ەلباسىمىزدىڭ بيىلعى جولداۋى دا ەلىمىزدىڭ بولاشاعىنا دەگەن قامقورلىققا تولى. جولداۋدا قازاقستان تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ەرەكشە قارقىندى دامۋ ۇلگىسىن كورسەتكەنى اتاپ ءوتىلدى. 2011 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنىڭ ءوزىندە ادام باسىنا شاققاندا ىشكى جالپى ءونىم كورسەتكىشى 1994 جىلمەن سالىستىرعاندا 12 ەسە ءوسىپ, ءار ادام باسىنا شاققاندا 9 مىڭ دوللارعا جەتتى. تاۋەلسىزدىگىن بىزبەن قاتار العان بىردە-ءبىر ەل ءالى مۇنداي كورسەتكىشكە قول جەتكىزە قويعان جوق.
ءوز جولداۋىندا ەلباسى ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى ۇلەس بەرە باستاعانىن ەرەكشە اتاپ كورسەتتى. اگرارلىق سەكتوردا دا سەرپىندى دامۋ جۇزەگە اسىرىلۋدا. كاسىپكەرلىككە كەڭ جول اشىلدى. بەدەلدى-بەدەلدى الەمدىك رەيتينگتەردە قازاقستان سۋىرىلىپ العا شىقتى. الەمدىك بانكتىڭ 2010 جىلعى باعدارلاماسىندا قازاقستان بيزنەس مۇددەسىن قورعاۋ جونىندە رەفورما جۇرگىزۋ بويىنشا كوشباسشى دەپ تانىلدى.
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى كۇن تارتىبىنە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن نىعايتۋعا باعىتتالعان الەۋمەتتىك مودەرنيزاتسيا جانە جاڭا الەۋمەتتىك ساياسات ماسەلەسىن قويىپ وتىر. ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارى مەن تىلدەردى دامىتۋدىڭ ماڭىزدى مەملەكەتتىك باعدارلامالارى قاتارىنا تۇبەگەيلى يننوۆاتسيالىق باعدارلامالاردى العا شىعارۋدا. ولار: جاڭا جۇمىسپەن قامتۋ ستراتەگياسى, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعىن مودەرنيزاتسيالاۋ, ەلدى مەكەندەردى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى. بۇل باعدارلامالار حالقىمىزدىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن جاقسارتۋعا باعىتتالىپ وتىرعانى ءبىزدى قاتتى قۋانتادى.
ەلباسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا الەۋمەتتىك سالالار ىشىنەن ءبىلىم بەرۋ ىسىنە ءبىرىنشى كەزەكتە كوڭىل ءبولىنىپ وتىرعانى – بۇل ەلىمىزدىڭ بولاشاعىنا دەگەن قامقورلىقتىڭ جارقىن كورىنىسى ەكەنى ءسوزسىز. جولداۋدا اتاپ كورسەتىلگەنىندەي, تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا اسا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلدى. ەلىمىز ءبىلىم بەرۋ ءىسىن دامىتۋدا 129 ەلدىڭ اراسىندا كوشباستاۋشىلار قاتارىنان كورىندى. وتكەن ونجىلدىقتا بىلىمگە ءبولىنگەن قارجى ون ەسەگە كوبەيدى. وسى جىلدارى 750 مەكتەپ سالىندى, 5302 مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەر, 1117 بالاباقشا مەن 4185 بالالار ورتالىعى اشىلدى. استانادا عىلىم مەن ءبىلىم يندۋسترياسىنىڭ جاڭا عاسىرداعى ورتالىعى بولاتىن جاڭا ۋنيۆەرسيتەت ومىرگە كەلدى.
عارىشتىق جىلدامدىقپەن دامىپ كەلە جاتقان ۇشقىر ۋاقىت بىزدەن ءبىلىم بەرۋدى ءبىر ءسات تە بوساڭسىتپاۋدى تالاپ ەتەدى. ءححى عاسىر ءبىلىمدى ەلدەردىڭ عاسىرى. سوندىقتان وركەنيەتتى ەل بولامىز دەسەك, الەمدىك ۇردىستەن قالىسپاۋعا ءتيىسپىز. ەلباسىمىز ايتقانداي, «ءومىر بويى ءبىلىم الۋ» ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ جەكە كرەدوسىنا اينالاتىن بولادى. بۇل ءۇشىن ءبىلىم بەرۋدىڭ 12 جىلدىق مودەلى ەنگىزىلۋدە, 4 جىلدىق باكالاۆريات, 2 جىلدىق ماگيستراتۋرا, 3 جىلدىق PhD دوكتورانتۋرا جۇيەسىنە كوشىپ وتىرمىز. «ءبىز, – دەدى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى, – ۋنيۆەرسيتەتتىك ءبىلىم بەرۋ مەن عىلىمدى دامىتۋدىڭ جاڭا دەڭگەيىن قامتاماسىز ەتۋگە مىندەتتىمىز».
ەلباسىنىڭ بۇل تاپسىرماسى ءبىزدىڭ اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسشىلىعى مەن پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىنا دا ۇلكەن مىندەتتەر جۇكتەيدى.
قازاقستاندىق ۋنيۆەرسيتەتتەر قازىرگى كەزدە دامۋدىڭ اسا جاۋاپتى كەزەڭىن باستارىنان كەشۋدە: عىلىمي قىزمەتكەردىڭ مارتەبەسى ءوزگەرۋدە, قوعام ومىرىندەگى عىلىمنىڭ ءرولى كەڭەيۋدە. ويتكەنى, ءبىلىم بەرۋ بارلىق ساياساتىمىزدىڭ ۇلتتىق باسىمدىلىقتاردىڭ ءبىرى بولىپ ەسەپتەلەدى.
«جوعارى ءبىلىم ساپاسى ەڭ جوعارى حالىقارالىق تالاپتارعا جاۋاپ بەرۋى ءتيىس. ەلدەگى جوو-لار الەمنىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ رەيتينگىنە ەنۋگە ۇمتىلۋلارى كەرەك» – دەگەن بولاتىن پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆ.
