تىڭ مىندەت, تۇعىرلى ماقساتتار

وڭتۇستىك ءوڭىرى ءۇشىن اسا ماڭىزدى سالا – اگروونەركاسىپ. وبلىس تۇرعىندارىنىڭ باسىم بولىگى اۋىلدا تۇرادى. ارينە, اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋدى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ, ونىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جونىندە اتقارىلعان ءىس تە, تىندىرىلعان تىرلىك تە از ەمەس. كەشە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا ارنايى ساپارمەن كەلگەن پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باع­­دارلاماسى اياسىندا تىرلىگىن ءورىس­­تەتكەن «ماملاكات» اۋىل شارۋا­­­­­شىلىعى كووپەراتيۆىنىڭ جۇ­­­مى­­­­سى­مەن تانىسىپ, وڭتۇستىك قازاق­­­ستان وبلىسى قايتا وڭدەۋ سا­لا­­­­سىن دامىتۋ ءۇشىن قولايلى ءوڭىر بو­­لىپ تابىلاتىنىن باسا ايت­تى. تۇركى­­ستان قالاسى, شاعا اۋىل­دىق وكرۋ­­گىن­دە ورنالاسقان «مام­لاكات» كوو­­­پە­­را­تيۆىندە بۇگىندە 170 گەكتار سۋار­­مالى, 730 گەكتار جايى­لىم­دىق جەر جانە 38 دانا ءارتۇر­لى اۋىل شارۋاشىلىعى تەحني­كا­­لارى, سونداي-اق, ەكى مال بوردا­قى­­­­­لاۋ الاڭى, مال سويۋ بەكەتى, ەت ءوڭ­­­دەۋ جانە قۇراماجەم دايىنداۋ تسەح­­­­تارى مەن ءسۇت قابىلداۋ بەكە­تى, ۆەتە­­­ري­­­­ن­ا­­ريا­لىق زەرتحانا بار. شارۋا­­­­شى­­­لىق وسى جىلى 30 شا­عىن مال بورداقىلاۋ الاڭدارى مەن 12 شاعىن وتباسىلىق ءسۇت فەر­ما­لارى­مەن مەموراندۋمعا قول قو­يىپ­تى. وسىنىڭ ارقاسىندا بيىل­عى جىل­دىڭ جەتى ايىندا 550 باس مال بور­­داقىلاپ, 126,5 توننا ەت ءون­دىر­گەن. پرەمەر-مينيستر وسى شارۋا­شىلىققا وڭىردەگى كاسىپكەرلەردىڭ باسىن قوسىپ, اۋىلدىق جەرلەردىڭ تۇر­عىندارىن جۇمىسپەن قامتۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ بويىنشا جەكە قوسالقى شارۋا­شىلىقتىڭ الەۋەتىن پايدالانۋ جانە كولىك-لوگيستيكالىق ورتالىقتارىن دامىتۋ ماسەلەلەرىن قارادى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 498,2 مىڭ ادام وزدىگى­نەن جۇ­­مىس­پەن قامتىلعان جان­دارعا جا­تا­­دى. وبلىستىڭ مال شارۋا­شى­­لى­­عىن دامىتۋعا باعىتتالعان 2014-2016 جىلدارعا ارنالعان باعد­ارلا­ماسى تۋرالى بايانداعان ءوڭتۇس­تىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى بەيبىت اتامقۇلوۆ اۋىل تۇر­­عىن­­دارىن جۇ­مىسپەن قامتۋ ماسەلە­سىن ەلدى مەكەندەردە مال بور­دا­قى­لاۋ الاڭدارى مەن ءسۇت جانە ەت قابىل­داۋ بەكەتتەرىن اشىپ, نە بولماسا, قۇس فەر­مالارىن اشۋ سىن­دى جوبا­لار­دىڭ ەسەبىنەن شەشۋ قاجەت­تىگىن اتاپ ءوتتى. – بۇگىندە اتالعان باعدارلا­مانىڭ تيىمدىلىگىنە اۋىل xالقى كوز جەتكىزە باس­تادى, – دەيدى ب. اتامقۇلوۆ. – ماسەلەن سوڭعى ءۇش جىلدا 10 مىڭعا جۋىق جوبا ىسكە اسقان. اتاپ ايتقاندا, وسى