وتاندىق ونىمدەرگە ومان ارقىلى دا ءورىس اشۋعا بولادى

ەۋرازيا قۇرلىعىندا بۇرىنعى ساۋدا-ساتتىق جۇيەسى وزگەرە باستادى. بيزنەستىڭ, تاۋار تاسىمالىنىڭ جاڭا جولدارى مەن مۇمكىندىكتەرى اشىلىپ جاتىر. بۇل ورايداعى ءبىر باعىت – پارسى شىعاناعى. قازاقستاننىڭ ومان سۇلتاندىعىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ەرجان مۇقاش وتاندىق تاۋارلاردى وسى ەلدىڭ پورتتارى ارقىلى ءۇندىستان, پاكىستان, ءتىپتى, افريكاعا دەيىن جەتكىزۋگە بولاتىنىن ايتادى. ول ءۇشىن وتاندىق كاسىپكەرلەر بىلە بەرمەيتىن كەيبىر جەڭىلدىكتەر دە بار. – ەرجان سەرىك ۇلى, قا­زاقستان مەن ومان اراسىن­داعى ديپلوماتيالىق بايلا­نىستار وسىدان 24 جىل بۇ­رىن ورنادى. دەگەنمەن, وسى ۋاقىتقا دەيىن ەكى ەلدىڭ ساۋدا-ساتتىق كولەمى جوعارى دەڭ­گەيگە جەتتى دەپ ايتا الماي­مىز. ونىڭ باستى سەبەبى نەدە؟ – راسىندا دا كەلەسى جىلى قازاقستان مەن وماننىڭ ديپلوماتيالىق بايلانىستارىنا شيرەك عاسىر بولادى. نەگىزى, وسى ومان مەملەكەتى اراب ەلدەرى ىشىندە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ بىزبەن ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناس ورناتقان. ونى كوبىسى بىلە بەرمەيدى. 1990 جىلداردىڭ باسىندا بىزدە «كاسپي قۇبىر جەلى­سى كون­سورتسيۋمى» دەگەن جو­با بولدى. سول جوباعا قاتىسۋ­شى مەم­لەكەتتەردىڭ ءبىرى ومان بولعان (قا­زاقستان جانە رە­سەيمەن ءبىر­گە). ومان سۇلتان­دى­عى كەيىن­نەن جوبادان شىعىپ كەتتى. دەگەنمەن, قازىرگى كەزدە اتالعان ەلدىڭ «ومان ويل» اتتى مەملەكەتتىك كومپانياسى قازاقستاننىڭ ەكى جەرىندە مۇناي كەنىشتەرىن يگەرىپ جا­تىر. بىرەۋى – «جەمچۋجينا», ەكىن­شىسى – «دۋنگا». ءاربىر جوبا بويىنشا وماننىڭ 20 پايىزدىق ۇلەسى بار. وسى ۋاقىتقا دەيىن مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ومانعا ەكى رەت رەسمي ساپارمەن بارىپ كەلدى. العاش رەت 1997 جىلى, ودان كەيىن 2008 جىلى.  سول ەكى ساپاردان كەيىن ەكى جاقتى قارىم-قاتىناستار جاقسى دامي باستاعان سياقتى بولدى. دەگەنمەن, كۇتكەنىمىزدەي ەمەس. ءسوز جوق, ساياسي دەڭگەيدە قارىم-قاتىناسىمىز جاقسى. ومان ءبىزدىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە تۇراقتى ەمەس مۇشە بولۋىمىزدى العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ قولداعان. ال ەندى تاۋار اينالىمىنىڭ ماردىمسىز بولۋىنا بەلگىلى ءبىر سەبەپتەر بار. وتكەن جىلى ەكى ەلدىڭ ساۋدا-ساتتىعى ءبىر ميلليون دوللارعا دا جەتپەگەن. بار بولعانى – 322,9 مىڭ دوللار. سونىڭ 90 پايىزى قازاقستاندىق ەكسپورتتىڭ ۇلەسىندە. قازاقستاننان اندا-ساندا جەكە ارنالارمەن بيداي, قۇبىرلار جانە تاعى باسقا مەتالل بۇيىمدارى