قىرىق جىل قيۋى قاشقان جول جوندەلدى

«ءبىر جول بار – الىس, الىس تا بولسا جاقىن, ءبىر جول بار – جاقىن, جاقىن دا بولسا الىس», دەگەندەي, اقسۋات پەن زايسانعا بەت العان جولاۋشى بۇرىن قاشىق بولعانىنا قاراماستان, قالباتاۋ ارقىلى جۇرگەندى ءجون سانايتىن. ويتكەنى, قاراعاندى مەن الماتى وبلىسى جاقتان كەلەتىن جولاۋشىلار ءۇشىن «اياگوز – بوعاس» باعىتى توتە بولسا-داعى ساناتتان شىعىپ قالعان جول سيپاتىندا ەدى. ال تاۋەكەل ەتەر جان بولسا, ابدەن اۋرە-سارساڭعا ءتۇسىپ, يت-ىرعىلجىڭمەن جەتەر ەدى. «سامارقاننىڭ سار جولى, بۇلانايدىڭ تار جولى» دەمەكشى, جول تاۋقىمەتىن تارتىپ, زاپى بولعان تۇرعىنداردىڭ تالاپ-تىلەگى ەسكەرىلدى. بىلتىر بەرگەن ۋادە بيىل ورىندالدى. وبلىس اكىمى وسىعان دەيىن شۇرىق تەسىك, كەتەۋى كەتكەن جولمەن ءوزى ءجۇرىپ ءوتىپ, ونى جوندەۋگە ءتيىستى مەكەمەلەرگە تاپسىرما جۇكتەگەن ەدى. ەندى جاز بويى كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلگەن جولمەن تاعى دا ءجۇرىپ ءوتىپ, قۇرىلىس ساپاسىن تەكسەردى. «اياگوز – بوعاس» تراسساسى – قى­رىق جىل جوندەۋ كورمەگەن, توزىعى جەت­كەن جول تورابى. ءوڭىر ءۇشىن وتە ماڭىزدى جولدىڭ جوندەلۋى ار­قىلى جولاۋشىلاردىڭ 200-دەن استام شاقىرىمدى ۇنەمدەۋىنە مۇمكىندىك تۋدى. بيىل بۇل جولدىڭ 78 شاقىرىمى جوندەۋدەن ءوتتى. تاقتايداي جولمەن توسىلماي تىكە تارتقان تۇرعىندار ءدان ريزا. «جول اقىسى – ءجۇرۋ» دەيتىن ەلگە كەرەگى دە وسى عوي. – بۇرىن اقشي مەن اياگوز اراسىندا ءبىر ساعاتتان ارتىق جۇرسەك, قازىر جارتى ساعاتتا جەتەمىز. ۋاقىت ۇنەمدەلەتىن بولدى, كولىگىمىز دە بۇزىلا بەرمەيدى. اۋىلدىڭ ماسە­لەسىنە كوڭىل ءبولىپ, قامقورلىق كور­سەت­كەن ەلباسىمىزعا, وبلىس باسشىسىنا ەلدىڭ ريزاشىلىعى شەكسىز, – دەدى اياگوز اۋدانىنداعى اقشي اۋىلىنىڭ تۇرعىنى تۇرسىنعالي ورالباەۆ. وبلىس باسشىسى اتقارىلعان جۇمىسقا وڭ باعاسىن بەردى. بۇل باعىتتاعى جول قۇرىلىسىنىڭ قال­عان بولىگى كەلەسى جىلى جال­عاس­پاق. العىس ايتقان اعايىن مەم­لەكەتتىڭ قولداۋىن سەزىنىپ, كوڭىلدەرى تاسىعاننان تاعى ءبىر جولدى جوندەپ بەرۋدى سۇرادى. بۇل – اۋدان اۋماعىنداعى «اياگوز – شۇبارتاۋ» تاس جولى. – جوندەۋ جۇمىستارى جالعاسىن تا­بادى. ال شۇبارتاۋعا دەيىنگى جول­دىڭ جاعدايىن قاراستىرايىق. ءتيىستى ورىندار بارلىق جۇمىس كولەمىن ەسەپتەپ, ساراپتايدى. سودان كەيىن ءبىر شەشىمگە كەلەمىز, – دەدى د.احمەتوۆ. جالپى, شىعىس ءوڭىرى – جول­دار­دىڭ ۇزاقتىعىمەن ەرەكشەلەنەتىن ايماق. وبلىستىق جولاۋشىلار كو­لىگى جانە اۆتوكولىك جولدارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى بەرىك بەيسەكەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, اعىمداعى جىلى وبلىستىق ماڭىزداعى جول­دار­دى ورتاشا جوندەۋگە بيۋدجەتتەن 5,3 ميلليارد تەڭگە قاراس­تى­رىلعان. ونىڭ ىشىندە 3,5 ميلليارد تەڭگە جول جوندەۋگە, 1,77 ميلليارد تەڭگە جولداردى كۇتىپ, ۇستاۋعا باعىتتالعان. بيىل جالپى قاشىقتىعى 221 شاقىرىم بولاتىن 16 جول ۋچاسكەسىندە ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. – بيىل جىلى سىبە كول­دە­رى­نە, الاكولگە, وسكەمەننەن «نۇر­تاۋ» شاڭعى بازاسىنا باراتىن جولدار مەن كۇرشىم – قالجىر, وسكەمەن – تارعىن – سامار, بورودۋليحا – شەمونايحا جانە سەرەب­ريانسك قالاسىنا كىرەبەرىس اۆتوجولدار قالپىنا كەلتىرىلدى. بۇل ءوڭىردىڭ تۋريستىك الەۋەتىن كوتەرۋ ماقساتىندا دا جاسالىپ وتىر, – دەدى باسقارما باسشىسى. ال «قازاۆتوجول» ۇلتتىق كومپانياسى وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى سەرىك اقتانوۆ وبلىستاعى رەسپۋبليكالىق دارەجەدەگى جولداردى جوندەۋگە اعىمداعى جىلى 5 ميلليارد تەڭگە بولىنگەنىن ايتادى. بۇل قاراجاتتىڭ 76,5 ميلليون تەڭگەسى جولداردى قايتا قۇرۋعا, 1 ميلليارد 440 ميلليون تەڭگەسى كۇردەلى جوندەۋگە باعىتتالعان. قالعان قارجى ورتاشا جوندەۋ مەن جول كۇتىمىنە جۇمسالۋدا. وبلىس اكىمدىگىنىڭ كەڭەيتىلگەن ءما­جى­لىسىندە ءوڭىر باسشىسى الداعى ۋا­قى­تتا «وسكەمەن – سەمەي» جولى مەن وسينوۆ اسۋىنداعى اينالما جولعا كوڭىل ءبولۋدى جۇكتەدى. وب­لىس اكىمىنىڭ ايتۋىنشا, كەلەر جىلى «قالباتاۋ – وسكەمەن» جو­­لىنا جانە «اقسۋات – اياگوز» جولى­نىڭ 69 شاقىرىمىنا جوندەۋ ءجۇر­گىزىلەدى. – جولدى جوندەۋدە قيىرشىق تاس پايدالانىلاتىن ماستيكالى اسفالتتى كەڭ قولدانۋ كەرەك. ەۋروپادا جول توسەنىشىنىڭ وسى ءتۇرى كوپ قولدانىسقا يە. باعاسى قىمبات بولسا دا, ساپاسى الدەقايدا جوعارى, – دەدى جول قۇرىلىسى وپەراتورلارىنا د.احمەتوۆ. دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان» شىعىس قازاقستان وبلىسى