقىرعا ءبىر كۇنگە جا­قىن­دادىم» دەپ مۇڭ ەتەدى ەكەن. قا­زىر ادامدار ءار كۇنى تۇگىل, ءار وتكەن جىلىنا, كەرىسىنشە, قۋا­نىپ, تۋعان كۇندەرىن تويلاي بەرۋگە قۇمارتىپ الدى. بالالار دا تۋعان كۇندەرىنىڭ تەز كەلۋىن اسىعا كۇتەتىن بولدى. تۋعان كۇندى جىلدا تويلاۋ – ءوز­گە جۇرتتان اراقپەن قوسا ەرىپ كەلىپ جۇققان جامان ادەت. قازاق ودان اراق­پەن قوسا قۇتىلعانى ابزال دەمەكپىز. جۇما – نازار سومجۇرەك, جازۋشى.