قوعام • 09 قىركۇيەك, 2016

پاتريوتتىق تاربيەنىڭ وزەگى – بابالاردىڭ ەرلىك ءداستۇرى

490 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

باۋكەڭنىڭ: «وتان ءۇشىن وتقا تۇسسەڭ, كۇيمەيسىڭ» دەگەن ۇلاعاتتى ءسوزى ويعا ورالادى. بۇل ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ باسشىلىققا الار ۇستانىمى بولسا دەگىم كەلەدى. پاتريوت بولۋ دەگەنىمىز –قۇ­ر ءسوز ەمەس, ول – وتاندى جۇرەكپەن سۇيە ءبىلۋ.

پاتريوتتىق تاربيەنىڭ وزەگى – بابالاردىڭ ەرلىك ءداستۇرى

ارينە, وتانسۇيگىشتىك قاسيەت ادام بويىنا بابالاردىڭ قالدىرىپ كەتكەن وسيەتىمەن جانە اسقاق رۋحىمەن سىڭەدى دەسەك, ول ءۇشىن, الدىمەن, ءتول تاريحىمىز بەن انا ءتىلىمىزدى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاي ءبىلۋىمىز كەرەك. ءبىزدىڭ بابالارىمىز ەل مەن جەر ءۇشىن جانىن قيىپ, قانىن توككەن. قازاقتا «بىلەكتىڭ كۇشىمەن, نايزانىڭ ۇشىمەن» دەگەن ءسوز تىركەسىنىڭ قا­لىپتاسۋى سول باتىر بابالارىمىزدىڭ قايت­پاس ومىرلىك ۇستانىمىن پاش ەتەدى. قانشا باتىر بولسا دا, ءار ادام ءومىر سۇرگىسى كەلەتىنى اقيقات. ال وتان ءۇشىن جان بەرۋگە بابالارىمىز قاشان دا دايىن بولدى. ەندى وسى ەرلىك ءداستۇردى جاستارىمىزدىڭ بويىنا قالاي سىڭىرەمىز دەگەن وي مازالايدى.

مىنا بىزدەر وسكەلەڭ ۇرپاققا وركەندەگەن ەلدى تابىستاپ كەتۋ ءۇشىن قولىمىزدان كەلگەنشە ارەكەت ەتۋدەمىز. تەك ەلدىڭ عانا ەمەس, مىنا الەمنىڭ تاعدىرىنا الاڭداپ, سول باعىتتا ەلىمىز كوپتەگەن شارا  وتكىزىپ كەلەدى. ماسەلەن, جاقىندا يادرولىق قارۋدىڭ الدىن الۋعا قاتىستى ەلىمىزدە ۇلكەن حالىقارالىق شارا ورىن الدى. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سەمەي پوليگونىن جابۋ ارقىلى وزگەلەردىڭ دە وسىنداي يگى قادامدارعا بارۋىنا تۇرتكى بولۋى ەلباسىمىزدىڭ بۇكىل الەمنىڭ پاتريوتى ەكەندىگىن كورسەتىپ بەردى. جاھان قازاق­ستاندى وسىنداي وڭدى باستامالارىمەن جاقسى تانيتىن بولدى. كەيبىر عالىمدار ادامزاتتى جويۋدىڭ جولدارىن تاپقانى ءۇشىن نەبىر سىي-سياپاتتار الىپ جاتسا, ەلباسى, كەرىسىنشە, بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋدى ويلاعان ساناۋلى تۇلعالاردىڭ قاتارىندا.

