ءبىزدىڭ اۋىلدىڭ شالدارى

انامنىڭ ناعاشى شەشەمە بەرىپ جىبەرگەن سالەم-ساۋقاتىن الىپ جورتىپ كەلەمىن. جول-جونەكەي قيالعا باتىپ كەلە جاتىپ اڭعارماعان ەكەنمىن. – ە, بالا, جول بولسىن؟ – دەگەن داۋىس­قا جالت قاراسام, ساقال شاشى اپپاق قا­ريا ءدال جانىما كەلىپتى. جەتەگىندە قور­جىن ارتقان كوك ەسەگى بار. ايدالادا جالعىز ءوزىم عانا كەلە جاتقان سياقتى ەدىم, مىنا كىسىنىڭ قايدان شىعا كەلگەنىنە تاڭعال­عانىم سونشا! – قىزىلارىققا وقۋعا بارا جاتىر­مىن, – دەپ مۇرىن استىنان مىڭگىرلە­دىم. اڭىزعا تولى شىعارمالاردى كۇن­دىز-ءتۇنى وقىعاندىقتان با, الدىمدا تۇر­عان اتا بەينە ەرتەگى الەمى­نىڭ كەيىپكەرىندەي كورىنگەن. وسىنى بايقاپ قويدى ما اتا­نىڭ جۇزىنە جىلىلىق جۇگىردى: – وقىعانىڭ جاقسى, وقى­ساڭ بارىنەن وزاسىڭ, ءبىلىمدى, ءىلىمدى, بولا­سىڭ. بارلىق جاق­سى­لىق تەك قانا ەڭ­بەكپەن كە­­لەدى, – دەپ ءوز-ءوزى­نەن كۇبىر­لەي ءسوي­­لەپ, اياڭداپ كەتە بەردى. مەن دە توبەسى كو­رىنگەن اۋىل جاق­قا اسى­­عا باسىپ, جىل­­جى­دىم. – ءاي, بالا سەن قاي جىلى دۇنيەگە كەلدىڭ؟ – سوڭىمنان شىق­­قان داۋىسقا تاعى دا جالت قارا­دىم. قىزعىلت شاعىل قۇم القابىندا اپپاق كيىمدى اتا توقتاپ, ماعان قاراپ داۋىستاپ تۇر ەكەن. مەن ءجون ايتتىم. اتا از-كەم ويلانىپ تۇرىپ قالدى. سونان كەيىن: – ەسىڭدە ساقتا, بالام, سەنىڭ تۋعان جى­لىڭ بارىس. بۇل جىلى تۋعان بالالار ەر­جۇرەك, شىنشىل, ادىلەتتى بولا­دى. وت­تان دا, وقتان دا قورىقپايدى. نا­مىستىڭ تۋىن بيىك ۇستايتىن قولباس­شى, قارا ءتۇ­نەكتى جا­رىق قىلاتىن جول­باسشى, ويىنا العا­نىن ورىندايتىن كۇرەسكەر, ەرىنبەيتىن ەڭبەك­كەر بولادى. جولىڭدا كوپ قيىن­شى­لىقتار كەزدەسەدى, ونى ءسوز­سىز جەڭەسىڭ, جە­ڭىس­كە جەتسەڭ ماساتتان­باي­تىن بول. ال قو­لىڭدى جاي. مەن ساعان باتا بەرەيىن, – دەپ اتا الدەنەنى ايتىپ, ەرنىن كۇبىرلەتىپ تۇر­دى دا, بەتىن سىيپاپ ارى قاراي اياڭداپ جۇرە بەردى. ەرتەگى-اڭىزداعى اتا بەينەسىندەي كو­رىن­گەن شالدىڭ ءسوزىنىڭ ءتۇپ توركىنىن ءتۇ­سىنە الماي, جۇرەگىم دۇرسىلدەپ ودان سا­يىن قور­قىپ, اۋىلعا قاراي بەزىپ الا ءجو­نەل­­دىم. ءبىرازدان سوڭ قايتا اينا­لىپ ار­تىما قارا­سام, كوك ەسەك جەتەكتەگەن شال­دىڭ قاراسى دا كورىنبەيدى. ال سودان تابا­نى­ما كىرگەن تىكەنەككە دە قاراماي اۋىلعا جەتكەنشە