جىلۋ جەلىلەرى جوندەلمەسە, ۇيلەر قايدان جىلىنسىن؟

بىلتىر قاڭتار ايىندا وبلىس ورتالىعىندا №10 جىلۋ ماگيسترالى جارىلدى. سالدارىنان 25 تۇرعىن ءۇي جىلۋسىز قالدى. «پاۆلودارەنەرگو» اق № 3 جەس-ءنىڭ جىلۋىن تۇتىنۋشى ۇيلەردى №1 جەس-كە اۋىستىردى. اپات قايتالانباسا ەكەن دەدىك. الدىمىزدا تاعى دا قىس كەلە جاتىر. ءبىر ءۇمىت, ءبىر كۇدىك. وبلىس اكىمى بولات باقاۋوۆ وب­­لىس ورتالىعىنداعى جىلۋسىز وتىر­عان ۇيلەردىڭ بارلىعىن جىلۋ جۇيە­سىنە قوسۋدى تاپسىردى. كۇزدىڭ سۋى­عى­نان بۇرىن جاڭبىر ارالاس قار جاۋ­دى. پاتەرلەرىندە جىلۋ جوق­تى­­عى­نا بايلانىستى وتكەن اپتادا وب­­لىس اكىمىنىڭ سايتىنا 100-دەن استام شاعىم ءتۇسىپتى. سوندىقتان اكىم­دىكتە وتكەن كەڭەستە جىلۋ بەرۋ ماۋ­سىمى­نىڭ باستالۋىنا وراي ورىن الىپ وتىرعان ماسەلەلەر تالقىلاندى. قالا اكىمى نۇرجان اشىمبەتوۆتىڭ ايتۋىن­شا, 41 كوپقاباتتى جانە 120 جەكە­مەنشىك ءۇي جىلۋسىز وتىر. جىلۋ بەرىلدى دەگەن ۇيلەردىڭ ءوزى ءجاي اتى عانا, ال پاتەرلەر بولسا سال­­قىن. بۇعان سەبەپ – جەلىلەردەگى اپات­­تىق جاعداي, كەيبىر ۇيلەردە ءۇيى­­شى­لىك كوممۋنيكاتسيالار دايىن ەمەس. بىرنەشە بالاباقشادا, باسقا دا الەۋمەتتىك نىسانداردا دا وسىنداي جاعداي. ال قىركۇيەكتىڭ ءبىرىنشى ون­كۇن­دىگىندە استانادان كەلگەن كو­ميس­سيا پاۆلودار وبلىسىنىڭ ەنەر­­گە­تيكا ينفراقۇرىلىمىنىڭ, تۇر­عىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋا­شى­لىعى جانە الەۋمەتتىك سالا نىسان­دارى­نىڭ 2016-2017 جىلداردىڭ جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا دايىندىق دەڭ­­گە­يىن تەكسەرىپ, جىلۋ بەرۋ ماۋسى­مىنا دايىن» دەپ شەشىم شىعارىپ كەتىپتى. – جەلىلەردەگى كەز كەلگەن اقاۋ­لىقتى اپاتتىق جاعداي دەپ تانىپ, ونى ءبىر تاۋلىك ىشىندە جويۋ قاجەت. اپات­تىق جاعداي ورىن العان جەر­لەردە تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەۋ كەرەك, – دەيدى بولات باقاۋوۆ. ەشتەن كەش جاقسى دەدى مە, باقاۋوۆ دەرەۋ ءبىرىنشى ورىنباسارى ءدۇي­­سەنباي تۇرعانوۆقا جىلۋ ەنەر­گيا­سى ورتالىقتارىن ارالاپ, شىنا­يى احۋالدى انىقتاۋدى تاپسىردى. ال كوممۋنالدىق سالانىڭ قىسقى كەزەڭدەگى ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەۋى جازعى دايىندىق جۇمىستارىنىڭ ساپاسى مەن ۋاقتىلى ورىندالۋىنا بايلانىستى. ءتىپتى, مامىر ايىندا د.تۇرعانوۆتىڭ توراعالىعىمەن جۇمىس توبى ىسكە كىرىسكەن. جۇمىس كەس­تە­لەرىنەن اۋىتقۋلارعا باقىلاۋ جاساۋ جانە دەر كەزىندە ارەكەت ەتۋ ءۇشىن شىلدە ايىنان قىركۇيەككە دەيىن باسقارما باسشىلارى ءاربىر اۋدانداعى نىسانداردىڭ دايىندىق بارىسىن تەكسەرىپ شىقتى. ناتيجە­سىندە قىسقا دايىندىقتىڭ ءوز دەڭ­گەيىندە جۇرگىزىلمەگەنى كورىندى. وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسى 2016-2017 جىلدارداعى جوندەۋ ماۋسىمىندا ستانسالارداعى 9 ەنەرگوبلوك, 18 قازاندىق جانە 4 تۋر­بيناعا كۇردەلى جانە كەڭەي­تىل­گەن جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. بيىلعى قىسقا 820,0 مىڭ توننا كومىر, 18,0 مىڭ توننا مازۋت دايىن­دالىپتى. ەلەكترمەن, جىلۋمەن, سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ بۇرۋ جەلى­لەرىندە جوندەۋ جۇمىستارى تولىق كولەمدە اياقتالدى. بارلىعى 1917,2 كم ەلەكترمەن جابدىقتاۋ جەلىسى, 644 كىشى ستانسا, 39,2 كم جىلۋمەن جابدىقتاۋ, 41,9 كم سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ بۇرۋ جەلىلەرى جوندەلدى, 360 الەۋمەتتىك سالا نى­سان­دارىنىڭ قازاندىقتارى, 661 مەك­­تەپ, 370 اۋرۋحانا, 378 مادەنيەت ۇيلەرى دايىندالدى. بارلىق 2422 كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيدە قىسقى كەزەڭدە اپاتتى جاعدايلاردىڭ ال­دىن الۋدى كوزدەيتىن نەگىزگى ءىس-شارا­لار ورىندالدى, دەپ وتىر باسقار­ما. سوندا وبلىس ورتالىعى بۇل شارا­لاردان تىس قالعان با دەگەن سۇراققا كەلەتىن بولساق, «پاۆلودار جىلۋ جەلىلەرى» جشس جانە «تەپلوسەرۆيس-اقسۋ» كمك قىزمەت كورسەتۋشى كا­سىپ­ورىندارىنىڭ جەكە قاراجاتى ەسەبىنەن پاۆلودار, ەكىباستۇز جانە اقسۋ قالالارىندا 558,5 ميلليون تەڭ­گەگە 7,7 كم قايتا جاڭارتۋ ءىس-شارا­لارى ورىندالىپتى. 2016 جىلى «پاۆلودار قالاسىن­داعى جىلۋ جەلىلدەرىن جاڭعىرتۋ ءۇشىن 3 ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋعا 1 206,6 ملن تەڭگە ءبولىنىپتى. قالاىشىلىك جىلۋ, سۋ قۇبىرلارى جەلى­لەرىن تازالاۋ جوباسىنىڭ جال­پى قۇنى 1 679,9 ميلليون تەڭگە. جو­بانى ىسكە اسىرۋ 2014 جىلى باستا­لىپ, وعان 269,5 ميلليون تەڭگە, 2015 جىلى 698,864 ميلليون تەڭگە يگەرى­لىپتى. جەلىلەردەگى جىلدا قايتالانا بەرەتىن اقاۋلاردىڭ ەندى ءبىر-ەكى كۇندە جوندەلىپ, ىسكە قوسىلۋى كۇمان­دى, جاماۋ-جاسقاۋمەن تۇرسا سوڭى بەل­گىلى. ەرتەڭ سولتۇستىكتىڭ قاتاڭ قىسى كەلگەندە جامان ايتپاي جاقسى جوق, بىلتىرعىداي اپاتتىڭ بەتىن ءارى قىلسىن. ەكىن­شىدەن, «پاۆلودارەنەرگو» اق باسشىسى و.پەرپيلوۆ ورتالىققا قاراستى قازاندىقتاردىڭ جوندەۋ جۇمىستارىن اياقتاۋعا ءالى دە ءبىراز ۋاقىت كەرەك دەپ وتىر. ايتپاقشى, قىركۇيەكتىڭ سوڭىن­دا «پاۆلودار جىلۋ جەلىلەرى» جشس № 3 جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىنىڭ جىلۋ جەلىسىندە وقشاۋلاعىش قاپتا­ما ورتەنىپ, قالا ماڭى قارا تۇتىنگە ورانعانى بار. ءورت ءسون­دىرۋ قىز­مەتى ونى 2 ساعات ىشىندە ءوشىرىپ ۇلگە­­رىپتى. سول كەزدە جىلۋ ورتا­لى­عى بۇل جاعداي قالانىڭ جىلۋ ماۋ­سىمى دايىن­دىعىنا ەش كەدەرگى كەلتىر­مەي­دى دەپ حابارلاعان بولاتىن. سونى­مەن, «جىلۋ ورتالىعى» جشس-ءنىڭ باسشىسى مارات يماناەۆتىڭ ايتۋىنشا, قالاداعى 1342 تۇرعىن ءۇيدى جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 700 شاقىرىمعا جۋىق جىلۋ جەلىسى تارتىلعان, 300 شاقىرىم جىلۋ جەلىسى جەكە سەكتوردىڭ يەلىگىندە. جىلۋ جەلىلەرىنىڭ ابدەن توزىعى جەتكەن. ولاردىڭ بۇدان ءارى شىداپ تۇرۋىنىڭ ءوزى دە مۇمكىن ەمەس. بۇل تالاي جىل بويى ايتىلىپ كەلە جاتقان ماسەلە. بىراق ناقتى ءىس جوق. ماسەلەنىڭ ءمانىسى دە سوندا, توزعان جىلۋ جەلىلەرى ەندى قاشان جوندە­لەدى؟.. جالپى, ءبىز ءسوز ەتىپ وتىرعان «پاۆلودارەنەرگو» اق-تىڭ قۇرامىن­دا №2, №3 جىلۋ ورتالىقتارى, ەكىباستۇز جەو, «پاۆلودار ەلەكتر­جەلىلىك تاراتۋ كومپانياسى» اق, «پاۆلودارەنەرگوسبىت» جشس قارايدى. كومپانيانىڭ ينۆەس­تيتسيا­لىق باعدارلاماسى سىرتقى ينۆەس­تورلاردىڭ قاراجا­تىن تارتۋدىڭ ەسەبىنەن ءوز ينۆەستيتسيا­لارىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. ينۆەستيتسيالىق باعدارلاما ەكى نەگىزگى باعىتتا جۇزەگە اسىرىلادى, ولار: قولدا بار جابدىقتى جوندەۋ ارقىلى ونىڭ جۇمىس ىستەۋگە جارامدى كۇيىن قامتاماسىز ەتۋ جانە بەلگىلەنگەن قۋات كوزدەرىنىڭ قۋاتىن ارتتىرۋ ءۇشىن جاڭا جابدىقتار الۋ. بۇدان ءبىر-ەكى جىل بۇرىن عانا «پاۆلودارەنەرگو» اق-تىڭ №3 جىلۋ ورتالىعىندا قايتا جاڭعىرتۋدان كەيىن №5 تۋربينا ىسكە قوسىلدى. «جاڭعىرتۋدان وتكەن تۋربواگرەگات ەلەكتر ەنەرگياسىن 20 مۆت-قا ار­تىق وندىرەدى. №5 تۋربينانىڭ رو­تور­لارى مەن جوعارى جانە ورتا­شا قىسىمداعى تسيليندرلەرى اۋىس­تىرىلدى. ستانسا قۋاتى 110-نان 130 مۆت-قا دەيىن ۇلعايدى. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 6 ملرد تەڭگەگە جۋىق. قايتا جاڭعىرتىلعان تۋربينا جىلۋ ورتالىعىندا ىسكە اسىرىلعان ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبا...», دەپ «ەگەمەندە» جازدىق تا. قاراپ تۇرساڭ ءبارى جاقسى-اق. بىراق جىلۋ بىردە بار, بىردە جوق. ول قايدا كەتىپ جاتىر؟ توزعان جەلىلەردىڭ جىر­تى­عىن جاماۋدان باسقا امالى قايسى؟.. بۇعان قوسا, «پاۆلودار­ەنەر­گوسبىت» جشس-ءنىڭ حابارىنشا, وبلىس جۇرتشىلىعىنىڭ ەلەكتر جانە جىلۋ ەنەرگياسىن تاراتاتىن كومپانيا الدىنداعى قارىزى 1 ملرد 600 ملن تەڭگەدەن اسسا, وبلىس ورتالىعى تۇرعىندارىنىڭ قارىزى 711 ملن تەڭگەگە جەتكەن كورىنەدى. فاريدا بىقاي,  «ەگەمەن قازاقستان» پاۆلودار