بارشانىڭ «باس اۋرۋى» ەدى

تۇرعىن ءۇيدىڭ جايلىلىعى ءار وتباسىنىڭ زور باقىتى. وسى ماسەلەنىڭ ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بيىلعى جول­داۋ­ىن­دا ناقتى كورىنىس, ءتىپتى ارنايى پروبلەما رەتىندە كورسەتىلۋى كىم-كىمدى دە بەيجاي قالدىرعان ەمەس. اسىرەسە, ءبىر كۇرەك بويىنان-اق جەراستى سۋى جىلتىلداپ كورىنە باس­تايتىن ءبىزدىڭ اتىراۋ ءۇشىن  اسا وزەكتى ماسەلە. سەبەبى, قالا­مىز­دا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى سوڭ­عى جىلدارى ەرەكشە قارقىندى جۇرگەنىمەن, نەگىزگى تۇرعىن ءۇي قو­رى بۇدان 30-50 جىلداي بۇرىن سا­لىنعان, جەرتولەلەرى سۋعا تولى, كىرمە ءدالىز بەن پاتەر بولمەلەرى قىسى-جازى ماسادان ارىلمايتىن عيماراتتاردان تۇرادى. راس, ۇكىمەت تۇرعىن ءۇي-كوم­مۋ­نالدىق شارۋاشىلىققا كوڭىل ءبول­مەي وتىرعان جوق. ارنايى اگەنت­تىك قۇرىلدى, تۇرعىن ءۇي قورى, پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرى (پيك-تەر) تۋ­رالى ەرەجەلەر شىقتى. وسى سالاعا جىلما-جىل قىراۋار قارجى بولىنسە دە, ەلى­مىزدىڭ بارلىق قالالارىندا ەسكى تۇرعىن ءۇي قورىنىڭ جاي­لى­لىعى جاقسارىپ كەتە قويماي تۇر. قايدا دا كوممۋنالدىق شارۋا­شى­لىققا بولىنگەن قارجى كوپ قاباتتى ءۇي­لەردىڭ جەرتولەلەرىنە جەتپەي قا­لا­دى. جەرگىلىكتى كوممۋنالدىق قىز­مەت باسشىلارى  جەكەشەلەنگەن ءۇي­دىڭ جاي-كۇيىنە ءبىز جاۋاپتى ەمەسپىز دەپ, بارلىق مىندەتتى پيك-تەرگە اۋدارادى. قولىندا نە قارجىسى, نە تەحنيكاسى جوق پيك-تەردىڭ قانداي قاۋقارى بول­ماق؟ ولاردىڭ اۋلا سىپىرۋدان, پاتەراقى جيناۋدان باس­قاعا شا­ماسى جەتپەيتىن ءمۇساپىر ءحالىن كو­رىپ, تۇرعىنداردىڭ ءبىر بولىگى بىرنەشە جىلداپ پاتەراقى تولە­مەي­دى.   ال پيك-تەردىڭ پاتەراقى ءتو­لە­مەي­تىندەرگە قولدانار ەشبىر شارا­سى دا,  قاھارى دا جوق. ءتىپتى بو­رىش­تى­لاردى سوتقا بەرۋگە دە, باس­پاسوزدە جاريالاۋعا دا زاڭدىق قۇقى جوق سەكىلدى. تۇرعىن ۇيلەردىڭ جايسىز­دى­عىنا نالىعان حالىق امالسىز قالا باسشىلىعىنا ارىزدانادى. الايدا, ەستيتىنىڭ ءبىر ءسوز – ۇيلەر جەكەشەلەنگەن, وزدەرىڭ پيك قۇردىڭدار. جەكە مەنشىك ۇيلەردىڭ كوندومي­ني­مۋ­­مى ءۇشىن تۇر­عىنداردىڭ وزدەرى, ولاردىڭ پيك-تەرى جاۋاپتى دەلىنەدى. ءسوي­تىپ, قالا باسشىلارىن دا كىنالاي المايسىز. شىنىندا دا جەكە ادام­نىڭ ءۇي-جايىن جاق­سارتۋ ءۇشىن مەم­لەكەت نەگە قارجى ءبولۋى كەرەك؟! تالاپ, ءتارتىپ, ەرەجەلەر وسى­لاي بولسا, قايتەمىز دەگەن حالىق سوڭعى ونشاقتى جىلدان بەرى بۇل ماسە­لە­نىڭ وڭ شەشىمىنەن كۇدەر ۇزە باس­تا­عانداي ەدى. بىراق تۇڭ­عىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇرعىن ءۇيدىڭ جاي­لىلىعىن كىشىگىرىم پروبلەما دەپ قارامادى. بۇل ەلباسىنىڭ ءىرى ءما­سەلەگە ەل حال­قى­نىڭ ءبىر بولىگىنىڭ  كوكەيكەس­تى پروب­لەماسى رەتىندە كوڭىل ءبول­گەنىنە قۋانىشتىمىز. ءسويتىپ, «تۇر­عىن ءۇي قاتىناسىنىڭ وڭتايلى مودەلىن قۇرۋ», سونداي-اق, «ءجون­دەۋ مەن قال­پىنا كەلتىرۋ ءىسىن قو­سىلا قار­جى­لاندىرۋ تەتىگىن جاساۋ» ءجونىن­دەگى مىندەتتەردى ايقىن­داپ بەردى. ەندى پيك-تەر تۋرالى ەرەجەگە دە, جالپى تۇر­عىن ءۇي قا­تى­ناسى تۋرالى زاڭعا دا تولىق­تىرۋلار مەن وزگە­رىستەر ەنگىزۋ قاجەت شىعار. قارا­پايىم حالىق ەلباسى جولداۋىندا تۇر­عىن ءۇي جايلىلىعى تۋرالى قيۋى قاشقان پروبلەما ارنايى قوز­عال­عاننان كەيىن, سونىمەن قاتار, بۇل سالاعا بۇدان بىلاي قالعان-قۇت­قاندى ءبولۋ قاعيداسىمەن ەمەس,  قارجى­لان­دىرۋ تەتىكتەرى جاسالا­تىن­دىقتان, بارشانىڭ «باس اۋ­رۋى» ىسپەتتى تۇيىندەر بىرتىندەپ وڭ شەشىمىن تابارىنا بەك سەنەدى. قيلىباي قۋانىشباەۆ, ەڭبەك ارداگەرى. اتىراۋ وبلىسى.