وكپەم ءوشىپ جۇگىرگەنىم بار. اۋىلعا جەتپەي جاتىپ, الدىمنان شىق­قان اپاما: – اپا, انا ەرتەگىدەگى شال كوك ەسەگىن جەتەكتەپ قۇم اراسىندا قىدىرىپ ءجۇر, – دەپ ەدىم: – ول رامازان اتاڭ عوي, ءوز-وزىمەن سويلەسىپ, جىل تارقاتىپ, ەكى اۋىل اراسىندا جاياۋ جۇرە بەرەدى. قورىقپا, بالام, ول كىسىنىڭ اۋىزى دۋالى, كوپتى كورگەن قاريا, ايتقانى كەلەدى – دەدى. نەگە ەكەنىن قايدام, سول اتانىڭ ايتقانى كەلگەنىن, ىشكى جان الەمىمدى ءجۇز شارلاپ, مويىنداپ وتىرامىن. با­رىس جىلى دۇنيەگە كەلگەن بالالاردىڭ مىنەز-قۇلقىن اسا دالدىكپەن قالايشا بولجاپ بىلگەنىنە ءالى كۇنگە شەيىن تاڭىم بار. جالپى بالا كەزىمدەگى اۋىلداعى اق­سا­قالداردىڭ ىشىندە بالعاباي قاريا­نىڭ بەينەسى جادىمدا جاقسى ساقتالىپ قا­لىپ­تى. ول كىسى ەكى يىعىنا ەكى كىسى ءمىن­گەندەي قاپساعاي دەنەلى, از سويلەپ, كوپ تىڭ­داي­تىن ادام ەدى. تۇركسىب تەمىر جول قۇرى­لى­سىن سالۋعا قاتىسقان, ءومىرىنىڭ سوڭىنا شەيىن قايلا مەن كۇ­رەگى قولىنان تۇسپەي كەتكەن ناعىز جۇ­مىسشى تابىنىڭ وكىلى بال­عاباي اتا­نى جۇرتتىڭ ءبارى سىيلاي­تىن. ون­سىز اۋىل ىشىندە ارا-تۇرا كەزدەسىپ تۇرا­تىن داۋ-داماي شەشىلمەيتىن. ال­دىنا اقىل سۇراپ كەلگەن ادامدى اسىقپاي-ساس­پاي تىڭ­داپ, ويلانىپ وتى­رىپ, شەشىمىن ءبىر-اق ايتاتىن. نە ايتسا دا اۋىل ادام­دارى ءۇشىن ونىڭ ۇكىمى قاتال زاڭ ىسپەتتەس ەدى. بالعاباي اتانىڭ ايتقان سوزىنە ەشكىم كۇمان كەلتىرە المايتىن. ويتكەنى, ول كىسى­نىڭ ءىسى مەن ءسوزىنىڭ اراسىندا الشاقتىق مۇلدە بولمايتىن. ءالى كۇنگە شەيىن ەسىمنەن كەتپەي قال­عان ءبىر وقيعانى جادىمنان وشىرە الماي قوي­دىم. اۋىلدا ءجيى-ءجيى اركىم­مەن ءبىر ءتا­جىكەلەسىپ قالاتىن ءشالتاي دەگەن بال­عا­باي اتانىڭ قۇرداسى بار ەدى. ءوزى سوعىس­قا قاتى­سى­پ, جۇيكەسى جۇ­قارعان ول ارا­سىن­دا اقاڭ­دى دا سىلتەپ الاتىن. سول كىسى ءجيى-ءجيى بال­عا­باي اتامەن كەلسىن-كەلمەسىن قىزىل كە­ڭىر­­دەك بولىپ كەرىسە بەرەتىن. مۇندايدا بال­­عا­باي اتا ۇتىمدى ءسوز ايتىپ, ونىڭ مى­سىن باسىپ تاستايتىن. ءبىر كۇنى اياق اس­تىنان شۋ شىققانى. سول ءشال­تاي شال­دىڭ سوت­قارلاۋ بالاسى قى­زىپ العان با, بال­عا­باي اتانىڭ بەتىنەن ال­سا كەرەك. وزىنشە وسى­­لايشا اكەسىنىڭ كەتىپ جۇرگەن ەسەسىن قا­يىر­­ماق بولعان كورى­نەدى. مىنەزى سابىر­لى بال­عاباي