ال بۇل ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ, ۇلتتىق تاربيەنى, يننوۆاتسيالاردى ەندىرۋ, الەمنىڭ باسقا جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن بەلسەندى ىنتىماقتاستىقتى ورناتۋ, وقىتۋشىلار مەن ستۋدەنتتەردىڭ اكادەميالىق ۇشقىرلىعى, قوسديپلومدى ءبىلىم بەرۋدى ەنگىزۋ ارقىلى جوعارى دەڭگەيدەگى باسەكەگە قابىلەتتى مامانداردى قالىپتاستىرۋىمىز قاجەت دەگەن ءسوز.
ەلباسىنىڭ جولداۋىنا وراي ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتىمىز ءبىلىم ساپاسىن جاقسارتۋ, وقىتۋدىڭ كرەديتتىك تەحنولوگياسىن ەندىرۋ, يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ, حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ, عىلىمي زەرتتەۋلەر ناتيجەلەرىن ءتيىمدى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ءىس-شارالار كەشەنىن جۇزەگە اسىرۋدا.
وقىتۋدىڭ كرەديتتىك تەحنولوگياسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەت ءدارىس وقۋعا شەتەلدىك عالىمداردى تارتۋعا باسا نازار اۋدارىپ وتىر. ماستەر-كلاستار, ءدارىس جانە سەمينار ساباقتارىن 30 شەتەل پروفەسسورى جۇرگىزدى. وقىتۋشىلاردىڭ اكادەميالىق ۇشقىرلىعىن كوتەرۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالۋدا: ءبىزدىڭ 42 وقىتۋشىمىز پوق عىلىمي تاعىلىمدامالارى ستيپەنديالىق باعدارلامالارىنا قاتىستى. 2010/2011 وقۋ جىلى قر پرەزيدەنتىنىڭ «بولاشاق» حالىقارالىق ستيپەندياسى بويىنشا عىلىمي تاعىلىمدامالار باعدارلاماسى بويىنشا 17 جانە (ITEC) – Indian Technical & Economic Cooperation – ءۇندى تەحنيكالىق جانە ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعى باعدارلاماسى بويىنشا 37 ءوتىنىم بەرىلدى.
ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەت بولعاندىقتان, ءبىز پەداگوگيكالىق ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا كوشباسشى بولۋىمىز كەرەك. بيىلعى جىلى العاش رەت ءبىلىم ساپاسىن تالداۋ جانە بىلىكتىلىكتى كوتەرۋ ينستيتۋتىنىڭ نەگىزىندە پەداگوگيكا جانە پسيحولوگيا كافەدرالارىنىڭ مەڭگەرۋشىلەرى ءۇشىن بىلىكتىلىكتى كوتەرۋ بويىنشا رەسپۋبليكالىق سەمينار ءوتكىزدىك. ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتىمىزدە بىلىكتىلىگىن كوتەرگەن باسقا جوو وقىتۋشىلارىنىڭ سانى ارتتى. العاش رەت ايماقتىق جوو-لار ءۇشىن بىلىكتىلىكتى كوتەرۋ كۋرستارى ۇيىمداستىرىلدى.
ادامي رەسۋرستاردى دامىتۋ, ونىڭ ىشىندە بىلىكتىلىكتى كوتەرۋ جوسپارلى تۇردە جۇرگىزىلىپ, ول كاسىبيلىكتى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالدى. وسىعان سايكەس ادامي رەسۋرستاردى دامىتۋعا جاڭا كوزقاراس بىلىكتىلىكتى كوتەرۋ جۇيەسى تۋرالى ەرەجەدە ايقىن كورىنىس تاپتى.
ءبىلىم بەرۋ دەپارتامەنتتەرىمەن جانە رەسپۋبليكالىق بىلىكتىلىكتى كوتەرۋ ينستيتۋتىمەن ءارى قاراي تىعىز بايلانىستا قىزمەت اتقارۋدامىز, ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ سەرتيفيكاتتارى مەكتەپ پەداگوگتارىن اتتەستاتسيالاۋ كەزىندە ەسكەرىلەتىن ۇيىمدار قاتارىنا ەنگىزىلۋىنە قول جەتكىزگەلى وتىرمىز.
«ءبىلىم بەرۋدەگى مەنەدجمەنت», ماگيستراتۋرادا جانە مۆا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ باسقارۋشى كادرلاردى دايارلاۋ كۋرستارىن اشۋ, «ۇلتتىق تاربيە» تۇجىرىمداماسىن قۇرۋ ءماسەلەلەرى ءبىزدىڭ تۇراقتى نازارىمىزدا.
عىلىمي ورتا وسى كۇنى جالپىعا ءمالىم تاقىرىپتار بويىنشا ءوتكىزىلەتىن كونفەرەنتسيالار مەن سەمينارلاردان شارشاعان. سوندىقتان ءبىز ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە باعىتتالعان وزەكتى تاقىرىپتاردى قوزعايتىن ارنايى سەمينارلار وتكىزۋدى قولعا الدىق.
ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمى قىزمەتىنىڭ باستى باعدارى ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالۋدا. سوندىقتان جۇمىستى ۇيلەستىرۋ جانە وڭتايلاندىرۋ ماقساتىندا جالپىۋنيۆەرسيتەتتىك كافەدرالاردى بىرىكتىرگەن جالپى ۋنيۆەرسيتەتتىك پاندەر ورتالىعى قۇرىلدى. وقۋ باسقارماسىنىڭ جانىندا ءبىرىڭعاي ديسپەتچەرلەر قىزمەتى جۇمىس ىستەي باستادى. وقۋ-ادىستەمەلىك قامتاماسىز ەتۋ جاڭارتىلدى: بارلىق ءپاندەر بويىنشا جاڭا وقۋ-ءادىستەمەلىك كەشەندەر جاسالدى. ءبىلىم مەن تاربيە ءۇردىسىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا العاش رەت «ۇلتتىق تاربيە» جانە «ابايتانۋ», «ءبىلىمدى اقپاراتتاندىرۋ» پاندەرى ەنگىزىلدى. «ينفورماتيكا» ماماندىعىن اعىلشىن تىلىندە وقىتۋ قولعا الىندى. ونىڭ ناتيجەلەرى وقىتۋشىلارمەن كەلىسىمشارت جاساۋ ءۇشىن نەگىزگە الىندى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ بارلىق وقىتۋشىلارى كرەديتتىك تەحنولوگيا بويىنشا بىلىكتىلىكتى كوتەرۋ كۋرستارىنان ءوتتى. وسىلايشا, وقىتۋدىڭ كرەديتتىك تەحنولوگياسىنىڭ نەگىزگى شارتتارى كۇننەن كۇنگە جەتىلدىرىلىپ كەلەدى.
