10 قاڭتار, 2017

«شاكارىم» مەدالى

572 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
img_2852اقىن بەينەسىن سومداعان مايتالماننىڭ توسىندە اباي تەاترىنىڭ بەلدى اكتەرى, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى بەكەن يماحانوۆ قۇرمانعازى اتىنداعى كونسەرۆاتوريانىڭ اكتەرلىك فاكۋلتەتىن بىتىرگەن. 1959 جىلدان سەمەي وبلىستىق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ ساحناسىندا ونەر كورسەتۋدە. تەاتر ساحناسىندا اقان سەرىدەن باستاپ تارتىپ, كەيىننەن قارا قىپشاق قوبىلاندىنىڭ, باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ, ابايدىڭ, شاكارىم قاجىنىڭ بەينەلەرىن ايشىقتاپ سومداي ءبىلدى. ءومىرىنىڭ 60 جىلعا جۋىعىن ونەرگە ارناپ, تەاتردا 200-گە تارتا وبرازدى ساحنالادى. بەكەن يماحانوۆتىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىندا  وبلىستىق مادەنيەت, ارحيۆتەر جانە قۇجاتتاما باسقارماسىنىڭ باستىعى ازامات مۇحامەدچينوۆ وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆتىڭ ارنايى  قۇتتىقتاۋىن جەتكىزدى. ساحنا ساڭلاعىنا باسقا دا ءىلتيپاتتى لەبىزدەر مولىنان اقتارىلدى. ءسىز ساحنادا تۇرعاندا ءسوزدىڭ قۇدىرەتىن بىلەتىن­دى­گىڭىز ەرەكشە. ءسىزدىڭ سوزگە دەگەن ىنتاڭىز, ءسوز­گە دەگەن جاۋاپكەرشىلىگىڭىز وتە جو­­عارى, – دەدى رەسپۋبليكالىق «اباي» قو­رى­­نىڭ پرەزيدەنتى وتانتاي كارىپجانوۆ. – كو­رەرمەن كوڭىلىنەن شىققان  قازاق فيلمدەرى نەكەن-ساياق. «قىز جىبەك», «جاۋشى» سياقتى كەرەمەت كينولاردىڭ قاتارىن جالعاستىراتىن «ءشا­كا­رىمنىڭ سوڭعى كۇزى» فيلمىندە شاكارىم قا­­جىنى سومداعان قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى بەكەن يماحانوۆ اعامىزدىڭ ەڭبەگى ايرىقشا دەۋ­گە بولادى. سەمەيدىڭ اباي اتىنداعى قازاق مۋزى­كا­لىق درا­ما تەاترىندا ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان, ءبۇ­گىنگى بۋىن جاستارعا اقىلشى اعا بولا بىلگەن تەاتر تارلانى, ساحنا ساڭلاعى بەكەن اعامىز جاي­لى قانشا ايتساق تا ارتىق ەمەس ەكەندىگى راس, –  دەپ يگى تىلەگىن ارنادى عالىم, پروفەسسور اراپ ەسپەنبەتوۆ. – قاراۋىلداعى قاراپايىم قازاق وتباسىندا ومىرگە كەلگەن اعامىز بۇگىندە ءبىزدىڭ ماقتانىشىمىز. قازاق اتامىز سوناۋ جاۋگەرشىلىك زاماندا «حاس باتىرعا وڭ, سولى بولمايدى» دەپ بەكەر ايتپاعان عوي. سول سياقتى, بەكەن اعامىزدىڭ دا, مەيلى كومەديا, ءتىپتى تراگەديا بولسىن, قاي جانردا دا كورەرمەنىن بىردەن باۋراپ, جۇرەگىنە جول تاۋىپ الاتىن  تاماشا قاسيەتى بار. مەرەي­تويى­ما ەل بولىپ, اتسالىسىپ جات­قان­دارىڭىزعا راحمەت, – دەدى بەكەن يماحانوۆ. – ءرول­دەردى جاقسى-جامان, باستى نەمەسە كىشى دەپ ءجى­لىك­تەپ-جىكتەۋ قاتەلىك دەر ەدىم. كەيبىر شا­عىن بەينەلەردىڭ  ءوزى جارق ەتىپ, حالىق ەسىندە ۇزاق ساقتالىپ قالادى. مەن ءۇشىن ويناعان ءرول­دەرىمنىڭ ءبارى قىمبات. دەگەنمەن, مەن اباي تەاترىنىڭ ساحناسىندا ءجۇرىپ, وسى تەاتر­دا قويىلعان پەسالارداعى اقىندار مەن با­تىرلاردىڭ كوپتەگەن كوركەم بەينەلەرىن سوم­داعانىم ءۇشىن قۋانامىن. 1967 جىلى الەكساندر بەكتىڭ «ۆولوكولام تاس جولىنداعى» ب.مومىش ۇلىنىڭ بەينەسىن ءساتتى شىعارعانى  ءۇشىن بەكەن اعا  قازاقستاننىڭ ەڭ­بەك سىڭىرگەن ءارتىسى اتاعىنا يە بولادى. تەاتر تارلانى كەيىنگى كەزدە م.اۋەزوۆتىڭ «قاراگوزىندە» – جارىلعاپ, «ايمان-شولپا­نىن­دا» – مامان, ت.يبراگيموۆتىڭ «جاس ابايى­ندا» قۇنانباي رولدەرىن سومداپ, قازاق ونە­رىن بيىك تۇعىرعا شىعارىپ ءجۇر. جينالعان حالىقتىڭ ىقىلاسىندا شەك بولمادى. ونەر ساڭلاعىنا «شاكارىم» مەدالى تابىس­تالدى. جيىندا وبلىس پەن قالا تەاترلارىنىڭ ارتىستەرى بەكەن اعامەن بىرگە حالىققا ءتۇرلى قويىلىمدار كورسەتىپ, كوزايىم ەتتى.  راۋشان نۇعمانبەكوۆا, جۋرناليست سەمەي
سوڭعى جاڭالىقتار