اقىن بەينەسىن سومداعان مايتالماننىڭ توسىندە
اباي تەاترىنىڭ بەلدى اكتەرى, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى بەكەن يماحانوۆ قۇرمانعازى اتىنداعى كونسەرۆاتوريانىڭ اكتەرلىك فاكۋلتەتىن بىتىرگەن. 1959 جىلدان سەمەي وبلىستىق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ ساحناسىندا ونەر كورسەتۋدە. تەاتر ساحناسىندا اقان سەرىدەن باستاپ تارتىپ, كەيىننەن قارا قىپشاق قوبىلاندىنىڭ, باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ, ابايدىڭ, شاكارىم قاجىنىڭ بەينەلەرىن ايشىقتاپ سومداي ءبىلدى. ءومىرىنىڭ 60 جىلعا جۋىعىن ونەرگە ارناپ, تەاتردا 200-گە تارتا وبرازدى ساحنالادى. بەكەن يماحانوۆتىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىندا وبلىستىق مادەنيەت, ارحيۆتەر جانە قۇجاتتاما باسقارماسىنىڭ باستىعى ازامات مۇحامەدچينوۆ وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆتىڭ ارنايى قۇتتىقتاۋىن جەتكىزدى.
ساحنا ساڭلاعىنا باسقا دا ءىلتيپاتتى لەبىزدەر مولىنان اقتارىلدى.
ءسىز ساحنادا تۇرعاندا ءسوزدىڭ قۇدىرەتىن بىلەتىندىگىڭىز ەرەكشە. ءسىزدىڭ سوزگە دەگەن ىنتاڭىز, ءسوزگە دەگەن جاۋاپكەرشىلىگىڭىز وتە جوعارى, – دەدى رەسپۋبليكالىق «اباي» قورىنىڭ پرەزيدەنتى وتانتاي كارىپجانوۆ. – كورەرمەن كوڭىلىنەن شىققان قازاق فيلمدەرى نەكەن-ساياق. «قىز جىبەك», «جاۋشى» سياقتى كەرەمەت كينولاردىڭ قاتارىن جالعاستىراتىن «ءشاكارىمنىڭ سوڭعى كۇزى» فيلمىندە شاكارىم قاجىنى سومداعان قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى بەكەن يماحانوۆ اعامىزدىڭ ەڭبەگى ايرىقشا دەۋگە بولادى.
سەمەيدىڭ اباي اتىنداعى قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىندا ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان, ءبۇگىنگى بۋىن جاستارعا اقىلشى اعا بولا بىلگەن تەاتر تارلانى, ساحنا ساڭلاعى بەكەن اعامىز جايلى قانشا ايتساق تا ارتىق ەمەس ەكەندىگى راس, – دەپ يگى تىلەگىن ارنادى عالىم, پروفەسسور اراپ ەسپەنبەتوۆ. – قاراۋىلداعى قاراپايىم قازاق وتباسىندا ومىرگە كەلگەن اعامىز بۇگىندە ءبىزدىڭ ماقتانىشىمىز. قازاق اتامىز سوناۋ جاۋگەرشىلىك زاماندا «حاس باتىرعا وڭ, سولى بولمايدى» دەپ بەكەر ايتپاعان عوي. سول سياقتى, بەكەن اعامىزدىڭ دا, مەيلى كومەديا, ءتىپتى تراگەديا بولسىن, قاي جانردا دا كورەرمەنىن بىردەن باۋراپ, جۇرەگىنە جول تاۋىپ الاتىن تاماشا قاسيەتى بار.
مەرەيتويىما ەل بولىپ, اتسالىسىپ جاتقاندارىڭىزعا راحمەت, – دەدى بەكەن يماحانوۆ. – ءرولدەردى جاقسى-جامان, باستى نەمەسە كىشى دەپ ءجىلىكتەپ-جىكتەۋ قاتەلىك دەر ەدىم. كەيبىر شاعىن بەينەلەردىڭ ءوزى جارق ەتىپ, حالىق ەسىندە ۇزاق ساقتالىپ قالادى. مەن ءۇشىن ويناعان ءرولدەرىمنىڭ ءبارى قىمبات. دەگەنمەن, مەن اباي تەاترىنىڭ ساحناسىندا ءجۇرىپ, وسى تەاتردا قويىلعان پەسالارداعى اقىندار مەن باتىرلاردىڭ كوپتەگەن كوركەم بەينەلەرىن سومداعانىم ءۇشىن قۋانامىن.
