قازىرگى تاڭدا قازاقستاندىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ الەمدىك ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنە ەنۋى اياسىندا پەداگوگتىڭ جەكە تۇلعا رەتىندەگى بەينەسى, ونىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگى ايرىقشا مانگە يە بولۋدا. وقۋ ورنىنداعى پەداگوگ ءبىلىم بەرۋ ءۇردىسىن جاڭارتۋداعى باستى تۇلعا. بۇگىنگى ءومىر تالابىنا لايىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن قارقىندى جاڭعىرتۋ ءۇردىسى باعىتىنداعى يگى ىستەر ەل دامۋىنىڭ ستراتەگيالىق مىندەتتەرىمەن, «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىمەن ۇشتاسىپ جاتقانى ايقىن.
«ءححى عاسىردا ءبىلىمىن دامىتا الماعان ەلدىڭ تىعىراققا تىرەلەرى انىق», دەگەن ويدى ەل پرەزيدەنتى بەكەر ايتپاسا كەرەك. سول سەبەپتەن, ءبىلىم بەرۋدى جانە عىلىمدى دامىتۋدىڭ 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنداعى مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا «ورلەۋ» باۇو» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ نەگىزگى ستراتەگيالىق باعىتتارىنىڭ ءبىرى – پەداگوگ قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ مازمۇنىن الەمدىك جانە وتاندىق تاجىريبە نەگىزىندە جاڭارتۋ جۇمىستارىن اتقارىپ, وڭتايلى مازمۇندى ءىستەردى جۇزەگە اسىرۋ. ينستيتۋت ۇجىمى «تۇلعا قالىپتاستىرۋدا ۇلتتىق قۇندىلىقتار نەگىزىندە ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋدىڭ پەداگوگيكالىق-پسيحولوگيالىق اسپەكتىلەرىن نەگىزگە الا وتىرىپ, كاسىبي داعدى مەن پەداگوگيكالىق دارىنى قالىپتاسقان, شىعارماشىلىقپەن جۇمىس جاسايتىن جاڭا فورماتسيا مۇعالىمىن قالىپتاستىرۋ» شىعارماشىلىق تاقىرىبىمەن قىزمەت جاسايدى. اتىراۋ وبلىسى فيليالىنىڭ قىزمەتكەرلەرى وبلىس پەداگوگتارىمەن ىنتىماقتاسا جۇمىس جۇرگىزۋدە.
ورتالىق قۇرىلعانعا دەيىن بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ينستيتۋتىندا, كۋرس ارالىعىندا پەداگوگتاردىڭ ءىس-ارەكەتىن باعالاۋعا ارنالعان كەرى بايلانىس بولمادى. قازىر وقىتۋشى مەن تىڭداۋشىلار ءىس-ارەكەتىنە جاڭاشا تالداۋلار جاسالۋدا. ينستيتۋتتا زاماناۋي ءبىلىم بەرۋ, ءبىلىم مازمۇنىن جاڭارتۋ تالابىنا باعىتتالعان جاڭا كافەدرالىق جۇيە, عىلىمي-ادىستەمەلىك الەۋەتىن جەتىلدىرۋ, پەداگوگتار بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ءىسى قارقىن الۋدا. وقىتۋشىلاردىڭ جاڭا فورماتتاعى دارىستەرىمەن قاتار, تىڭداۋشىلارمەن كۋرس كەزىندە جانە كۋرستان كەيىنگى مەرزىمدەردە كۋرس تيىمدىلىگىنىڭ ساپاسىن باعالاۋ بويىنشا كەرى بايلانىس ورنادى. قازىرگى ۋاقىتتا ساپاعا كوڭىل ءبولىنىپ, جاڭاشىلدىق باسىمدىعى كۇشەيتىلىپ, سونىمەن قاتار, جاڭارعان جانە جەتىلدىرىلگەن ءبىلىم بەرۋ ءمودۋلدى باعدارلامالارمەن جۇمىس جۇرگىزىلەدى. ءازىرلەمەلەردىڭ مودۋلدىك ءتاسىلى كۋرستاردىڭ مازمۇنى جاڭارۋىنىڭ ءتيىمدى جولى بولىپ وتىر.