مەرزىم ىشىندە وڭىرىمىزدە 8102 شاعىن مال بورداقىلاۋ الاڭى, 1768 شاعىن وت­باسىلىق ءسۇت فەرماسى, 104 ءسۇت قابىلداۋ بەكەتى, سونىمەن بىرگە, 25 اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرى قۇرىلعان. اتالعان جوبالاردىڭ جۇزەگە اسۋىنا 12,2 ملرد تەڭگە جۇمسالدى. بۇگىندە اۋىل شارۋاشىلىعى كووپە­راتيۆتەرىن دامىتۋ ءۇشىن «جۇمىس­پەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باع­دارلاماسى اياسىندا 11,5 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. سونداي-اق, قۇرىلاتىن اۋىل شارۋا­شىلىعى كووپەراتيۆتەرىن قارجى­لاندىرۋعا «قازاگرو» ۇبح» اق قاراجاتى ەسەبىنەن 7,3 ملرد تەڭگە كولەمىن­دە قاراجات كوزدەلىپ وتىر. اۋىل شارۋا­شىلىعى ءمينيسترى­نىڭ ءبىرىن­شى ورىنباسارى قايرات ايتۋعانوۆ تەك وڭتۇستىك قازاقستان جانە جامبىل وبلىستارى بويىن­شا جىل سوڭىنا دەيىن 26 ءسۇت قابىلداۋ پۋنكتى, 782-گە جۋىق وتبا­سى­لىق بورداقىلاۋ الاڭىن قۇرۋ جوس­پارلانعانىن تىلگە تيەك ەتتى. ءوز كەزە­گىندە, بۇلار اۋىلدىق وكرۋگ­تەر­دەگى اۋىل شارۋا­شىلىعى كووپە­را­تيۆ­تەرىنە بىرىك­تىرىلەتىن بولادى. قازىر وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا ازىق-ت ۇلىك كەشەنىنىڭ نەگىزى قالانىپ, سوڭعى ءۇش جىلدا بورداقىلاۋ الاڭدارى 8 مىڭعا, وتباسىلىق ءسۇت فەرمالارى 2 مىڭعا جەتىپ, ولاردان 68 مىڭ توننا ءسۇت, 63 مىڭ توننا ەت ءوندىرىلدى جانە دە ەڭ باستىسى – 27 كووپەراتسيا قۇرىلىپ, 12 488 تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلدى. ياعني, اۋىلدىڭ الەۋمەتتىك احۋالىن تۇزەۋگە باعىتتالعان بىردەن-ءبىر ءتيىمدى جوبا بۇكىل قازاقستانعا جول تارتىپ وتىر. بيىلعى جىلدان باستاپ «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» ارقىلى ەل اۋماعىنداعى جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتار بازاسىندا ۇساق تاۋارلى ءوندىرىستى دامىتۋعا 10,8 ملرد تەڭگە كولەمىندە قاراجات بولىنگەن. قارجىلاندىرىلعان وتىنىمدەردىڭ سانى 4,4 مىڭعا جۋىق. الدىن الا بولجام بويىنشا 2,5 جىلدا 190 مىڭعا جۋىق جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتى قامتىپ, 67 مىڭنان استام تۇراقتى جۇمىس ورنىنىڭ اشىلۋىنا سەپتىگىن تيگىزۋگە ءتيىس. شىنىندا, بۇل جوبالار ءوڭتۇس­تىك وڭىرىندە الەۋمەتتىك, تۇرمىستىق ماسە­لەلەردى شەشىپ, جۇمىسسىزدىق ءتارىز­­دى قوعامدىق دەرتتى اۋىزدىق­تاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنى انىق. جيىن بارىسىندا جەرگىلىكتى كاسىپ­كەر­لەر اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا بەرىلە­­تىن نەسيە­لەردىڭ كولەمىن ءالى دە ۇلعايتۋ, مال­­دى سەمىرتىپ بوردا­قىلاۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارا­تىن قۇراماجەمدى سۋبسيديالاۋ تۋرالى وي-پىكىرلەرىن ايتتى. ۇكىمەت باسشىسى بۇل ۇسىنىستاردى ەسكەرەتىنىن جانە الداعى جىلى بۇل سالاعا كوپ قولداۋ بولاتىنىن جەتكىزدى. ەل ەگەمەندىگىمەن ەتەنە بولعان تۇركىستان شاھارىنداعى ق.ا.ياساۋي ەسىمىمەن اتالاتىن وقۋ ورنى بۇگىندە بارشا تۇركى جاستارىنىڭ ورداسىنا اينالدى. بۇل ىرگەلى وقۋ ورنىنىڭ اشىلۋى تاۋەلسىزدىك تۇسىنداعى بيىك بەلەس ەدى. پرەمەر-مينيستر ك.ءماسىموۆتىڭ ساپارى شاتتىعى مەن ىرىسى تاسىعان, قۋاتى مەن جىگەرى قايناعان وسىناۋ وقۋ ورداسىندا جالعاسىن تاۋىپ, ءبىلىم بەرۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىلاندى. ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى ءۋاليحان ابدىبەكوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بۇگىندە ۋنيۆەرسيتەتتە الەمنىڭ 18 ەلىنەن كەلگەن 28 تۇركى جۇراعاتىنىڭ جاستارى ءبىلىم الۋدا. ايتا كەتەيىك, بۇل ۋنيۆەرسيتەت – قازاقستانداعى ەڭ العاشقى اشىلعان حالىقارالىق جوعارى وقۋ ورنى جانە تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەر اراسىندا حالىقارالىق مارتەبەگە يە بولعان جالعىز ءبىلىم وشاعى. جالپى مۇندا 52 ماماندىق بويىنشا 9 مىڭعا جۋىق ستۋدەنت قازاق, تۇرىك, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىندە ءبىلىم الۋدا. وسى جيىندا الداعى جاڭا وقۋ جىلىندا ءبىلىم سالاسىنا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر مەن رەفورمالاردى كەڭىنەن اڭگىمە ەتكەن پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى داريعا نازارباەۆا جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەردى مەملەكەتتىك-جەكە­مەن­شىك ارىپتەستىكتى نىعايتۋعا شاقىردى. بۇگىندە تۇركىستان اۋدانىندا 52 بالاباقشا بولسا, ونىڭ 22-ءسى جەكەمەنشىكتىڭ ۇلەسىندە. ايتسە دە ءالى دە 2 مىڭعا جۋىق ءبۇلدىر­شىن بالاباقشا كەزەگىندە تۇر. بۇل كۇنى پرەمەر-مينيستر ك.ءماسىموۆ ق.ا.ياساۋي كەسەنەسىندە جەر­گى­لىك­تى زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن جانە ەڭبەك ارداگەرلەرىمەن كەزدەستى. بۇل ءجۇز­دەسۋدە كيەلى قالادا تۋريزم­دى دامىتۋ, تۇرعىنداردى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ, ەلدى مەكەندەردى گازداندىرۋ ماسەلەسى اڭگىمە بولدى. ۇكىمەت باسشىسى ساپار بارىسىندا, سونداي-اق, ەلىمىزدىڭ كولىك ينفراقۇرىلىمىنىڭ ستراتەگيالىق نىساندارىندا جانە ادامدار كوپ شوعىر­لانعان جەرلەردە قاۋىپسىزدىك شارالارىن قامتاماسىز ەتۋ جانە كۇ­شەيتۋ قاجەتتىگى تۋرالى تاپسىرماعا وراي, ميل­ليون­عا جۋىق تۇرعىنى بار شىمكەنت قالا­سىنداعى حالىقارا­لىق اۋە­جايدىڭ قاۋىپسىزدىك جۇيەسى­مەن تانىستى. ورالحان ءداۋىت, «ەگەمەن قازاقستان» وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى