بيىك باعالاندى

ەۋروپا كەڭەسى پارلامەنتتىك اس­سام­بلەياسى دەلەگاتسياسىنىڭ مالىمدە­مەسىندە پا دەلەگاتسياسى (ەكپا) 2011 جىلدىڭ 3 ساۋىرىندە بولىپ وتكەن قا­زاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستى­رىلعانىن قۋانا قۇتتىق­تاي­­تىنى ايتىل­عان. سايلاۋعا جاۋاپتى لاۋازىمدى ادامدار ءوز جۇمىستارىن ءتيىمدى ۇيىمداستى­رىپ, وزدەرىنىڭ كاسىبي شەبەرلىكتەرىن كورسەتتى. ءبىز بايقاعان سايلاۋ ۋچاسكەلەرى سايلاۋدى ءوز دەڭ­گەيىندە وتكىزۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جا­سالعاندىعىمەن ەرەكشەلەندى. جالپى, سايلاۋ اۋانى ىسكەرلىك جاعدايىن باي­قاتتى. ادامداردىڭ سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە كەلۋى جوعارى دەڭگەيدە بولدى, بۇل جۇرتشىلىقتىڭ ۇدەرىسكە سەنىمدىلىگىن كورسەتتى. دەلەگاتسيا باق-تاردا سايلاۋالدى ناۋقانى تەڭدەستىرىلگەن جاعدايدا ءوت­كەن­دىگىن ايعاقتايتىن تاۋەلسىز بايقاۋ­شى­لاردىڭ اقپاراتتاندىرىلۋىنان دا ايقىن كورىندى. سايلاۋ ۇدەرىستەرى جۇرت­شىلىقتىڭ اتالعان ناۋقانعا كەڭ كو­لەمدە دايىندالعاندىعىن انىق كورسە­تىپ بەردى, دەلىنگەن مالىمدەمەدە. وسى ۋاقىتتا ەكپا دەلەگاتسياسى تەڭدەي ەمەس سايلاۋ جاعدايىنا, كەيبىر ساياسي كۇشتەردىڭ سايلاۋعا بويكوت جاريا­لاۋ تۋرالى شاقىرۋلارىنا الاڭداۋ­شىلىق ءبىلدىرىپ, ەلەكتورات ءۇشىن سايلاۋ قىسقارعان تۇرعىدا ءوتتى. سوعان قاراماس­تان, وسى جاي قازاقستاندا كۇشتى وپپوزيتسيا قۇرۋ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتتى. سوندىقتان ەكپا قازاقستانداعى ساياسي مادەنيەتتىڭ ودان ءارى دامۋىنا سەپتەسۋگە اركەز دايىن. بۇل ءوز كەزەگىندە ساياسي تۇعىرنامالاردىڭ كەڭ مۇمكىندىگىن تاڭ­داۋعا كومەكتەسەدى. سونىمەن بىرگە, بۇرىنعى سايلاۋلارمەن سالىستىرعاندا ۇدەرىستىڭ ءوز دەڭگەيىندە وتكەنىمەن, شىنايى دەموكراتيا مارتەبەسىن يەلەنۋ ءۇشىن قازاقستانعا ءالى دە بولسا كەيبىر نارسەلەردى جاقسارتقان ارتىقتىق ەتپەيدى. ەكپا قازاقستانداعى سايلاۋلاردى بۇعان دەيىن-اق بايقاعان بولاتىن. سوعان وراي سايلاۋدان سايلاۋعا دەيىنگى احۋالدىڭ جاقسى جاعىنا قاراي وزگەر­گەنىن قاناعات سەزىمىمەن اتاپ كورسەتەدى. دەلەگاتسيا كەز كەلگەن ەلدەگى سايلاۋلاردا كورىنىس بەرەتىن كەيبىر كەمشىلىكتەرگە قاراماستان, بۇل سايلاۋدىڭ ناتيجەلەرى قازاقستاندىق سايلاۋشىلاردىڭ ەركىن شىن مانىندە انىق كورسەتەتىنىن اتاپ وتەدى. * * * «اق جول» دەموكراتيالىق پارتيا­سى­نىڭ توراعا ءاليحان بايمەنوۆ قول قوي­عان مالىمدەمەسىندە قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋى ن.ءا.نازار­­باەۆ­تىڭ ايقىن جەڭىسىمەن اياقتالعانى اي­تىلعان. ءبىز ەلباسىن قوعامدىق قولداۋدىڭ جوعارى دەڭگەيى قازاقستاننىڭ باسەكە­لەس­تىككە قابىلەتتىگىن ارتتىرۋ جولىندا ەلدى جۇمىلدىرۋدىڭ نەگىزى بولاتىنىنا سەنىمدىمىز. سايلاۋ ناتيجەسى ەكونوميكا­لىق رەفورمالار مەن الەۋمەتتىك-ساياسي مودەرنيزاتسيالاۋدىڭ كەلەسى كەزەڭىن ءجۇ­زەگە اسىرۋعا باعىتتالعان باعدارلا­ما­نى قولداۋدىڭ كەڭ كولەمدى الەۋمەتتىك تىرەگى بار ەكەنىن كورسەتتى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىن جەڭىسىمەن قۇتتىقتاي وتىرىپ, ەلدى وركەندەتۋ, حالىق احۋالىن كوتەرۋ, مەملەكەتتىلىكتى نىعايتۋ جانە قازاقستاننىڭ دەموكرا­تيا­لىق دامۋى باعىتىنداعى قىزمەتىنە تابىس تىلەيمىز, دەلىنگەن مالىمدەمەدە. * * * پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا كانديدات بولىپ تۇسكەن مەلس ەلەۋسىزوۆ سايلاۋ قورىتىندىسىنا وراي مالىمدەمە جاسادى. مەنى قولداپ, ماعان داۋىس بەرگەن ازامات­تاردىڭ بارلىعىنا ريزاشى­لى­عىمدى بىلدىرەمىن. سونداي-اق مەن سايلاۋ ناۋ­قانىندا مەن ءۇشىن تەر توككەن قولداۋ­شىلارىما دا ريزامىن, دەيدى ءوز مالىمدەمەسىندە م.ەلەۋسىزوۆ. كوپتەگەن قازاقستاندىقتاردىڭ مە­نىڭ تۇعىرنامامدى قولداۋى مەنىڭ العان با­عىتىمنىڭ دۇرىس ەكەنىن كورسەتەدى. مەن الداعى ۋاقىتتا دا باياعىسىنشا قازاق­ستاننىڭ دەموكراتيا جولىمەن دامىپ, مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ نىعايىپ, ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋى جولىندا تەر توگە بەرمەكپىن. ارينە, بۇل رەتتە مەنىڭ ەكو­لوگيالىق قاۋىپسىزدىك ماسەلە­سىن دە نازاردان تىس قالدىرمايتىنىم بەلگىلى. قازاقستانداعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋ­دىڭ ەركىن ءارى ءادىل جانە قولدانىستاعى زاڭ تالاپتارىنا ساي وتكەندىگىن مويىن­داۋ كەرەك. مەن ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى جاريا ەتكەن داۋىس بەرۋ قورىتىندىسى بەرىلگەن داۋىستاردىڭ شىن مانىندەگى ناتيجەسى بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىن. قا­زاق­ستان حالقىنىڭ باسىم بولىگى دامى­عان مەملەكەت پەن دەموكراتيالىق قوعام قالىپتاستىرۋداعى جەتىستىكتەردى نۇر­سۇلتان نازارباەۆپەن بايلانىستىرادى. ناقتى ءارى ءادىل باسەكەلەستىك مەنىڭ ءبۇ­گىنگى مەملەكەتكە تاپ وسىنداي كوشباس­شى قاجەت ەكەندىگىنە كوزىمدى جەتكىزدى. سوندىقتان دا مەن نۇرسۇلتان نا­زار­باەۆتى سايلاۋداعى سەنىمدى تۇردەگى جەڭىسىمەن قۇتتىقتايمىن جانە وعان قازاقستان حالقىنا قىزمەت ەتۋ جولىن­داعى ەڭبەكتەرىنە تابىس تىلەيمىن. * * * پرەزيدەنتتىككە كانديدات ع.قا­سىموۆ  كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك ساي­لاۋدىڭ قورىتىندىلارى بويىن­شا مالىمدەمە جاسادى. وتكەن پرەزيدەنتتىك سايلاۋ قازاق­ستاندى دەموكراتيالىق جانە قۇقىقتىق مەملەكەت قۇرۋ باعىتىنا قاراي ىلگەرىلەتۋ جونىندە تاڭداعان ءبىزدىڭ جولىمىز­دىڭ دۇرىستىعىن تاعى ءبىر رەت ايقىن­دادى. مەن قازاقستاندىقتاردىڭ ەداۋىر بولىگىنىڭ ءبىزدىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناما­مىز­دى كەڭىنەن قولدايتىنىنا جانە قا­زاقستاننىڭ بارلىق وڭىرىندە جاقتاستا­رىمىز بەن پىكىرلەستەرىمىزدىڭ سانى ار­تىپ وتىرعانىنا كوزىم جەتتى. سون­دىق­تان دا ماعان داۋىس بەرگەندەرگە, سون­داي-اق سايلاۋ ناۋقانى بارىسىندا مەنى قولداپ قاجىماس كۇش-جىگەر تانىتقان ارىپتەس­تەرىمە ءوزىمنىڭ ريزاشىلىعىم مەن العىسىمدى بىلدىرەمىن, دەگەن ع.قاسىموۆ. سايلاۋ ناۋقانى اشىق, ءادىل ءارى مەيلىنشە دەموكراتيالىق نەگىزگە قۇرىلدى. ءبىز ومىرگە شىنايى كوزقاراسپەن قا­راپ, العا كوز جىبەرۋىمىز كەرەك. ال, ءومىردىڭ شىندىعىنا كەلسەك, قازاقستان­دىقتاردىڭ باسىم بولىگى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ مەملەكەت باسشىسى بو­لىپ قالۋىنا داۋىس بەردى. بۇل ايقىن جەڭىس بۇكىل حالىقتىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز جۇرگىزىپ وتىرعان دانا سايا­ساتىنا دەگەن جوعارى سەنىمىن ايعاقتاپ بەردى. جاڭا سايلانعان پرەزيدەنتتى جار­قىن جەڭى­سىمەن قۇتتىقتاي وتىرىپ, ەلباسىنا قازاقستاننىڭ الداعى وركەندەۋ جولىن­داعى ەڭبەگىنە جەمىس تىلەيمىن, دەلىنگەن ع.قاسىموۆ مالىمدەمەسىندە.