كۋرس باعدارلاماسىنىڭ بارلىق مودۋلدەرىندە بەلسەندى وقىتۋ ءادىستەرىن قولدانۋ قاراستىرىلعان. باعدارلامالاردا باسىمدىق نەگىزىنەن تىڭداۋشىلاردى وقىتۋدىڭ پراكتيكالىق ءبولىمىنە بەرىلىپ, اۋديتوريادا وتكىزەتىن ءتاجىريبەلىك ساباقتارمەن قاتار, جاڭاشىل, تىڭداۋشىلارعا بىرلەسكەن كوشپەلى تاجىريبەلىك ساباقتاردى كورسەتەرلىك تاجىريبەسى مەن شىعارماشىل پەداگوگتارى بار بازالىق جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەر مەن تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارىندا, بالاباقشالاردا, مەكتەپ-ينتەرناتتاردا ءوتكىزىلەدى.
قىسقا مەرزىمدى كۋرس باعدارلامالارى مازمۇنىن جاڭارتۋدا كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دەڭگەيلىك باعدارلامالارىنداعى تۇجىرىمدامالىق يدەيالار جانە يننوۆاتسيالىق ءتاسىلدەر قولدانىلادى. تاجىريبە كورسەتكەنىندەي, قازاقستاندىق وقۋشىلاردىڭ حالىقارالىق TIMSS, PIZA زەرتتەۋلەرىنە قاتىسۋداعى ناتيجەلىلىگى ۇستازداردىڭ قۇزىرەتتىلىگىنە, پەداگوگتىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىنىڭ دامۋىنا تىكەلەي بايلانىستى. حالىقارالىق TIMSS, PIZA زەرتتەۋلەرىندە جوعارى كورسەتكىشكە جەتىپ ءجۇرگەن سينگاپۋر ەلىنىڭ پەداگوگتارى ءبىلىكتىلىگىن ەكى جىلدا ءبىر رەت كوتەرىپ وتىرادى ەكەن.
كۋرستاردىڭ ساپالى وتكىزىلۋى مۇعالىمنىڭ ناتيجەلى قىزمەت اتقارۋىنا اسەر ەتۋىن قاداعالاپ وتىرامىز. مۇنىڭ ءتيىمدىلىگى وقۋشىلاردىڭ فۋنكتسيالىق ساۋاتتىلىعىنىڭ قالىپتاسۋ دەڭگەيىن كوتەرۋدە پەداگوگتاردىڭ وقىتۋ ءۇردىسى بارىسىندا جاڭا تەحنولوگيالاردى ءتيىمدى پايدالانۋىنان كورىنەدى. مۇعالىم كۇن سايىن وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەردىڭ وي-ساناسىن دامىتادى, ولاردىڭ كوزقاراسى مەن ءدۇنيەتانىمىن, ومىرگە, مەملەكەتكە, قوعامعا دەگەن قاتىناستارىن قالىپتاستىرادى. ومىرلىك قاجەتىنە جاراتارلىق ءبىلىم مەن تاربيە العان, ءوز ورنىن تابۋعا قابىلەتتى, ەلىنىڭ دامۋى مەن گۇلدەنۋى ءۇشىن ەڭبەك ەتەتىن, باسەكەگە بەيىم, بويىندا ۇلتتىق قۇندىلىقتار قالىپتاسقان وسكەلەڭ ۇرپاقتى تەك ءوز ءىسىنىڭ مايتالمانى اتانعان پەداگوگتار عانا ءتاربيەلەي الادى.
