جىر ەنەرگياسى. سەرىك اقسۇڭقار ۇلىنىڭ شىعارماشىلىق كەشى ءوتتى

قازاقتىڭ «قاسقىر اقىنى». ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى كەنجەعالي مىرجىقباي جەتەكشىلىك ەتەتىن «كəۋسار» مادەني-تانىمدىق بىرلەستىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن اقىن سەرىك اقسۇڭقار ۇلىنىڭ شىعارماشىلىق كەشىندە بەلگىلى ساتيريك كوپەن امىربەك جىر جامپوزىن وسىلاي اتادى. كەشتە فيلولوگيا فاكۋل­تەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى اقىننىڭ «پوەزيا», «ىزدەيسىڭ بە, سەن مەنى», «كەنەسارىنىڭ باسى», «مەنىڭ مۇندا مەنشىگىم جوق», «قاسقىردىڭ مونولوگى», «اققۋلار-اي», «قازاق», «ماحامبەتتىڭ مونولوگى» اتتى وتتى جىرلارىن جاتقا وقىدى. بەلگىلى سازگەر ەسجان ءامى­روۆ اقىننىڭ بىرنەشە ولەڭ­دەرىنە ءان جازعانى ءمالىم. وسى كەشتە قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى گۇلميرا سارينا «ەسىل مەن نۇرا» جانە «ابىرالى» اندەرىن تەبىرەنە ورىندادى. دارىندى ءانشى كارينا كارەنينانىڭ ورىنداۋىنداعى اقىننىڭ «قىزىما» ءانى دە كورەرمەننىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جۋرناليستيكا كافەدراسىنىڭ ۇ­ستازى ىقىلاس وجاي ق.امان­جولوۆتىڭ «ءوزىم تۋرالى» ءانىن ورىندادى. بۇل جاي ەمەس, سەرىك اقسۇڭقار ۇلى داۋىلپاز اقىن قاسىم امانجولوۆتى پىرىندەي اسقاق تۇتادى. ءبىر توپىراق, ءبىر رۋح! ارقالى اقىن سەرىك اقسۇڭقار ۇلى ءوز ولەڭدەرىن وقىعان كەزدە زال سىلتىدەي تىنا قالعان. كەنەت, جاسىنداي جارقىلداعان, الماستاي جۇتىنعان رۋحتى جىرلار كوككە وتشاشۋداي شاشىلدى. ايگىلى «قاسقىردىڭ مونولوگى», «ماحامبەتتىڭ مونولوگى» ولەڭدەرىنىڭ سوڭىن الا سياسى كەپپەگەن «كەيكىنىڭ باسى», «قازاق», «قارا تاسپەن سىرلاسۋ», «قاسيەتتى قالام» سياقتى جاڭا جىرلارىن وقىپ, رۋحىمىزدى اسقاقتاتتى. ەندى ءبىر ساتتە: «ورىس ادەبيەتىن ۇلگى تۇتامىن. سەرگەي ەسەنين – ەڭ جاقسى كورەتىن اقىنىم. مۇنداي اقىن جەر بەتىندە جوق!» – دەپ سەرگەيگە ارناعان ولەڭىن وقي جونەلدى. ستۋدەنتتەر كوكەيدەگى ساۋالدارىن قويىپ, اقىننىڭ تاباندا قايتارعان تۇشىمدى جاۋابىنا ءتانتى بولدى. كەيبىر سۇراق-جاۋاپ تۇسىندا «استاناعا قالتالىلاردى اكەلە بەرمەي, ادەبيەت, ءما­دەنيەت جانە ونەر ادامدارىن جيناۋ كەرەك», «ادەبي سىن جوق. سودان ادەبيەت بەتىمەن كەتتى», «ادەبيەتكە مەملەكەتتەن قامقورلىق كەرەك», «الەم اداستى...بيىلعى «نوبەل سىيلىعىن» اقىن ەمەس ادامعا بەردى. جالپى, تۇركى جۇرتىنا ورتاق ءوزىمىزدىڭ نوبەل سىيلىعىمىز بولۋ كەرەك», دەپ وتكىر ويلارىن ورتاعا سالىپ, ازاماتتىق ءۇنىن ىركىپ قالمادى. اقىننىڭ ءوز ەلىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگى ءار سوزىنەن اڭعارىلىپ تۇردى. – ءبىز ەۋروپا جۇرتىنا جاعىمساقتانىپ, بارلىق ءدۇ­نيەمىزدى شەت تىلدەرىنە اۋدا­رىپ تاستاۋعا مىندەتتى ەمەسپىز. ويتكەنى, بۇعان ولار­دىڭ سوزدىك قورى, الەۋەتى جەتپەيدى. مەن ەڭ الدىمەن قازاق حالقىما كەرەكپىن! ءوز حالقىما قاجەت بولماسام, وزگەگە جاعىنۋدىڭ كەرەگى نە؟! سول ەۋروپا كلاسسيكتەرىن ون وراپ الاتىن اقىن-جازۋشىلار وزىمىزدە دە, شىركىن-اي, كول-كوسىر ەكەنىن كەي پاقىرلار قايدان ءبىلسىن! – دەيدى. كەشتى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جونىندەگى پرو­رەكتورى, الاشتانۋشى ديحان قامزابەك ۇلى قورى­تىندىلاپ, «قاراعاندىداعى بۇكىل حالىق­تىڭ تىلەگى, مۇڭ-مۇقتاجى سە­رىك اقسۇڭ­قار ۇلىنىڭ اۋ­زى­مەن سويلە­نەتىندەي كو­رىنەدى», دەپ جىلى لەبىزىن ءبىل­دىردى. اقىن­­نىڭ كەۋدەسىنە ۋني­ۆەر­­­سيتەتتىڭ مەدالىن تاقتى. جاق­­­سىلار مەن جاي­ساڭدار ىزگى تىلەكتەرىن جەتكىزدى. نەبارى 25 جاسىندا «قاس­­قىردىڭ مونولوگىن» جازىپ, ەلدى وزىنە جالت قارات­قان اقىن پوەزياسىنىڭ «ازۋ ءتىسى» ءبورىلى بايراقتى بابالارىنىڭ ازات جولىمەن اسقاقتاپ كەلەدى. اقىننىڭ جىرلارى وتتى ەنەر­گياسىمەن اسەرلەندىردى. جۇلدىز تويبەك, جۋرناليست