«ءبىلىم بەرۋ» باعىتى بويىنشا ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ باس جوو رەتىندەگى جۇمىستارى بەلسەندىلەندىرىلدى. ۋنيۆەرسيتەت وقىتۋشىلارىنان قۇرىلعان جۇمىس توپتارى باكالاۆرياتتىڭ, ماگيستراتۋرانىڭ, دوكتورانتۋرانىڭ 48 ماماندىعىنا ارنالعان مجببس جوباسىن ءازىرلەدى. جالپى ءبىلىم بەرۋ پاندەرى تسيكلىنىڭ جاڭا پاندەر مازمۇنى جانە 12 جىلدىق مەكتەپتىڭ جالپىعا بىردەي مەملەكەتتىك ستاندارتى مەن وقۋلىقتار جاسالدى.
بولون ءۇردىسى بويىنشا جۇمىستار اتقارۋ, ونىڭ تالاپتارىن تولىقتاي ورىنداۋ ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز بولىپ تابىلادى. كرەديتتىك تەحنولوگيا جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ قاتىسۋىن تالاپ ەتەدى. تاجىريبەلى پەداگوگتاردى ءدارىس وقۋعا كەڭىنەن تارتۋدامىز. جوو پەداگوگتارىنىڭ جۇمىس بەرۋشىلەرمەن بىرلەسىپ ساباق وتكىزۋ مۇمكىندىكتەرى بار.
كورسەتىلگەن مىندەتتەردىڭ ورىندالۋى ءوز دەڭگەيىمىزدى كوتەرۋگە, كرەديتتىك تەحنولوگيا تالاپتارىنا سايكەس ناقتى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. الايدا بۇل جۇمىس تاجىريبە رەجىمىندە جوسپارلى تۇردە ساتىلاي جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس.
ستۋدەنتتەردىڭ اكادەميالىق ۇشقىرلىعى, پاندەر مەن وقىتۋشىلاردى تاڭداۋ مۇمكىندىگى, ساباق كەستەسىن جاساۋداعى جاڭا تاسىلدەر, وقىتۋشىلار ءۇشىن وفيس-ساعاتى پراكتيكاسىنىڭ ەنگىزىلۋى ءوز جەمىسىن بەرەتىنى ءسوزسىز. قازاقستان پەداگوگيكالىق عىلىمىنىڭ كوشباسشىسى بولعاندىقتان ءبىز عىلىم مەن ءبىلىم بەرۋدى ينتەگراتسيالاۋ ارقىلى ماماندار دايارلاۋعا باعىت الدىق. وسى ماقساتپەن عىلىمي زەرتتەۋلەر پەداگوگيكا, پسيحولوگيا; ءتىل ءبىلىمى, ادەبيەت, تاريح, فيزيكا, ماتەماتيكا جانە مەحانيكا; حيميا, بيولوگيا, گەوگرافيا جانە ەكولوگيا; ەكونوميكا, قۇقىق, ساياساتتانۋ; فيلوسوفيا جانە الەۋمەتتانۋ باعىتتارى بويىنشا توپتاستىرىلدى.
قازىرگى كەزدە ۋنيۆەرسيتەتتە 84 عىلىمي جوبا دايىندالىپ وتىر, ونىڭ ىشىندە 14 ىرگەلى تاقىرىپ, جانە قر بجعم بويىنشا 1 قولدانبالى تاقىرىپ, ۋنيۆەرسيتەت ەسەبىنەن قارجىلاندىراتىن پوق قۇرامىنىڭ 44 عىلىمي جوباسى جانە ستۋدەنتتەر مەن ماگيسترانتتار ورىنداپ وتىرعان 25 تاقىرىپ دايىندالدى. بىزدەگى تاربيە جۇمىسى ستۋدەنتتەر بويىندا ازاماتتىق جانە قازاقستاندىق وتانشىلدىقتى تاربيەلەۋ; ۇلى اباي مۇرالارىن ناسيحاتتاۋ, تاعىلىمىن ۇيرەتۋ; ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋ, حالىقتىق پەداگوگيكا ۇستانىمدارىن ناسيحاتتاۋ; ستۋدەنتتەردىڭ ءالەۋمەتتىك بەلسەندىلىكتەرىن ارتتىرۋ, ءوزىن-ءوزى باسقارۋعا باۋلۋ; سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ, زياندى ادەتتەردەن ساقتاندىرۋ; ستۋدەنتتەردىڭ قۇقىقتىق ساۋاتتىلىعىن كوتەرۋ; جاس تالانتتاردى قولداۋ جانە ونەرگە جول اشۋ مىندەتتەرىن شەشۋگە باعىتتالىپ وتىر.
«ستۋدەنتتەردى تاربيەلەۋ» تۇجىرىمداماسىنىڭ نەگىزگى مىندەتى وقۋ-تاربيە جۇمىسىن مورالدىق-رۋحاني تۇرعىدان قالىپتاسقان, جەتىك كاسىبي دايىندىعى بار باسەكەگە قابىلەتتى تۇلعالاردى قالىپتاستىرۋعا باعىتتاۋ بولىپ تابىلادى. كۇندىزگى بولىمدە تاربيە جەتەكشىسى ينستيتۋتى كەڭىنەن دامىدى. ستۋدەنتتەردىڭ جەكە ەتيكاسى مەن ادامگەرشىلىك ماسەلەلەرىنە باسا نازار اۋدارىلۋدا. تاربيە جۇمىسىنىڭ ءتۇبەگەيلى وزگەرتىلۋىنە بايلانىستى بارلىق ماماندىقتاردىڭ ءبىرىنشى كۋرستارىندا «ۇلتتىق تاربيە» مەن «ابايتانۋ» پاندەرى ەنگىزىلدى. بۇل پاندەر بويىنشا باعدارلاماعا سايكەس ستۋدەنتتەردىڭ جەكە ءجانە ۇجىمدىق تاربيەسىنە, سونىمەن قاتار ءوزارا قاتىناس مادەنيەتىنە جانە ءتارتىپ ەتيكاسىنا باسا نازار اۋدارىلۋدا.