«ورلەۋ» بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋدىڭ ۇلتتىق ورتالىعى» اق جۇزەگە اسىرىپ جاتقان پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ جاڭا يننوۆاتسيالىق فورماتى كەزەڭ بويىنشا قازاقستان پەداگوگتارىنىڭ ءبىلىم الۋعا دەگەن سۇرانىستارىن قاناعاتتاندىرۋعا جانە وزدەرىنىڭ كاسىبي دەڭگەيىن تۇراقتى كوتەرۋىن ءتيىمدى ىنتالاندىرۋعا باعىتتالعان ۇزدىكسىز بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ جۇيەسىن كۇرۋدى قامتاماسىز ەتەدى. وسى ورايدا, ەڭ الدىمەن, پەداگوگتاردىڭ يننوۆاتسيالىق دايارلىعىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ءتومەندەگى باعىتتاعى جۇمىستارعا قاجەتتىلىك باسىم بولىپ وتىر. ولار: ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا قاتىستى جاڭانى قابىلداۋ, عىلىمي-ادىستەمەلىك جۇمىستاردى, وزات پەداگوگيكالىق ءتاجىريبەلەر مەن يننوۆاتسيالىق پەداگوگيكالىق-پسيحولوگيالىق ناتيجەلى زەرتتەۋلەردى, پەداگوگيكالىق تەحنولوگيالاردى تاجىريبەگە ەنگىزۋ, تەوريالىق ءبىلىمدى تاجىريبەمەن بايلانىستىرا ۇشتاستىرۋ, يننوۆاتسيالىق زەرتتەۋشىلىك ءىس-ارەكەتتەر مەن ىزدەنىستى ەڭبەكتەردى قولداۋ, پەداگوگتاردىڭ عىلىمي شىعارماشىلىعىن جەتىلدىرۋ. ءناتيجەسىندە پەداگوگتىڭ بىلىكتىلىك ساپاسى كوتەرىلەدى. مىنە, وسىنداي سيپاتتاعى ءبىلىكتىلىك ارتتىرۋدىڭ جاڭا جۇيەسى پەداگوگتاردىڭ مارتەبەسىن, الەۋمەتتىك ماڭىزىن, بىلىكتىلىگىن ءومىر تالابىنا لايىق ارتتىرۋعا باعىتتالىپ, ىزدەنىستى ەڭبەك جالعاسا بەرمەك. ماقساتىمىز – وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ سانالى دا تاربيەلى, ومىرگە يكەمدى, فۋنكتسيالىق ساۋاتتى بولۋىن قالىپتاستىراتىن پەداگوگتاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋ.
مارجان عالىمجانوۆا,
«ورلەۋ» بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتالىعى» اق فيليالى اتىراۋ وبلىسى بويىنشا پەداگوگيكالىق
قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى
قازىرگى تاڭدا قازاقستاندىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ الەمدىك ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنە ەنۋى اياسىندا پەداگوگتىڭ جەكە تۇلعا رەتىندەگى بەينەسى, ونىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگى ايرىقشا مانگە يە بولۋدا. وقۋ ورنىنداعى پەداگوگ ءبىلىم بەرۋ ءۇردىسىن جاڭارتۋداعى باستى تۇلعا. بۇگىنگى ءومىر تالابىنا لايىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن قارقىندى جاڭعىرتۋ ءۇردىسى باعىتىنداعى يگى ىستەر ەل دامۋىنىڭ ستراتەگيالىق مىندەتتەرىمەن, «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىمەن ۇشتاسىپ جاتقانى ايقىن.
«ءححى عاسىردا ءبىلىمىن دامىتا الماعان ەلدىڭ تىعىراققا تىرەلەرى انىق», دەگەن ويدى ەل پرەزيدەنتى بەكەر ايتپاسا كەرەك. سول سەبەپتەن, ءبىلىم بەرۋدى جانە عىلىمدى دامىتۋدىڭ 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنداعى مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا «ورلەۋ» باۇو» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ نەگىزگى ستراتەگيالىق باعىتتارىنىڭ ءبىرى – پەداگوگ قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ مازمۇنىن الەمدىك جانە وتاندىق تاجىريبە نەگىزىندە جاڭارتۋ جۇمىستارىن اتقارىپ, وڭتايلى مازمۇندى ءىستەردى جۇزەگە اسىرۋ. ينستيتۋت ۇجىمى «تۇلعا قالىپتاستىرۋدا ۇلتتىق قۇندىلىقتار نەگىزىندە ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋدىڭ پەداگوگيكالىق-پسيحولوگيالىق اسپەكتىلەرىن نەگىزگە الا وتىرىپ, كاسىبي داعدى مەن پەداگوگيكالىق دارىنى قالىپتاسقان, شىعارماشىلىقپەن جۇمىس جاسايتىن جاڭا فورماتسيا مۇعالىمىن قالىپتاستىرۋ» شىعارماشىلىق تاقىرىبىمەن قىزمەت جاسايدى. اتىراۋ وبلىسى فيليالىنىڭ قىزمەتكەرلەرى وبلىس پەداگوگتارىمەن ىنتىماقتاسا جۇمىس جۇرگىزۋدە.
