اتا-انا قۇقىنان ايىرۋ – شەكتى جازا

بولا تۇرا بۇل ساناتتاعىلاردىڭ ازايماي وتىرعانى الاڭداتادى اتا زاڭ بويىنشا بالالارىنا قامقورلىق جاساۋ جانە ولاردى تاربيەلەۋ اتا-انانىڭ ەتەنە قۇقىعى ءارى مىندەتى بولسا دا, جاۋاپكەرشىلىكتەن قاساقانا جالتارۋشىلار از كەزدەسپەيدى. جۋىردا پەتروپاۆل قالالىق وقۋ ءبولىمى سوتقا تالاپ ارىز ءتۇسىرىپ, قاراۋىندا ءتورت بالاسى بار ن. دەگەن ازاماتشانى انالىق قۇقىنان ايىرۋدى وتىنگەن. بۇعان دەيىن دە ىشكىلىككە سالىنىپ, بالا تاربيەسىنە ءجۇردىم-باردىم قاراپ كەلگەن جاۋاپكەر انالىق قۇقىنىڭ شەكتەلگەنىنە, بالالاردىڭ مەملەكەت قاراۋىنا الىنعانىنا قاراماستان, جارتى جىل بويى ولارعا بىردە-ءبىر رەت ات ءىزىن سالماعان. تاعدىرلارى ويلانتپاعان. بالالاردى باعىپ-كۇتۋ ءۇشىن وندىرىلگەن اليمەنت تولەنبەگەن. قامقورشىلىق جونىندەگى مەكەمە سوتقا قايتادان قايىرىلىپ, شاعىمدى قاراستىرۋ كەزىندە انالىق قۇقىقتارىنان شەكتەلگەن سەبەپتەردى جويۋ شارالارى قاراستىرىلماعانى انىقتالعان. مىنەز-قۇلقى, تۇرمىس جاعدايى جايلى اكتىلەر مەن كۋالەر تۇسىنىكتەرى نەگىزىندە انالىق قۇقىنان ايىرۋ تۋرالى تالاپ ارىز قاناعاتتاندىرىلعان. قالالىق ءبىلىم ءبولىمى اتا-انا قۇقىنان ايىرۋ تۋرالى تاعى ءتورت تالاپ ارىز ءتۇسىرىپ وتىر. – بىلتىر كامەلەتكە تول­ماعان­داردىڭ ىستەرى جونىندەگى مامان­داندىرىلعان اۋدانارا­لىق سوتتىڭ ۇيعارىمىمەن 89 اتا-انا قۇقىقتارىنان ايىرىلىپ, 3 اتا-انانىڭ قۇقىقتارى شەك­تەلدى. ونىڭ باستى سەبەپ­تەرى – ءسپيرتتى ىشىمدىككە اۋەس­تەنۋ, جەڭىل جۇرىسكە سالىنۋ, تاعىسىن تاعىلار. ارالارىندا كامەلەتكە تولماعان بالالارعا قاتىگەزدىك كورسەتۋ, كۇش قولدانۋ, پسيحيكالىق زورلىق جاساۋ سياقتى فاكتىلەر دە بار. با­­لانىڭ ءوز اتا-اناسىنىڭ ءتار­بيە­سىنە, مۇددەلەرىنىڭ قامتا­­ماسىز ەتىلۋىنە, جان-جاقتى ءوسىپ-جەتىلۋىنە, ادامي قادىر-قا­سيە­تىنىڭ قۇرمەتتەلۋىنە قۇقى بولا تۇرا بۇل تالاپتاردى ورىن­­­دا­ماي­تىن­داردىڭ كەزدەسە­تىنى وكىنىشتى, – دەيدى وبلىس­تىق پرو­كۋ­راتۋرانىڭ باسپا­سوز حات­شىسى گۇلمايرا كەنجە­بولاتوۆا. ونىڭ ايتۋىنشا, اتا-انا قۇ­قىنان ايىرۋ شەكتى جازا بولىپ تابىلادى. پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالار ءتيىستى ناتيجە بەرمەگەن جاعدايدا عانا اقىرعى شارا رەتىندە قولدانىلادى. تاجىريبە كورسەتكەندەي, مىنەز-قۇلقىن, تۇرمىس سالتىن, بالا تاربيەسىنە كوزقاراسىن وزگەرتىپ, اتا-انا قۇقىقتارىن قالپىنا كەلتىرگەندەر جوق ەمەس. بىراق وتە سيرەك. 4 اتا-انا عانا سوتقا جۇگىنىپ, بالالاردى وتباسىنا الۋعا ءوتىنىش بىلدىرگەن. ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان»