«حات قورجىن»

وقىرمان ...ءۇمىت ارتادى كوللەدج وقۋشىلارى كوبەيۋدە كاسىپتىك ءبىلىم بەرەتىن ءبىزدىڭ كوللەدجگە وقۋعا تىلەك بىلدىرۋشىلەر قاتارى جىل وتكەن سايىن كوبەيىپ كەلەدى. الداعى وقۋ جىلىنا كاسىپتىك باعدار جونىندە قام-قاراكەت جاساپ جۇرگەن پەداگوگتار توعىز اۋىلدا بولدى. مۇنىڭ ءبىر ناتيجەسى – توقسانعا تاياۋ ۇل مەن قىز وسىندا وقۋعا ءوتىنىش بەرىپ, بولاشاق ماماندىقتى كوللەدجدە الۋعا تىلەك ءبىلدىردى. ولاردىڭ اراسىندا ورتا مەكتەپتى بيىل بىتىرگەندەر دە بار. مەحانيزاتور, شوفەر, سونداي-اق توعىزىنشى سىنىپ بازاسىندا تەحنيك-مەحانيك, بۋحگالتەر-ەكونوميست ماماندىقتارىنا قىزىعۋشىلار دا از ەمەس. اگروكوللەدجدەگى قازىر ءبىلىم مەن تاربيە الىپ جاتقان وقۋشىلاردىڭ سەكسەن ەكىسى مەحانيزاتور ماماندىعى بويىنشا وقىپ, ولاردىڭ جيىرماسى كوللەدجدى بيىل اياقتاپ وتىر. وسى ماماندىق بويىنشا وتكەن جىلى بىتىرگەن جيىرما ەكى شاكىرتتىڭ ون ءۇشى جۇمىسقا ورنالاستى. ال توعىزى اسكەرگە شاقىرىلىپ ازاماتتىق پارىزدارىن وتەپ ءجۇر. بولاشاق جاستاردىكى دەسەك, وسىنداي شاكىرتتەرگە ءۇمىت ارتامىز.  باقىتجان قوسپاەۆ, اقجايىق اۋداندىق اگرارلىق-تەحنيكالىق كوللەدجدىڭ ديرەكتورى باتىس قازاقستان وبلىسى ...دابىل قاعادى شيپاجاي قاشان قالپىنا كەلەدى؟ تالدىقورعان قالاسىنان 110 شاقىرىمداي قاشىقتىقتا ورنالاسقان  «قاپال-اراسان» شيپاجايى كەزىندە ءبىر مەزگىلدە 500-دەن اسا تىنىعۋشى قابىلدايتىن. كەيىننەن شيپاجاي عيماراتى تالان-تاراجعا ءتۇسىپ ۇستاعاننىڭ قولىندا, تىستەگەننىڭ اۋزىندا كەتكەن. قۇداي وڭداپ, جاناشىر ازاماتتاردىڭ ارقاسىندا 1992 جىلى سالىنعان 150 ورىندىق شيپاجاي عانا ساقتالىپ قالعان. 2000 جىلداردان باستاپ عيماراتتاردى قالپىنا كەلتىرۋ, كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. 2002 جىلدان شيپاجاي دەمالۋشىلاردى قابىلداي باستادى. ايتا كەتەيىك, اراسان سۋى قۇرامى جاعىنان اتى بەلگىلى شيپاجايلاردىڭ سۋىنان ءبىر مىسقال كەم ەمەس. ەمگە داۋا تۇرعىسىنان العاندا ۆەنگريا, يتاليا, فرانتسيا سەكىلدى الەمگە بەلگىلى ەلدەردىڭ اتاقتى شيپاجايلارىنان اسىپ تۇسپەسە, كەم سوقپايدى. ەندى, مىنە, شيپاجاي تاعى قاڭىراپ بوس قالدى. باعدارلى باعدارلامالاردا ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا زور ىقپال ەتەتىن دەمالىس ورىندارىنا ءمان بەرىلىپ جاتسا دا «قاپال-اراسان» شيپاجايىنا كەزەك تيمەي تۇر. بۇل ساۋىقتىرۋ ورنى جۇمىس ىستەپ تۇرعاندا جۇمىسشىلاردىڭ باسىم بولىگى جەرگىلىكتى تۇرعىنداردان بولعان. بۇگىندە اۋىل حالقى دا دەمالىس ورنى قايتا اشىلسا نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى دەيدى. قازاقستانداعى ەجەلگى ەم ورنىنىڭ ءبىرى سانالعان شيپاجاي قايتا قالپىنا كەلتىرىلسە ەكەن.  اسەت دالباەۆ الماتى وبلىسى, اقسۋ اۋدانى, اراسان اۋىلى ...ۇلگى تۇتادى قۇلپىناي وسىرە بىلەسىز بە؟ بۇگىندە كاسىپ اشامىن دەگەن ازاماتقا ۇكىمەت مۇمكىندىك بەرىپ, بيزنەستى دامىتۋدىڭ جول كارتاسى بويىنشا ەلىمىزدە جاس كاسىپكەرلەردىڭ سانى ارتىپ كەلەدى. سونداي ازاماتتىڭ ءبىرى –  جاس كاسىپكەر نۇرلان اپۋشەۆ شارۋاشىلىعىن باستاپ, استانادان 60 شاقىرىم جەردەگى شورتاندى اۋدانىنىڭ دامسا اۋىلىندا قۇلپىناي ەگۋدى قولعا الدى. تامشىلاتىپ سۋارۋ ادىسىمەن 1 گەكتار جەرىنە 50 مىڭ قۇلپىناي كوشەتىن وتىرعىزىپ, ءار اپتا سايىن 100 كەلى ءونىم الىپ وتىر. «حيميالىق