ءبىر بۇيرىقتىڭ الەگى

حيميالىق رەاكتيۆتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ تاپشىلىعىن تۋىنداتىپ, زەرتحانا ورتالىعىن جاۋىپ تىندى «اپام دا اڭ-تاڭ, مەن دە اڭ-تاڭ» دەمەكشى, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگىنىڭ جەرگىلىكتى جەردىڭ ەرەكشەلىكتەرىن جەتە ەسكەرمەس­تەن اسىعىس قابىلداعان شيكى شەشىمى وڭىردەگى فارماتسەۆتيكا سالاسىنىڭ وكىلدەرىن ايران-اسىر قالدىرىپ وتىر. ءبىر قايناۋى ىشىندە پارمەندى بۇيرىق كوپ جىلدار بويى ءدارى-دارمەك وندىرىسىندە ءونىمدى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ العا باسقان اياعىن ارتقا تارتىپ, تىعىرىققا تىرەپ قويعان جايى بار. سالالىق ۆەدومستۆو بىلتىر 28 مامىردا «دايىندالاتىن ءدارى-دارمەك پرەپاراتتارىنا ىشكى دارىحانالىق باقىلاۋ ەرەجەسى تۋرالى» №405 بۇيرىق شىعارىپ, ونىڭ سوڭى ءدارى-دارمەكتەرگە, مەدي­تسينالىق ماقساتتاعى قۇرالدار مەن تەحنيكالارعا ساراپتاما جاساي­­تىن ۇلتتىق ورتالىققا قاراس­تى پەتروپاۆل اۋماقتىق فيليا­لى­نىڭ جا­بىلۋىنا اكەلىپ سوقتىردى. ءسوي­تىپ, وندىرىستىك باعىتتاعى ءدارى­حانالار حيميالىق رەاكتيۆتەر مەن ەرىتىندىلەردى ساتىپ الۋ قۇقىنان ايىرىلىپ تىندى. بۇلاردىڭ قاتى­سۋىنسىز ساپالى دا زالالسىز ءدارى-دارمەك دايىنداۋ مۇمكىن ەمەستىگى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. – ءدارى-دارمەك وندىرىسىمەن اينالىساتىن ءدارىحانالار جاقپامايلار, سۋعا ەرىتىلگەن بىرنەشە ءدارىنىڭ قوس­پا تۇرلەرىن, فۋراتسيلين, گيپەر­تو­نياعا قارسى ەرىتىندىلەر, تامشى­دارىلەر, سۋتەگىنىڭ اسقىن توتىعى, ت.ت. ازىرلەيدى. بۇلاردىڭ كارديو­ورتا­لىق, ونكولوگيالىق, جۇقپالى تەرى اۋرۋلارى, تۋبەركۋلەزگە قارسى ديس­پانسەرلەردىڭ پاتسيەنتتەرى ءۇشىن پايداسى وتە زور. جانە دە باعا­سى قولجەتىمدى. ماسەلەن, پرو­تور­گول ءدارىسىنىڭ باعاسى 150 تەڭگە عانا. الپاۋىت مونوپو­ليس­تەر 5-10 ەسە قىمباتقا ۇسى­نادى. ايىرماشىلىعى جەر مەن كوكتەي. وسىلاردىڭ بىرقا­تارىن فارماتسەۆتيكالىق كاسىپ­ورىندار شىعارمايتىنىن ەسكەرسەك, جۇرتشىلىققا كورسەتىپ وتىر­عان مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ ماڭىز­دىلىعى ءتىپتى ارتا تۇسەدى. وكىنىش­تىسى سول, تالاي جىلدار بويى قالىپ­تاس­قان وڭ ءۇردىستى ءبىر شەشىممەن بەلدەن باسىپ, سىزىپ تاستاۋ ءتۇسى­نىكسىز, – دەيدى سولتۇستىك قا­زاقستان فارماتسەۆتيكا ۇيىمىنىڭ ات­قارۋشى ديرەكتورى تامارا انوحينا. №87 ءدارىحانا ءوز قىزمەتىن پەتروپاۆل قالاسى مەن اۋدان­دارعا كورسەتەدى. ونىڭ يەسى, ءتاجى­ري­بەلى مامان زاۋرە وتەنوۆا تەندەر­لەردە جەڭىپ, كەلىسىم-مىندەتتە­مەلەرىن مۇلتىكسىز ورىنداپ ءجۇر. ەندى دارىلىك پرەپاراتتارعا