قاريا جۇمعان اۋىزىن اشپاي, بالاڭ جىگىت­تىڭ اكەسىنە الدەكىمنەن سالەم ايتىپتى. كەش باتىپ, اۋىلعا مال كەلىپ, ازان-قا­زان بولىپ جاتقاندا, جينالعان بالا-شاعا قىزىق كورىنىسكە تاپ بولدىق. الگى ءشالتاي شال بالاسى سامەندى اۋىلدى اينالدىرا قۋىپ, ساباپ ءجۇر. – ويباي اكە, ءولدىم! ءوزىڭ عوي, بالعا­باي­دى جامانداعان, مەن سەنىڭ ءوشىڭدى الىپ بەرەيىن دەگەنىم عوي, – دەپ جەر-كوكتى كوشىرىپ, سامەن اكەسىنەن باسىن ساۋعالاپ, قاشىپ ءجۇر. – وي, قىزتالاق, مەن ايتتى ەكەن دەپ ۇلكەن كىسىگە نەگە ءتىل تيگىزەسىڭ؟ و, قۇداي سۇيە­گىمە تاڭبا سالعان مىنا سوتقاردى ودان دا ءوزىم ۇرىپ ولتىرەيىن, – دەپ اشۋدان تۇتىككەن ءشالتاي شال قاشقان بالا­سىنىڭ سوڭىنان قالار ەمەس. باسقا جەرگە بارىپ باس ساۋعالاي الماسىن بىلگەن سامەن بال­عا­باي قاريانىڭ ۇيىنە قاراي جۇگىرسىن. – اتا, اكەم ءولتى­رەتىن بولدى, كەشىرە گور, ەن­دى­گارى سىزگە ءسوي­لەسەم ءتىلىم كەسىلسىن! – دەپ اۋلا­سىن­دا جانتايىپ جاتقان اتا­نىڭ الدىنا بارىپ ەتپەتىنەن ءتۇستى. – ءا, تەنتەك, ەسىڭدى جيدىڭ با؟ – دەدى قاريا ونى كورىپ. بۇكىل اۋىل بالا­لارى جي­نالىپ, مىنا قىزىقتى تا­ماشالاپ, كۇلكىگە كەنەلىپ قال­دىق. ءا دەگەنشە با­لا­سىن قۋىپ, اشۋ­دان قىپ-قىزىل بو­لىپ ءتۇ­تىك­­كەن ءشالتاي شال­دىڭ ءوزى دە جەت­تى. اكەسى­نىڭ قاھارىنان قورىق­قان سامەن بالعا­باي قاريانىڭ تاساسىنا تى­عىلدى. – ءاي, ءشالتاي, بولدى ەندى, ءبىر اشۋىڭ­­دى ماعان بەر. بالا ءبىر تەنتەكتىك جاساعان ەكەن, كىناسىن ءتۇسىندى – دەپ بالعا­باي اتا­نىڭ ءوزى ارا ءتۇستى. – ءاي, قىزتالاق, اتتەڭ, قولىما ءتۇس­پەي كەتتىڭ عوي. مەنىڭ داۋىما ارالا­سا­تىن سەن كىمسىڭ! بىلە بىلسەڭ, بۇل بالعا­باي اتاڭ جۇتتى دا, قىرعىندى دا كور­گەن, وتقا دا جانعان, سۋعا دا باتقان. مە­نىڭ داۋىم بولسا ول ءوزارا شەشەتىن ءىسىمىز, – دەپ ءشالتاي شال قامشىسىن بۇك­تەپ, كيىز شەتىنە دىزەرلەي وتىرا كەتتى. – بالا بالالىعىن جاساعان شىعار, كەشىر ەندى. ءاي, قاتيپا, سۋسىن اكەل, ءشال­تاي­دىڭ تاڭدايى كەپكەن شىعار – دەپ ەسىك الدىن­دا اڭ-تاڭ بولىپ تۇرعان كەم­پىرىنە داۋىستاعان. وسى وقيعا اۋىل بالالارىنا ۇلكەن ادام­داردىڭ بەتىنەن الۋ, قارسى كەلۋ ەڭ جامان ءنار­سە ەكەنىن جاقسىلاپ ۇقتىر­عان­داي بولدى. ودان كوپ ۇزاماي اۋىلدا تاعى ءبىر قى­زىق وقيعا بولدى. اۋىلدىڭ  ەكى جاس جىگىتى اراق ءىشىپ توبەلەسىپ, ءبىرىنىڭ مۇرنى بۇزى­لىپ, ەكىنشىسىنىڭ شەكەسى سىرىلىپ, ارتى داۋ-دامايعا ۇلاستى. ەكى جاقتىڭ اتا-اناسى دا ءوز بالالارىن جاقتاپ, ارمانسىز كەرىلدەستى. اقىرى تورەلىك ايتۋدى سۇراپ, بالعا­باي اتاعا كەلگەن. ول كەزدە ميليتسياعا شا­عىم­دانۋ دەگەن مۇلدە بولمايتىن. ەكى ءجى­گىت­تىڭ اتا-انا­سىنىڭ ارىزىن ءۇنسىز تىڭدا­عان بالعاباي اتا كوزىن ءبىر نۇكتەگە قاداپ, ءلام دەمەي ءۇنسىز وتىردى دا قويدى. جينال­عاندار جىم-جىرت, كىمدى كىنالى, كىمدى كىنا­سىز ەتىپ شىعارادى ەكەن دەپ اتانىڭ جۇزىنە ءۇنسىز قاراپ قالىپ­تى. اراسىندا ۇلكەندەر­دىڭ اۋزىن باققان ويىن بالالارى ءبىز دە بارمىز. سودان بالعا­باي قاريا ويلانىپ وتىرىپ-وتىرىپ, توبە­لەس­كەن جىگىتتەردى جا­نىنا شاقىردى. ەكى جىگىت تە توردەگى وتىر­عان قاريانىڭ جانىنا جا­قىندادى. سول-اق ەكەن, ادەتتە ۇستامدى بال­عا­باي قاريا بوگدە مىنەز كورسەتىپ, ورنىنان ۇشىپ تۇرەگەلىپ, الگى جىگىتتەردىڭ قۇلاقتارىن ەكى قولىمەن ۇستاي الدى دا ال كەپ بۇراسىن. – ءاي, شەكتەن شىققاندار, ەكەۋلەرىڭ­نىڭ دە وڭار قىلىقتارىڭ جوق. وسىدان كە­يىن بەتالدى اراق ءىشىپ توبەلەسكەن­دە­رىڭ­دى قويماساڭدار, ءىسىم سەندەرمەن بولا­دى! ەل امان, جۇرت تىنىشتا بەرەكەنى الىپ سەندەرگە نە كورىندى؟ – دەپ زەكىگەندە, اتانىڭ ءجۇزى قاھارلانىپ, تۇتىگىپ كەتتى. جينالعاندار, «دۇرىس! دۇرىس!» دەپ ريزا بولىپ, دۋىلداسىپ, الا جونەلدى. – اتا, قويدىق, ويباي قويدىق! – دەپ ەكى جىگىت تە جالىنىپ, جالبارى­نىپ جاتىر. سول كۇننەن باستاپ, اراق اۋىزىنا تيسە ەدىرەڭدەپ شىعا كەلەتىن ءبىرتالاي اۋىلدىڭ جىگىتتەرى اجەپتاۋىر باسىلىپ-اق قالعان. ءدال قازىر كەيبىر سوتقار­لار­دى قۇلاقتان تار­تىپ, تاربيەلەيتىن سول شالداردىڭ ءتار­تىبى بىزگە جەتپەي ءجۇر­گەنى ايدان انىق. اكەم ءدانتاي كوپ سويلەمەيتىن, مو­مىن جان ەدى. ءوز شارۋا­سىنا مىعىم, ىسىنەن, ءجۇر­گەن-تۇر­عانىنان, كىسىلىك­تىڭ لەبى ەسىپ تۇراتىن. ءۇن­دە­مەي وتىرىپ-اق, كىمنىڭ كىم ەكەنىن ءبىلىپ, ءوز ويىن ءوزى زەردەلەپ وتىرۋ­شى ەدى.