1967 جىلى الەكساندر بەكتىڭ «ۆولوكولام تاس جولىنداعى» ب.مومىش ۇلىنىڭ بەينەسىن ءساتتى شىعارعانى ءۇشىن بەكەن اعا قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى اتاعىنا يە بولادى. تەاتر تارلانى كەيىنگى كەزدە م.اۋەزوۆتىڭ «قاراگوزىندە» – جارىلعاپ, «ايمان-شولپانىندا» – مامان, ت.يبراگيموۆتىڭ «جاس ابايىندا» قۇنانباي رولدەرىن سومداپ, قازاق ونەرىن بيىك تۇعىرعا شىعارىپ ءجۇر. جينالعان حالىقتىڭ ىقىلاسىندا شەك بولمادى. ونەر ساڭلاعىنا «شاكارىم» مەدالى تابىستالدى. جيىندا وبلىس پەن قالا تەاترلارىنىڭ ارتىستەرى بەكەن اعامەن بىرگە حالىققا ءتۇرلى قويىلىمدار كورسەتىپ, كوزايىم ەتتى.
راۋشان نۇعمانبەكوۆا,
جۋرناليست
سەمەي
اقىن بەينەسىن سومداعان مايتالماننىڭ توسىندە
اباي تەاترىنىڭ بەلدى اكتەرى, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى بەكەن يماحانوۆ قۇرمانعازى اتىنداعى كونسەرۆاتوريانىڭ اكتەرلىك فاكۋلتەتىن بىتىرگەن. 1959 جىلدان سەمەي وبلىستىق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ ساحناسىندا ونەر كورسەتۋدە. تەاتر ساحناسىندا اقان سەرىدەن باستاپ تارتىپ, كەيىننەن قارا قىپشاق قوبىلاندىنىڭ, باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ, ابايدىڭ, شاكارىم قاجىنىڭ بەينەلەرىن ايشىقتاپ سومداي ءبىلدى. ءومىرىنىڭ 60 جىلعا جۋىعىن ونەرگە ارناپ, تەاتردا 200-گە تارتا وبرازدى ساحنالادى. بەكەن يماحانوۆتىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىندا وبلىستىق مادەنيەت, ارحيۆتەر جانە قۇجاتتاما باسقارماسىنىڭ باستىعى ازامات مۇحامەدچينوۆ وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆتىڭ ارنايى قۇتتىقتاۋىن جەتكىزدى.
ساحنا ساڭلاعىنا باسقا دا ءىلتيپاتتى لەبىزدەر مولىنان اقتارىلدى.
ءسىز ساحنادا تۇرعاندا ءسوزدىڭ قۇدىرەتىن بىلەتىندىگىڭىز ەرەكشە. ءسىزدىڭ سوزگە دەگەن ىنتاڭىز, ءسوزگە دەگەن جاۋاپكەرشىلىگىڭىز وتە جوعارى, – دەدى رەسپۋبليكالىق «اباي» قورىنىڭ پرەزيدەنتى وتانتاي كارىپجانوۆ. – كورەرمەن كوڭىلىنەن شىققان قازاق فيلمدەرى نەكەن-ساياق. «قىز جىبەك», «جاۋشى» سياقتى كەرەمەت كينولاردىڭ قاتارىن جالعاستىراتىن «ءشاكارىمنىڭ سوڭعى كۇزى» فيلمىندە شاكارىم قاجىنى سومداعان قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى بەكەن يماحانوۆ اعامىزدىڭ ەڭبەگى ايرىقشا دەۋگە بولادى.