پرەپاراتسىز تابيعي ونىمگە دەگەن سۇرانىس تا ارتا باستادى. ەگىن القابىندا 20-عا جۋىق ادام ەڭبەك ەتىپ جاتىر. ءار ءتۇپ قۇلپىناي جيدەگى 1-2 كەلى ءونىم بەرەدى, جازعى اۋماقتا 100 تونناعا دەيىن ءونىم جينايمىز دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز. جاڭبىرلى جازدا ءوسىم بىتىك شىعادى جانە قۇلپىنايمەن قاتار باسقا دا جيدەكتەردىڭ ءتۇرىن كوبىرەك ءوسىرۋدى  قولعا الساق دەيمىز», دەيدى شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى ن.اپۋشەۆ. سىرتتان كەلەتىن قوسپاسى بار جەمىستەن گورى وزىمىزدە وندىرىلگەن ءونىمدى نەگە تۇتىنباسقا؟ وزگەنىڭ ونىمىنە جۇگىرگەنشە, وزىمىزدىكىن ورگە سۇيرەيىك, شەتەلگە ەكسپورتقا شىعۋىنا جاعداي جاسايىق.  ايمان مۇقىشوۆا اقمولا وبلىسى, شورتاندى اۋدانى, دامسا اۋىلى ...باتاسىن بەرەدى جاس وتباسىنا اق تىلەك شەتپە اۋىلىنداعى جاستار ورتالىعىندا «اق ورامال» اكتسياسى اياسىندا «جاس جانۇياعا اق تىلەك» اتتى ءىس-شارا وتكىزىلدى. تاربيەلىك ماڭىزعا يە شارانى ورتالىق باسشىسى ا.قونارباەۆ جۇرگىزدى.  «جاستار ورتالىعى ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا وراي قولعا الىنعان رەسپۋبليكالىق دارەجەدەگى شارانىڭ تاربيەلىك ماڭىزىنا ءمان بەرىپ وتىر. قازىرگى تاڭدا جاستار تاربيەسىنە, ونىڭ ىشىندە جاس  شاڭىراق كوتەرگەن وتباسىلارىنا قاتىستى كۇرمەۋى قيىن ماسەلەلەر كوبەيىپ كەلەدى. ونىڭ باستى سەبەبى – وتباسىلىق قۇندىلىقتاردىڭ تومەندەۋى. بۇگىنگى شارادا جاستار وتباسى تاربيەسى جانە اق ورامالدىڭ قاسيەتى جايىندا تەرەڭىرەك مالىمەت الادى دەگەن ويدامىن», – دەدى ا.قونارباەۆ. شارادا جاستارعا اق ورامال تۋرالى اندەر ايتىلىپ, ولەڭدەر وقىلدى.  ت.احمەتوۆا دەگەن اجەي جاس شاڭىراق كوتەرگەن الماس پەن جاننۇرعا اق باتاسىن بەرىپ,  اق ورامالىن تاقتى.  دينا وتەپبەرگەنوۆا, جاستار ورتالىعىنىڭ مامانى ماڭعىستاۋ وبلىسى, ماڭعىستاۋ اۋدانى   ...جاڭالىعىن جەتكىزەدى سۋرەت-ۆيدەو ستۋدياسى اشىلدى قىزىلوردالىق جاس كاسىپكەر نۇرجان ءابساماتوۆ مەملەكەتتىك قولداۋ اياسىندا ءوزىنىڭ كاسىبي سۋرەت-ۆيدەو ستۋدياسىن اشۋ يدەياسىن ءساتتى جۇزەگە اسىردى. كاسىپكەردىڭ يدەياسىن دامۋ قورى قولداپ, 7 ملن تەڭگە كولەمىندەگى نەسيە قاراجاتىنا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الدى. العاشقى ماماندىعى بويىنشا نۇرجان ءابساماتوۆ قارجىگەر بولسا دا, ماماندىعى بويىنشا  جۇمىس جاساماعان. ستۋدەنتتىك جىلدارى ول سۋرەت-ۆيدەو سالونىنا فوتوگراف-ديزاينەر بولىپ جۇمىسقا تۇرعان. سالوندا ەكى جىل قىزمەت اتقارعان نۇرجان ءوزىنىڭ تەك وسى سالانى دامىتقىسى كەلەتىنىن ءتۇسىندى. سوندىقتان دا ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنا وقۋعا ءتۇسىپ, پروديۋسەر ماماندىعى بويىنشا ديپلوم الدى. – وقۋىمدى اياقتاعان سوڭ سۋرەت جانە ۆيدەو سالاسىندا جيناعان تاجىريبەمە سۇيەنىپ,   بيزنەس باستاۋعا بەل بۋدىم. ستۋديامدى اشىپ تا ۇلگەردىم جانە بۇگىندە قىزىلوردالىقتارعا ءتيىمدى باعادا كاسىبي قىزمەت كورسەتۋدەمىز, – دەيدى ن.ءابساماتوۆ. بيزنەستى قالاي جۇرگىزۋ جانە قارجىنى ءتيىمدى باسقارۋدى ۇيرەنۋ ءۇشىن  كاسىپكەر «ستۋدەنتتىك جاستاردىڭ كاسىپكەرلىك باستاماسىن قولداۋ» باعدارلاماسى اياسىندا كاسىپكەرلىك كۋرسىن وقىدى. ول قازىر 6 ازاماتتى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. نيەت بۇيىرسىن قىزىلوردا