ول كىسىنىڭ ەڭ ءبىر وسال جەرى بالا­جاندىلىعى ەدى. ءبىر وتباسىندا توعىز بالا وستىك. ول كەزدە قايبىر جەتىسكەن مەزگىل دەيسىڭ, جوقشى­لىق­تىڭ زار­دابى ارقامىزعا ايازداي باتاتىن. اۋىل­داعى وتباسىلاردىڭ الدىندا ون بالا بولسا, ارتىندا بەس-ال­تى بالادان بار. الا جازداي ساباقتان بوساي سالى­سىمەن وقۋشى بالالار مال باعىپ, باق­شا ەگەمىز. ايتەۋىر جاز بو­يى جەر تىر­مالاپ, ەڭ­بەك ەتىپ ءجۇرىپ, مەكتەپكە كيەتىن كيىمىمىزدى سول تاپقان تابى­سى­مىز­عا سا­تىپ الىپ, تىرشىلىك جاساي­تىنبىز ءجا­نە ءبىز­دىڭ باستى تا­بىس كوزىمىز ار­لى-بەرلى وتكەن جو­لاۋ­شى پويىز­دارىنا قاۋىن-قاربىز ساتا­مىز. اكەم بىزگە ءبىر­دە اۋىل سىرتىن­داعى باقشادان قاۋىن-قار­بىز اكەپ بەرەيىن, سو­نى ساتىپ قاعاز-قا­لام الىڭ­دار دەگەن. كۇن اۋدەم جەرگە كو­تە­رىل­گەندە بوس قابىن ار­قا­لاپ, قايتىپ كەلىپ تۇر. ءجۇزى ك ۇلىمدەپ, قۋا­نىشىن جاسىرمادى. – ءاي, ءبىر قىزىق بولدى. ءبىر قاپ قاۋىن-قار­بىزدى ارقالاپ كەلە جات­سام, جولعا اسكەري ەش­ا­­لون كەلىپ توق­تاي قال­­­­­­­عانى. قاراسام, ءورىم­­­­دەي جاس اسكەرلەر. مە­­نىڭ قار­بىز اكەلە جات­قا­نىم­دى كورىپ, ءبىر ورىس با­لاسى قولىنداعى تەمەكى قورا­بىن كورسەتىپ, قار­­بىزعا ايىرباس­تا­ڭىز­­­­شى دەپ جالىنىپ تۇر. ءوزىم­نىڭ اسكەردە ءجۇر­گەن جال­عىز بالام (باۋىرىم جاق­­سى­لىق ۋكراينادا ءاس­­كەر قا­تارىندا بولا­تىن) ەسىمە ءتۇستى دە ءبىر قاپ قاۋىن-قار­بىزدى سو­لارعا تۇگەل ۇلەستىرىپ بەردىم – دەيدى ول ءجۇزى بال-بۇل جانىپ. اكەمىز قۋانعانعا ءبىز دە قۋان­دىق. ءدال قازىر ەسىمە تۇسسە, ءبىر بو­لىم­سىز ءاڭ­گىمە سياقتان­عانى­مەن, با­­لا كەزىڭدەگى اكە-شە­شەڭ­­نىڭ ءاربىر ءىسى جا­دىڭ­دا جات­تالىپ, ۇلگى بو­لىپ قالادى ەكەن. ولاي دەيتىنىم, الدىما كەلگەن ءمۇسا­پىر جان­دار­عا قول ۇشىم­دى بەرۋدى ءوزىمنىڭ ءبىر مىندەتىمدەي كورەمىن. ەگەر دە ولاردىڭ ءما­سە­لەسى وڭ شەشىلىپ, قۋانسا مەن دە بىرگە قۋانىپ, ءبىراز ۋاقىتقا شەيىن باقىتتى بولىپ جۇرە­تىنىمدى ايتساڭشى. سول بالا كەزىمدەگى بەينەسى ەسىمدە قال­عان بالعاباي اتامىز وتە كىتاپ­قۇ­مار ادام ەدى. اۋىلدىڭ شاعىن كىتاپ­حا­ن­اسىن­داعى بار­لىق كىتاپتاردى جازدى­رىپ الىپ, كۇن ۇزاق ماعان داۋىستاپ وقىتاتىن. ءاسى­رە­سە ەرتەگى, اڭىز, داس­تان­دارداعى الپا­مىس, ەر تار­عىن جانە تاعى باسقا كەيىپكەرلەرى بار كىتاپتاردى مانەرلەپ وقىپ بەرىپ وتىرىپ, ءوزىم دە سول ءبىر تارتىسى مەن تالاسى كوپ الەم­گە ەرىكسىز كىرىپ كەتىپ, اينالامداعى ءدۇ­نيەنىڭ بارلىعىن ۇمى­تىپ كەتەتىنمىن. ال