كوشپەلى وتىرىس كوپ تۇيتكىلدى تارقاتتى

وڭتۇستىكتە پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ كوشپەلى ءماجىلىسى ءوتتى. وبلىستىڭ بارلىق بيلىك قۇرىلىمى قاتىسقان جيىندا كوميتەت ءتورايىمى گۇلجان قاراعۇسوۆانىڭ تورايىمدىعىمەن «بيۋدجەتارالىق رەتتەۋدىڭ نەگىزگى فۋنكتسيالارىنىڭ ءبىرى رەتىندە ءوڭىردىڭ بيۋدجەتتىك قامتاماسىز ەتىلۋىن تەڭەستىرۋ جانە سالىقتىق الەۋەتىنىڭ ءوسۋىن ىنتالاندىرۋ» ماسەلەسى قارالدى. كوشپەلى جيىنعا قارجى مي­نيس­ترلىگى مەملەكەتتىك كىرىس كومي­تەتىنىڭ توراعاسى د.ەرعوجين مەن پار­لامەنت ءماجىلىسىنىڭ ون ەكى دەپۋتاتى قاتىستى. ءوڭىر ءۇشىن وتە ماڭىزدى ءما­سە­لەدە ءسوز العان وبلىس اكىمى جان­­سەيىت ءتۇي­مەباەۆ: «بۇگىنگى وتىرىس­تا تالقى­لاناتىن ماسەلە وتە ماڭىز­دى. سەبەبى, ءوڭىرىمىزدىڭ بيۋدجەتى – رەسپۋب­ليكا بويىنشا ەڭ ۇلكەن بيۋدجەت. تەك سوڭعى 7 جىلدا وبلىس بيۋدجەتى 2,5 ەسەگە ءوسىپ 559 ملرد تەڭگەگە جەت­تى. وسىعان وراي, ءبىز­دىڭ باستى ءمىن­دەت – بيۋدجەتتەن جۇم­سالعان ءار تەڭگە­نىڭ وبلىس ەكونوميكاسىنا تيگىزە­تىن اسەرىنىڭ ناتيجەلى بولۋىن ۇيىم­داستىرۋ. سەبەبى, بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن وبلىس حالقىنىڭ كوپتەگەن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماڭىزدى ماسەلەلەرى شەشىلەدى», – دەدى. جيىندا بايانداما جاساعان كوميتەت مۇشەسى ومارحان وكسىكباەۆ بيۋد­جەتارالىق قاتىناستاردى ۇيىم­­داستىرۋدى جاقسارتۋ, سونداي-اق, ولاردى ودان ءارى جەتىلدىرۋ با­عىت­تارىن دۇرىس تاڭداۋدى قامتاماسىز ەتۋ ورتاق ماسەلە ەكەندىگىن ايتتى. قازاقستان ءوسۋ, دامۋ ۇستىندە. ونىڭ تەك وبلىستارعا ءبولىپ وتىر­عان قارجىسىنىڭ ءوزى كورشىلەس مەم­لە­كەتتەردىڭ ءبىر جىلدىق بيۋدجەتىمەن پارا-پار. اناۋ ءبىر جىلى وڭتۇستىك قا­زاقستان وبلىسىنا بولىنگەن قار­جى قىرعىزستان مەملەكەتىنىڭ كىرى­سىمەن تەڭ ەكەندىگى مىسالعا كەلتى­رىل­گەن ەدى. وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەربول سادىر جاساعان بايانداما­سىندا بيۋدجەتتى جوسپارلاۋ مەن ورىنداۋ تەتىكتەرىن تۇراقتى جەتىل­دىرۋ ناتيجەسىندە وبلىسىمىزدا تاۋەلسىزدىك العان جىلداردان بەرى 1491 مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىم اشىلىپ, بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى بىلىممەن قامتۋ دەڭگەيى 14%-دان 83,3%-عا جەتكەنى ايتىلدى. سونداي-اق, وسى جىلداردا وبلىستا 444 جاڭا مەكتەپ سالىنىپ, 117 اپاتتى مەكتەپتىڭ ماسەلەسى شەشىلدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا 347 جاڭا نىسان پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇدان بولەك, وبلىستا 8,9 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلىپ, 100 مىڭنان استام وتباسى باسپانالى بولدى. سونىمەن قا­تار, ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قام­تۋ 51,9%-دان 71,3%-عا جانە گازبەن قامتۋ  33,1%-دان 57,2%-عا جەتتى. ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ ايتا­تىن ماسەلە, ءوڭىرىمىزدىڭ ەكونو­مي­كاسىنا بيۋدجەت ەسەبىنەن كورسە­تىلگەن قولداۋ ناتيجەسىندە جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 11,4%-دان 5,2%-عا تومەندەدى. سونىمەن قاتار, مۇعا­لىمدەردىڭ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, جال­پى العاندا, بارلىق بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلاتىن مەكەمە قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەكاقىسى كو­بەيدى, دەپ تالداۋ جاساپ بەردى. بۇدان كەيىن پارلامەنت ءماجى­لىسىنىڭ قارجى جانە بيۋدجەت كو­مي­تەتىنىڭ ءتورايىمى گۇلجان قارا­عۇسوۆا باستاعان دەپۋتاتتار توبى «شىمكەنت» كەدەندىك راسىمدەۋ ورتا­لىعىندا بولدى. كوشپەلى ءماجىلىستى قورى­تىن­دىلاعان گۇلجان قاراعۇسوۆا ءوڭتۇس­تىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ۇلكەن قار­جىعا ونشالىقتى ءزارۋ ەمەستى­گىن اتاپ كورسەتتى. وتكەن جىلمەن سا­لىس­­تىر­عاندا سالىقتىڭ 50 پايىزعا ارتىق جينالعاندىعى وڭىردە كا­سىپكەرلىك سالاسىنىڭ ۇلكەن قار­­قىنمەن دامىپ كەلە جاتقان­دىعىن باي­قاتاتىنىن ايتتى. كە­دەن­دىك راسىمدەۋگە قاتىستى كاسىپكەر­لەر ايتقان ماسەلە­لەرگە تالداۋ جاساعان ءتورايىم سالىق جانە كە­دەن زاڭ­نا­مالارىن جەتىلدىرۋ جايىندا ۇسى­نىستار جيناقتالىپ جاتقاندىعىنا كوڭىل اۋداردى. وڭىردەگى وزگەرىستەردى, كۇرمەۋ­لى ماسەلەلەردى پارلامەنت قابىر­عاسىنان اتتاپ شىقپاي, ورىنتاقتا وتىرىپ شەشۋ كوپ جاڭساقتىققا جول بەرگىزەدى. كوشپەلى ماجىلىستە دەپۋتاتتار تۇرعىنداردىڭ وتىنىشتەرىن, ۇسى­نىستارىن تىڭداۋ ارقىلى جەر­گىلىكتى جەردەگى جاعدايعا قانى­عىپ قايتتى. باقتيار تايجان, «ەگەمەن قازاقستان» وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى