04 قاراشا, 2016

قارياسى باردىڭ قازىناسى بار

570 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
karttar«اينالا الماي ات ءولسىن, ايىرا الماي جات ءولسىن» دەيدى ابىز بابامىز بۇقار جىراۋ. ەلىمىزدىڭ وسى كۇندەگى تولاعاي تابىستارى مەن جارقىن جەتىستىكتەرىن كوڭىلىمىز مارقايىپ ءسوز ەتكەندە ەڭ الدىمەن «تاتۋلىق» دەيتۇعىن قازاقتىڭ قاسيەتى ەرىكسىز ويعا ورالادى. البەتتە, اسقارالى اسۋلاردى باعىندىرىپ, تاۋەلسىزدىگىمىزدى تۇعىرلى دا باياندى ەتۋ استە وڭاي بولعان جوق. كەڭ-بايتاق ەلىمىزدىڭ اعا ۇرپاعى, ونىڭ ىشىندە قۇتتى قونىس, قىدىر قونعان جۇلدىزى بيىك جۋالىنىڭ ارداگەرلەرى دە ەگەمەندىكتىڭ قادىرىنە جەتىپ, ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى, ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ولشەۋسىز ەڭبەگىن جوعارى باعالاپ, ەلدە جۇرگىزىلىپ وتىرعان سالماقتى دا ساليقالى ساياساتىن ۇنەمى قولداپ كەلەدى. تامىرسىز اعاش بولمايتىنى سياقتى تاعدىرسىز حالىق بولمايدى. قازاق حالقى – تالاي قيىندىقتاردى جەڭگەن, بولاشاعىنا بايىپپەن, ۇمىتپەن, سەنىممەن قاراعان تاعدىرلى حالىق. تاريحتىڭ تەرەڭىنە كوز تاستاساق, حالقىمىزدىڭ قيىن-قىستاۋ جولداردان وتكەنىن كورەمىز. ارىگە بارماي-اق, ۇلى وتان سوعىسىن الايىق. سول سۇم سوعىستا قانشاما ادام قىرىلىپ كەتتى. ونىڭ ىشىندە سول كەزدە ورتاق وتانىمىز سانالعان كەڭەستەر وداعىن قورعاۋ جولىنداعى قاندى شايقاستاردا جۋالىلىق ازاماتتار دا جەڭىستى جاقىنداتۋعا زور ۇلەستەرىن قوستى. داڭقتى جەرلەسىمىز, كوزىنىڭ تىرىسىندە-اق الاشتىڭ ايبوزىنا اينالىپ كەتكەن باتىر اعامىز باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ سوزىمەن ايتساق, بۇل جەڭىس بىزگە ارزانعا تۇسكەن جوق. ءبىر عانا جۋالىدان اتتانعان كىسىلەردىڭ ىشىندە 2636 جەرلەسىمىز مايدان دالاسىندا كوز جۇمسا, 1342 جەرلەسىمىزگە تۋعان جەردىڭ ءدام-تۇزى بۇيىرىپ, ەلگە جەڭىسپەن ورالدى. دانا حالقىمىز: «وتكەن كۇننەن الىس جوق, كەلەر كۇننەن جاقىن جوق» دەيدى. ۇلى جەڭىستى جاقىنداتقان ارداگەرلەردىڭ قاتارى دا مەيلىنشە سيرەپ قالدى. بۇگىندە جۋالى اۋدانىندا ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسقان نەبارى 7 ارداگەر عانا قالدى. ال ەڭبەك مايدانىندا تەر توگىپ, جەڭىستى بىلەك كۇشىمەن جاقىنداتقان 502 تىل ەڭبەككەرى ورتامىزدا ءجۇر. ءبىزدىڭ اقساقالدار قاۋىمى وتكەن عاسىردىڭ, وتكەن قوعامدىق فورماتسيانىڭ وڭدى جاقتارىن دا, اۋىرتپالىقتارىن دا باستان كەشتى. كەڭەس وداعى ىدىراپ, ەلدەگى ءوندىرىس ورىندارى جاپپاي جابىلىپ, جۇمىسسىزدىق جايلاعان قيىن تۇستا دا اعا بۋىن ۇستامدىلىق پەن كورەگەندىك تانىتتى. جاڭا عاسىر مەن جاڭا قوعامنىڭ اسۋلارىن باعىندىرىپ, تاۋەلسىزدىكتىڭ ەڭ اۋەلگى قاز-قاز باسقان قادامدارىن نىعايتۋعا ۇلەس قوستى. ءالى