شاردارانىڭ شوپان اتاسى

قانداي ىسكە دە «تۇڭعىش رەت», «ەڭ العاشقى», «ءبىرىنشى بولىپ» دەگەن سەكىلدى تەڭەۋلەردى جازباس بۇرىن قالامگەر قاۋىم قاتتى ويلان­ۋى كەرەك. ويتكەنى, ادامزات كەشە جارالعان جوق, وركەنيەتتى ءومىردىڭ قالىپتاسقانىنىڭ وزىنە جۋىق شامامەن 200 مىڭ جىلدان اسىپتى. ال ەستى ادامنىڭ پايدا بولعانىن عالىمدار ميلليونداعان جىلداردىڭ ار جاعىنا اپارادى. سوندىقتان ەڭ ءبىرىنشى رەت دەگەنىمىز باياعىدان بەلگىلى دۇنيە بولسا – ۇيالىپ قالارىمىز حاق. ءجا, تىم الىسقا كەتپەي, وسى ءوز ءومىرىمىزدىڭ شىندىعىنا ورالايىق. جۋىردا شىعىس قازاقستان وبلى­س­ىنداعى بەسقاراعاي اۋدانىندا «اتا­كاسىپكە العاش رەت ەسكەرتكىش قويىل­دى» دەگەن شاعىن ماقالا جازىلعان ەدى, سويتسەك, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ شاردارا اۋدانىنان كەزىندە اۋداندىق پارتيا كوميتەتى ۇگىت-ناسيحات ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ ىستەگەن قىستاۋ ىلەسوۆ اعامىز رەداكتسياعا حابارلاسىپ, «شوپان اتاعا» ارناپ اشىلعان ەسكەرتكىشتىڭ تۇڭعىش ەمەس ەكەنىن جەتكىزدى. «شوپان اتانىڭ قۇرمەتىنە شاردارالىقتار سوناۋ كەڭەس زامانىندا, 1982 جىلى اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى ىلەسبەك بەكجانوۆ مارقۇمنىڭ ۇسىنىسىمەن ەسكەرتكىش ورناتىپ قويعانىن ايتقىمىز كەلەدى. سودان بەرى شارداراعا كەلگەن قوناقتاردى بيىك توبەنىڭ باسىنا ورناتىلىپ, قوزى ارقالاعان شوپان اتانىڭ ەسكەرتكىشى ءبىرىنشى بولىپ قارسى الادى. مەن ول كەزدە اۋداندىق ۇگىت-ناسيحات بولىمىنە باسشىلىق جاساعاندىقتان وسى ءىستىڭ باسى-قاسىندا ءجۇردىم. ول كەزدە اۋدان قۇرامىنداعى شاردارا, كوكسۋ, سۇتكەنت, بايىرقۇم كەڭشارلارىندا قاراكول قويى وسىرىلەتىن. سۇتكەنت اسىل تۇقىمدى قوي زاۋىتى تىكەلەي ماسكەۋگە باعىنىپ, كۇلگىن ءتۇستى قاراكول ەلتىرىسىمەن كۇللى وداققا اتى دۇركىرەپ تۇرعان ەدى. رەسپۋبليكا بويىن­شا قوي باسىن 50 ميلليونعا جەتكىزەمىز دەگەن مىندەتتەمە قابىلدانىپ, سونى ورىنداۋ ءۇشىن باسشىلار جاتپاي-تۇرماي ەڭبەك ەتتى», دەيدى اعامىز. ۇنىندە ءوز ەڭبەكتەرىنىڭ ۇمىتىلىپ قالعانىنا وكپە بولماسا دا, ناز بارى اڭعارىلىپ تۇردى. جىبەرگەن سۋرەتىنە قاراعاندا, ەسكەرتكىش ءالى كۇنگە جايناپ تۇرعان بولىپ شىقتى. وسى توبەنىڭ تۇبىندە اشىلعان جانار-جاعارماي ستانساسىن دا حالىق «شوپان اتا» اتاپ كەتىپتى. بيىك توبەدە ارقاسىنا قوزى ارقالاپ تۇرعان ءمۇسىننىڭ مازمۇنى بەسقاراعايلىقتاردىكىنەن وسال ەمەس. «بۇرىنعىنىڭ ءبارىن ۇمىتىپ, «تۇڭعىش رەت», «ەڭ ءبىرىنشى بولىپ» دەگەن سوزدەردى ايتپاۋ كەرەك, ول ادىلەتسىزدىك بولادى», دەيدى قىستاۋ اعامىز ءوزىن ناق وسى سوزدەر قايراعانىن جەتكىزىپ. ءبىز دە اعامىزدىڭ نازىمەن كەلىسىپ, وسى شاعىن ماقالانى جازىپ وتىرمىز. ارقاشان ادىلەتتىك الدا بولۋى كەرەك قوي. سونىمەن بىرگە, ءبىز «شوپان اتاعا» ارنالعان ەڭ العاشقى ەسكەرتكىش شاردارا اۋدانىندا تۇرعىزىلىپتى دەگەننەن دە اۋلاقپىز. ەڭبەك ادامىن دارىپتەۋدە الدىنا جان سالماعان كەڭەستىك ناسيحات اتا كاسىپتى ارداقتاپ, بۇدان بۇرىن دا ەسكەرتكىش تۇرعىزۋى مۇمكىن. ءبىز ويلاعاندى ولار دا بىلگەنى ءسوزسىز. اعىلشىننىڭ «جاڭانىڭ ءبارى ۇمىتىلعان ەسكى» دەگەنى وسىندايدا ايتىلاتىن شىعار. سوندىقتان ەلىمىزدىڭ تاعى ءبىر تۇكپىرىندە سوناۋ حح عاسىردىڭ 30-40-شى جىلدارى قويشى قاۋىمعا ارنالعان ەسكەرتكىش تۇرعىزىلىپتى دەسە تاڭ قالۋعا بولمايدى. جاقسىباي سامرات, «ەگەمەن قازاقستان» سۋرەتتە: قوزى ارقالاعان شوپان اتانىڭ ەسكەرتكىشى