سەمەيدىڭ اباي اتىنداعى قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىندا ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان, ءبۇگىنگى بۋىن جاستارعا اقىلشى اعا بولا بىلگەن تەاتر تارلانى, ساحنا ساڭلاعى بەكەن اعامىز جايلى قانشا ايتساق تا ارتىق ەمەس ەكەندىگى راس, – دەپ يگى تىلەگىن ارنادى عالىم, پروفەسسور اراپ ەسپەنبەتوۆ. – قاراۋىلداعى قاراپايىم قازاق وتباسىندا ومىرگە كەلگەن اعامىز بۇگىندە ءبىزدىڭ ماقتانىشىمىز. قازاق اتامىز سوناۋ جاۋگەرشىلىك زاماندا «حاس باتىرعا وڭ, سولى بولمايدى» دەپ بەكەر ايتپاعان عوي. سول سياقتى, بەكەن اعامىزدىڭ دا, مەيلى كومەديا, ءتىپتى تراگەديا بولسىن, قاي جانردا دا كورەرمەنىن بىردەن باۋراپ, جۇرەگىنە جول تاۋىپ الاتىن تاماشا قاسيەتى بار.
مەرەيتويىما ەل بولىپ, اتسالىسىپ جاتقاندارىڭىزعا راحمەت, – دەدى بەكەن يماحانوۆ. – ءرولدەردى جاقسى-جامان, باستى نەمەسە كىشى دەپ ءجىلىكتەپ-جىكتەۋ قاتەلىك دەر ەدىم. كەيبىر شاعىن بەينەلەردىڭ ءوزى جارق ەتىپ, حالىق ەسىندە ۇزاق ساقتالىپ قالادى. مەن ءۇشىن ويناعان ءرولدەرىمنىڭ ءبارى قىمبات. دەگەنمەن, مەن اباي تەاترىنىڭ ساحناسىندا ءجۇرىپ, وسى تەاتردا قويىلعان پەسالارداعى اقىندار مەن باتىرلاردىڭ كوپتەگەن كوركەم بەينەلەرىن سومداعانىم ءۇشىن قۋانامىن.
1967 جىلى الەكساندر بەكتىڭ «ۆولوكولام تاس جولىنداعى» ب.مومىش ۇلىنىڭ بەينەسىن ءساتتى شىعارعانى ءۇشىن بەكەن اعا قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى اتاعىنا يە بولادى. تەاتر تارلانى كەيىنگى كەزدە م.اۋەزوۆتىڭ «قاراگوزىندە» – جارىلعاپ, «ايمان-شولپانىندا» – مامان, ت.يبراگيموۆتىڭ «جاس ابايىندا» قۇنانباي رولدەرىن سومداپ, قازاق ونەرىن بيىك تۇعىرعا شىعارىپ ءجۇر. جينالعان حالىقتىڭ ىقىلاسىندا شەك بولمادى. ونەر ساڭلاعىنا «شاكارىم» مەدالى تابىستالدى. جيىندا وبلىس پەن قالا تەاترلارىنىڭ ارتىستەرى بەكەن اعامەن بىرگە حالىققا ءتۇرلى قويىلىمدار كورسەتىپ, كوزايىم ەتتى.
راۋشان نۇعمانبەكوۆا,
جۋرناليست
سەمەي
كوكتەمگى ەگىسكە دايىندىق پىسىقتالدى
قوعام • بۇگىن, 00:07
يندونەزيا ەلشىسى ورالدىق عالىمدارمەن كەزدەستى
عىلىم • كەشە
بالاباقشالاردا تسيفرلىق باقىلاۋ تاجىريبەسى جۇرگىزىلىپ جاتىر
ايماقتار • كەشە
ەلىمىزدىڭ بەس وڭىرىندە سۋ تاسقىنى قاۋپى جوعارى
قازاقستان • كەشە
40 گرادۋسقا دەيىن اياز: ەلىمىزگە اركتيكالىق سۋىق كەلەدى
اۋا رايى • كەشە
استانا اۋەجايىنىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعى ۋاقىتشا جابىلادى
ەلوردا • كەشە
الەمدىك ەكونوميكانىڭ جاڭا كارتاسى: قازاقستان قاي ورىندا؟
ەكونوميكا • كەشە