ورتالىق قۇرىلعانعا دەيىن بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ينستيتۋتىندا, كۋرس ارالىعىندا پەداگوگتاردىڭ ءىس-ارەكەتىن باعالاۋعا ارنالعان كەرى بايلانىس بولمادى. قازىر وقىتۋشى مەن تىڭداۋشىلار ءىس-ارەكەتىنە جاڭاشا تالداۋلار جاسالۋدا. ينستيتۋتتا زاماناۋي ءبىلىم بەرۋ, ءبىلىم مازمۇنىن جاڭارتۋ تالابىنا باعىتتالعان جاڭا كافەدرالىق جۇيە, عىلىمي-ادىستەمەلىك الەۋەتىن جەتىلدىرۋ, پەداگوگتار بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ءىسى قارقىن الۋدا. وقىتۋشىلاردىڭ جاڭا فورماتتاعى دارىستەرىمەن قاتار, تىڭداۋشىلارمەن كۋرس كەزىندە جانە كۋرستان كەيىنگى مەرزىمدەردە كۋرس تيىمدىلىگىنىڭ ساپاسىن باعالاۋ بويىنشا كەرى بايلانىس ورنادى. قازىرگى ۋاقىتتا ساپاعا كوڭىل ءبولىنىپ, جاڭاشىلدىق باسىمدىعى كۇشەيتىلىپ, سونىمەن قاتار, جاڭارعان جانە جەتىلدىرىلگەن ءبىلىم بەرۋ ءمودۋلدى باعدارلامالارمەن جۇمىس جۇرگىزىلەدى. ءازىرلەمەلەردىڭ مودۋلدىك ءتاسىلى كۋرستاردىڭ مازمۇنى جاڭارۋىنىڭ ءتيىمدى جولى بولىپ وتىر.
كۋرس باعدارلاماسىنىڭ بارلىق مودۋلدەرىندە بەلسەندى وقىتۋ ءادىستەرىن قولدانۋ قاراستىرىلعان. باعدارلامالاردا باسىمدىق نەگىزىنەن تىڭداۋشىلاردى وقىتۋدىڭ پراكتيكالىق ءبولىمىنە بەرىلىپ, اۋديتوريادا وتكىزەتىن ءتاجىريبەلىك ساباقتارمەن قاتار, جاڭاشىل, تىڭداۋشىلارعا بىرلەسكەن كوشپەلى تاجىريبەلىك ساباقتاردى كورسەتەرلىك تاجىريبەسى مەن شىعارماشىل پەداگوگتارى بار بازالىق جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەر مەن تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارىندا, بالاباقشالاردا, مەكتەپ-ينتەرناتتاردا ءوتكىزىلەدى.
قىسقا مەرزىمدى كۋرس باعدارلامالارى مازمۇنىن جاڭارتۋدا كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دەڭگەيلىك باعدارلامالارىنداعى تۇجىرىمدامالىق يدەيالار جانە يننوۆاتسيالىق ءتاسىلدەر قولدانىلادى. تاجىريبە كورسەتكەنىندەي, قازاقستاندىق وقۋشىلاردىڭ حالىقارالىق TIMSS, PIZA زەرتتەۋلەرىنە قاتىسۋداعى ناتيجەلىلىگى ۇستازداردىڭ قۇزىرەتتىلىگىنە, پەداگوگتىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىنىڭ دامۋىنا تىكەلەي بايلانىستى. حالىقارالىق TIMSS, PIZA زەرتتەۋلەرىندە جوعارى كورسەتكىشكە جەتىپ ءجۇرگەن سينگاپۋر ەلىنىڭ پەداگوگتارى ءبىلىكتىلىگىن ەكى جىلدا ءبىر رەت كوتەرىپ وتىرادى ەكەن.
كۋرستاردىڭ ساپالى وتكىزىلۋى مۇعالىمنىڭ ناتيجەلى قىزمەت اتقارۋىنا اسەر ەتۋىن قاداعالاپ وتىرامىز. مۇنىڭ ءتيىمدىلىگى وقۋشىلاردىڭ فۋنكتسيالىق ساۋاتتىلىعىنىڭ قالىپتاسۋ دەڭگەيىن كوتەرۋدە پەداگوگتاردىڭ وقىتۋ ءۇردىسى بارىسىندا جاڭا تەحنولوگيالاردى ءتيىمدى پايدالانۋىنان كورىنەدى. مۇعالىم كۇن سايىن وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەردىڭ وي-ساناسىن دامىتادى, ولاردىڭ كوزقاراسى مەن ءدۇنيەتانىمىن, ومىرگە, مەملەكەتكە, قوعامعا دەگەن قاتىناستارىن قالىپتاستىرادى. ومىرلىك قاجەتىنە جاراتارلىق ءبىلىم مەن تاربيە العان, ءوز ورنىن تابۋعا قابىلەتتى, ەلىنىڭ دامۋى مەن گۇلدەنۋى ءۇشىن ەڭبەك ەتەتىن, باسەكەگە بەيىم, بويىندا ۇلتتىق قۇندىلىقتار قالىپتاسقان وسكەلەڭ ۇرپاقتى تەك ءوز ءىسىنىڭ مايتالمانى اتانعان پەداگوگتار عانا ءتاربيەلەي الادى.
