ەرتىس سۋى «ەركەلىكتى» سۇيمەيدى

جاز كەزىندە ءورت قاۋپى دە, سۋ قاۋپى دە كۇشەيەدى. تج ماماندارى ايتىپ وتكەندەي, شومىلۋ ماۋسىمىندا سەمەيدە 12 ادام سۋعا كەتىپ كوز جۇمعان. جانە ءبىر جىلدىڭ ىشىندە سۋعا تۇسەمىن, بالىق اۋلايمىن دەپ, ياكي باسقا سەبەپتەرمەن باتىپ كەتكەندەردىڭ سانى 18 ادامدى قۇراعان. ونىڭ ىشىندە ءبىر بالا بارى دا وتە وكىنىشتى. – جاز ماۋسىمى كەلگەن سوڭ, ادامدار ەرتىسكە شومىلعىسى كەلەدى, – دەدى سەمەي قالاسى تجب ازاماتتىق قورعانىس ءبولىمىنىڭ باسشىسى مارات داۋلەتين. – ءسويتىپ, ءوز ومىرىنە دەگەن جاۋ­اپكەرشىلىكتىڭ جوقتىعىنان تۇرعىندار سۋداعى قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن ساقتاماي, سپيرتتىك ىشىمدىكتەرىن الا كەلەدى. مۇ­نىڭ ارتى كوبىندە قايعىلى جاع­دايلارمەن اياقتالىپ, كىسى ولىمىنە اكەلۋدە. جانە دەمالامىز دەپ كەلگەن اتا-انالار, بالالارىن باقىلاۋدا ۇستاي المايدى. بالىقشىلار دا ءوز ومىرلەرىنە سەلقوس قاراپ, ءسپيرتتى ىشىمدىكتەر ءىشىپ الادى. جەرگىلىكتى قۇتقارۋشى توپ ەرتىس بويىنىڭ وسكەمەننەن كۋرچاتوۆقا دەيىنگى ارالىعىن قام­تىپ, قىزمەت كورسەتەدى ەكەن. ادام ومىرىنە ءسات سايىن قاۋىپ تونەدى, سوندىقتان دا جەر قاشىقتىعىنان بارلىق جەرگە بىردەن ۇلگەرۋ مۇمكىن ەمەس. ازىرشە ادامدار كوپ جينالاتىن جەردە عانا تۇراقتى قىزمەت كورسەتۋگە تۋرا كەلەدى. بۇگىندە ءىىم-گە قاراستى تج كوميتەتى سۋعا ءتۇسۋدىڭ بار­لىق ەرەجەلەرىن ساقتاۋ شارالارىن ۇسىنۋدا. كوميتەت ءما­لىمەتى بويىن­شا, 1279 ادام قۇتقارۋشى توپ رەتىندە ءار جەرلەردە جۇمىس ىستەمەك. سونداي-اق, 300 ەرىكتى قۇت­قارۋشى داي­ىندىق ۇستىندە. الىس جەر­لەردەن ارنايى قۇتقارۋ بە­كەت­تەرى اشىلادى. توتەنشە جاعداي ورىن العان كەزدە, دايىن تۇراتىن 254 اۆتوكولىك پەن قۇتقارۋ تەحنيكاسى, 550 سۋدا جۇزەتىن كولىك, 1650 سۋ استىنا سۇڭگيتىن سۇڭگۋىر­لەردىڭ جابدىقتارى, ازىق-ت ۇلىك, جا­نار-جاعارماي تەز ارادا دايىن بولماق. ەلىمىز بويىنشا, 529 جە­كەمەنشىك جازعى دەمالىس ورىن­دارى مەن 34 شاقتى قالا جاعا­جايلارىندا 700-دەي بەلگى, ەسكەرتۋ سۋرەتتەرى ىلىنگەن. وندا سۋعا قالاي شومى­لىپ, ادامدى قالاي قۇتقارۋ كەرەكتىگى, تازالىق جاعىنا ساق بولۋ ماسەلەسى ناقتى ايتىلعان. راۋشان نۇعمانبەكوۆا سەمەي