جاڭاوزەندەگى جارقىن جوبا

«اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى كاسىپكەرلەرمەن جۇمىس جۇرگىزۋدى جاڭا بەلەسكە كوتەرۋگە بەل بايلاپ, بىلەك سىبانا  كىرىستى. «جاڭاوزەنگە – جاڭا سەرپىن» جاڭاوزەن قالاسىنا كەلگەن ولار تىڭ جۇمىستى الدىمەن مۇنايلى قالادان باستاماق. جاڭاوزەندەگى كاسىپكەرلىك ورتانى دامىتۋ,  كاسىبىن اشام دەگەندەر مەن اشىپ, جۇمىسىن العا باستىرام دەگەندەرگە بۇعان دەيىن كەزدەسكەن كەدەرگىلەردى انىقتاپ, ولاردى جويۋعا جانە جولعا قويۋعا جاردەمدەسۋ, تۇسىنبەي جۇرگەن ماسەلەلەرىنە كەڭەس بەرۋ, جالپى كاسىپكەرلىك ورتانىڭ جۇمىسىن جاقسارتۋ, سونداي-اق, ماسەلەلەردى ساراپتاي كەلە جاڭاوزەن كاسىپكەرلەرىنىڭ كارتاسىن جاساقتاپ, ونى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ, تەز ارادا شەشىمىن تابۋىنا كومەك بەرۋ – «جاڭاوزەنگە – جاڭا سەرپىن» جوباسىنىڭ باستى ماقساتى. جەرگىلىكتى اكىمدىكتىڭ قولداۋىمەن جۇزەگە اسىرىلاتىن, كاسىپكەرلەرمەن كەشەندى جۇمىس جۇرگىزۋدى كوزدەگەن  جوبا جۇمىسپەن قامتۋ اياسىندا كاسىپتىك-تەحنيكالىق وقىتۋ جانە قايتا دايارلاۋ ماسەلەلەرىن جۇزەگە اسىرۋدى دا قاراستىرعان. جوبا اياسىندا جاڭاوزەندەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىمەن, ءوز ءىسىن جەتىك مەڭگەرگەن تاجىريبەلى, الەۋەتتى كاسىپكەرلەرمەن جانە جاستارمەن كەزدەسۋ ءۇشىن ارنايى جۇمىس توبى قۇرىلدى. ون ەكى ادامنان تۇراتىن جۇمىس توبى قۇرامىندا اقتوبە, اتىراۋ, وڭتۇستىك قازاقستان جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارىنان كەلگەن ساراپشىلار, «ماڭعىستاۋ» كاسىپكەرلەرگە قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى باسشىسى, استانادان ارنايى وكىلدەر بار, ولار ءار سالادا, ياعني كاسىپكەرلىكتى اشۋ, جۇرگىزۋ, تەندەرلەرگە قاتىسۋ, ساتىپ الۋ, بيزنەستى جۇرگىزۋدە ينفراقۇرىلىم قولجەتىمدىلىگى, سوت ىستەرىن قاراۋ, ونىڭ ىشىندە كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاي ءبىلۋى, كەدەندىك رەتتەۋ, سالىق سالۋ, جۇمىسپەن قامتۋ جونىندە كاسىپتىك-تەحنيكالىق وقىتۋ, قايتا دايارلاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا  كاسىپكەرلەرگە  كەڭەس بەرىپ, كۇرمەۋىن تاپپاعان ماسەلەلەرىن بىرگە شەشۋگە كومەك بەرەتىن بولادى. ءبىر ايعا جۋىق جاڭاوزەن قالاسىندا تۇراقتايتىن جۇمىس توبى كەلۋشىلەردى قابىلداپ, ولارمەن قولايلى جۇمىس جۇرگىزۋ ءۇشىن ارنايى جۇمىس بولمەلەرىمەن قامتىلدى. باعدارلاما اياسىندا «اتامەكەندىكتەر» جاڭاوزەندىك كاسىپكەرلەرگە كەڭەس بەرۋمەن قاتار, «باستاۋ بيزنەس» مەكتەبىن ىسكە قوسۋ بويىنشا ءوزىن-ءوزى قامتىعان كاسىپكەرلەر مەن ءىسىن جاڭا باستاعان  تۇلعالاردىڭ كاسىپكەرلىك بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن وقىتۋ, سونداي-اق, ارنايى كونسۋلتاتسيالىق ورتالىق ۇيىمداستىرۋ ارقىلى باستاۋشى جانە جۇمىس ىستەپ تۇرعان كاسىپكەرلەرگە بارلىق شارالار بويىنشا قارجىلىق جانە قارجىلىق ەمەس قولداۋ كورسەتۋ ماسەلەلەرى قامتىلسا, «باستاۋ كاسىپ» جوباسى اياسىندا جۇمىسشى كاسىپتەر بويىنشا جۇمىسسىزداردى وقىتۋ, اسىرەسە جاستاردى وقىتۋ ماسەلەسى جۇزەگە اسىرىلادى, ياعني مەكتەپتەن سوڭ جوعارى وقۋ ورنىنا تۇسە الماي قالعان جاستاردىڭ بەلگىلى ءبىر كاسىپكە ماشىقتانىپ, جۇمىس ورنىن تابۋىنا ات سالىسادى. «ءبىر تەرەزە» قاعيداسى بويىنشا كاسىپكەرلەرگە سەرۆيستىك فرونت-وفيس ۇيىمداستىرۋ ارقىلى بارلىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, دامۋ ينستيتۋتتارىنىڭ قىزمەتتەرىن قولجەتىمدى ەتۋ, مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى بويىنشا تۇرعىندارعا كوشپەلى پرەزەنتاتسيالار وتكىزۋ, «اتامەكەن سەرۆيسەس» ءموبيلدى قوسىمشاسىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن جاڭاوزەندىك كاسىپ­كەر­لەرگە تانىستىرۋ سىندى 30-دان استام ءىس-شارانى جوسپارلاعان. جاڭاوزەن قالاسىندا وتكەن جوبانى ىسكە قوسۋ جيىنىندا ءسوز العان «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسى ا.مىرزاحمەتوۆ «جاڭاوزەنگە – جاڭا سەرپىن» جوباسىنىڭ ماقساتى مەن جۇزەگە اسىرىلۋى, الدىنا قويعان مىندەتتەرى تۋرالى جان-جاقتى باياندادى. جاڭاوزەندەگى جۇمىس توبى ارقىلى كاسىپكەرلەرمەن جاسالىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ كۇندەلىكتى قاداعالانىپ وتىراتىندىعىن جەتكىزگەن ول, كاسىپكەرلەردىڭ وزدەرىن تولعاندىرىپ جۇرگەن ماسەلەلەر بويىنشا جاۋاپ الۋلارىنا كەڭ مۇمكىندىك اشىلعاندىعىن جەتكىزدى. ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ر.ءامىرجانوۆ جوبا جۇمىسىنا ساتتىلىك تىلەسە, جاڭاوزەن قالاسىنىڭ اكىمى ە.ءابىلوۆ «اتامەكەن» ۇكپ قولعا العان جاڭاوزەندەگى جوبانىڭ ناتيجەلى بولاتىندىعىنا سەنىم ءبىلدىرىپ, اتالمىش جۇمىستارعا اكىمدىك تاراپىنان قاجەتتى قولداۋ كورسەتىلەتىنىن جەتكىزدى. – 2016 جىلدىڭ 9 ايىندا جۇمىس­سىز­دىققا 4137 ادام تىركەلىپ, ونىڭ  2601-ءى جۇمىسپەن قامتىلدى. 2013-2016 جىلدار ارالىعىندا ءىسىن جاڭادان باستاعان 20 كاسىپكەرگە 57,1 ملن تەڭگە كولە­مىندە مەملەكەتتىك گرانت بەرىلدى,  82 كاسىپكەرلىك جوبالاردىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەسىن سۋبسيديالاۋعا 160,4 ملن تەڭگە, كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا جاردەمدەسۋ بويىنشا 56 كاسىپكەرگە 165,7 ملن تەڭگە كولەمىندە 6 پايىزدىق شاعىن نەسيە بەرىلدى. ناتيجەسىندە قالامىزدا جاڭادان «جاڭاوزەن» ويىن-ساۋىق ورتالىعى, «زيبا» ويىن-ساۋىق كەشەنى, «وزەن» ساۋدا ورتالىعى, «زاڭعار» ساۋدا ورتالىعى, ەكى قاباتتى ءدارىحانا, «استانا» كولىك جۋ ورتالىعى, راحات اۋىلىندا كولىك جۋ ورتالىعى, «شاپاعات-2012» بيزنەس ورتالىعى جانە باسقا دا  ءىرى نىساندار بوي كوتەرىپ, 577 جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلدى. جاڭاوزەن قالاسىنىڭ وندىرىستىك ايماعىنان ءونىم ءوندىرۋشى كاسىپكەرلەردى ءبىر جەرگە شوعىرلاندىرۋ ماقساتىندا, جالپى اۋدانى 30 گەكتار قۇرايتىن جەر تەلىمى ءبولىنىپ, وندىرىستىك الاڭ قۇرىلدى. بۇگىنگى تاڭدا ءونىم ءوندىرۋشى 6 شاعىن سۋبەكتىگە الاڭنان جەر تەلىمدەرى بەرىلىپ, 3 جەكە كاسىپكەر دارەتحانا قاعازىن وندىرەتىن جانە پلاستماسسا قالدىقتاردان قۇرىلىس ماتەريالدارىن وندىرەتىن تسەحتارىنىڭ قۇرىلىس جۇمىستارىن باس­تادى. الداعى ۋاقىتتا, 30 ءونىم ءوندىرۋشى كاسىپكەردى ورنالاستىرۋ, جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنان 300-گە جۋىق جۇمىسسىز تۇرعىنداردى جۇمىسپەن قامتۋ جوسپارلانۋدا, دەدى جاڭاوزەن قالاسىنىڭ اكىمى. جاڭاوزەندە قازىرگى تاڭدا شاعىن جانە ورتا بيزنەسپەن اينالىساتىن كاسىپكەرلەر سانى 7 958 ادام بولسا, ونىڭ 6510-ى جەكە كاسىپكەرلەر. جەكە كاسىپكەرلەر كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدا سالاسىندا, كولىك جوندەۋ, كولىك جانە قويما باعىتى, اۋىل, ورمان, بالىق شارۋاشىلىعى, سونداي-اق, قارجى جانە ساقتاندىرۋ قىزمەتى, تاۋ-كەن ونەركاسىبى, سۋمەن جابدىقتاۋ, ەلەكتر جۇرگىزۋ, گاز تارتۋ سەكىلدى قىزمەت تۇرلەرىن كورسەتۋمەن اينالىسادى. جاڭاوزەن – جاس قالا. سەبەبى,  تەڭگە, راحات, قىزىلساي ەلدى مەكەندەرىن قوسا العاندا, قالادا 14-29 جاس ارالىعىنداعى 38 مىڭنان استام جاس تۇرادى. وسىنشا جاستاردىڭ 272-ءى جەكە كاسىپكەرلىكپەن اينالىسسا, 1550-ءى جۇمىسسىز ەكەن. بارلىق جاننىڭ مۇناي سالاسىنا جۇمىسقا تۇرۋى مۇمكىن دە, مىندەتتى دە ەمەس. وسىندايدا اسىل دىنىمىزگە قاتىستى ءبىر ءتامسىل ەسكە تۇسەدى. اللا ءاربىر پەندەنى جارىق دۇنيەگە جىبەرگەندە, ەكى ۋىسىنا تولتىرىپ تىرلىگىندە تەرەر ىرىس-نەسىبەسىن ۇستاتىپ جىبەرەدى ەكەن. انا قۇرساعىنان شىققان ءسابي قوس قولىن اشىپ, بولاشاق ىرىس-نەسىبەسىن شاشىپ جىبەرىپ, كەيىن ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن سونى عانا تەرۋمەن وتەدى ەكەن. دەمەك,  مۇناي الاڭىنان ءدام تەرۋ بۇيىرماعان جان ءوز ءناسىبىن باسقا كاسىپ توڭىرەگىنەن ىزدەگەنى ءجون. «اتامەكەن» ۇكپ قولعا العان باستاما جۇمىس كوزىن ىزدەگەن تالاي جاستىڭ ارمانىنا جول اشادى دەپ ويلايمىز. گۇلايىم شىنتەمىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان» ماڭعىستاۋ وبلىسى