باتىرلىق داستانى

جاقىندا الماتى قالاسىندا گەنەرال ي.ۆ.پانفيلوۆ باستاعان 316-شى اتقىشتار ديۆيزياسىنا قاراستى 28 جاۋىن­گەردىڭ ماسكەۋ تۇبىندەگى قايتالانباس قايسار ەرلىگى تۋرالى «28 پانفيلوۆشى» اتتى كوركەم ءفيلمنىڭ تانىس­تىرىلى­مى وتكەن بولاتىن. العاشقى كورسەتىلىمنىڭ قۇر­مەتتى قوناقتارىنىڭ ءبىرى, پان­فيلوۆ ديۆيزياسى 1075-ءشى ات­قىشتار پولكىنە قاراستى 2-ءشى باتالوننىڭ 4-ءشى روتاسىنىڭ جاۋىن­گەرى مۇسابەك سەڭگىرباەۆتىڭ نەمە­رەسى تولەگەن مۇسابەكوۆ قا­زاق­ستان تاريحى ءۇشىن ورنى ءبو­لەك ەكىن­شى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس, ونىڭ ىشىندە باسىنان باقايشاعىنا دەيىن مۇزداي قارۋلانعان جاۋدىڭ جوي­قىن كۇشىنە توسقاۋىل قويا ءبىل­گەن قازاقتىڭ قاھارمان باتىر ۇل­دارى تۋرالى ءالى دە شەرتىلمەگەن سىر مەن شىرقالماعان جىر جەتىپ-ارتىلاتىنىن العا تارتتى. – فيلم وتە جاقسى ءتۇسىرىلىپتى. وقيعا نانىمدى. ماسكەۋ ماڭىن­داعى قانتوگىس شايقاستارعا قاتىسۋ­شىلاردىڭ ءبىرى بولعان يۆان ءشادريندى ءوز كوزىممەن كورگەن بولاتىنمىن. ول بىزدەرگە, مەكتەپ وقۋشىلارىنا, 1941 جىلدىڭ قاراشاسىندا ورىن العان ۇرەيلى كۇندەردىڭ وقيعالارى تۋرالى ءجيى اڭگىمەلەپ بەرەتىن, – دەدى تولەگەن تىلەۋحان ۇلى. پانفيلوۆشى ەرجۇرەك باتىر­دىڭ نەمەرەسى تىلگە تيەك ەتكەندەي, كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى ي.د. شادرين ماسكەۋ قالاسىن فاشيست اسكەرلەرى شابۋىلىنان قورعاۋ بارىسىندا قازا تاپقان قارۋلاس دوستارىن بەيبىت ومىردە ءجيى ەسكە الىپ, ولار جايىندا ەستەن كەتپەس اسەرلى اڭگىمەلەر ايتۋدان ەش جالىقپايتىن. «ەكراندىق تۋىندى شىنىمەن حالىقتىق فيلمگە, قاراپايىم كورەرمەننىڭ سۇيىكتى دۇنيەسىنە اينالىپ ۇلگەردى. ويتكەنى, بۇل سول كەزدەرگى كەڭەستىك ءپاتريوتيزمنىڭ ناعىز ۇلگىسى ىسپەتتى, ەلدىڭ باس قالاسى ماسكەۋدى دۇشپاننىڭ ايا­عىنا تاپتاتپاۋ ءۇشىن ومىرلەرىن قۇربان ەتكەن كوپ ۇلتتى حالىقتىڭ عالامات ەرلىك جورىعىن باياندايتىن فيلم. ولاردىڭ مۇنان باسقا شاراسى جوق بولاتىن, ويتكەنى ارتقا شەگىنەرگە جول جوق, ءسال-اق بوساڭسىپ, بورىقشا ەگىلسە الىپ ماسكەۋدى جاۋ الىپ تىنعالى تۇر, سوندىقتان ونى قانداي جاعدايدا دا بارىنشا قورعاپ قالۋ قاجەت دەگەن تاپسىرما بەرىلگەن», دەپ ءاڭ­گىمەسىن جالعاستىردى ت.مۇسابەكوۆ. سونىمەن قاتار, ول پانفيلوۆ ديۆيزياسىنداعى 28 ەرجۇرەك جاۋىنگەردىڭ ىشىندە قازاقتار, ۋكرايندار, قىرعىزدار مەن ورىس­تار بولعاندىعىن ايرىقشا اتادى. «اتالارىمىزدىڭ كوبى ورىس تىلىندە سويلەپ جارىتپاعانمەن, بەرگەن تاپسىرمانى مۇلتىكسىز ورىن­داپ, وتان ءۇشىن كەۋدەلەرىن وققا توستى. جەر-انانى قورعاۋدا جانىن پيدا ەتتى. بۇل ولاردىڭ رۋحتارىنىڭ قانشالىقتى مىقتى بولعاندىعىن كورسەتەدى», دەي كە­لىپ ول: «جاستىعىنا قاراماستان, ءفيلمنىڭ ءتۇسىرۋ توبى سول ۋاقىت­تىڭ وقيعالارىن, ۆولوكولام قاق­تىعىستارىنىڭ قورقىنىشتارى مەن قاتىگەزدىگىن كورسەتە الدى. مەن ولارعا باتىر پانفيلوۆشىلاردى ماڭگى ەستە ساقتاۋ ىسىنە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن العىس ايتىپ, وسى جولداعى ىزدەنىستەردى جالعاستىرا وتىرىپ, بولاشاقتا بۇدان دا كەرەمەت تۋىندىلار جاسايتىندىعىنا ءۇمى­تىمدى بىلدىرەمىن. سونىمەن قاتار, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءما­دەنيەت جانە سپورت مينيس­تر­لىگىنە دە بۇل جوباعا قولداۋ كور­سەتكەندەرى ءۇشىن ريزامىن, ءويت­كەنى اتالمىش فيلم وسكەلەڭ ۇر­پاقتى پاتريوتتىق رۋحتا ءتار­بيە­لەۋدە ەرەكشە ماڭىزعا يە. 28 پانفيلوۆشىنىڭ ەرلىگى – با­تىلدىق پەن جانقيارلىقتىڭ داۋ­سىز ۇلگىسى. فيلم جالپى كور­سە­تىلىمگە شىققاننان كەيىن كو­رەر­مەندەر كينوتۋىندىنى ءتۇسى­رۋشى توپتىڭ ەڭبەگىنە وزدەرىنىڭ لايىقتى باعاسىن بەرەتىندىگىنە ءۇمىت­تەنەمىن», دەپ تەبىرەندى. ايتا كەتۋ كەرەك, الماتىداعى «28 پانفيلوۆشى» ءفيلمىنىڭ تانىس­تىرىلىمى بارىسىن­دا تولەگەن مۇسابەكوۆ كينو­تۋىندىنىڭ رەجيسسەرلەرى ان­درەي شالوپا مەن كيم درۋ­جي­نينگە, سونداي-اق مۇسابەك سەڭ­گىرباەۆتىڭ ءرولىن سومداعان اكتەر ازامات نىعمانوۆقا «مۇسابەك سەڭگىرباەۆتىڭ 100 جىلدىعى» مە­رەيتويلىق توسبەلگىلەرىن تابىس ەتتى. قاراشاش توقسانباي, «ەگەمەن قازاقستان»