ليتسەنزيا الۋ ۇدەرىستەرى جەڭىلدەيدى

كەشە پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن پالاتانىڭ كەزەكتى پلەنارلىق وتىرىسىندا تەكسەرىلەتىن سۋبەكتى­لەر­گە قويىلاتىن تالاپتار مەن رۇقسات بەرۋدى وڭتاي­لان­دىرۋعا قاتىستى زاڭ جوبالارى قارالدى. اتالعان زاڭدىق قۇجاتتار شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە اي­تار­لىق­تاي جەڭىلدىكتەر جاساۋدى كوزدەيدى. الدىمەن دەپۋتاتتار پارلامەنت ءماجىلىسى ماقۇلداعان كۇن تارتىبىندەگى «قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ ازاماتتىق كودەكسىنە (ەرەكشە ءبولىم) وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن قارادى. ول بويىنشا ءماجىلىس دەپۋتاتى مۇحتار تىنىكەەۆ قىسقاشا بايانداما جاسادى. ارتىنان قوسىمشا بايانداما جا­ساعان سەناتتىڭ الەۋمەتتىك-ءما­دە­ني دامۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى حۋساين ۆاليەۆ تۇسىنىك بەرە كەتتى. زاڭ جوباسى قىزمەتكەردىڭ دەن­ساۋ­لىعىنا كەلتىرىلگەن زياندى وتەۋ ماقساتىن كوزدەيدى. تار­قا­تىپ ايتقاندا, كەلتىرىلگەن زيان ءۇشىن جاۋاپتى دەپ تانىلعان جۇمىس بەرۋشى كاسىبى مەن بىلىكتىلىگى ءدال سونداي قىزمەتكەردىڭ ورتاشا جالاقىسىنىڭ مولشەرىن ۇلعايتقان كەزدە جوعالتقان تا­بى­سىن (كىرىسىن) وتەۋ سومالارىن قاي­تا ەسەپتەۋ قاراستىرىلادى. بۇ­دان باسقا بانكروتتىق سالدا­رى­نان تاراتىلعان زاڭدى تۇلعا­لار­دىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا كەلتىرىلگەن زياندى وتەۋ ءجونىن­دەگى كاپيتالداندىرىلعان تولەم­دەر­دى العان قىزمەتكەرلەرگە جا­سىن شەكتەمەي مەملەكەتتىڭ اي سايىنعى تولەمدەردى جۇزەگە اسى­رۋى كورىنىس تاپقان. دەنساۋ­لى­عى­نا زيان كەلتىرىلۋىنە جانە زارداپ شەگۋشىنىڭ قايتىس بولۋىنا باي­لانىستى تۇتىنۋ باعالار يندەكسىنە پروپورتسيونالدى تۇردە تا­عاي­ىن­دالعان, جوعالتقان تابىسىن (كىرىسىن) وتەۋ سومالارىن يندەكستەۋ ءجو­نىندەگى نورمالاردى بەلگىلەۋ ءبو­لىگىندە وزگەرىستەر مەن تو­لىق­تى­رۋ­لار ەنگىزۋ دە ۇسىنىلدى. سەناتورلار اتالعان زاڭدىق قۇ­جات­تى ءبىرىنشى وقىلىمدا ما­قۇل­داي وتى­رىپ, كۇن تارتىبىنە قايتا ەنگىزۋ ار­قى­لى ەكىنشى وقىلىمدا قابىلدادى. رۇقسات بەرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلاردى كوزدەيتىن زاڭ جوباسى بويىنشا بايانداما­نى ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا ءمينيسترى جانار ايتجانوۆا جاسادى. بەلگىلى بولعانىنداي, بارلىق رۇقسات بەرۋ قۇجاتتارى ايتارلىقتاي قىسقاراتىنى قاراس­تىرىلىپ وتىر ەكەن. ليتسەنزيالاۋ بويىنشا قور­شا­عان ورتانى قورعاۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سۋبەكتىلەرىنىڭ اياسىن ازايتۋ دا نازاردان تىس قالماعان. بۇرىندارى ليتسەنزيا الۋ ءۇشىن التى