بيىل يۋنەسكو كولەمىندە الاش قايراتكەرى ءاليحان بوكەيحاننىڭ 150 جىلدىعى اتالىپ وتىلۋدە. سوعان وراي بيىكتىگى 13 مەتر بولاتىن ەسكەرتكىش جوسپار بويىنشا, ەرتىستىڭ سول جاعالاۋىندا ورىن تەپپەك. بۇل جونىندە سەمەي قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى نادەجدا شاروۆا اڭگىمەلەپ بەردى.
– ەسكەرتكىشتى بيىل ورناتۋدى كوزدەپ وتىرمىز. كەلەر جىلى الاشوردا قوزعالىسىنا 100 جىل تولاتىندىعى بەلگىلى. سوندىقتان, وسى مەرەيتويعا وراي ەسكەرتكىشتى ۇلكەن كەشەنگە اينالدىرۋ جوسپارلانعان. ويتكەنى, ءاليحان ءبوكەيحان مەن الاشوردانى ءبولىپ قاراۋعا بولمايدى.
اكىم ورىنباسارىنىڭ ايتۋىنشا, الداعى جىلدارى بوي كوتەرەتىن كەشەن مەن ونىڭ ماڭىن اباتتاندىرۋ, كوركەيتۋ جۇمىستارى قولعا الىنباق. ساۋلەت نىسانىنا اپارار جولدار مەن جارىقتاندىرۋ ءماسەلەلەرى دە شەشىلمەك.
ەسكەرتكىش ءۇشىن بيۋدجەتتەن 24 ملن. تەڭگە قارجى قاراستىرىلعان. ەسكەرتكىش ەسكيزىنە جاريالانعان رەسپۋبليكالىق بايقاۋ بيىل 22 ءساۋىر مەن 23 مامىر ارالىعىندا وتكەن بولاتىن. باسقوسۋدا ايتىلعانداي, وعان 4 ءمۇسىنشى 5 ەسكيز ۇسىنعان. ناتيجەسىندە, بەلگىلى عالىمدار, تاريحشىلار مەن ساۋلەتشىلەردەن قۇرالعان ساراپشى توپ بەلگىلى ءمۇسىنشى, قازاقستان سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ ءمۇشەسى باقىتبەك مۇحامەتجانوۆتىڭ ەڭبەگىنە تاڭداۋ جاساپتى. دەگەنمەن, تاريحي دەرەكتەر مەن سول زامانعى ەرەكشەلىكتەردى ەسكەرۋ ماڭىزدى. ءماسەلەن, بايقاۋدا جەڭىپ شىققان نوبايدا الاش قايراتكەرىنىڭ قولىندا اسىق بار. ياعني, ازىرشە قاعازداعى ەسكيز ءالى دە وزگەرىسكە ۇشىراۋى ءمۇمكىن. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى ورال شارىپباەۆ بۇل اسىق تۋرالى بىلاي دەدى:
– قوعام قالاي قابىلدايدى, حالىق بۇرىس ءتۇسىنىپ قالماس ءۇشىن, ءبىزدىڭ دە ءبىر ويىمىز بار, اسىقتىڭ ورنىنا قاۋىرسىن-قالام, كىتاپ ۇستاسا جاقسى بولار ەدى. سەبەبى, بۇل تۇعىرى بيىك تۇلعانىڭ وي-تىلەگى – قازاق مەملەكەتىن قۇرۋ بولعانى بەلگىلى. سوندىقتان, ەسكەرتكىشتىڭ ماعىناسى بۇگىنگى تاۋەلسىزدىككە ساي بولۋى ءتيىس.
راۋشان نۇعمانبەكوۆا
سەمەي
