قۇندى قويىلىم

«استانا وپەرا» مەملەكەتتىك وپەرا جانە بالەت تەاترىنداعى «ايدا» وپەراسىنا كوپشىلىكتىڭ قىزىعۋىنىڭ بىرنەشە سەبەبى بار. ءبىرىن­شىدەن, سپەكتاكل «لا سكالا» ساحناسىنداعى يتاليالىق رەجيس­سەر فرانكو دزەففيرەللي قويىلىمىنىڭ نۇسقاسى بولىپ تابىلادى. ەكىنشىدەن, جاڭا ماۋسىمداعى سپەكتاكلدە رادامەس­تىڭ ءرولى المانيادان كەلگەن بەلگىلى تەنور, مانگەيم ۇلتتىق  تەاترى­نىڭ ءسوليسى ميحايل اگافونوۆقا, ال باستى پارتيانى ورىنداۋ تەاتردىڭ جەتەكشى ءسوليسى جۇپار عابدۋلليناعا تاپسىرىلدى. رادامەستى سومداعان م.اگا­فونوۆ­­تىڭ ەسىمىن كورەرمەن­گە جا­ڭادان تانىستىرىپ جاتۋ ار­تىق, ويتكەنى ونىڭ ونەرى ۆەنانىڭ مەم­لەكەتتىك وپەراسى, كوۆەنت-گار­دەن كورولدىك وپەراسى, پا­ريج­دىڭ ۇلتتىق وپەراسى, رەسەي­دىڭ ۇلكەن تەاترلارى, سونى­مەن قاتار بەرلين, ميۋنحەن, ستوك­گولم, درەزدەن, حەلسينكي, تورون­تو, مايامي, توكيو سياقتى باس­قا دا قالا­لارداعى وپەرالىق وشاق­تار ارقىلى جاقسى ءمالىم. الەم­دىك دەڭگەيدەگى بيىكتەردى باعىن­دىرعان بەلگىلى تۇلعا ماسكەۋدە دۇنيەگە كەلگەن. ءارتىس (دج. پۋچ­چي­ني­دىڭ) «ەرناني» جانە «دون كارلوس» وپەرالارىنداعى – باس پار­­تيالاردى, «تاعدىردىڭ كۇشى» وپە­راسىندا – دون الۆارو, «ترۋ­­با­دۋردا» – مانريكو, «توس­كادا» – كاۆارادوسسي, «تۋران­دوت­تا» – كالاف,   ۆ.بەللي­ني­دىڭ «نورماسىندا» – پول­ليون, ر.لەونكاۆاللونىڭ «سايقى­ما­زا­عىندا» – كانيو, دج.ءروسسينيدىڭ «سەۆيل شاشتارازىندا» گراف الماۆيۆا سياقتى سانداعان باستى پارتيالاردى ورىندادى. سوليست بۇل رەتتە: «بۇل مەنىڭ ەڭ سۇيىكتى پارتيالارىمنىڭ ءبىرى, ال «ايدا» وپەراسىنا دەگەن ءسۇيىس­پەنشىلىگىم الابوتەن. نەگىزى, دج. ۆەرديدىڭ ءاربىر بەينەسى مەن ءۇشىن ماڭىزدى», دەگەن بولاتىن. وپەرا ونەرىندە اتى اڭىزعا اينالعان فرانكو دزەففيرەلليدىڭ عالامات قويىلى­مى شوۋ سيپاتىمەن جانە زاماناۋي تەحنولوگيانىڭ وزىق ەلەمەنتتەرىن قولدانۋىمەن ۇزدىك شى­عارماعا اينالىپ وتىر. يتا­ليا­لىق رەجيسسەر ساحنانى كونە مىسىر ونەرىنىڭ ۇلگىلەرىمەن تول­­تىر­­عان. ءساندى كوپ قاباتتى الىپ دەكو­را­تسيالاردىڭ قاتارىندا سفينك­ستىڭ باسى, ساحنانى جال­تى­را­تىپ تۇرۋ ءۇشىن ىلىنگەن التىن كەسەك­تەر, مىسىرلىق قۇداي­لار­­دىڭ الىپ پىشىندەرى جانە كونە پيراميداعا دەيىن بار. ەكى رەت «وسكار» سىيلىعىن يەلەن­گەن رەجيسسەردىڭ ءۇش ءبولىم­نەن تۇراتىن سپەكتاكلىندەگى تاڭ­عا­­جايىپ دەكوراتسيالار مەن كيىم اشەكەيلەرىن, بەلدىك, جامىلعى, بۋتافوريالىق بۇيىمداردى, 400-دەن استام كوستيۋمدەردى قازاق­ستان­عا جەتكىزۋ ءۇشىن كەزىندە 17 ءۇل­­­كەن جۇك كولىگى تارتىلعان بو­لا­­تىن, جالپى بارلىق زاتتىڭ سال­­­­ماعى 30 توننانى قۇراعان ەدى. اتاق­­تى سۋرەت­شى ماۋريتسيو ميل­لەنو­ت­تي تىك­كەن كوستيۋمدەردىڭ ادە­مى­­­لىگى مەن دالمە-دالدىگى تۋرا­لى ۇزاق اي­تا بەرۋگە بولادى. ءبىرىنشى كە­زەك­­­تە, ونى وزگە سۋرەتشى-مامان­دار­­­­دان ەرەك­شە ەتەتىن قاسيەتى – ۇساق-تۇيەك­كە دەيىن نازاردان تىس قال­­دىر­ماي­تىنى. ايتالىق, مەرە­­ك­ە­لىك كورىنىس كەزىندە كيەتىن پەر­عاۋىن­­نىڭ ءبىر كوستيۋمىنىڭ ءوزى ءسان­دەل­­گەن مۋن­دير, التىن تۇستەس جاعا, تاس­پەن ارلەن­گەن اق مانتيا, كۆادرات ءپىشىندى بوي­تۇمار سياقتى اكسەس­سۋار­لاردان قۇرالىپ, مۇنىڭ ءبارىن التىن-قىزىل تۇستەس ميترا (باس كيىم) تۇيىندەيدى. كارتينانى 315 بۋ­تا­فوريا تولىقتىرا­دى, ونىڭ ءىشىن­دە گەرال­ديكالىق قال­قان­­دار, جەبەسى الىن­باعان تىرنا­قۇ­تان­دار, ارىس­تاندار مەن اققۋ­لار­­­دىڭ باسى بار جانۋارلار ستي­لىن­­دەگى ورىندىقتار بار. تازا بىل­عارى نەمەسە لەوپاردتىڭ تەرىسى­مەن قاپ­تالعان ورىندىقتار مەن كۋشەتكالار جاڭا پاتشالىق ءداۋىر­­دىڭ (ەڭ اتاقتى پەرعاۋىندار: رە­فور­­ماشىل ەحناتون, جاس تۋتان­حا­مون جانە باسقىنشى ءىى رام­سەس باس­قارعان كەز) ناقىشى­مەن ءار­لەن­گەن. ماسەلەن, تۋتانحا­مون­­ن­ىڭ ماس­كاسىن دايىنداۋعا دەكورا­تور­­لار 200 كيلو التىن جىلتىراق جۇمساعان. قارشىعا كۇلەن