ورالدىق الەكسەي مەن ناتاليا بالالارىنا: «ءبىزدىڭ وتانىمىز – قازاقستان. وسى قازاق جەرىنىڭ توپىراعىندا دۇنيەگە كەلدىك. سەندەردىڭ ءبارىڭنىڭ تۋعان جەرلەرىڭ ورال بولعانىمەن, وسى اقجايىققا دەگەن ماحابباتتى تۇتاس ەلگە, قازاق حالقىنا دەگەن قۇرمەتكە ۇلاستىرىڭدار», دەپ ۇنەمى ايتىپ وتىرادى. اكەسى مەن اناسىنىڭ ونەگەسىن قىزدارى ەكاتەرينا دا بالا كەزىنەن كوكەيىنە توقىپ ءوستى. ەكاتەرينا دەپ وتىرعانىمىز – ءدۇبىرى مەن جاڭعىرىعى ءالى تولىق باسىلا قويماعان ريو وليميپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى ەكاتەرينا لاريونوۆا.
كاتيانىڭ بويىنداعى وتانشىلدىق سەزىمنىڭ تەرەڭدىگىنە تەگى ورىس, رەسەيلىك بولعانىمەن, اقش اتىنان شىققان 29 جاستاعى الەم چەمپيونى ەلەنا پيراجكونىڭ جاۋىرىنىن جەرگە تيگىزگەندە بارشا قازاقستاندىق جانكۇيەر ايقىن كوز جەتكىزدى دەي الامىز. بالۋان قىزدىڭ سول ساتتەگى قۋانىشى كوز الدىمىزدا جاتتالىپ قالدى. جەڭىسكە جەتكەنىن ەستي سالا, كاتيا حالىقارالىق جارىستارعا بارعاندا جانىنان تاستاماي الىپ جۇرەتىن قازاقستاننىڭ كوك تۋىن تەز الىپ شىعىپ, قۇلاشىن كەڭگە جايىپ توبەسىنەن اسىرا كوتەردى. ەندىگى ءبىر ساتتە تىزەرلەپ وتىرا قالىپ ءسۇيدى. ارتىنشا كوك تۋدى توبەسىندە جەلبىرەتكەن كۇيى كۇرەس كىلەمىن اينالا جۇگىردى. قازاقستاندىق جانكۇيەرلەر وتىرعان تريبۋناعا جاقىنداپ, باسىن يگەن كەزدە كاتيانىڭ جانارىندا قۋانىشتىڭ كوز جاسى ءمولت ەتتى.
بالۋان قىزىمىز ەلگە ورالىسىمەن ءبىز وعان حابارلاسىپ, سول ساتتە قانداي سەزىمدە بولعانىن, نە ويلاعانىن سۇراعان ەدىك. ءبىزدى ءتانتى ەتكەنى, ەكاتەرينا ەڭ الدىمەن ەلىن ويلاپتى. بايتاق قازاقستانى كوز الدىنا كەلىپتى. سودان كەيىن كىندىك قانى تامعان ورالى, اكەسى ءارى جاتتىقتىرۋشىسى الەكسەي لاريونوۆ...
– قازاقستان قۇراماسىنىڭ باس باپكەرى, ەكىنشى جاتتىقتىرۋشى قايرات ساعاديەۆ تە ەسىمە ءتۇستى. ءوزىڭنىڭ جەڭىسكە جەتۋىڭ ءۇشىن تەر توككەن, ەڭبەك ەتكەن جانداردىڭ ءبارى كوز الدىڭا كەلەدى. ارينە, ءبارىنىڭ باستاۋىندا وتانىم – قازاقستانىم تۇر, – دەيدى كاتيا.
ەكاتەرينامەن سويلەسىپ وتىرىپ, ونىڭ سونشالىقتى وتانشىل, شىنشىل ادام ەكەندىگىن اڭعاراسىز. ول ءۇشىن ەلدىگىمىزدى, تاۋەلسىزدىگىمىزدى بىلدىرەتىن ءاربىر نىشان قاستەرلى. «اۆتوبۋستا كەلە جاتىپ ەدەندە جاتقان باقىردى كورسەم, ونى ەڭكەيىپ الۋدان ارلانبايمىن. كەرىسىنشە, باقىر تيىن ەكەن دەپ ەڭكەيىپ الماي قويۋدان ارلانۋ كەرەك. سەبەبى, وندا ەلتاڭبامىز بەدەرلەنگەن,– دەيدى ە.لاريونوۆا. – مەنىڭ ەندىگى ارمانىم – وليمپيادا التىنىنا قول جەتكىزۋ. قازاقستاننىڭ ءانۇرانىن شىرقاتۋ, تۋىمىزدى بيىككە كوتەرۋ.
ريو وليمپياداسىنان كەيىن ەسىمى بايتاق ەلگە جايىلعان ەكاتەرينا كوپ بالالى وتباسىندا تۋىپ-وسكەن. الەكسەي مەن ناتاليا لاريونوۆتاردىڭ تۇلا بويى تۇڭعىشى. ارتىنان ەرگەن نۇرلىبەك, داۋلەت, الەكسەي جانە ماتۆەي ەسىمدى ءتورت ءىنىسى بار. وسى ماتەريالدى ءازىرلەۋ كەزىندە «قازاقپاراتتىڭ» ءوڭىردەگى وكىلى, بەلگىلى جۋرناليست عايساعالي سەيتاق ەكەۋمىز كاتيانىڭ اكەسىمەن سويلەسىپ, ەكى بالاسىنىڭ ەسىمى نەلىكتەن قازاقشا قويىلعانى تۋرالى سۇراعان ەدىك. وليمپيادا جۇلدەگەرىنىڭ جەكە باپكەرى الەكسەي ستانيسلاۆوۆيچ اعىنان جارىلىپ بايانداپ بەردى:
– مۇنىڭ سىرى مىنادا. مەن جاس كەزىمدە اتاقتى قازاق بالۋانى داۋلەت تۇرلىحانوۆپەن دوس بولىپ, بىرگە ءجۇردىم. ەكەۋمىز الماتىداعى سپورت روتاسىندا بىرگە قىزمەت ەتتىك. ەكەۋمىز دە كلاسسيكالىق كۇرەس, ياعني گرەك-ريم كۇرەسىنەن ءبىر سالماقتا كۇرەستىك. وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىندا جۇبىمىز جازىلمايتىن.
داۋلەت بوز كىلەمدە ۇنەمى مەنىڭ الدىمدى وراپ كەتىپ ءجۇردى. ءسويتىپ, سول كەزەڭدە مەن قازاقستانداعى ەكىنشى ءنومىرلى بالۋان اتاندىم. جاسوسپىرىمدەر اراسىندا ەكى مارتە ەل چەمپيونى, ازيا بىرىنشىلىگىنىڭ جۇلدەگەرى اتانسام دا, كوپ ۇزاماي كۇرەستى قويىپ, باپكەرلىكتى قولاي كوردىم. ال داۋلەت كەيىن 74 كيلوعا اۋىسىپ, كسرو-نىڭ 7 دۇركىن چەمپيونى بولدى. الەم چەمپيوناتىندا جەڭىسكە جەتتى, وليمپيادانىڭ ەكى دۇركىن جۇلدەگەرى اتاندى. داۋلەت بوز كىلەمدە قارسىلاس شاق كەلتىرمەدى, ءوز سالماعىندا ءبارىن الىپ ۇراتىن. وسى اتاق-داڭقىنا قاراماستان, ول مەنى ۇمىتقان ەمەس. كەزىندە قازاقستان چەمپيونى بولعانىمدى ايتىپ, ورالدان پاتەر الۋىما دا كومەكتەستى. وسىنداي شىنايى, ادال دوستىقتى مەن قالاي ۇمىتايىن؟! 1999 جىلى ومىرگە كەلگەن ۇلىمنىڭ ەسىمىن دوسىمنىڭ قۇرمەتىنە داۋلەت دەپ قويدىم.
داڭقتى بالۋاننىڭ ەسىمىن يەلەنگەن داۋلەت قازىردىڭ وزىندە گرەك-ريم كۇرەسىنەن جاسوسپىرىمدەر اراسىندا حالىقارالىق ارەنادا ولجا سالىپ ءجۇر. سپورتتاعى دارىندى بالالارعا ارنالعان ينتەرناتتىڭ 11-سىنىبىندا وقيدى. اتا-اناسى 2003 جىلى تۋعان ءىنىسى الەكسەيدى دە اعاسىنىڭ قاسىندا بولسىن, كۇرەس الىپپەسىن ۇيرەنسىن دەپ سول مەكتەپ-ينتەرناتقا بەرىپتى.
الەكسەي ستانيسلاۆوۆيچ:
– كاتيانىڭ ءىزىن باسا كەلگەن تەتە ءىنىسىنىڭ ەسىمىن بالا كەزىمىزدەن بىرگە وسكەن دوسىم نۇرلىبەك رايىمقۇلوۆتىڭ قۇرمەتىنە نۇرلىبەك دەپ قويدىق. كەنجەمىز ماتۆەي 5-كە ەندى تولدى. بالالارىمنىڭ ەسىمىن قازاقشا قويعانىم – كوڭىلى كەڭ دالاداي دارقان مىنەزدى, قۇشاعى كىم-كىمگە دە ايقارا اشىق قازاق حالقىنا دەگەن قۇرمەتىم, – دەيدى.
ەل مەرەيىن اسقاقتاتقان بالۋان قىزدىڭ وتباسىمەن ەمەن-جارقىن شۇيىركەلەستىك. باقىت ۇيالاعان, شاتتىق كەرنەگەن لاريونوۆتار شاڭىراعىنان كوڭىلىمىز توعايىپ, كەۋدەمىز تولىپ شىقتىق. ومىرگە كاتياداي قايسار, بايىپتى, كەلبەتى مەن كوركەم مىنەزى ۇيلەسكەن ەرلى-زايىپتى الەكسەي مەن ناتاليا لاريونوۆتارعا دەگەن ريزاشىلىق سەزىم قالدى كوكەيدە.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
باتىس قازاقستان وبلىسى