جەتكىزىلەدى. ال وماننان بىزگە كەلەتىن تاۋار جوق دەۋگە بولادى. سەبەبى, پارسى شىعاناعى ەلدەرىنىڭ ەكونوميكاسى مۇنايعا تاۋەلدى ەكەنى بەلگىلى. ءيا, ءبىز دە مۇنايعا تاۋەلدىمىز. بىراق, بىزدە اۋىل شارۋاشىلىعى, تاۋ-كەن سياقتى باسقا دا سالالار بار. وماندا اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاراعاندا, بالىق شارۋاشىلىعى جاقسى دامىعان. ول جەردە اۋىل شارۋاشىلىعى جانە بالىق رەسۋرستارى مينيسترلىگى دەگەن مەملەكەتتىك ورگان دا بار. نەگىزى, بۇگىندە سول وڭىردە ومان بالىق جەتكىزۋشى ءىرى مەملەكەتتەردىڭ بىرىنە اينالىپ, ماسەلەن, كورشىلەس اراب امىرلىكتەرىنىڭ سۇرانىسىن 40 پايىزعا قامتاماسىز ەتىپ وتىر. نەگىزى, مەملەكەتتىك كومپانيالاردى ءبىر-بىرىنە تارتۋ وڭاي ەمەس. ويتكەنى, ولار ءىرى جوبالاردى ىزدەيدى. دەگەنمەن, ساۋدا-ساتتىق از بولسا دا, مىسال ءۇشىن, 2005-2015 جىلدار ارالىعىندا ومان قازاقستانعا 253,2 ملن. دوللار تىكەلەي ينۆەستيتسيا قۇيدى. وسىنىڭ ءبارى ۇلتتىق بانكتىڭ رەسمي دەرەكتەرىندە كورسەتىلگەن. بۇل باعىتتا ءبىز جەكە كاسىپكەرلەردىڭ ءبىر-بىرىمەن ىسكەرلىك بايلانىستاردى ورناتۋ جۇمىسىنا باسىمدىق بەرىپ كەلەمىز. اتاپ ايتقاندا, ومانعا ءبىزدىڭ قويلارىمىزدى, ەت ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋعا مۇمكىندىك بار. ماسەلەن, ومان مۇسىلمان ەلى بولعاننان كەيىن ورازا كەزىندە, قۇربان ايتتا ءتىرى قوي العىسى كەلەدى. بۇعان باستى كەدەرگى – لوگيستيكا, ياعني كولىكتىك تاسىمال ماسەلەسى. ومان ءۇشىن بيداي بولسىن, ەت بولسىن, سوناۋ اۆستراليا مەن برازيليادان الىپ كەلگەن ءتيىمدى. الىس بولسا دا, كەمە جولىمەن ارزانعا تۇسەدى. ال قازاقستان گەوگرافيالىق جاعىنان جاقىن تۇرسا دا, تاسىمال شىعىنى قىمبات. ارامىزدى يران عانا ءبولىپ تۇر. سوعان قاراماستان, قازىرگى كەزدە ءبىز كاسىپكەرلىك قارىم-قاتىناستىڭ كەيبىر جولدارىن قاراستىرىپ وتىرمىز. ماسەلەن, ءبىر ۇشاققا ەكى مىڭ باس قوي سالىپ, ومانعا جەتكىزۋگە بولادى. ال ەت جەتكىزەتىن بولساق, شاريعات زاڭدارىنىڭ ساقتالعانى تۋرالى ارنايى كۋالىكتەردى كورسەتۋ كەرەك. ءبىز ءوز كەزەگىمىزدە وماننان بالىق ونىمدەرىن الۋعا مۇددەلىمىز. سەبەبى, رەسەي مەن باتىس ەلدەرى اراسىنداعى سانكتسيالىق سوعىستان كەيىن بىزگە كەلەتىن نورۆەگيالىق اقسەركەنىڭ جولى جابىلدى. قازىر وماندىقتار وزدەرىنىڭ بالىقتارىن, ءتىپتى بولماسا, سول نورۆەگيادان اكەلىنەتىن اقسەركەنى رەەكسپورت رەتىندە قازاقستانعا جەتكىزۋگە مۇددەلى بولىپ وتىر. بۇل بىزگە ارزانعا تۇسەتىن ءتۇرى بار. – ونى دا ۇشاقپەن جەتكىزە مە؟ – جوق, ول مۇزداتىلعان بالىق بولعاننان كەيىن ونى جەرمەن دە اپارۋعا بولادى. وماندىقتار ءوز ءونىمىن يراننىڭ باندار-ابباس پورتىنا دەيىن جەتكىزۋگە دايار. ءارى قاراي رەفريجەراتورلى كەز كەلگەن كولىكپەن ون كۇندە قازاقستانعا اكەلىپ ساتۋعا بولادى. مىنە, وسى ىسپەتتى جوسپارلار بار. قازىر قازاقستاندىق جانە وماندىق جەكە كومپانيالارمەن كەلىسىمشارت راسىمدەۋ بويىنشا ءتيىستى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. وسىلايشا, بىرتە-بىرتە ەكىجاقتى ساۋدا-ساتتىقتى ءتيىستى دەڭگەيگە كوتەرەمىز دەپ ويلايمىن. ءبىر جاقسى جەرى, وماننىڭ سىرتقى ساياساتى بىزگە كەلىڭكىرەيدى. ول ساۋد ارابياسىمەن دە, يرانمەن دە, باتىسپەن دە, شىعىسپەن دە دوستىق قارىم-قاتىناستا. يراندى ترانزيتتىك ەل  رەتىندە پايدالانىپ, قازاقستان مەن وماننىڭ تاۋار اينالىمىن ارتتىرۋعا بولادى. سوسىن اشحاباد كەلىسىمى دەگەن قۇجات بار. وعان سايكەس, وزبەكستان, تۇرىكمەنستان, يران جانە ومان اراسىندا مۋلتيمودالدى ءدالىز قۇرىلۋدا, ياعني ورتالىق ازيادان شىققان تاۋار قارا جولمەن بولا ما, تەمىر جولمەن بە, يراننىڭ پورتتارىنا دەيىن كەلەدى, ءارى قاراي ومانعا تەڭىز جولىمەن جەتكىزىلەدى. اتالعان دالىزدە كولىكتىك جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان. سول قۇجات كۇشىنە ەندى. قازاقستان دا وعان قوسىلدى دەگەن حابار العانبىز. بۇگىندە ءبىز ءۇشىن وسى باعىتتا تاۋار اينالىمىن ارتتىرۋ ءتيىمدى بولىپ تۇر. بىلۋىمشە, رەسەيدىڭ ءوزى  سانكتسيالىق سوعىستان كەيىن كاسپي تەڭىزى ارقىلى پارسى شىعاناعى ەلدەرىنە شىعۋعا مۇددەلى بولىپ وتىر. – دەمەك, الداعى ۋاقىتتا وتاندىق تاۋارلاردى قازاقستان – تۇرىكمەنستان – يران تەمىر جولى ارقىلى باندەر-ابباس پورتىنا  اپارىپ, ودان ءارى قاراي ومان جانە تاعى باسقا پارسى شىعاناعى ەلدەرىنە جەتكىزۋ باعىتى اسا ءتيىمدى جولعا اينالادى دەۋگە بولا ما؟ – ارينە, ول جاعىنان يراندىقتاردىڭ ۇلكەن تاجىريبەسى بار. سول پورت ارقىلى باسقا دا ءوڭىر ەلدەرىنە شىعۋعا جول اشىلادى. مىسالى, اراب امىرلىكتەرى پارسى شىعاناعىنىڭ ەڭ تۇكپىرىندە ورنالاسقان. سوندىقتان, تەڭىز ارقىلى كىرەتىن كەمەلەر الدىمەن ومان مەن يراندى ءبولىپ تۇرعان ورمۋز بۇعازى ارقىلى وتەدى. بىراق اراب امىرلىكتەرىنىڭ ءبىر ارتىقشىلىعى, ولار مۇنايعا عانا سەنىپ قويماي, وسىدان 20 جىلداي بۇرىن ساۋدا-ساتتىقتى, ءتۋريزمدى, قارجى ورتالىعى مەن اۆياتسيالىق حابتى دامىتىپ, العا كەتىپ قالدى. ومان بولسا, سونىڭ بارلىعىن ەندى عانا قولعا الىپ جاتىر. سوندىقتان ولار وزدەرى دە مويىندايدى, اراب امىرلىكتەرىنە قاراعاندا, گەوگرافيالىق ورنالاسۋى اسا ءتيىمدى. بىراق قاجەتتى ينفراقۇرىلىم مەن تاجىريبە ەندى عانا قالىپتاسۋ ۇستىندە. ولاردىڭ پورتتارى تىكەلەي ءۇندى مۇحيتىنا شىعىپ وتىر. بۇگىندە تاۋارلار الدىمەن