مال دارىگەرىنىڭ «مويىندالماعان» مارتەبەسى

قازاقستان ۇكىمەتى حالىقتىڭ ءالجۋاز توپتارىن الەۋمەتتىك جاعى­نان قورعاۋ شارالارىن دامىتىپ كەلەدى. سونىڭ ءبىرى – 1991 جىلعى 19 جەلتوقسانداعى №1930 قاۋلى بو­يىنشا جاسالىپ, بەكىتىلگەن اۋىر جانە ادام دەنساۋلىعىنا, ءومى­­رىنە زياندى دەپ سانالاتىن جۇ­مىس­تاردىڭ, ماماندىقتاردىڭ №2 ءتىزىمى. بۇل تىزىمگە مەديتسينا, وباعا قارسى كۇرەس ءبولىمى قىزمەتكەرلەرى, كولىك سالاسىنداعى اككۋمۋلياتور تسەحىندا ىستەيتىندەر, ميكروورگانيزمدەرمەن جۇمىس جاساۋشىلار, تۋبەركۋلەز اۋرۋىن جانە ءىرىڭدى جارالاردى ەمدەيتىندەر ەنگىزىلىپ, ولارعا قوسىمشا وتەماقى تولەنەدى. وكىنىشكە قاراي, ادام دەن­ساۋ­لىعىنا زياندىلىعى وسى اتال­عان ماماندىقتاردان ارتىق بول­ماسا, كەم ەمەس ۆەتەريناريا قىز­مەتكەرلەرى بۇل تىزىمگە ەنگىزىل­مەگەن. نەگە؟! الدىمەن ۆەتەريناريا قىز­مە­تىنىڭ زياندىلىعىنا دالەل كەلتى­رەيىك. بىرىنشىدەن, جىلدىڭ قاي مەز­گىلىندە دە اۋىرعان مالدى مال ءدا­رىگەرى بارىپ قارايدى. ولسە اۋرۋىن انىقتاۋ ءۇشىن ءبىرىنشى بولىپ سويىپ قارايتىن, قاجەت بولسا, زەرتحاناعا جىبەرەتىن دە سولار. ەگەر وبا سياقتى وتە قاۋىپتى اۋرۋ­لاردان كۇدىكتەنسە, وبا اۋرۋى­نا قارسى كۇرەس بولىمىنە حابار­لايدى. وسىدان كەيىن عانا ولار كەلىپ, زەرتتەۋ جۇرگىزەدى. قۇتى­رۋ اۋرۋى دا ءجيى كەزدەسەدى. بۇل اۋرۋلاردى دا كلي­ني­كالىق تەكسەرۋ, قاراۋ, بايقاۋ – مال دارىگەرىنىڭ مىندەتى. ينفەك­تسيالىق ءسىبىر جاراسى, پاستەرەللەز, تۋبەركۋلەز, برۋتسەللەز, ليستە­ريوز, ەمكار, ۆيبريوز, برادزوت اۋرۋ­لارىنىڭ ادامعا قاۋىپتىلىگىن ەشكىم جوققا شىعارمايدى. سول سياقتى سەرولو­گيالىق تەكسەرۋ ءۇشىن مالدان قان الىنادى. بۇل دا مال دارىگەرى ءومى­رىنە قاۋىپتى ەكەنى اقيقات. جۇق­پالى اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ ماق­سا­­تىندا ەگۋ جۇمىستارى جۇرگى­زىلەدى. تابىنداعى مالدىڭ ءبارى بىردەي جۋاس ەمەس. اسىرەسە, باس بىلمەيتىن جىل­قى, سيىر مالدارىنىڭ وقىس قيمى­لىنان مال دارىگەرىنىڭ جارا­قات الۋى نەمەسە ابايسىزدا ءوزىنىڭ قولىن ءوزى ەگىپ الۋى دا كەزدەسەدى. ەكىنشىدەن, №2 تىزىمگە ەنگەن اككۋمۋلياتور تسەحىندا ىستەيتىندەر تەك كۇكىرت قىشقىلىمەن جۇمىس جاسايدى. ال مال دارىگەرى ادام دەن­ساۋلىعىنا زياندى مۇنداي قىش­­قىلدار مەن تۇزداردىڭ ءبىر­نەشە تۇرىمەن جۇمىس جاسايتىنى دا شىندىق. سونداي-اق, ۆەتەريناريا جۇمىستارى مەديتسينا سالاسىنداعى جۇمىستارمەن سالىستىرعاندا زياندى, ءارى لاس, ءارى كوپ. ۇزاق جىل وسى سالادا جۇمىس جاساعان دارىگەرلەرىنىڭ دەنساۋلىعى باسقا ماماندىق يەلە­رىنە قاراعاندا كوپ تومەن بولاتىنىن ءومىر كورسەتىپ كەلەدى. قازىرگى كەزدە ارناۋلى ورتا ءبىلىمدى جانە جوعارى ءبىلىمدى ۆەتەريناريا دارىگەرلەرىنىڭ ايلىق جالاقىسى 35-58 مىڭ تەڭگە شاماسىندا. بۇل مۇعالىمدەردىڭ, مەديتسينا سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن ما­مان­داردىڭ جالاقىسىنان الدە­قايدا از. اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ەڭ قاجەتتى مامانى – ۆەتەريناريا دارىگەرلەرى. مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدا بۇل ماماندىق يەلەرىنىڭ اتقاراتىن جۇمىسى وتە ماڭىزدى. بۇدان شىعار قورىتىندى, ۆە­تە­ريناريا قىزمەتى – ادام دەنساۋ­لىعىنا اسا قاۋىپتى ماماندىق­تار­دىڭ ءبىرى. سوندىقتان بۇل ماماندىق تا № 2 تىزىمگە ەنگىزىلسە دۇرىس بولار ەدى. وسى جاعدايدى ۇكىمەت باسشىسى نازارىنا السا ەكەن دەيمىن. ساتىبالدى جۇماشەۆ, ۆەتەريناريا سالاسىنىڭ دارىگەرى