بال­عاباي اتا بولسا ەڭ ءبىر تاماشا تىڭ­داۋ­شىم ەدى. ءالى ەسىمدى, «جاس گۆار­ديانى» وقىپ وتىرىپ, ولەگ كو­شە­ۆوي, ۋليانا گروموۆا جانە باسقا­لاردى ولىمگە قيماي, ءتىرى قالىپتى دەپ ءوزىمنىڭ قيالىم بويىنشا شىعارمانىڭ سوڭىن وزگەرتىپ جىبەرەتىن ەدىم. – سوندا اتا دا ولاردىڭ ءتىرى قالعا­نى­نا قۋانىش قالاتىن دەسەم, قازىرگى ءوسىپ كەلە جاتقان جاس جەتكىنشەكتەردى وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋ بارىسىندا سوعىس كەزىندەگى باتىرلاردىڭ ەرلىگىن ۇلگى ەتىپ پايدالانۋدىڭ ەشبىر زيانى بولماس دەپ ويلايمىن. وسىدان تۋرا وتىز بەس جىل بۇرىن, ياعني 1975 جىلى كيروۆ اۋداندىق ات­قارۋ كوميتەتىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى بو­لىپ سايلاندىم. نەبارى 24 جاستا­مىن. قىز­مەتكە كىرىسىپ, شارۋاباستى بو­لىپ جات­قان­مىن. قىزمەتتىك بولمەمە ويلا­ماعان جەردەن اۋىلدىڭ ءۇش شالى كىرىپ كەلگەنى. ورنىمنان ۇشىپ تۇرەگەلىپ, اماندىق-ساۋلىق سۇراپ جاتىرمىن. – ءبىز ساعان باتا بەرەيىك دەپ كەلدىك, – دەيدى ولار. كەڭەس داۋىرىندە باتاعا كىم كوڭىل اۋدارىپ, باعالاۋشى ەدى. بىراق, سوناۋ كولىك قاتىناسى قيىن بىجى بەكەتىنەن جاياۋ-جالپى كەلگەن ءۇش اقساقالدىڭ اق تىلەكتەرىنە ءىشىم ەلجىرەپ كەتتى. ءجۇز­دەرى­نەن كورىنىپ تۇر, كۇنى كەشەگى اۋىلدىڭ كىشكەنە قارا قىزى بيلىكتىڭ ءبىر جاۋاپتى تۇتقاسىن ۇستاعانىنا قاتتى قۋانىپتى. سول اتالار­دىڭ بەرگەن باتاسى كۇنى بۇگىنگىدەي ەسىمدە, جۇرەگىمنىڭ تۇكپىرىندە. سول اتالارىم ايت­قانداي, قانداي جاعداي بولماسىن, ادىلەت­تىك­تىڭ اۋىلىنان تابىلۋعا تىرىستىم... جۋىردا اۋىلعا باردىم. كونەكوز قا­ريا­لاردىڭ بارلىعى باقيلىققا اتتان­عان, ەشكىم قالماپتى. قايران, سول اتا­لا­رىم-اي, دەسەڭشى. ءيا, بۇكىل عۇمىرىن تەمىر جولدا ەڭبەك ەتىپ وتكىزگەن نۇر­سەيىت, رامازان, بال­عا­باي, ءدانتاي, ءجا­ناي, مادەن, ءالىم­جان, بايراقىم, قايىپباي, سالىمگەرەي ءجا­نە باسقا مارقۇم اتالارىمىز توبىمەن ارعى جاقتاعى بەيىتتە جاتىر. جاتقان جەرلەرى جايلى بولسىن دەپ دۇعا جاسادىم. جو­لاي كەلە جاتىپ, بۇگىنگى جەتكىنشەك­تەر­دىڭ جۇرە­گى­نە ءىز قالدىرار سونداي اتالارى بار ما ەكەن دەپ ويلادىم. راس-اۋ, ولار يما­ني قا­سيەتتەردى كىمنەن ۇيرەنەدى ەكەن وسى؟! نۇريلا بەكتەمىروۆا. الماتى وبلىسى, كوكسۋ اۋدانى.