مىنە, وسىنداي بەي­بىتسۇيگىش ساياسات جاستارىمىزدىڭ دا بويى­نان تابىلىپ, بولاشاققا دەگەن سەنىمىمىزدىڭ سا­باقتاستىعىنا جول سالادى دەگەن ويدامىن. پاتريوتتىق سەزىمدى جاستاردىڭ بويىنا ءسىڭىرۋدى مىنبەردە تۇرىپ جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان ارقاشاندا جاستاردىڭ جانىنان تابىلىپ, سولارعا دۇرىس باعىت سىلتەپ وتىرساق, ول دا وتانسۇيگىشتىك قاسيەتتىڭ كورىنىسى. بۇرىندارى, مىسالى, اكەلەرىمىز بىزدەردى تىزەسىنە وتىرعىزىپ الىپ, اتا-بابالارىمىزدىڭ ەرلىكتەرىن بايانداپ, ەلدى قالايشا... ساقتاپ قالعانى جايلى ايتىپ وتىراتىن. بۇل – تاربيە. ەگەر الدارىڭنان ۇلكەن كىسىلەر وتسە, جولدارىن كەسپەڭدەر, سالەمدەسكەندە ەكى قولدارىڭدى بەرىپ امانداسىڭدار دەۋشى ەدى. اسىرەسە, قىز بالالارعا ۇلكەندەردىڭ جولىن كەسپەڭدەر دەپ ايتىپ جاتاتىن. مۇنىڭ ءوزى دە پاتريوتتىق. قازىرگى كەزدە مەشىتتەردەن ۇلكەندەردى ەمەس, جاستاردى كوپ كورەتىن بولدىق. ارينە, بۇل ءۇردىس بارلىعىمىزعا وي سالۋى ءتيىس.

كوبىنەسە جۇمىسسىز جۇرگەندەر, ساباقتان قاشىپ جۇرگەندەر سول ارانى ۇيىرسەكتەيدى. ولاي بولسا, وتانسۇيگىشتىكتى دىنمەن بىرگە جاقسى قاسيەتتەرمەن تاربيەلەۋ ءبىزدىڭ پارىزىمىز. بۇرىن اكەلەرىمىز ء«اي بالام, ەتىڭ وتانعا, سۇيەگىڭ بىزگە» دەپ ايتۋشى ەدى. سول سوزدەر اسەر ەتتى مە ەكەن, بارلىعىمىز دا اسكەرگە بارۋعا ىنتىق بولدىق. قازىر دە كوپ جاس اسكەرگە بارعىسى-اق كەلەدى. ولار دا اسكەري ساپقا تۇرىپ, وتان الدىندا انت بەرگىسى كەلەدى. قازىرگى زامان تالابىنا ساي, ۇلكەن اسكەردىڭ قاجەتى جوق دەپ جاتىرمىز. ونىڭ ورنىنا كاسىبي ءارى زاماناۋي قارۋ-جاراقتارمەن قارۋلانعان ۇتقىر دا جەدەل قيمىلدايتىن اسكەر جاساقتاۋدامىز. مەنىڭ پايىمىمشا, جاستاردى بۇرىنعىداي اسكەر سابىنا شاقىرىپ, مىندەتتى تۇردە اەرو­ۇتقىر كۇشتەرى قۇرامىنا الماساق تا, ءار ءتۇرلى ماماندىقتاردا شىڭداساق.

ەڭ الدىمەن, جاس­تارىمىز وتان الدىندا انت قابىلداپ, ءوز جاۋ­اپكەرشىلىگىن جاقسى سەزىنەر ەدى. ەكىنشىدەن, ولار وزىنە قاجەتتى مامان­دىقتاردى يگەرىپ شىعادى. وكىنىشكە قاراي, ەلىمىزدە جۇرگىزىلىپ جاتقان كوپتەگەن قۇرىلىستا شەتەلدىك جۇمىس­شىلار ەڭبەك ەتىپ جاتسا, قازاق جاستارى مامان­دىعىنىڭ بولماۋىنا بايلانىستى شەتقاقپاي بولىپ جاتقان جايى بار. قورىتا ايتقاندا, ەلىمىزدىڭ تىنىشتىعىن ساقتاۋ, وركەندەۋىنە قولۇشىن بەرۋ تەك ەلبا­سىمىزدىڭ مىندەتى ەمەس, ول بارشامىزدىڭ جۇمىلا كىرىسۋىمىزدىڭ ناتيجەسى بولاتىنى انىق. داۋلى جەردە بەرەكە بولمايتىنىن ەسكەرسەك, ءبىر-بىرىمىزگە قولداۋ ءبىلدىرۋ ارقىلى عانا بولاشاعىمىزدى جارقىن ەتە الامىز. وتكەنىمىز بەن بولاشاعىمىزدى جالعايتىن يگى ىستەر ارقايسىمىزدىڭ بويىمىزدان تابىلىپ جاتسا, ونى وتانىمىزدىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە از بولسا دا قوسقان ۇلەسىمىز دەپ بىلەمىن.

باقىتجان ەرتاەۆ, ءماجىلىس دەپۋتاتى  

سوڭعى جاڭالىقتار