ۇستاز دەگەن ۇعىم كەيىن قالىپتاسقانمەن, حالقىمىز اتام زاماننان ەل جاقسىلارىن سول ۇستاز دارەجەسىندە الاقانعا سالىپ ۇستاعان. كەيىن ۇرپاقتى ءبىلىم نارىمەن سۋسىنداتقان ابزال جانداردى ۇستاز دەپ اسپەتتەۋمەن كەلەدى. ۇلت ۇستازىنا اينالعان ارىستار شوعىر-شوعىر بولىپ شىقتى. ونىڭ كوش باسىندا ىبىراي التىنسارين تۇردى. ول ۇستەم كۇشتىڭ ۇسكىرىگى جانىن قانشا جەردەن قارىسا دا ۇلت بالاسىن وقىتىپ, وزگەلەردىڭ قاتارىنان قالدىرماسام ەكەن دەگەن نيەتىن اعارتۋشىلىق ىسىمەن جالعاستىردى. ال «جۇرتقا ءتارتىپتى مەكتەپ كەرەك. مەكتەپكە سايلى مۇعالىمدەر كەرەك... بالانى ۇلشا تاربيەلەسەڭ – ۇل بولماقشى. قۇلشا تاربيەلەسەڭ – قۇل بولماقشى», دەپ ۇلى احاڭ – احمەت بايتۇرسىن ۇلى جاماعاتقا جار سالدى. جار سالىپ قانا قويماي, الاش جۇرتىن وقىتۋدىڭ ۇلگىسىن جاسادى. سول الىپتاردىڭ ءىسىن, قايرات كۇشىن كەيىنگىلەر جالعادى. كەشەگى كەڭەس داۋىرىندە مىقتىمىن دەگەندەرمەن يىق تىرەستىرگەن نەبىر ايتۋلى ءبىلىم قايراتكەرلەرى قازاقتان دا قاناتتانىپ شىققانى ءمالىم.
ولاردىڭ الدىڭعى قاتارىندا سۇراپىل سوعىستان ءتورت مۇشەسى كەم بولىپ ورالسا دا قيانداعى اۋىل مەكتەبىن تۇلەتىپ, بيىك بەدەلگە يە بولعان كسرو-نىڭ حالىق مۇعالىمدەرى قۇماش نۇرعاليەۆ پەن قۇسايىن ايتاليەۆ, كسرو مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى قانيپا بىتىباەۆا, وزگە دە تۋما تالانتتار از بولمادى. سول ۇلگىنى بۇگىن ولاردىڭ ءىزباسارلارى قالىبىن بۇزباي ساقتاپ كەلەدى. اسىرەسە, تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنداعى الاساپىران تۇستا – كۇنكورىس دەپ كۇمىلجىمەي ۇرپاق تاعدىرى, ۇلت تاعدىرى دەپ جۇمىس ورنىن سۋىتىپ سۇيەم قادام كەتپەي قىزمەت جاساعان, كەمەلدىك تانىتىپ, ەرتەڭگە قول ارتقان, سەنىمدى سەرىك ەتكەن قايسار ۇستازداردىڭ جانكەشتى تىرلىگى تاريح بەتىندە قالارى حاق. ودان كەيىنگى جەردە وتانىمىز وركەندەۋ جولىنا ءتۇستى. وركەنيەتتى ەلدەردىڭ قاتارىنان تابىلۋى ءۇشىن تالپىندى.
بۇل تۇستا دا ءوز ىسىنە بەرىلگەن مىڭداعان مۇعالىمدەر ميلليونداعان ۇل-قىزعا ءبىلىم بەرۋمەن قاتار, وتانشىلدىق رۋحتى بويلارىنا ءسىڭىرىپ, بالاپانداي باۋلىپ, قىرانداي تۇلەتتى. سول اسىل جانداردىڭ ءداستۇرلى مەرەكەسى ءار جىلى كۇز ايىندا اتالىپ وتەدى. ياعني, «التى الاشتىڭ بالاسى باس قوسسا, قادىرلى ورىن مۇعالىمدىكى», دەگەن جىر جامپوزى ماعجان جۇماباەۆ ايتپاقشى, ەرتەڭگى كۇن – اسقاق ارماندارىن ۇكىلەگەن ميلليونداعان ۇل مەن قىزدىڭ قۇرمەتتىسى, اتا-انالاردىڭ سىرلاسى مۇعالىمدەر كۇنى. وتان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىل ىشىندەگى دامۋىنا ءبىلىم – بىلىگىمەن ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ كەلە جاتقان ۇستازدار قاۋىمىنا كىمنىڭ دە بولسا العىسى شەكسىز. ولاردىڭ الدىنان وتپەگەن بىردە-ءبىر ادام تابىلا قويماسى بەلگىلى. وتباسىنداعى ءبىر-ەكى ءارى كەتسە ونشاقتى بالا ەمەس, 20-30 وقۋشىعا ۇلگى بولۋ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيدى.
