وسىدان ءدال ءبىر اي بۇرىن سايلاۋالدى ناسيحات ناۋقانى باستالعان كەزدە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتتىگىنە كانديدات نۇرسۇلتان نازارباەۆ «نۇر وتان» حدپ ورتالىق اپپاراتىنداعى ءوزىنىڭ رەسپۋبليكالىق ورتالىق شتابىنا كەلگەن بولاتىن. كەشە تۇنگى ساعات 24.00-دە, ەل حالقى ءوزىنىڭ تاريحي تاڭداۋ ءساتىن جاساعان كۇننىڭ سوڭىندا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى سايلاۋدىڭ العاشقى ناتيجەسىمەن ءوز جاقتاستارىمەن بىرگە تانىسۋ ءۇشىن ورتالىق شتابقا ەكىنشى رەت كەلدى. ەلباسىن مۇندا ورتالىق شتابتىڭ مۇشەلەرى, سەنىمدى وكىلدەرى مەن ۆولونتەرلەر, جاستار ۇلكەن قۇرمەتپەن قارسى الدى. سايلاۋ كەزىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كانديداتتىعىنا قولداۋ بىلدىرگەن ەلىمىزگە تانىمال ازاماتتاردىڭ كوپ بولعاندىعى بەلگىلى. وسى جولعى باسقوسۋدا ءبىز سولاردىڭ اراسىنان سەنات دەپۋتاتى قۋانىش سۇلتانوۆتى, عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى مۇرات جۇرىنوۆتى, وليمپيادا چەمپيوندارى ولگا شيشيگينا مەن يليا ءيليندى, اتاقتى سكريپكاشى ايمان مۇساقوجاەۆانى, باسقا دا بىرقاتار تانىمال ازاماتتاردى بايقاپ قالدىق.
ەڭ الدىمەن ءسوز تىزگىنىن العان «نۇر وتان» حدپ توراعاسىنىڭ ورىنباسارى نۇرلان نىعماتۋلين وسى جينالعان قاۋىمنىڭ ءدال وسى ساتتە ورتالىق تەلەديدار ارقىلى بەرىلەتىن ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ سايلاۋدىڭ العاشقى ناتيجەسى تۋرالى قورىتىندىسىن اسىعا توسىپ تۇرعاندىعىن ايتىپ, جۇرتشىلىق نازارىن تەلەديدار حابارىنا اۋداردى. وسى ساتتە تەلەديدار جۇرگىزۋشىسىنىڭ ساڭقىلداعان داۋىسى دا ەستىلىپ سالا بەردى. ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى قۋاندىق تۇرعانقۇلوۆتىڭ العاشقى ناتيجە تۋرالى حابارى تىڭدالدى. ول ءوڭىرلەردەن كەلىپ تۇسكەن العاشقى ءمالىمەتتەر بويىنشا, ەلىمىزدىڭ الىس تۇكپىرلەرى مەن شەتەلدىك وكىلدىكتەردەگى قازاقستان ازاماتتارىنىڭ داۋىسىن ەسەپكە الماعاندا (ولاردىڭ داۋىس ناتيجەسى كەيىننەن قوسىلادى), داۋىس بەرۋگە سايلاۋشىلاردىڭ 89,9 پايىزى قاتىسقاندىعىن حابارلادى. سونىڭ ىشىندە اقمولا وبلىسىندا سايلاۋشىلاردىڭ 93,1 پايىزى, اقتوبە وبلىسىندا 95,1 پايىزى, الماتى وبلىسىندا 96,9 پايىزى, اتىراۋ وبلىسىندا 91,70 پايىزى, شىعىس قازاقستان وبلىسىندا 94 پايىزى, جامبىل وبلىسىندا 95,3 پايىزى, باتىس قازاقستان وبلىسىندا 92,60 پايىزى, قاراعاندى وبلىسىندا 90,8 پايىزى, قوستاناي وبلىسىندا 94 پايىزى, قىزىلوردا وبلىسىندا 94,9 پايىزى, ماڭعىستاۋ وبلىسىندا 94,2 پايىزى, پاۆلودار وبلىسىندا 80,3 پايىزى, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 92,3 پايىزى, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 93,1 پايىزى, استانا قالاسى 69,1 پايىزى, الماتى قالاسى 68,5 پايىزى قاتىسقان.