مەملەكەتتىك ور­گان­عا بارۋ كەرەك بولسا, ەندى ءبىر مەملەكەتتىك ورگاننان ليتسەنزيا الۋعا جاعداي جاسالماق. ۇسى­نىل­عان قۇجاتتاردى تەكسەرۋ 2-5 كۇن ىشىندە جۇزەگە اساتىن بولادى, جەتىسپەگەن قۇجات بويىنشا حابارلاۋ دا مىندەتتەلىپ وتىر. ءار­بىر رەسمي قۇجاتتى نوتاريالدىق كۋالاندىرۋ دا قاجەت دەپ تا­بىل­مايدى. ول ءۇشىن تەك تۇپنۇسقا مەن نوتاريالدىق كۋالاندىرىلعان قۇ­جات كورسەتىلسە بولعانى. لي­تسەن­زيالاۋدىڭ ورتاق مەرزىمى دە 1 ايدان 15 كۇنگە دەيىن قىسقارماق. جالپى, زاڭ جوباسىمەن 54 زاڭنامالىق اكتىگە, ونىڭ ىشىندە 5 كودەكس پەن 49 زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلگەن. زاڭ جوباسى بويىنشا سەناتورلار سۆەتلانا جالماعامبەتوۆا مەن ەدىلباي يمانقۇلوۆ جانە باۋىر­جان مۇحامەدجانوۆ ءوز پىكىرلەرىن ءبىلدىرىپ, سۇراقتارىن قويدى. ءسويتىپ, زاڭدىق قۇجات ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى. ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇكىمەتتىڭ تەكسەرىلەتىن سۋبەكتىلەرگە قويىلاتىن تالاپ­تار­دى بەلگىلەيتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى قابىلداۋ قۇ­زىرەتتەرىن قايتا قاراۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىق­تى­رۋلار ەنگىزۋ جونىندەگى زاڭ جو­با­سى ءبىرىنشى وقىلىمدا ءبىراۋىزدان قولداۋ تاۋىپ, ماقۇلداندى. زاڭ جوباسىمەن بيزنەسكە قويىلاتىن تالاپتاردى زاڭدىق تۇرعىدان پرەزيدەنت جارلىعى مەن ۇكىمەت قاۋلىسى دەڭگەيىندە بەلگىلەۋ كوزدەلگەن. وسىعان وراي تەكسەرىلەتىن سۋبەكتىلەرگە قويىلاتىن تا­­لاپ­تاردى بەلگىلەيتىن نورما­تيۆ­­تىك-قۇقىقتىق اكتىلەردى قا­بىل­داۋ مەملەكەتتىك ورگاندار قۇزىرەتىنەن الىنىپ وتىر. جەكە جانە زاڭدى تۇل­عالار قىزمەتىنە ەلىمىز زاڭ­دارى­مەن, پرەزيدەنت جارلىق­تارى­مەن, ۇكىمەت قاۋلى­لارى­مەن تالاپتار بەلگىلەۋ بار­لىق ءمۇد­دەلى تۇلعالارعا اقپا­رات­تىق-قۇ­قىق­تىق رەسۋرستار, ونىڭ ىشىندە ينتەرنەت-رەسۋرستار ارقى­لى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرگە ەركىن قول جەتكىزۋگە جول اشادى دەپ كۇتىلۋدە. جالپى سانى 5 كودەكس پەن 42 زاڭعا وزگەرىستەر مەن تو­لىقتىرۋلار ەنگىزۋ جوسپارلانعان. سونداي-اق, جالپى وتىرىستا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەي­بىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە نورما شىعارماشىلىق قىزمەتتى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىس­تەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋ­رالى» زاڭ جوباسى دا قولداۋ تاپتى. اتالعان زاڭدىق قۇجاتتىڭ قابىلدانۋى ەكى پالاتا اراسىن­داعى كەلىسپەۋشىلىكتەردى ەڭسەرۋ جونىندەگى كەلىسۋ كوميسسياسىنىڭ ۇسىنىستارى ارقىلى جۇزەگە اس­قانىن ايتا كەتۋ كەرەك. اسقار تۇراپباي ۇلى.