ەندەشە, ۇستازداردى ۇلتتىق قۇندىلىق دەسە بولعانداي. سودان دا شىعار, ولارعا ءار جىل سايىن مەملەكەتىمىزدىڭ جان-جاقتى قامقورلىق كورسەتىپ وتىرعانى. سونىڭ ءبىر دالەلى, ءبىلىمى مىقتى, بىلىگى جوعارى, كاسىبىنە ادال, بالا پسيحولوگياسىن جاقسى تۇسىنەتىن, جۇرتپەن قارىم-قاتىناس جاساۋدا العىرلىعى باسىم, رۋحاني تۇرعىدا باي, ادالدىق جاعىنان كەلگەندە تازا, جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن دەر كەزىندە سەزىنەتىن مىقتى مۇعالىمدەر اراسىندا سوڭعى 5 جىل كولەمىندە رەسپۋبليكالىق كونكۋرس وتكىزىلىپ كەلەدى. بۇل بايقاۋدىڭ ۇيىتقىسى دا, ۇيىمداستىرۋشىسى دا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ەدى. وسى ۋاقىتقا دەيىنگى سول جارىستا مەكتەپكە دەيىنگى جانە ورتا ءبىلىم, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە قىزمەت ەتىپ جۇرگەن جۇزدەگەن مۇعالىم باق سىناپ, 240 ۇستاز جەڭىمپاز دەپ تانىلىپ, «ۇزدىك پەداگوگ» توسبەلگىسىن ومىراۋلارىنا تاعىپ, ءبىرشاما اقشالاي سىيلىققا يە بولىپتى. بۇل ۇستازداردىڭ قوعامداعى ءرولىن, بەدەلىن ارتتىرىپ, شىعارماشىلىقپەن جۇمىس ىستەۋگە, جاڭاشىل ىزدەنىستەرگە تالپىنۋعا, دارىندى جاستاردى دەر كەزىندە تاڭداي الۋىنا ۇلكەن سەپتىگىن تيگىزۋدە دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. مۇنداي ىنتالاندىرۋلار كەيىنگى جاس تولقىن مۇعالىمدەردىڭ دە تالاپتانۋىنا كەڭ جول اشارى انىق.
ايتالىق, ۇستىمىزدەگى جىلى رەسپۋبليكالىق «ۇزدىك پەداگوگ» كونكۋرسىنا اۋداندىق, وبلىستىق جارىستاردا ۇزدىك دەپ تانىلعان 125 مۇعالىم وزدەرىنىڭ ءىس-تاجىريبەسىن ۇسىنعان ەكەن. ولاردىڭ اراسىندا ەرلەردىڭ ۇلەسى 15 ادام. سول ۇستازداردىڭ 48-ءى جەڭىمپاز دەپ تانىلىپ, باعالى سىيلىقتارعا يە بولدى. ماسەلەن, سونداي جۇزدەن جۇيرىكتەردىڭ قاتارىندا اقتوبە وبلىسىنىڭ بايعانين اۋدانىنداعى №3 ورتا مەكتەبىنىڭ تاريح ءپانىنىڭ مۇعالىمى ل.تىنىشباەۆا, الماتى قالاسىنداعى ش.سماعۇلوۆ اتىنداعى الماتى وبلىستىق مامانداندىرىلعان دارىندى بالالارعا ارنالعان فيزيكا-ماتەماتيكا ورتا مەكتەپ-ينتەرناتىنىڭ ۇستازى ا.ءابۋوۆا, كوكشەتاۋ قالاسىندا №18 ورتا مەكتەپتىڭ ورىس ءتىلى جانە ادەبيەتى ءپانىنىڭ وقىتۋشىسى ا.كەنجەباەۆا, ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ جاڭاوزەن قالاسىنداعى مەكتەپ-ليتسەيدىڭ حيميا جانە بيولوگيا ءپانىنىڭ مۇعالىمى ع.قۇلسيماقوۆا, تاعى باسقالار بار. جالپى, ەلىمىز بويىنشا قازىر 2,5 ميلليوننان اسا وقۋشىعا 291 237 پەداگوگ ساباق بەرىپ جۇرسە, ولاردىڭ 112 856-سى قالادا, 178 381-ءى اۋىلدى جەردە قىزمەت ەتۋدە. «ار ءبىلىمى دەگەن ءبىلىمدى» (شاكارىم) ۇرپاق بويىنا ءسىڭىرىپ كەلە جاتقان ۇستازدار قاۋىمىنىڭ ەڭبەگىن ۇلىلىقتىڭ ۇلگىسى دەسەك جاراسادى.
سۇلەيمەن مامەت,
«ەگەمەن قازاقستان»