ومانعا كەلەدى. سوعان قاراماستان, ءبىر پارادوكس بار. ولار ءالى كۇنگە دەيىن ساۋدا-ساتتىعىن اراب امىرلىكتەرى ارقىلى جاسايدى. ويتكەنى, ول جەردە ءبارى قالىپتاسقان. بيرجاسى بار, قارجى ورتالىعى بار جانە تاعىسىن-تاعىلار. ال وماننىڭ ءوز جەرىندە ءبارىن دامىتىپ, جولعا قويسا, كورشى تۇرعان يرانعا, ءتىپتى, اراب امىرلىكتەرىنىڭ وزىنە  كادىمگىدەي بەسەكەلەس بولادى. بۇگىندە وماندا بىرنەشە پورت بار. ولار – سوحار, ماسقات, سالالا. بۇعان قوسا جاڭادان ارنايى ەكونوميكالىق ايماق رەتىندە دۋقم پورتى ۇدەمەلى تۇردە دامىتىلىپ جاتىر. سول جەردە شەتەلدىك ينۆەستورلار ءۇشىن بارلىق جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان. قازاقستاندىق كاسىپكەرلەر ونى بىلە بەرمەۋى مۇمكىن. اتالعان پورتتار ارقىلى شىعاتىن ءبىرىنشى باعىت – پارسى شىعاناعى ەلدەرى, ال ەكىنشى باعىت – افريكا, ارعى جاعىندا سومالي دەيسىز بە, ەفيوپيا دەيسىز بە, وڭتۇستىك افريكا دا ءتيىپ تۇر. سونداي-اق, ءۇندىستان مەن پاكىستانعا شىعۋعا بولادى. نەگىزى, بۇگىندە مۇناي باعاسىنىڭ قۇلدىراۋى ومان ەكونوميكاسىنا دا كەرى اسەرىن تيگىزىپ وتىر. وعان قوسا, ساۋد ارابياسى مەن كۋۆەيتپەن سالىستىرعاندا, ومان جەرىندە مۇناي قورلارى تۇگەسىلۋگە جاقىن. سوندىقتان, بۇلار ەكونوميكانىڭ قۇرىلىمىن وزگەرتىپ, شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتۋ ءۇشىن شەتەلدىك كاسىپكەرلەرگە بارلىق جاعداي جاساپ جاتىر. مىسالى, بۇرىن ولاردىڭ بارلىق زاڭدارىندا شەتەلدىك فيرما اشۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى فيرمانى سەرىكتەس رەتىندە الۋ تالابى بولعان. سوسىن شەتەلدىك ينۆەستيتسياعا شەكتەۋ قوياتىن. قازىر ونىڭ ءبارىن الىپ تاستادى. بۇگىندە وماندا تۋريزم دە بەلسەندى تۇردە دامىتىلۋدا. سەبەبى, ول جەردە تاۋ دا, تاس تا, قۇم دا, تەڭىز دە, وازيس تە, ءبارى بار. ومان – قامالدار ەلى. 400-گە جۋىق قامال بار. «مىڭ ءبىر ءتۇندى» وقىعان بولارسىز. سونداعى سيندباد اتتى تەڭىزشىنىڭ وتانى – وسى ومان. وماننىڭ ىشكى ساياساتى جابىقتاۋ, بىراق ەكونوميكاسى اشىق, اعىلشىن-ساكسوندىق جۇيەگە نەگىزدەلگەن. بانك سالاسى دا وتە جاقسى. ولار قازاقستانمەن ىسكەرلىك قارىم-قاتىناس جۇرگىزۋگە دايىن. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – وسى ىسكەرلىك بايلانىس­تاردى كۇشەيتۋ. قازىر سوعان بار كۇش-جىگەرىمىزدى سالىپ جاتىرمىز. – بالىق پەن قويدى, سونداي-اق, مەتالل بۇيىمدارىن ايتتىڭىز.  قازاقستاننىڭ استىعىن دا كوپتەپ تاسىمالداۋعا بولاتىن شىعار؟ – مەن ويلاپ وتىرمىن, بىرنەشە مەملەكەتتە قازاقستاننىڭ استىق تەرمينالدارى بار عوي. سونداي قويمانى وماندا دا قۇرۋعا بولادى. مىسالى, وسى ەلگە 1 ميلليون توننا بيداي جىبەرسەك, سونىڭ 200-300 مىڭ تونناسىن وماندا قالدىرسا, قالعانىن جاقىن مەملەكەتتەرگە ساتۋعا بولادى. ول – ءبىر. ەكىنشىدەن, قازاقستان يسلام ىن­تىماقتاستىعى ۇيىمىنا توراعا­لىق ەتكەندە ەلباسى ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىن كوتەرگەن بولاتىن. وسى تۇرعىدان العاندا قازاقستان باسقا ەلدەردە سياقتى ومان جەرىندە دە حاب قۇرىپ, سول ارقىلى ايماقتىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتە الادى دەپ ويلايمىن. ءوزىڭىز بىلەسىز, جاقىندا عانا ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى يسلام ۇيىمى قۇرىلىپ, ونىڭ حاتشىلىعى استانادا اشىلىپ وتىر. – جالپى, اراب ەلدەرىنىڭ بۇرىنعى كەڭەستەر قۇرامىندا بولعان قازاقستانعا دەگەن كوزقاراسى قانداي؟ – 1990-شى جىلدارعا دەيىن پارسى شىعاناعى مەملەكەتتەرىنىڭ كوپشىلىگى كەزىندە كەڭەستەر وداعىمەن ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستا بولماعان. نەگىزى, 1930-شى جىلدارى قازاقتىڭ العاشقى ديپلوماتى, ەلشى ءنازىر تورەقۇلوۆ كسرو-نىڭ ساۋد ارابياسىنداعى تۇڭعىش تۇراقتى وكىلى قىزمەتىن اتقارعانى بەلگىلى. الايدا, كەيىن «حالىق جاۋى» دەگەن ايىپپەن اتۋ جازاسىنا كەسىلدى. سوعان اراب ەلدەرى نارازى بولدى ما, ەكىجاقتى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ءۇزىلدى. كەيىننەن ولار اقش-قا جاقىن بولىپ كەتتى. ال پارسى شىعاناعى ەلدەرى مەن كسرو اراسىنداعى قارىم-قاتىناس دامىماي قالعاننان كەيىن, ولار قازاقستان تۋرالى كوپ بىلگەن جوق. ءبىزدىڭ بايلانىستارىمىز, كوبىنەسە, سولتۇستىك افريكا ەلدەرىمەن, مىسىرمەن, سيريامەن, يەمەنمەن جاقسى دامىدى. ويتكەنى, ولار سوتسياليستىك باعىتتاعى مەملەكەتتەر بولدى. ستۋدەنتتەرى بىزدە وقىدى. ءبىزدىڭ ماماندارىمىز سول ەلدەردە كوپ قىزمەت ەتتى. سول سەبەپتى, ولار ءبىزدى كوبىرەك بىلەتىن. ال قازىر اراب ەلدەرى ءبىزدى بىلمەيدى دەپ ايتۋ قيىن. سوسىن كوپ نارسە مەملەكەتتىڭ بەلسەندىلىگىنە, سىرتقى ساياساتىنا بايلانىستى عوي. قازاقستان ەكسپو-نى وتكىزگەلى وتىر. ونىڭ الدىندا ەۋروپاداعى ىنتىماقتاستىق جانە قاۋىپسىزدىك ۇيىمىنىڭ ءسامميتىن وتكىزدىك. يسلام كونفەرەنتسياسى ۇيىمىن باسقاردىق. كەلەسى جىلى بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى بولامىز. اراب ەلدەرى سونىڭ ءبارىن كورىپ وتىر. وعان قوسا, ەلباسىنىڭ حالىقارالىق ارەناداعى بەلسەندى جۇمىسى, ۇتىمدى ۇسىنىستارى مەن باتىل باستامالارى تاعى بار. ونىڭ حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ مىنبەرىنەن سويلەگەن سوزدەرى جان-جاققا جەتىپ جاتادى. ءبىز, ەلشىلەر, ءوز كەزەگىمىزدە جەرگىلىكتى جەردەگى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى قازاقستاننىڭ باستامالارىن جەتكىزۋگە تارىسامىز. وسىنىڭ ارقاسىندا وزگە ەلدەر قازاق حالقىنىڭ كىم ەكەنىن بىلەدى. – اراب ەلدەرى ىشىندە لاڭكەستىك سياقتى حالىقارالىق قاۋىپتىڭ بار ەكەنى بەلگىلى. ول قازاقستانعا دا كەرى اسەرىن تيگىزىپ وتىر. اراب ەلدەرىنىڭ ءوزى وسى قاۋىپ-قاتەرمەن قالاي كۇرەسىپ ءجۇر؟ – ومان جايىندا ايتاتىن بولساق, بۇل مەملەكەتتىڭ ءدىني كوزقاراسى مۇلدەم بولەك. ونى كوبى بىلە بەرمەيدى. مىسالى, ءبىز بىلەتىن يسلام دۇنيەسى نەگىزىنەن ەكىگە بولىنەدى. ول – سۇننيتتەر مەن شيتتەر. ال, وماندىقتار ءسۇننيت تە ەمەس, شيت تە ەمەس, ولار – يباديتتەر. تاريحقا سايكەس, يباديتتەر يسلامنىڭ ەرتە داۋىرىندە ءبولىنىپ كەتكەن. بۇل – مۇلدەم بولەك اعىم. باستى ايىرماشىلىعى – بارىنە ليبەرالدى تۇردە قارايدى. بىراق جەرگىلىكتى زاڭعا سايكەس, ورازا كەزىندە شەتەلدىكتەرگە جۇرتتىڭ كوزىنشە تاماق ءىشىپ, تەمەكى شەگۋگە تىيىم سالىنعان. سوسىن كيىم-كيىسكە دە تالاپ قويىلادى. يباديتتەر تولە­رانت­تىلىق ۇستانىمىن ساقتايتىن­دىق­تان, سان الۋان اسكەري اكتسيالارعا دا قاتىسپايدى. ماسەلەن, يەمەنگە قارسى اسكەري كوا­ليتسيا قۇرىلعاندا ومان بۇل باس­تامانى ساياسي تۇرعىدا قولدايتىنىن ءبىلدىردى, بىراق قارۋلى شارالارعا قاتىسپايتىنىن مالىمدەدى. سيريا بويىنشا دا تۋرا سونداي ۇستانىمدا بولدى. سودان بولار, مەن ومان ازاماتتارىنىڭ «يسلام مەملەكەتى», «ءال-قايدا» جانە باسقا دا تەرروريستىك ۇيىمداردىڭ قۇرامىندا سوعىسقانى, يا بولماسا, قانداي دا ءبىر تەررورلىق اكتىگە قاتىسقانى تۋرالى دەرەك كەزدەستىرمەدىم. – ءسوز سوڭىندا ەلگە قانداي تىلەك ايتار ەدىڭىز؟ – ەڭ الدىمەن, بارشا حالقى­مىزدى تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىق بەلەسىمەن قۇتتىقتايمىن. ەلىمىزدىڭ ەڭسەسى بيىك, ەرتەڭى جارقىن بولسىن! ول ءۇشىن ءبارىمىز ىنتىماق-بىرلىك تانىتىپ, ايانباي قىزمەت ەتۋگە ءتيىسپىز. قازىر زامان تىنىش ەمەس. الەمدى ءتۇرلى وقيعالار دۇرلىكتىرىپ جاتىر. اۋمالى-توكپەلى زاماندا كەلەر ۇرپاقتى ويلاۋ, ولارعا ىرگەسى بەرىك, كەلەشەگى كەمەل مەملەكەت قالدىرۋ – ءبىزدىڭ مىندەتىمىز. بەيبىتشىلىك, تاتۋلىق پەن بىرلىك – حالىقتىڭ ەڭ ۇلكەن باقىتى. قازاق ۇلتىنىڭ ءتۋابىتتى تولەرانتتىلىعىنىڭ جانە ەلباسىمىزدىڭ ساليقالى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا بەرەكەمىز كىرىپ, تىنىشتىقتا ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. ءبىز وسى يگىلىگىمىزدى كوزدىڭ قاراشىعىنداي قورعاۋعا ءتيىسپىز. سول ارقىلى تاۋەلسىزدىكتى باياندى ەتەمىز. اڭگىمەلەسكەن ارمان اسقار, جۋرناليست, ارنايى «ەگەمەن قازاقستان» ءۇشىن