ەلىمىزدىڭ 14 وبلىسى مەن استانا جانە الماتى قالالارىندا سوتسيولوگتار مەن ساياساتتانۋشىلار اسسوتسياتسياسى سايلاۋ ءناتيجەسى بويىنشا ارنايى زەرتتەۋلەرىن جۇرگىزگەن ەكەن. 102 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە 100 مىڭ ادامنىڭ اراسىندا جۇرگىزىلگەن وسى exit-poll-دىڭ رەسمي ەمەس دەرەك كوزدەرى بويىنشا سايلاۋشىلاردىڭ داۋىس بەرۋگە قازاقستان بويىنشا قاتىسۋىنىڭ ورتاشا كورسەتكىشى 84,9 پايىزدى قۇراعان. وسى سايلاۋعا قاتىسۋشىلاردىڭ 94,8 پايىزى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كانديداتۋراسىن جاقتاپ داۋىس بەرگەن.
بۇل سايلاۋ قورىتىندىسى تۋرالى بەيرەسمي دەرەك كوزىنىڭ العاشقى اقپاراتى. ال ناقتى قورىتىندى كەيىننەن جاريالانادى. سوندىقتان وسى ماقالا بارىسىندا قاساڭ تىلمەن سويلەۋگە تۋرا كەلىپ تۇر. دەگەنمەن, العاشقى مالىمەتتەردى ەستىگەن ساتتە ەت جۇرەك ءدىر ەتپەي قويمايدى. 4 كانديداتتىڭ اراسىنان 94 پايىز قولداۋعا يە بولۋ, بۇل حالىق سەنىمى مەن ماحابباتىنا بولەنۋ دەگەن ءسوز. وسى مالىمەتتى ەستىگەندە ەلباسىنىڭ ءوز جۇرەگى دە ەلجىرەپ كەتكەندىگىن سەزىنگەندەي بولدىق. ەلباسى بىلاي دەدى:
«قۇرمەتتى قازاقستاندىقتار, وتانداستار! مىنە, جاڭا عانا ءبىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 19 جىل ىشىندەگى تاريحي سايلاۋدىڭ الدىن الا مالىمەتتەرى بەلگىلى بولدى. تاريحي سايلاۋ دەيتىنىمىز – ءويتكەنى, ءبىز كۇللى الەمگە تاعى ءبىر رەت ءبىزدىڭ قوعامىمىزدىڭ دەموكراتيا جولىندا ەكەندىگىن دالەلدەدىك. ءدال وسى كۇنى بۇكىل الەمنىڭ نازارى قازاقستانعا اۋدى. سايلاۋ اشىق, تازا ءوتتى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى زاڭدىلىقتى قاداعالادى. پرەزيدەنتتىككە بارلىق كانديداتتارعا تەڭ قۇقىق, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا قولجەتىمدىلىك, ولارعا بارلىق وبلىستار, اۋداندار, قالالار, اۋىلداردا ءوز باعدارلامالارىن, ءوز يدەيالارىن جاريالاپ ءسوز سويلەۋلەرىنە ءمۇمكىندىك بەرىلدى. ءبىز – اشىق قوعامبىز. سوندىقتان ءبىزدىڭ سايلاۋىمىزدى باقىلاۋعا 1059 شەتەلدىك بايقاۋشىلار, 200 شەتەلدىك جۋرناليستەر كەلدى. ولارعا داۋىس بەرۋ بارىسىنا كەدەرگىسىز قاتىسۋعا, سايلاۋ بارىسىن قاداعالاۋعا ءمۇمكىندىكتەر جاسالىندى», دەي كەلە ەكزيت-پۋلدىڭ وسى قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان حالقىنىڭ ءوزى جاريالاعان رەفورمالار كۋرسىن, قوعامدى جاڭارتۋ, قازاقستاندىقتاردىڭ, ءاربىر وتباسى مەن ءاربىر ادامنىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ باعىتىن تاعى دا قولداعاندىعىن ايتتى. «وسى وقيعاعا بايلانىستى مەن بارلىق قازاقستاندىقتارعا وسىنداي بيىك سەنىمدەرى ءۇشىن العىسىمدى بىلدىرەمىن. وسى جەردە ۇيىمداستىرىلعان, بارلىق وبلىستاردا جۇمىس ىستەگەن قوعامدىق شتابىما, شتابتىڭ بارلىق قاتىسۋشىلارىنا, تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلى بويىنا وزىممەن بىرگە كەلە جاتقان سەرىكتەستەرىمە, دوستارىما ىستىق ىقىلاسىمدى جەتكىزەمىن», دەي كەلە, سايلاۋدا سايلاۋ كۇنى عانا جۇمىس ىستەگەندەر ەمەس, ودان كوپ بۇرىن ىسپەن ءوزىن دالەلدەي العاندار جەڭىسكە جەتەدى دەپ سەنگەندىگىن ءمالىم ەتتى. دەمەك, 20 جىل بويى جۇمسالعان كۇش-جىگەرمەن ەڭبەك بوسقا كەتكەن جوق. بۇل – سىننان ءوتۋدىڭ ناعىز ەمتيحانى بولدى.
ەلباسى وزىنە قولداۋ كورسەتكەن 29 مىڭ سەنىمدى وكىلگە, 88 مىڭ ۆولونتەرگە العىسىن جەتكىزدى. «اسىرەسە, مەنىڭ ۇستانعان باعىتىممەن جەكە ءوزىمدى قولداپ, ءۇلكەن بەلسەندىلىك تانىتقان جاستارىمىزعا ەرەكشە العىسىمدى ايتامىن. وسى رەتتە مەن كانديدات رەتىندە جەڭىسكە جەتسەم – مۇنى بۇكىل ەلىمىزدىڭ, قازاقستاننىڭ جەڭىسى دەپ ەسەپتەيمىن», دەدى.
ەلباسى بۇگىن سايلاۋعا قاتىسىپ, حالقىمىزدىڭ بىرلىگىن كورسەتكەن بارلىق سايلاۋشىلارعا ۇلكەن العىسىن ءبىلدىردى. قازىرگى ءبىزدىڭ بارلىق جەتىستىكتەرىمىز ءبىزدىڭ بىرلىگىمىزدىڭ, دوستىعىمىزدىڭ, كوپۇلتتى قازاقستانداعى ءاربىر ادامنىڭ قۇقىعى مەن ەركىن قۇرمەتتەۋدىڭ ناتيجەسى ەكەندىگىن ايتا كەلە سايلاۋعا قاتىسقان باسقا دا كانديداتتارعا ءوز يدەيالارىن بىلدىرگەندىگى ءۇشىن ىستىق ىقىلاسىن جەتكىزدى. ولاردىڭ ۇسىنىستارىندا دا دەن قويارلىق جايتتەر بار ەكەندىگىن, ولاردىڭ الداعى ۋاقىتتا نازارعا الىناتىندىعىن ايتتى. ءاربىر ۇيگە, وتانىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتىنا باقىت پەن بەرەكە تىلەدى.
ون-لاين رەجىمى ارقىلى وسى باسقوسۋعا قاتىسقان الماتى, قوستاناي وبلىسىنداعى جاقتاستارى ەلباسىن جەڭىسپەن قىزۋ قۇتتىقتادى. وڭىرلەردە سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە حالىقتىڭ مەرەكەدەگىدەي جوعارى كوڭىل-كۇيمەن بارعاندىعىن حابارلاپ, وزدەرىنىڭ ەلباسىمەن بىرگە ەكەندىكتەرىن جەتكىزىپ, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنا زور دەنساۋلىق, ۇزاق ءومىر تىلەدى.
باسقوسۋ قورىتىندىسىندا «نۇر وتان» حدپ توراعاسىنىڭ ورىنباسارى نۇرلان نىعماتۋلين نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىن قازاقستاننىڭ نەگىزىن قالاۋشى, كوشباسشىسى رەتىندە وسى ۇلى جەڭىسىمەن قۇتتىقتاپ, گۇل ۇسىندى. باسقوسۋ ورتالىق شتابقا جينالعان جاستاردىڭ ۇلكەن قوشەمەتىمەن اياقتالدى. حالىقتىڭ وسىناۋ قۇرمەتىنە ءتانتى بولعان نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى دا ءوز تاراپىنان ولارعا ۇلكەن قۇرمەت كورسەتىپ, كوپتەگەن جاستاردىڭ قولىن الىپ, ىستىق ىقىلاسىن ءبىلدىردى.
سۇڭعات ءالىپباي, سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.