ءبىر ءوزى ادامزاتتىق ءبىر الەم بولىپ سانالاتىن ۇلى اباي عيبراتى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ تاربيەلىك جانە تالىمدىك ىستەرىنىڭ ارقاۋىنا اينالعان. ەكى جىلدا ءبىر رەت «اباي الەمى» فەستيۆالى وتكىزىلەدى. قالىپتاسقان ءداستۇر بويىنشا «اباي ايتادى...» اكتسياسى ۇيىمداستىرىلىپ, ستۋدەنتتەر مەن ماگيسترانتتارعا تاربيە جۇمىسىنىڭ سالالارى بويىشا اقىن شىعارمالارىنان جيناقتالعان كىتاپشالار تاراتىلدى. زەرەك, زەردەلى جاستار تارتىلعان «اباي مەكتەبى» كلۋبى جىل بويى ۇزدىكسىز جۇمىس اتقاردى.
بيىلعى وقۋ جىلىندا ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرى مەن ماگيسترانتتارىنىڭ الەۋمەتتىك قورعالۋىنا ەرەكشە ءمان بەرىلۋدە. قوعامدىق تاماقتانۋ ورتالىعى ستۋدەنتتەر ءۇشىن ەڭ تومەن باعا ساياساتىن جۇزەگە اسىرادى.
عىلىم مەن ءبىلىم سالاسىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ حالىقارالىق ىنتىماقتاستىعى, ونىڭ ناتيجەلەرىنىڭ وقۋ ۇردىسىندە كەڭىنەن پايدالانىلۋى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ الەمدىك ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنە تابىستى ەنۋىنىڭ نەگىزگى شارتتارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىنى ءسوزسىز. حالىقارالىق دەڭگەيگە كوتەرىلۋدىڭ العاشقى قادامدارىنىڭ ءبىرى 2010 جىلعى قاراشا ايىنىڭ ورتاسىندا ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ ۇلتتىق اككرەديتاتسيادان تابىستى ءوتۋى جانە 2011 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا دەيىن شەتەلدىك حالىقارالىق اگەنتتىكتەردە اككرەديتاتسيانىڭ اياقتالۋى, حالىقارالىق رەيتينگتەرگە ەنۋى بولىپ تابىلادى.
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ حالىقارالىق ىنتىماقتاستىعى ءۇش باعىت بويىنشا جۇزەگە اسىرىلۋدا. ولار: شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن ەكى جاقتى ىنتىماقتاستىق ورناتۋ جانە بەلسەندىرۋ; باسقا ەلدەردىڭ ەلشىلىكتەرىمەن جانە تىلدىك ورتالىقتارىمەن ىنتىماقتاستىق; ستۋدەنتتەر مەن پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامى ءۇشىن ستيپەنديالار مەن گرانتتاردى بەرۋ بويىنشا اقپاراتتىق قولداۋ كورسەتۋ. ۋنيۆەرسيتەت ۇلىبريتانيا, فرانتسيا, گەرمانيا, چەحوسلوۆاكيا, پولشا, قىتاي, رەسەي, جاپونيا, بولگاريا جانە ت.ب. ەلدەردىڭ 100 جوعارى وقۋ ورىندارىمەن ارىپتەستىك قىزمەت ەتەدى.
بولاشاقتا قوسديپلومدى ءبىلىم الۋعا ءمۇمكىندىگى بار اباي اتىنداعى قازۇپۋ سەرىكتەس جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بىرلەسكەن ەكى جاقتى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ۇيىمداستىرۋ بويىنشا جۇمىسىن جالعاستىرۋدا. قازىرگى كەزدە «پەداگوگيكا», «پسيحولوگيا», «باستاۋىش وقىتۋدىڭ پەداگوگيكاسى ءجانە ادىستەمەسى», «پراكتيكالىق پسيحولوگيا», «ارنايى پەداگوگيكا», «زاڭتانۋ» جانە «قارجى», «ساياساتتانۋ» جانە «حالىقارالىق قاتىناستار», «الەۋمەتتانۋ» جانە «ايماقتانۋ» ماماندىقتارى بويىنشا قوس ديپلومدىق ءبىلىم تۋرالى شارتقا قول قويىلىپ وتىر.
ستۋدەنتتەرمەن, ماگيسترانتتارمەن حالىقارالىق الماسۋلار ءجۇرىپ جاتىر. ەكى جاقتى جوو ارالىق كەلىسىمشارت بويىنشا, ۇكىمەتارالىق الماسۋلار بويىنشا جانە حالىقارالىق باعدارلامالار بويىنشا 78 ماگيسترانت جانە 10 باكالاۆر شەتەلدە ءبىلىم الىپ, تاعىلىمدامالاردان ءوتىپ كەلدى.
جالپى, ەلباسىنىڭ بيىلعى جولداۋى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتۋگە جول اشىپ وتىر. بۇگىندە وقۋ ورنىمىزدىڭ پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىنىڭ كۇش-جىگەرى جولداۋ جولدارىنان تۋىندايتىن مىندەتتەردى شەشۋگە جۇمىلدىرىلعان.
سەرىك پىراليەۆ, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, پروفەسسور.
ەلباسىمىزدىڭ بيىلعى جولداۋى دا ەلىمىزدىڭ بولاشاعىنا دەگەن قامقورلىققا تولى. جولداۋدا قازاقستان تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ەرەكشە قارقىندى دامۋ ۇلگىسىن كورسەتكەنى اتاپ ءوتىلدى. 2011 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنىڭ ءوزىندە ادام باسىنا شاققاندا ىشكى جالپى ءونىم كورسەتكىشى 1994 جىلمەن سالىستىرعاندا 12 ەسە ءوسىپ, ءار ادام باسىنا شاققاندا 9 مىڭ دوللارعا جەتتى. تاۋەلسىزدىگىن بىزبەن قاتار العان بىردە-ءبىر ەل ءالى مۇنداي كورسەتكىشكە قول جەتكىزە قويعان جوق.
ءوز جولداۋىندا ەلباسى ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى ۇلەس بەرە باستاعانىن ەرەكشە اتاپ كورسەتتى. اگرارلىق سەكتوردا دا سەرپىندى دامۋ جۇزەگە اسىرىلۋدا. كاسىپكەرلىككە كەڭ جول اشىلدى. بەدەلدى-بەدەلدى الەمدىك رەيتينگتەردە قازاقستان سۋىرىلىپ العا شىقتى. الەمدىك بانكتىڭ 2010 جىلعى باعدارلاماسىندا قازاقستان بيزنەس مۇددەسىن قورعاۋ جونىندە رەفورما جۇرگىزۋ بويىنشا كوشباسشى دەپ تانىلدى.
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى كۇن تارتىبىنە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن نىعايتۋعا باعىتتالعان الەۋمەتتىك مودەرنيزاتسيا جانە جاڭا الەۋمەتتىك ساياسات ماسەلەسىن قويىپ وتىر. ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارى مەن تىلدەردى دامىتۋدىڭ ماڭىزدى مەملەكەتتىك باعدارلامالارى قاتارىنا تۇبەگەيلى يننوۆاتسيالىق باعدارلامالاردى العا شىعارۋدا. ولار: جاڭا جۇمىسپەن قامتۋ ستراتەگياسى, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعىن مودەرنيزاتسيالاۋ, ەلدى مەكەندەردى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى. بۇل باعدارلامالار حالقىمىزدىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن جاقسارتۋعا باعىتتالىپ وتىرعانى ءبىزدى قاتتى قۋانتادى.
ەلباسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا الەۋمەتتىك سالالار ىشىنەن ءبىلىم بەرۋ ىسىنە ءبىرىنشى كەزەكتە كوڭىل ءبولىنىپ وتىرعانى – بۇل ەلىمىزدىڭ بولاشاعىنا دەگەن قامقورلىقتىڭ جارقىن كورىنىسى ەكەنى ءسوزسىز. جولداۋدا اتاپ كورسەتىلگەنىندەي, تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا اسا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلدى. ەلىمىز ءبىلىم بەرۋ ءىسىن دامىتۋدا 129 ەلدىڭ اراسىندا كوشباستاۋشىلار قاتارىنان كورىندى. وتكەن ونجىلدىقتا بىلىمگە ءبولىنگەن قارجى ون ەسەگە كوبەيدى. وسى جىلدارى 750 مەكتەپ سالىندى, 5302 مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەر, 1117 بالاباقشا مەن 4185 بالالار ورتالىعى اشىلدى. استانادا عىلىم مەن ءبىلىم يندۋسترياسىنىڭ جاڭا عاسىرداعى ورتالىعى بولاتىن جاڭا ۋنيۆەرسيتەت ومىرگە كەلدى.
عارىشتىق جىلدامدىقپەن دامىپ كەلە جاتقان ۇشقىر ۋاقىت بىزدەن ءبىلىم بەرۋدى ءبىر ءسات تە بوساڭسىتپاۋدى تالاپ ەتەدى. ءححى عاسىر ءبىلىمدى ەلدەردىڭ عاسىرى. سوندىقتان وركەنيەتتى ەل بولامىز دەسەك, الەمدىك ۇردىستەن قالىسپاۋعا ءتيىسپىز. ەلباسىمىز ايتقانداي, «ءومىر بويى ءبىلىم الۋ» ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ جەكە كرەدوسىنا اينالاتىن بولادى. بۇل ءۇشىن ءبىلىم بەرۋدىڭ 12 جىلدىق مودەلى ەنگىزىلۋدە, 4 جىلدىق باكالاۆريات, 2 جىلدىق ماگيستراتۋرا, 3 جىلدىق PhD دوكتورانتۋرا جۇيەسىنە كوشىپ وتىرمىز. «ءبىز, – دەدى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى, – ۋنيۆەرسيتەتتىك ءبىلىم بەرۋ مەن عىلىمدى دامىتۋدىڭ جاڭا دەڭگەيىن قامتاماسىز ەتۋگە مىندەتتىمىز».
ەلباسىنىڭ بۇل تاپسىرماسى ءبىزدىڭ اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسشىلىعى مەن پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىنا دا ۇلكەن مىندەتتەر جۇكتەيدى.
قازاقستاندىق ۋنيۆەرسيتەتتەر قازىرگى كەزدە دامۋدىڭ اسا جاۋاپتى كەزەڭىن باستارىنان كەشۋدە: عىلىمي قىزمەتكەردىڭ مارتەبەسى ءوزگەرۋدە, قوعام ومىرىندەگى عىلىمنىڭ ءرولى كەڭەيۋدە. ويتكەنى, ءبىلىم بەرۋ بارلىق ساياساتىمىزدىڭ ۇلتتىق باسىمدىلىقتاردىڭ ءبىرى بولىپ ەسەپتەلەدى.
«جوعارى ءبىلىم ساپاسى ەڭ جوعارى حالىقارالىق تالاپتارعا جاۋاپ بەرۋى ءتيىس. ەلدەگى جوو-لار الەمنىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ رەيتينگىنە ەنۋگە ۇمتىلۋلارى كەرەك» – دەگەن بولاتىن پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆ.
ال بۇل ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ, ۇلتتىق تاربيەنى, يننوۆاتسيالاردى ەندىرۋ, الەمنىڭ باسقا جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن بەلسەندى ىنتىماقتاستىقتى ورناتۋ, وقىتۋشىلار مەن ستۋدەنتتەردىڭ اكادەميالىق ۇشقىرلىعى, قوسديپلومدى ءبىلىم بەرۋدى ەنگىزۋ ارقىلى جوعارى دەڭگەيدەگى باسەكەگە قابىلەتتى مامانداردى قالىپتاستىرۋىمىز قاجەت دەگەن ءسوز.
ەلباسىنىڭ جولداۋىنا وراي ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتىمىز ءبىلىم ساپاسىن جاقسارتۋ, وقىتۋدىڭ كرەديتتىك تەحنولوگياسىن ەندىرۋ, يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ, حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ, عىلىمي زەرتتەۋلەر ناتيجەلەرىن ءتيىمدى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ءىس-شارالار كەشەنىن جۇزەگە اسىرۋدا.