دە سول باعىتتان اينىماي, ەل دامۋى مەن ۇرپاق بولاشاعى سىندى يگى دە ىزگى ىستەر جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. اۋداندا 52 مىڭداي حالىق بار دەسەك, ونىڭ ىشىندە ارداگەرلەردىڭ, اقساقالداردىڭ الار ۇلەسى دە ايتارلىقتاي. سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرىنىڭ, زەينەتكەرلەردىڭ كۇندەلىكتى تىنىس-تىرشىلىگىن جان-جاقتى قاداعالاپ, قوعامدىق ءىس-شارالارعا تارتۋ ارقىلى ولاردىڭ ومىرلىك باي تاجىريبەلەرىن دۇرىس پايدالانۋدى اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسى مەن كەڭەستىڭ باستاۋىش ۇيىمدارى مىقتاپ قولعا العان. اۋدان بويىنشا بارلىق ەلدى مەكەندە 73 باستاۋىش ۇيىم جۇمىس ىستەيدى. ولار اۋىلدىق وكرۋگتىڭ اكىمدەرىمەن, باسقا دا مەملەكەتتىك مەكەمەلەرمەن تىعىز بايلانىس ورناتقان. بارلىق باستاۋىش ۇيىمداردىڭ جانىنان جاستارمەن جۇمىس جۇرگىزۋ جونىندەگى كوميسسيالار قۇرىلعان. بۇل كوميسسيالار جەرگىلىكتى اكىمدىك, قوعامدىق بىرلەستىكتەر جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ كومەگىنە سۇيەنە وتىرىپ, مەملەكەتتىك جاستار ساياساتى اياسىندا ءتيىستى ءىس-شارالاردى جۇرگىزىپ كەلەدى. ارداگەرلەر تۇراقتى تۇردە جاستارمەن, مەكتەپ وقۋشىلارىمەن كەزدەسىپ, كورگەن-تۇيگەندەرىن, ومىرلىك باي تاجىريبەلەرىمەن ءبولىسىپ, اقىل-كەڭەس بەرۋدەن جالىققان ەمەس. سونىڭ ناتيجەسى بولار, اۋدانىمىزدا ۇلكەندى سىيلايتىن, وتانشىل, ءور رۋحتى جاس­تار بۋىنى ءوسىپ كەلەدى. ءيا, ەلىمىزدىڭ بولاشاعى جاستاردىڭ قولىندا. وسى تۇرعىدا بۇل يگى جۇمىستاردى ءارى قاراي شيراتا تۇسەتىن بولامىز. ەلىمىزدىڭ الدىندا الەمدەگى دامىعان 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا كىرۋ مىندەتى تۇر. وعان تولىق مۇمكىندىك تە بار. وسىنداي مول مۇمكىندىگىمىز, باستى بايلىعىمىز – دەنساۋلىققا كوبىرەك كوڭىل بولىنسە, ونىڭ ىشىندە قارتتارعا لايىقتى قامقورلىق كورسەتىلسە دەگەن دە تىلەك بار قاريالاردىڭ كوڭىل تۇكپىرىندە. اعا بۋىن وكىلدەرى ۇزاق جاساپ, مەملەكەتتىڭ, ءوز ۇرپاعىنىڭ قامقورلىعىنا بولەنىپ, اقىلىن ايتىپ جۇرسە قۋانىش ەمەس پە؟ قازاق – قاشاندا سابىرلى حالىق. داۋىرلەر وتەدى, بۋىن الماسادى. جاڭا ۇرپاق, جاس بۋىن جاڭاشا ويلايتىن دا بولار. سول جاڭاشىلدىق, جاسامپازدىق, ەرجۇرەكتىلىك اعا بۋىن وكىلدەرىنەن جۇعىستى بولعانىن ايتۋعا ءتيىسپىز. سوندىقتان تاۋەلسىزدىكتىڭ قادىرىنە جەتىپ, اعا ۇرپاقتىڭ جانكەشتى ەڭبەكتەرى مەن ەرەن ەرلىكتەرىن ءبىر ساتكە دە ۇمىتپاۋ قاجەت. قارتتارىن قادىرلەگەن ەلدىڭ كەلەشەگى كەمەل, بولاشاعى جارقىن بولاتىنىن ەستەن شىعارمايىق, اعايىن. جاراس مۇراتاي, جۋالى اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى, جامبىل وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى
سوڭعى جاڭالىقتار