وزەكتى اڭگىمە ءوربىدى

ساناۋلى كۇندەردەن كەيىن ساباق باستالادى, ال ەندى وسىعان بايلانىستى تۋىندايتىن مەكتەپ ماسەلەلەرى الماتىدا وتكەن ءداستۇرلى قالالىق ورتا ءبىلىم بەرۋ قىزمەتكەرلەرىنىڭ «ءبىلىمدى ەل – ماڭگىلىك ەل» تاقىرىبىنداعى تامىز پەداگوگيكالىق كەڭەسىندە جان-جاقتى تالقىلاندى. سونىمەن, اباي اتىنداعى قا­زاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترىندا ءوت­كەن جيىندا ءبىلىم جانە عى­لىم ءمينيسترى ەرلان ساعاديەۆ, ال­ما­تى قالاسىنىڭ اكىمى باۋىر­جان بايبەك, سونداي-اق,  قالا­لىق ءماسلي­حاتتىڭ دەپۋتاتتارى, بعم قىز­­مەتكەرلەرى, ارداگەر پە­دا­گوگ­تار, جالپى ءبىلىم بەرۋ مەكەمە­لەرى­نىڭ باسشىلارى مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى ءسوز الدى. قالالىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى راحات شيماشەۆانىڭ مالىمدەۋىنشە, قازىر الماتىدا 244 ورتا ءبىلىم بەرۋ مەكتەبى جۇمىس ءىس­تەيدى. ولاردا 210 مىڭنان استام وقۋشى بار. سوڭعى جىلدارى مەكتەپتەردە وقۋشىلاردىڭ سانى كۇرت وسۋدە. تەك وتكەن جىلدىڭ وزىندە ءوسىم – 10 مىڭ ادامنان استى. – بۇل جەردە قازاقتىلدى مەك­تەپ­تەردەگى شاكىرتتەر سانىنىڭ ارتىپ جاتقاندىعىن اتاپ وتكەن ءجون. ەگەر, 2015 جىلى مەملەكەتتىك ءتىل­دە ءبىلىم الاتىن وقۋشىلاردىڭ سانى – 90 مىڭدى قۇراسا, 2016 جى­لى ولاردىڭ سانى – 96 مىڭعا جەت­تى. بيىل قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن جاڭا فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبى پايدالانۋعا بەرىلەدى. وندا  جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ باع­دار­لاماسى, سونداي-اق, حالىق­ارا­لىق يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار ەنگىزىلەتىن بولادى, – دەدى راحات شيماشەۆا. جيىن بارىسىندا بيىل ۇلت­تىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ قورى­تىن­دىسى بويىنشا,  رەسپۋبليكامىزدا 19 تۇلەك ەڭ جوعارى كورسەتكىش – 125 بالدان جيناسا, ونىڭ ال­تاۋى – الماتىلىقتار, ياعني №12, №159, №162, №175 جانە №178-ءشى مەكتەپتەردىڭ تۇلەكتەرى ەكەنى اي­تىلدى. – ءبىر ايتا كەتەرلىك جايت, ولار­دىڭ بارلىعى قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە وقى­عان! قالامىزدا بيىلعى مەكتەپ ءتۇ­لەكتەرىنىڭ 44 پايىزى تەستىل­ەۋدە – 100 بالدان جوعارى جينادى. بۇل رەسپۋبليكالىق كورسەتكىش­تەن 25 پايىزعا جوعارى! 254 تۇلەك «التىن بەلگىگە» يە بولدى, – دەدى ال­ماتى قالاسى ءبىلىم باسقار­ما­سىنىڭ باسشىسى. سول سياقتى بەس كۇندىك وقۋ اپتاسىنا اۋىسۋ بارىسىندا سەنبى كۇنى دە مەكتەپ وقۋشىلارى ءۇشىن قو­سىمشا ءبىلىم الۋ كۇنىنە اينالۋى تيىستىگى ءسوز بولدى. قاراپ وتىرساق, اتا-انا ءۇشىن دە, مۇعالىمدەر ءۇشىن دە بالا­لاردىڭ ساباقتان تىس كەزدەگى ۋاقىت­تارىن وزدەرىنە پايدالى ەتۋ قاي كەزدە دە وزەكتى. تامىز كەڭە­سىندە ۇيىرمەلەر مەن سپورت سەكتسيا­لارى  بويىنشا دا جۇمىستاردى كۇشەيتۋ قاجەتتىگى قارالدى. وعان قوسا, بۇگىنگى تاڭدا ءبىلىم سا­پاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ين­كليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋگە بارىنشا كوڭىل بولۋگە قاتىستى شارالار لەگى ايتىلدى. القالى جيىندا ءسوز العان ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ەر­لان ساعاديەۆ اڭگىمەنى بالا­باق­شالاردان باستادى. سوڭعى جىل­دارى بۇلدىرشىندەردى بالاباق­شالارمەن قامتۋ كورسەتكىشى ۇزدىكسىز جاقسارىپ كەلە جاتقانىن اتاپ وتكەن ءجون. قازىر ەلىمىزدە 450 مىڭ بالاباقشا بار. جەكەمەنشىك بالاباقشالار سانى 10200-دەي بولادى. بۇگىندە 400 مىڭداي ءبۇل­دىرشىندى بالاباقشاعا جىبەرۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك تاپسىرىس جا­سالىنعان. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى كەزدەگى وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى – مەك­تەپتەردە مەملەكەتتىك ءتىلدى دا­مى­تۋدا جاڭا وقۋ ادىستەمەلەرىن ەنگى­زۋ بولىپ وتىر. ورىس تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن مەك­تەپتەردە قازاق ءتىلى ءپانى وقىتى­لاتىنىنا قاراماستان, وقۋشىلار مەملەكەتتىك ءتىلدى قولدانبايدى. سوندىقتان مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋدىڭ جاڭا ادىستەمەلەرىن ەنگىزۋ قاجەت. بۇل ىسكە ءبىز وتاندىق عالىمدار مەن ادىسكەرلەردى شاقى­رىپ وتىرمىز. ياعني, قازىر جاڭا ادىستەمەلەردىڭ جوباسى دايىن, – دەدى ول ويىن تۇيىندەپ. پەداگوگيكالىق كەڭەس مۇعا­لىم­­دەردىڭ جالاقىسى, كادر­لاردى دايار­لاۋ ساپاسى, بىرەگەي وقۋلىق­تار بازاسى سياقتى پروبلەمالاردى اتتاپ وتپەيتىنى ايان. جيىندا مينيستر, سونداي-اق, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ باسشىلارى مەن اتا-انالار كوميتەتىن مەك­تەپ فورماسىنا قاتىستى ەلدى ءدۇر­لىكتىرمەۋگە شاقىردى. – مەكتەپ ديرەكتورلارى مەن اتا-انالار كوميتەتىنە ۇلكەن ءوتىنىش, مەكتەپ فورماسىن ساتىپ الۋعا قاتىستى دۇربەلەڭ تۋ­عىز­باڭىزدار. مەكتەپ فورمالارى وقۋ جىلىنىڭ العاشقى توقسانىنا دەيىن ساتىپ الىنسىن. وقۋ جىلى جاقىنداعاندا بارىپ, قيمىلداي باستايتىنىمىز تۇسىنىكتى عوي. مەك­تەپ فورماسىنا قاتىستى اناۋ ايتقانداي تالاپتار جوق. تەك سىزدەردەن وتىنەرىم, وسىنىڭ بار­لىعى ۋاقىتىمەن جاسالسىن, – دەدى ءبىلىم سالاسىنىڭ ءبىرىنشى باسشىسى. وسىدان كەيىن مينيستر مەملەكەت تاراپىنان ەڭبەكتەرى ەلەنگەن مۇعالىمدەردى ماراپاتتادى. سالتاناتتى ساتتەن كەيىن ءسوز كەزەگى قالا اكىمى باۋىرجان باي­بەككە ءتيدى. قالا اكىمى سوڭعى بەس جىل بويى الماتى ۇبت ناتيجەسى بويىنشا كوشباسشىلىقتى بەر­مەي تۇرسا, ول دا بىلىكتى مۇعا­لىم­دەردىڭ ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى ەكەن­دىگىن ايتا كەلە, ۇستازداردىڭ جاڭا اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى ءبىر كىسىدەي مەڭگەرۋىنە قاتىستى ءجايت­تەردى جان-جاقتى باياندادى. كەڭەس بارىسىندا وتكەن وقۋ جىلىنىڭ قورىتىندىسى شىعا­رىلىپ, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ الداعى 2016-2017 وقۋ جىلىنا دايارلىعى, ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. ايناش ەسالي, «ەگەمەن قازاقستان» الماتى سۋرەتتى تۇسىرگەن سامات قۇسايىنوۆ