وقىتۋدىڭ كرەديتتىك تەحنولوگياسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەت ءدارىس وقۋعا شەتەلدىك عالىمداردى تارتۋعا باسا نازار اۋدارىپ وتىر. ماستەر-كلاستار, ءدارىس جانە سەمينار ساباقتارىن 30 شەتەل پروفەسسورى جۇرگىزدى. وقىتۋشىلاردىڭ اكادەميالىق ۇشقىرلىعىن كوتەرۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالۋدا: ءبىزدىڭ 42 وقىتۋشىمىز پوق عىلىمي تاعىلىمدامالارى ستيپەنديالىق باعدارلامالارىنا قاتىستى. 2010/2011 وقۋ جىلى قر پرەزيدەنتىنىڭ «بولاشاق» حالىقارالىق ستيپەندياسى بويىنشا عىلىمي تاعىلىمدامالار باعدارلاماسى بويىنشا 17 جانە (ITEC) – Indian Technical & Economic Cooperation – ءۇندى تەحنيكالىق جانە ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعى باعدارلاماسى بويىنشا 37 ءوتىنىم بەرىلدى.
ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەت بولعاندىقتان, ءبىز پەداگوگيكالىق ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا كوشباسشى بولۋىمىز كەرەك. بيىلعى جىلى العاش رەت ءبىلىم ساپاسىن تالداۋ جانە بىلىكتىلىكتى كوتەرۋ ينستيتۋتىنىڭ نەگىزىندە پەداگوگيكا جانە پسيحولوگيا كافەدرالارىنىڭ مەڭگەرۋشىلەرى ءۇشىن بىلىكتىلىكتى كوتەرۋ بويىنشا رەسپۋبليكالىق سەمينار ءوتكىزدىك. ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتىمىزدە بىلىكتىلىگىن كوتەرگەن باسقا جوو وقىتۋشىلارىنىڭ سانى ارتتى. العاش رەت ايماقتىق جوو-لار ءۇشىن بىلىكتىلىكتى كوتەرۋ كۋرستارى ۇيىمداستىرىلدى.
ادامي رەسۋرستاردى دامىتۋ, ونىڭ ىشىندە بىلىكتىلىكتى كوتەرۋ جوسپارلى تۇردە جۇرگىزىلىپ, ول كاسىبيلىكتى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالدى. وسىعان سايكەس ادامي رەسۋرستاردى دامىتۋعا جاڭا كوزقاراس بىلىكتىلىكتى كوتەرۋ جۇيەسى تۋرالى ەرەجەدە ايقىن كورىنىس تاپتى.
ءبىلىم بەرۋ دەپارتامەنتتەرىمەن جانە رەسپۋبليكالىق بىلىكتىلىكتى كوتەرۋ ينستيتۋتىمەن ءارى قاراي تىعىز بايلانىستا قىزمەت اتقارۋدامىز, ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ سەرتيفيكاتتارى مەكتەپ پەداگوگتارىن اتتەستاتسيالاۋ كەزىندە ەسكەرىلەتىن ۇيىمدار قاتارىنا ەنگىزىلۋىنە قول جەتكىزگەلى وتىرمىز.
«ءبىلىم بەرۋدەگى مەنەدجمەنت», ماگيستراتۋرادا جانە مۆا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ باسقارۋشى كادرلاردى دايارلاۋ كۋرستارىن اشۋ, «ۇلتتىق تاربيە» تۇجىرىمداماسىن قۇرۋ ءماسەلەلەرى ءبىزدىڭ تۇراقتى نازارىمىزدا.
عىلىمي ورتا وسى كۇنى جالپىعا ءمالىم تاقىرىپتار بويىنشا ءوتكىزىلەتىن كونفەرەنتسيالار مەن سەمينارلاردان شارشاعان. سوندىقتان ءبىز ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە باعىتتالعان وزەكتى تاقىرىپتاردى قوزعايتىن ارنايى سەمينارلار وتكىزۋدى قولعا الدىق.
ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمى قىزمەتىنىڭ باستى باعدارى ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالۋدا. سوندىقتان جۇمىستى ۇيلەستىرۋ جانە وڭتايلاندىرۋ ماقساتىندا جالپىۋنيۆەرسيتەتتىك كافەدرالاردى بىرىكتىرگەن جالپى ۋنيۆەرسيتەتتىك پاندەر ورتالىعى قۇرىلدى. وقۋ باسقارماسىنىڭ جانىندا ءبىرىڭعاي ديسپەتچەرلەر قىزمەتى جۇمىس ىستەي باستادى. وقۋ-ادىستەمەلىك قامتاماسىز ەتۋ جاڭارتىلدى: بارلىق ءپاندەر بويىنشا جاڭا وقۋ-ءادىستەمەلىك كەشەندەر جاسالدى. ءبىلىم مەن تاربيە ءۇردىسىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا العاش رەت «ۇلتتىق تاربيە» جانە «ابايتانۋ», «ءبىلىمدى اقپاراتتاندىرۋ» پاندەرى ەنگىزىلدى. «ينفورماتيكا» ماماندىعىن اعىلشىن تىلىندە وقىتۋ قولعا الىندى. ونىڭ ناتيجەلەرى وقىتۋشىلارمەن كەلىسىمشارت جاساۋ ءۇشىن نەگىزگە الىندى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ بارلىق وقىتۋشىلارى كرەديتتىك تەحنولوگيا بويىنشا بىلىكتىلىكتى كوتەرۋ كۋرستارىنان ءوتتى. وسىلايشا, وقىتۋدىڭ كرەديتتىك تەحنولوگياسىنىڭ نەگىزگى شارتتارى كۇننەن كۇنگە جەتىلدىرىلىپ كەلەدى.
«ءبىلىم بەرۋ» باعىتى بويىنشا ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ باس جوو رەتىندەگى جۇمىستارى بەلسەندىلەندىرىلدى. ۋنيۆەرسيتەت وقىتۋشىلارىنان قۇرىلعان جۇمىس توپتارى باكالاۆرياتتىڭ, ماگيستراتۋرانىڭ, دوكتورانتۋرانىڭ 48 ماماندىعىنا ارنالعان مجببس جوباسىن ءازىرلەدى. جالپى ءبىلىم بەرۋ پاندەرى تسيكلىنىڭ جاڭا پاندەر مازمۇنى جانە 12 جىلدىق مەكتەپتىڭ جالپىعا بىردەي مەملەكەتتىك ستاندارتى مەن وقۋلىقتار جاسالدى.
بولون ءۇردىسى بويىنشا جۇمىستار اتقارۋ, ونىڭ تالاپتارىن تولىقتاي ورىنداۋ ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز بولىپ تابىلادى. كرەديتتىك تەحنولوگيا جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ قاتىسۋىن تالاپ ەتەدى. تاجىريبەلى پەداگوگتاردى ءدارىس وقۋعا كەڭىنەن تارتۋدامىز. جوو پەداگوگتارىنىڭ جۇمىس بەرۋشىلەرمەن بىرلەسىپ ساباق وتكىزۋ مۇمكىندىكتەرى بار.
كورسەتىلگەن مىندەتتەردىڭ ورىندالۋى ءوز دەڭگەيىمىزدى كوتەرۋگە, كرەديتتىك تەحنولوگيا تالاپتارىنا سايكەس ناقتى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. الايدا بۇل جۇمىس تاجىريبە رەجىمىندە جوسپارلى تۇردە ساتىلاي جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس.
ستۋدەنتتەردىڭ اكادەميالىق ۇشقىرلىعى, پاندەر مەن وقىتۋشىلاردى تاڭداۋ مۇمكىندىگى, ساباق كەستەسىن جاساۋداعى جاڭا تاسىلدەر, وقىتۋشىلار ءۇشىن وفيس-ساعاتى پراكتيكاسىنىڭ ەنگىزىلۋى ءوز جەمىسىن بەرەتىنى ءسوزسىز. قازاقستان پەداگوگيكالىق عىلىمىنىڭ كوشباسشىسى بولعاندىقتان ءبىز عىلىم مەن ءبىلىم بەرۋدى ينتەگراتسيالاۋ ارقىلى ماماندار دايارلاۋعا باعىت الدىق. وسى ماقساتپەن عىلىمي زەرتتەۋلەر پەداگوگيكا, پسيحولوگيا; ءتىل ءبىلىمى, ادەبيەت, تاريح, فيزيكا, ماتەماتيكا جانە مەحانيكا; حيميا, بيولوگيا, گەوگرافيا جانە ەكولوگيا; ەكونوميكا, قۇقىق, ساياساتتانۋ; فيلوسوفيا جانە الەۋمەتتانۋ باعىتتارى بويىنشا توپتاستىرىلدى.
قازىرگى كەزدە ۋنيۆەرسيتەتتە 84 عىلىمي جوبا دايىندالىپ وتىر, ونىڭ ىشىندە 14 ىرگەلى تاقىرىپ, جانە قر بجعم بويىنشا 1 قولدانبالى تاقىرىپ, ۋنيۆەرسيتەت ەسەبىنەن قارجىلاندىراتىن پوق قۇرامىنىڭ 44 عىلىمي جوباسى جانە ستۋدەنتتەر مەن ماگيسترانتتار ورىنداپ وتىرعان 25 تاقىرىپ دايىندالدى. بىزدەگى تاربيە جۇمىسى ستۋدەنتتەر بويىندا ازاماتتىق جانە قازاقستاندىق وتانشىلدىقتى تاربيەلەۋ; ۇلى اباي مۇرالارىن ناسيحاتتاۋ, تاعىلىمىن ۇيرەتۋ; ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋ, حالىقتىق پەداگوگيكا ۇستانىمدارىن ناسيحاتتاۋ; ستۋدەنتتەردىڭ ءالەۋمەتتىك بەلسەندىلىكتەرىن ارتتىرۋ, ءوزىن-ءوزى باسقارۋعا باۋلۋ; سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ, زياندى ادەتتەردەن ساقتاندىرۋ; ستۋدەنتتەردىڭ قۇقىقتىق ساۋاتتىلىعىن كوتەرۋ; جاس تالانتتاردى قولداۋ جانە ونەرگە جول اشۋ مىندەتتەرىن شەشۋگە باعىتتالىپ وتىر.
«ستۋدەنتتەردى تاربيەلەۋ» تۇجىرىمداماسىنىڭ نەگىزگى مىندەتى وقۋ-تاربيە جۇمىسىن مورالدىق-رۋحاني تۇرعىدان قالىپتاسقان, جەتىك كاسىبي دايىندىعى بار باسەكەگە قابىلەتتى تۇلعالاردى قالىپتاستىرۋعا باعىتتاۋ بولىپ تابىلادى. كۇندىزگى بولىمدە تاربيە جەتەكشىسى ينستيتۋتى كەڭىنەن دامىدى. ستۋدەنتتەردىڭ جەكە ەتيكاسى مەن ادامگەرشىلىك ماسەلەلەرىنە باسا نازار اۋدارىلۋدا. تاربيە جۇمىسىنىڭ ءتۇبەگەيلى وزگەرتىلۋىنە بايلانىستى بارلىق ماماندىقتاردىڭ ءبىرىنشى كۋرستارىندا «ۇلتتىق تاربيە» مەن «ابايتانۋ» پاندەرى ەنگىزىلدى. بۇل پاندەر بويىنشا باعدارلاماعا سايكەس ستۋدەنتتەردىڭ جەكە ءجانە ۇجىمدىق تاربيەسىنە, سونىمەن قاتار ءوزارا قاتىناس مادەنيەتىنە جانە ءتارتىپ ەتيكاسىنا باسا نازار اۋدارىلۋدا.
ءبىر ءوزى ادامزاتتىق ءبىر الەم بولىپ سانالاتىن ۇلى اباي عيبراتى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ تاربيەلىك جانە تالىمدىك ىستەرىنىڭ ارقاۋىنا اينالعان. ەكى جىلدا ءبىر رەت «اباي الەمى» فەستيۆالى وتكىزىلەدى. قالىپتاسقان ءداستۇر بويىنشا «اباي ايتادى...» اكتسياسى ۇيىمداستىرىلىپ, ستۋدەنتتەر مەن ماگيسترانتتارعا تاربيە جۇمىسىنىڭ سالالارى بويىشا اقىن شىعارمالارىنان جيناقتالعان كىتاپشالار تاراتىلدى. زەرەك, زەردەلى جاستار تارتىلعان «اباي مەكتەبى» كلۋبى جىل بويى ۇزدىكسىز جۇمىس اتقاردى.
بيىلعى وقۋ جىلىندا ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرى مەن ماگيسترانتتارىنىڭ الەۋمەتتىك قورعالۋىنا ەرەكشە ءمان بەرىلۋدە. قوعامدىق تاماقتانۋ ورتالىعى ستۋدەنتتەر ءۇشىن ەڭ تومەن باعا ساياساتىن جۇزەگە اسىرادى.
