ازات ەلدىڭ ايبارى

مىنا الماعايىپ زاماندا جۇ­دىرىقتاي جەر شارىنداعى ءار مەملەكەت ءيىن تىرەسە قورعانىس قابىلەتىن ارتتىرۋعا ارەكەت ەتىپ جاتقاندا, قاتاردان قالماۋ باس­تى مىندەت. بىراق اسكەردى ۇستاۋ بار دا, ونىڭ ەكپىنى مەن ەڭسەسىن حالىقارالىق دارە­جەدە تەڭ ەتۋ وڭاي شارۋا ەمەس. مەملەكەت بولعان سوڭ ءتول اسكەرى دە اتىنا زاتى ساي بولۋعا ءتيىس. ءاري­نە, بۇل تالاپ جاعىنان ءبىزدىڭ ەلى­مىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرى كەن­دە قالىپ جاتقان جوق. ءتاۋ­ەلسىزدىك جىلدارى اسكەرىمىز ەتەك-جەڭىن جيىپ, دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا ءتۇستى. مۇ­نى ەل تاۋەلسىزدىگىمەن كەلگەن جە­تىستىك دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار. بۇل ورايدا, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ: «تاۋەلسىزدىك جىلدارى مەملەكەتىمىز كاسىبي ارميا قا­لىپتاستىردى, ەل مۇددەسىنە تولىق ساي كەلەتىن اسكەري دوكترينا ءتۇزىلدى. ءبىزدىڭ قاسيەتتى توپىراعىمىز اۋەدە دە, جەردە دە جانە سۋدا دا قورعانىس اياسىندا. ءبىز بارلىق كورشىلەس ەلدەرمەن دوستىق قارىم-قاتىناستامىز. قازىرگى ۋاقىتتا ارميا كەز-كەلگەن جايعدايعا ءتاستۇيىن دايىن بولۋعا ءتيىس. بۇل – اسكەري قىزمەتشىلەر ال­دىنا مەملەكەت قويىپ وتىرعان ءمىن­دەت», – دەپ اتاپ كورسەتكەن بولاتىن. ءيا, اسكەر الدىمەن قۋاتتى بولۋعا ءتيىس, ودان كەيىن سول قۋات­تىلىعىن ساقتاي وتىرىپ ۇنەمى ساقاداي-ساي بولۋى كەرەك. بۇل, جوعارىدا ايت­قانىمىزداي, قازىرگى زامان تالابى. حالىق قارۋلى كۇشتەرى ايبىندى دا, ايباتتى, قۋاتتى دا قاۋقارلى ەكەنىن كورگەندە ءوزىنىڭ جارقىن بولاشاعىنا سەنىمدى بولارى ءسوزسىز. بۇل ورايدا, اسكەرىمىزدىڭ ساپاسى مەن سىنىنا قويار تالاپ وتە جوعارى. ويتكەنى, ءبىزدىڭ ەل سان جاعىنان اۋقىمدى اسكەر قۇرۋدى ماقسات تۇت­پايدى. سىن­دارلى ساياساتقا ءساي­كەس, قا­­زاقستاندىق اسكەر ىقشام ءارى ۇتقىر بولۋعا ءتيىس. بۇل تا­لاپتىڭ جۇزەگە اسۋى ءۇشىن اسكەرىمىز قازىرگى زامانعى ەڭ وزىق تەحنيكالارمەن, نەبىر مىقتى قا­رۋ-جاراقتارمەن قامتاماسىز ەتىلۋدە. بارىنەن بۇرىن قارۋلى كۇشتەرىمىزگە بىلىكتى ماماندار, ارى تازا, ادال ءارى پاتريوت جاندار كەلۋدە. وسىلايشا, ادىلدىك ورناعان جەردە تەمىردەي ءتار­تىپتىڭ دە شىنايى بەلگىسى كورىنىس بەرەتىنى انىق. «تارتىپكە باس يگەن قۇل بولماي­دى» دەپ باۋىرجان اتامىز ايت­قان­داي, ورتاق ماقسات, ورتاق مۇددە ءۇشىن بىرلىك, تاتۋلىق, ءتارتىپ اۋاداي قاجەت. ەلىمىزدىڭ ارمياسى قو­عامنىڭ باستى قۇندى­لىق­تارى – بوس­تاندىق, تاۋەلسىزدىك, بەي­بىتشىلىك پەن تۇراق­تى­لىقتى قامتاماسىز ەتۋگە ات سالىسادى. سوندىقتان, مەملەكەت باسشىسى قارۋلى كۇش­تەر­دى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبو­لىپ كەلەدى. بۇگىندە تەك تەح­ني­­كالىق جاڭعىرتۋعا ءجا­­­نە قا­زىرگى زامانعى قارۋ-جا­­راق­­تى ساتىپ الۋعا عانا ەمەس, سونداي-اق, قازاقستاندىق اسكەري قىز­مەتشىلەردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن دە ايتارلىقتاي قاراجات بولىنەدى. قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاندا جاڭا اسكەري دوكترينا قا­بىل­دانعان, كەلىسىمشارت بويىنشا قىزمەتكە شاقىرۋ ارتۋدا, جالپى, اسكەري كاسىپتىڭ بەدەلى ارتىپ كەلە جاتقاندىعىن ءاس­كەريلەردىڭ وزدەرى دە ماق­تا­نىشپەن ايتادى. دەمەك, ءبۇ­گىنگى تاڭدا اسكەردە قىزمەت ەتۋ ءار قا­زاقستاندىقتىڭ ارمانى مەن ماقتانىشىنا اينالعانى انىق. ول ءۇشىن اسكەريلەردىڭ جەكە باس­تارى مەن وتباسى ءۇشىن دە قا­جەتتى الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جاع­دايلاردىڭ ءبارى جاسالىپ جاتىر. وسى ورايدا, مەملەكەت باسشىسى: «ءبىزدىڭ تۇراقتى ەكونوميكامىز, ءبىرتۇتاس قوعامىمىز, دايىندىقتان وتكەن قۋاتتى ارميامىز بار. ءبىز جاڭا قازاقستان رۋحىنا, پروگرەسس جانە جاسامپاز بولاشاق قالىپتاستىرۋ رۋحىنا ادالمىز. بۇل – ەلىمىزدى الەمدەگى ەڭ دامىعان 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنان كورۋدى ارماندايتىن بارشا قازاقستاندىقتىڭ ماقساتى. بۇكىل وڭىرلەرىمىز, قا­لالارىمىز, اۋداندارىمىز بەن اۋىلدارىمىز ءبىر قارقىنمەن دامىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ باستى باي­لىعىمىز – تاتۋلىق پەن كەلىسىم. ەلدىڭ ءاربىر ازاماتىنىڭ بورىشى – حالقىمىزدىڭ بىرلىگىن ساقتاپ, ونى قورعاۋ» دەگەن بولاتىن. ال تاريحقا كوز جۇگىرتەر بول­ساق, سوناۋ 1991 جىلى 25 قازان­دا قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ جار­لىعىمەن قازاق كسر-ءىنىڭ مەم­لەكەتتىك قورعانىس كوميتەتى قۇرىلعان ەدى. كەيىننەن رەسپۋب­ليكانىڭ قور­عا­نىس ماسەلەلەرىن تولىق ءتۇر­دە دەربەس شەشۋگە كوشۋىنە باي­لانىستى, ول قا­زاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ قور­عانىس مينيسترلىگى بولىپ قايتا قۇرىلدى. تاۋەلسىز رەس­پۋبليكانىڭ زاڭدىق قۇ­قىق­تارىنىڭ نەگىزدەرىنە ءجا­نە تاۋەل­سىز مەملەكەتتەر دوس­­تىعىنا قاتى­سۋشى ەلدەر اراسىنداعى قول جەت­كەن كە­­لىسىمدەرگە بايلانىستى 1992 جىلدىڭ 7 مامىرىندا پرەزيدەنتتىڭ جارلىعى شىق­تى. بۇل جارلىق بويىن­شا, قازاقستان اۋماعىنا ور­نالاسقان قارۋلى كۇش­تەر ءوز­دەرىنىڭ م ۇلىكتەرىمەن قو­سا, رەسپۋبليكانىڭ قاراۋىنا ءوت­تى. جوعارعى باس قولباسشى رە­تىندە قارۋلى كۇشتەردى باس­قارۋدى پرەزيدەنت ءوز موينىنا الدى. وسىلايشا, قازاقستان ءوز ازاماتتارىنىڭ اسكەري قىزمەت ات­قارۋىنىڭ جاعدايى مەن ءتارتىبىن دەربەس انىقتاپ, ءوز اۋماعىندا اسكەرلەردىڭ, قارۋ جاراقتىڭ جانە تەحنيكانىڭ ورنالاسۋ ماسەلەسىن شەشتى. قازىرگى كەزدە ءبىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرى قۇرامىنا – جالپى ماقسات­تاعى كۇشتەر, اۋە-قورعانىس كۇشتەرى, مەملەكەتتىك شەكارانى قورعاۋ كۇش­تەرى جانە دە ۇلتتىق گۆارديا مەن ىشكى اسكەرلەر كىرەدى. ءوز كەزە­گىنە قاراي قارۋلى كۇشتەر ءتۇر­لى بولىمدەردەن جانە ءار ءتۇر­لى قۇرا­مالار مەن ارنايى اسكەري تەكتەردەن تۇرادى. الەكساندر تاسبولاتوۆ, «ەگەمەن قازاقستان»