وسىنداي دا كىرىس-شىعىس بولادى ەكەن

كوپ پاتەرلى تۇرعىن ۇيلەردىڭ كىرەبەرىستەرىندەگى ەلەكتر ەنەرگياسى ءۇشىن اقى الۋ ماقساتىندا «ءۇيدىڭ جالپى شىعىنى ءۇشىن» دەگەن اتاۋدى تۇبىرتەككە كىرگىزىپ قويعان جەكەمەنشىك پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرى وزدەرىنە تيەسىلى جاۋاپكەرشىلىكتى تۇرعىنداردىڭ موينىنا ارتىپ قويعىسى كەلەدى. وسى ماسەلە تۋرالى شاعىمدانعان تۇرعىنداردىڭ ارىزى «نۇر وتان» پارتياسى قالالىق فيليالىنىڭ وتىرىسىندا قارالدى. ءدال وسى ىسپەتتى جۇكتەمەنى 20 شاق­تى جەكەمەنشىك پاتەر يەلەرى كوو­پە­راتيۆتەرى ەنگىزگەن. ال پارتياعا ارىز­دانعان تۇرعىندار پيك-تەردىڭ كەلى­سىم جاساماعانىن ايتادى. جيىنعا تۇكش ءبولىمىنىڭ ماماندارى, تۇرعىن ءۇي ينس­پەكتسياسى, «شىعىسەنەرگوترەيد» كوم­پانياسىنىڭ, پيك قاۋىمداستىعى مەن قوعامدىق ۇيىمدار وكىلدەرى قاتىستى. تۇبىرتەككە «ءۇيدىڭ جالپى شىعىنى ءۇشىن» دەپ جازىلعاندىقتان ەنەرگەتيكا ماماندارى تۇرعىنداردى ارتىعىمەن اقى تولەۋگە ءماجبۇر ەتكەن. ءتىپتى, ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتۋشى مەكەمە, كەيبىر تۇرعىندارعا ءۇيدىڭ كىرەبەرىسىندەگى جارىق ءۇشىن, ياعني جەدەلساتى جۇمىس­تارىمەن جارىقتاندىرۋعا قاتىستى دا ەسەپ جىبەرە باستادى. بۇل تۇبىرتەكتەگى جازبانى ەنەرگەتيكتەر قارىزدارى ءۇشىن جارىق كوزىنەن اجىراتا باستاعاندا, وزدەرى اقى تولەمەگەن ۇيلەردىڭ كووپە­را­تيۆتەرى ويلاپ تاپقانى بەلگىلى بولدى. وسىنداي ايلاكەرلىكپەن پيك-تەر ءوز شىعىندارىن تۇرعىندار موينىنا ارتپاق بولعان. – بىزگە تۇبىرتەكتەگى قوسىم­شا­نى پيك قاۋىمداستىعىنىڭ وكىل­دەرى, وسى ماسەلەنى شەشۋدىڭ بىردەن-ءبىر باعىتى دەپ ۇسىندى, – دەيدى «شىعىسەنەرگوترەيد» جشس سەمەي ءوڭىرى بويىنشا ءوندىرۋ باسقارماسىنىڭ ديرەكتورى سۆەتلانا ۆينتەر. – سوندىقتان دا تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى زاڭعا قاراپ, پيك-تەردىڭ حاتتامالارىنا ارقا سۇيەي كەلە, كوپ پاتەرلى ۇيلەردەگى نەمەسە جەكە ۇيلەر, ياكي پيك-تەرى جوق ۇيلەردەگى شارشى مەترلەردى ەسەپتەي كەلە, شىققان شىعىندى بۇكىل ۇيگە ءبولىپ بەرىپ, «ءۇيدىڭ جالپى شىعىنى ءۇشىن» دەگەن جازبانى تۇبىرتەككە ەنگىزىپ قويعان بولاتىنبىز. قالا اكىمى جانىنداعى قوعامدىق كەڭەستىڭ جەتەكشىسى نيكولاي يساەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل ءۇشىن تۇرعىندار­دىڭ بارلىعى ءبىراۋىزدان كەلىسۋى كەرەك بول­عان. ال «نۇر وتان» پارتياسىنا ارىز­دانعان تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنشا, ەشكىم كەلىسىم بەرمەگەن. سوندىقتان دا تۇرعىنداردىڭ ارىزدانباعان جەرلەرى جوق. ءبىر قىزىعى, 20 پيك-ءتىڭ ارقايسى­سى قالاداعى ەڭ ءىرى جەكەمەنشىك پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرى, ولارعا قالاداعى ەڭ كوپ پاتەرلى تۇرعىن ۇيلەر قارايدى. تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنشا, «ءۇيدىڭ جالپى شىعىنى ءۇشىن» دەگەنگە اقشا تولەگەنمەن, قوسىمشا كىرەبەرىستەگى جارىق, جەدەلساتى اقىسىن بۇرىنعىداي تاعى دا تولەپ وتىرعان. ياعني, بىردە-ءبىر پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆى جالپى ءۇي قىز­مەتى مەن جەدەلساتى ءۇشىن ەلەكتر جارى­عىنا جۇكتەگەن تولەمنەن, نە پاي­دا­لا­نىلعان قاجەتتىلىكتەر قۇنىنان, نە جەدەلساتى اقىسىنىڭ قۇنىنان بۇل اق­شانى شەگەرمەگەن. – مەن پيك قاۋىمداستىعىنىڭ زاڭ­گەر­لەرىنە ءبىر اۋىز ءسوز ايتقىم كەلەدى, – دەدى «نۇر وتاننىڭ» سەمەيدەگى في­ليا­لى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى زۋل­فيا جامال­تدينوۆا, – پيك-تەر ءاۋ باست­ا ءسىز­دەر­دەن قۇقىق سالاسى بويىنشا قالاي ىستەۋ, نە ىستەۋ كەرەكتىگى جونىندە كومەك سۇ­را­­عان شىعار؟ سىزدەر نەگە پيك باس­شى­ل­ارىنا بۇلاي ىستەۋ زاڭعا قايشى ارە­كەت بو­لا­دى دەپ تۇسىندىرمەدىڭىزدەر. ادام­دار قول قويماسا, جينالىسقا قاتىس­پاسا مۇن­داي شەشىم شىعارۋ زاڭعا قايشى ارەكەت. جيىنعا قاتىسۋشىلار دا ءوز پىكىر­لەرلەرىن جەتكىزدى. ايتالىق, ءبىر سالادان ەكىنشىگە اۋىسقاندا, تولەمنىڭ اۋىسۋ ءتارتىبىن تەكسەرۋ كەرەك. پاتەر يە­لەرى كووپەراتيۆى وزدەرىنە جۇكتەلگەن سەنىمدى اقتامادى. وعان تاۋسىلماي­تىن كەلەڭسىزدىكتەر دالەل. سونداي-اق, تۇرعىن ءۇي قاتىناستارىن رەتتەۋگە مەملەكەتتىڭ مۇلدە قاتىسپاۋى ماسەلەنى ۋشىقتىرا ءتۇستى. زاڭگەر قايرات تاستەكەەۆ پيك-تەردى قايتا قۇرۋ نەمەسە جەرگىلىكتى اكىمشى­لىكتىڭ قاراۋىنا بەرۋ كەرەكتىگىن ايتتى. ياعني, باقىلاۋسىز قالعاندىقتان اتالعان پروبلەمالار ورىن الدى. قارجىلىق جاع­دايىن تەكسەرەتىن اۋديتورلىق كوم­پانيا جوق. پيك جەتەكشىلەرى جەرتولەدە سۋ, جىلۋ قۇبىرلارى ىستەن شىقسا ارتىق اقشا جوق دەۋگە ۇيرەنىپ العان. جيىن سوڭىندا پارتيا وكىلدەرى ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنا پيك-تەر تۋرا­لى زاڭنامانى قايتا قاراستىرۋ جونىندە ءوتىنىش جولداۋعا شەشىم قابىل­دادى. پيك-تەردىڭ سەمەيدە ويلاپ تاپقان «جاڭا تۇبىرتەگىمەن» پرو­كۋراتۋرا اينا­لىساتىن بولدى. راۋشان نۇعمانبەكوۆا سەمەي