عىلىم مەن ءبىلىم سالاسىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ حالىقارالىق ىنتىماقتاستىعى, ونىڭ ناتيجەلەرىنىڭ وقۋ ۇردىسىندە كەڭىنەن پايدالانىلۋى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ الەمدىك ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنە تابىستى ەنۋىنىڭ نەگىزگى شارتتارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىنى ءسوزسىز. حالىقارالىق دەڭگەيگە كوتەرىلۋدىڭ العاشقى قادامدارىنىڭ ءبىرى 2010 جىلعى قاراشا ايىنىڭ ورتاسىندا ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ ۇلتتىق اككرەديتاتسيادان تابىستى ءوتۋى جانە 2011 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا دەيىن شەتەلدىك حالىقارالىق اگەنتتىكتەردە اككرەديتاتسيانىڭ اياقتالۋى, حالىقارالىق رەيتينگتەرگە ەنۋى بولىپ تابىلادى.
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ حالىقارالىق ىنتىماقتاستىعى ءۇش باعىت بويىنشا جۇزەگە اسىرىلۋدا. ولار: شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن ەكى جاقتى ىنتىماقتاستىق ورناتۋ جانە بەلسەندىرۋ; باسقا ەلدەردىڭ ەلشىلىكتەرىمەن جانە تىلدىك ورتالىقتارىمەن ىنتىماقتاستىق; ستۋدەنتتەر مەن پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامى ءۇشىن ستيپەنديالار مەن گرانتتاردى بەرۋ بويىنشا اقپاراتتىق قولداۋ كورسەتۋ. ۋنيۆەرسيتەت ۇلىبريتانيا, فرانتسيا, گەرمانيا, چەحوسلوۆاكيا, پولشا, قىتاي, رەسەي, جاپونيا, بولگاريا جانە ت.ب. ەلدەردىڭ 100 جوعارى وقۋ ورىندارىمەن ارىپتەستىك قىزمەت ەتەدى.
بولاشاقتا قوسديپلومدى ءبىلىم الۋعا ءمۇمكىندىگى بار اباي اتىنداعى قازۇپۋ سەرىكتەس جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بىرلەسكەن ەكى جاقتى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ۇيىمداستىرۋ بويىنشا جۇمىسىن جالعاستىرۋدا. قازىرگى كەزدە «پەداگوگيكا», «پسيحولوگيا», «باستاۋىش وقىتۋدىڭ پەداگوگيكاسى ءجانە ادىستەمەسى», «پراكتيكالىق پسيحولوگيا», «ارنايى پەداگوگيكا», «زاڭتانۋ» جانە «قارجى», «ساياساتتانۋ» جانە «حالىقارالىق قاتىناستار», «الەۋمەتتانۋ» جانە «ايماقتانۋ» ماماندىقتارى بويىنشا قوس ديپلومدىق ءبىلىم تۋرالى شارتقا قول قويىلىپ وتىر.
ستۋدەنتتەرمەن, ماگيسترانتتارمەن حالىقارالىق الماسۋلار ءجۇرىپ جاتىر. ەكى جاقتى جوو ارالىق كەلىسىمشارت بويىنشا, ۇكىمەتارالىق الماسۋلار بويىنشا جانە حالىقارالىق باعدارلامالار بويىنشا 78 ماگيسترانت جانە 10 باكالاۆر شەتەلدە ءبىلىم الىپ, تاعىلىمدامالاردان ءوتىپ كەلدى.
جالپى, ەلباسىنىڭ بيىلعى جولداۋى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتۋگە جول اشىپ وتىر. بۇگىندە وقۋ ورنىمىزدىڭ پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىنىڭ كۇش-جىگەرى جولداۋ جولدارىنان تۋىندايتىن مىندەتتەردى شەشۋگە جۇمىلدىرىلعان.
سەرىك پىراليەۆ, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, پروفەسسور.
جاساندى ينتەللەكت بەس ەسە جىلدام جازاتىن بولدى
جاساندى ينتەللەكت • بۇگىن, 13:02
«بولاشاق كىتاپحاناسى»: XXII عاسىردا قانداي كىتاپتار جارىق كورەدى؟
ادەبيەت • بۇگىن, 12:48
قازاقستان مەن سەربيا پرەزيدەنتتەرى شاعىن قۇرامدا كەلىسسوز وتكىزدى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 12:37
ششۋچينسكتەگى جارىلىسقا قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعالدى: كىنالىلەر 10 جىلعا دەيىن سوتتالۋى مۇمكىن
زاڭ مەن ءتارتىپ • بۇگىن, 12:30
ەۋرازيالىق دامۋ بانكى قازاقستان ەكونوميكاسىنا 5 ملرد دوللاردان استام قارجى سالدى
ۇكىمەت • بۇگىن, 12:28
بوتەننىڭ مۇلكىن قاساقانا بۇلدىرگەن 20 ادام جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى
وقيعا • بۇگىن, 12:23
اقوردادا سەربيا پرەزيدەنتىن سالتاناتتى قارسى الۋ ءراسىمى ءوتتى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 12:02
سەرىك جۇمانعارين: ەلىمىزدىڭ ءىجو مولشەرى 300 ملرد دوللاردان استى
ۇكىمەت • بۇگىن, 11:55
ماڭعىستاۋعا قوقيقازدار ۇشىپ كەلدى
تابيعات • بۇگىن, 11:40
10 ملن دوللار: «سينالوا» سەركەلەرىن ۇستاۋعا كومەكتەسكەن جانعا سىياقى بەرىلەدى
الەم • بۇگىن, 11:36
لاۋرا الماعانبەتوۆا مەن زەينەپ بايانوۆا البانياداعى رەيتينگتىك تۋرنيردە توپ جاردى
سپورت • بۇگىن, 11:26
جۇرگىزۋشى كۋالىگىن ونلاين اۋىستىرۋ: جاڭا قىزمەتتى قالاي راسىمدەيمىز؟
قوعام • بۇگىن, 11:12
ۇلىتاۋدا كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ ءمانى مەن ماڭىزى تالقىلاندى
اتا زاڭ • بۇگىن, 11:09
«قايرات» پەن «توبىل» استانادا كەزدەسەدى
فۋتبول • بۇگىن, 11:02
ونەر جۇلدىزدارى جاڭا اتا زاڭ جوباسىنا داۋىس بەرۋگە شاقىردى
رەفەرەندۋم • بۇگىن, 10:55