«ورلەۋ» بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋدىڭ ۇلتتىق ورتالىعى» اق جۇزەگە اسىرىپ جاتقان پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ جاڭا يننوۆاتسيالىق فورماتى كەزەڭ بويىنشا قازاقستان پەداگوگتارىنىڭ ءبىلىم الۋعا دەگەن سۇرانىستارىن قاناعاتتاندىرۋعا جانە وزدەرىنىڭ كاسىبي دەڭگەيىن تۇراقتى كوتەرۋىن ءتيىمدى ىنتالاندىرۋعا باعىتتالعان ۇزدىكسىز بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ جۇيەسىن كۇرۋدى قامتاماسىز ەتەدى. وسى ورايدا, ەڭ الدىمەن, پەداگوگتاردىڭ يننوۆاتسيالىق دايارلىعىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ءتومەندەگى باعىتتاعى جۇمىستارعا قاجەتتىلىك باسىم بولىپ وتىر. ولار: ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا قاتىستى جاڭانى قابىلداۋ, عىلىمي-ادىستەمەلىك جۇمىستاردى, وزات پەداگوگيكالىق ءتاجىريبەلەر مەن يننوۆاتسيالىق پەداگوگيكالىق-پسيحولوگيالىق ناتيجەلى زەرتتەۋلەردى, پەداگوگيكالىق تەحنولوگيالاردى تاجىريبەگە ەنگىزۋ, تەوريالىق ءبىلىمدى تاجىريبەمەن بايلانىستىرا ۇشتاستىرۋ, يننوۆاتسيالىق زەرتتەۋشىلىك ءىس-ارەكەتتەر مەن ىزدەنىستى ەڭبەكتەردى قولداۋ, پەداگوگتاردىڭ عىلىمي شىعارماشىلىعىن جەتىلدىرۋ. ءناتيجەسىندە پەداگوگتىڭ بىلىكتىلىك ساپاسى كوتەرىلەدى. مىنە, وسىنداي سيپاتتاعى ءبىلىكتىلىك ارتتىرۋدىڭ جاڭا جۇيەسى پەداگوگتاردىڭ مارتەبەسىن, الەۋمەتتىك ماڭىزىن, بىلىكتىلىگىن ءومىر تالابىنا لايىق ارتتىرۋعا باعىتتالىپ, ىزدەنىستى ەڭبەك جالعاسا بەرمەك. ماقساتىمىز – وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ سانالى دا تاربيەلى, ومىرگە يكەمدى, فۋنكتسيالىق ساۋاتتى بولۋىن قالىپتاستىراتىن پەداگوگتاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋ.
مارجان عالىمجانوۆا,
«ورلەۋ» بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتالىعى» اق فيليالى اتىراۋ وبلىسى بويىنشا پەداگوگيكالىق
قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى
قازاق سپورتشىلارى وليمپيادانىڭ العاشقى كۇنىندە قالاي ونەر كورسەتتى؟
وليمپيادا • كەشە
قىسقى وليمپيادانىڭ العاشقى التىن جۇلدەسى كىمگە بۇيىردى؟
وليمپيادا • كەشە
ازيا چەمپيوناتى: قازاقستان جەڭىل اتلەتيكادان ەكىنشى التىن جۇلدەنى جەڭىپ الدى
جەڭىل اتلەتيكا • كەشە
ەرتەڭ ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە داۋىلدى ەسكەرتۋ جاريالاندى
اۋا رايى • كەشە
جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى ساراپشىلاردىڭ قولداۋىنا يە بولدى
اتا زاڭ • كەشە
جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىن برايل قارپىمەن جازۋ ۇسىنىلدى
اتا زاڭ • كەشە