قوسىلاتىن تازالانعان سۋدىڭ تولىق حيميالىق قۇرامىن قالاي, قايدان وتكىزەرىن بىلمەي دال. ويتكەنى, ءونىمنىڭ ساپالىق باقىلاۋىن قامتاماسىز ەتەتىن حيميالىق رەاكتيۆتەردى ساتىپ الۋ قۇقىنان ايرىلعاندىقتان, جاعداي كۇردەلەنىپ كەتكەن. ال, ىشكى دارىحانالىق باقىلاۋ جاساۋ قۇزىرەتىن اككرەديتتەلگەن باسقا ايماقتىق زەرتحانالارعا بەرۋ جايى قاراستىرىلماعان. سوندا قالاي, مينيسترلىكتەگى جاۋاپتى تۇلعالار فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتتىڭ شەشىمدەر, بۇيرىقتار شەڭبەرىندە جۇرگىزىلەتىنىن ەستەن شىعارعاندارى ما؟ بارلىق ماسەلە, اينالىپ كەلگەندە, ەكىۇشتى بۇيرىقتاعى وراشولاق باپتارعا كەلىپ تىرەلەدى. ونىڭ جاي-جاپسارىنا ۇڭىلە قاراعان جان جاعدايدىڭ ابدەن زەرتتەلىپ, ءيىنى قانىپ بارىپ قابىلدانباعانىن بىردەن سەزەدى. ويتكەنى, رەاكتيۆتەر قايدان الىنادى, ءدارى-دارمەكتىڭ ساپالىق باقىلاۋىن كىم جۇرگىزەدى دەگەن سەكىلدى ساۋالدار جاۋاپسىز قالعان. فارماتسەۆتيكا قىزمەت­كەر­لەرىنىڭ جانايعايى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىن سەل ەتكىزبەگەن ءتارىزدى. ونى سىرعىتپا جاۋاپ­تاردان-اق اڭعارۋعا بولادى. ءما­سەلە ابدەن شي­رى­عىپ, دوپ سياقتى ءارلى-بەرلى قاق­پاقىلعا تۇسكەن­نەن كەيىن ءدارى­گەرلەر «اتامە­كەن» ۇلتتىق كاسىپ­كەرلەر پالاتا­سىنىڭ جەرگىلىكتى ءبولىم­شەسىنە قايرىلۋعا ءماجبۇر بولعان. ساراپشى مۇرات جاكەنوۆ ۇلكەن سۇرانىسقا يە جانە قولجەتىمدى دارىلىك پرەپاراتتاردى ءوندىرۋ ءىسىنىڭ تەجەلۋىنەن تۇرعىندار مەن ەمدەۋ مەكەمەلەرى, اسىرەسە, تۇرمىسى تومەن ادامدار, زەينەتكەرلەر, كوپ بالالى وتباسىلار ۇلكەن زارداپ شەگەتىنىن اشىق ايتتى. فارماتسەۆتيكا جانە مەديتسينا قىزمەتىن قاداعالايتىن كوميتەتتىڭ سىڭارجاق شەشىمىنە بارىنشا ىقپال جاسايتىندارىن, باقىلاۋعا العاندارىن جەتكىزدى. ءيا, بىرنەشە ايعا سوزىلعان سەرگەلدەڭگە نۇكتە قويىلىپ, ءىس ورنىنان العا جىلجىعان سياق­تى. بىراق استاناداعى زەرتحانا ور­تالىعىنان حيميالىق رەاكتيۆ­تەر ساتىپ الۋعا اۋىزشا رۇق­سات بەرىلگەنىمەن, جەرگىلىكتى ءبولىم­شەنىڭ قالپىنا كەلتىرىلمەيتىنى بەسەنەدەن بەلگىلى بولىپ وتىر. ءالى كۇنگە دەيىن مينيسترلىك تاراپىنان تۇپكىلىكتى شەشىم الىنباي سوزبالاققا سالىنۋىنا قاراعاندا جاڭا نورماتيۆتىك قۇجاتقا ەنگىزىلگەن ۇعىنىقتى ۇسىنىستار تاعى دا سيىرقۇيىمشاقتانىپ كەتە مە دەگەن كۇدىك باسىم. بارىنەن بۇرىن فارماتسەۆتيكا قىزمەتكەرلەرىن ءدارى-دارمەك وندىرەتىن حيميالىق رەاكتيۆتەر قورىنىڭ تۇگەسىلىپ بارا جاتقانى قاتتى تولعاندىرادى. ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان» سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى