كۇتەمىز ءالى ءبىر حابار

رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ومبى قالاسىنان وڭتۇستىككە قاراي قازاقستاننىڭ كوكشەتاۋ باعىتىنا بەت العاندا, 16 شاقىرىم جەر جۇرگەن سوڭ ۇلكەن زيرات كەزدەسەدى. ول بيباتىر اۋىلىنىڭ قورىمى. تاس جولدىڭ زيراتقا قاراما-قارسى جاعىندا كەزىندە ۇلكەن  اۋىل بار ەدى. بيباتىر كەزىندە اتى ايگىلى بي بولعان ادام. با­لا­­سى مادەن بولىس بولىپ, 1937 جىلى اتىلعان. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى قىزمەتىن اتقارعان رومين ريزا ۇلى مادينوۆ سول بيباتىردىڭ ۇرپاعى, مادەننىڭ شوبەرەسى. مەنىڭ ىزدەۋ سالىپ وتىر­عانىم – بيباتىردىڭ بەل بالاسى قىزىر. ول كىسى 1937 جى­لى قىزىلجاردا پروكۋرور بولىپ ىستەگەن. ۇستالاسىڭ دەگەن ەسكەرتۋمەن قاشىپ ومبىعا كەلىپ, تۋعان بولەسى وتەمىسوۆ امىرجانمەن كەزدەسەدى. قۇ­جاتتارىن اۋىستىرىپ الىپ, باسقا فاميليامەن قىتايعا وتپەكشى ەكەنىن ايتادى. سو­دان حات-حابار ۇزىلگەن. 1947 جىلى ءامىرجان ومبى وب­لىسىنىڭ گوركوۆ اۋدانىندا كگب قىزمەتكەرى بولىپ ىستەپ جۇرگەندە, ءبىر جىگىت ارنايى ىزدەپ كەلىپ, امىرجانعا جولىعادى. قىزىردان سالەم ايتادى. بىراق فاميلياسى, اتى-ءجونى باسقا دەيدى. سوعىس كەزىندە قىزىر اسكەري پروكۋرور بولدى, مەن ونىڭ اديۋتانتى قىزمەتىن اتقاردىم, دەپتى. قانشا جالىنسا دا, قايدا, قانداي فاميليادا ەكەنىن ايتپاي كەتىپ قالىپتى. بۇل اڭگىمەنى ارادا 31 جىل وتكەن سوڭ 1978 جىلى ءامىرجان ماعان ايتقان. تاعى ءبىر دەرەك مىناداي. 1963 جىلى ومبى وڭىرىندە تۇراتىن قىزىردىڭ تۋعان نەمەرە ءىنىسى فازىلعا الىس­تان ءبىر حات كەلگەن. وندا اتى-ءجونىن جازباي, وتكرىتكا سىرتىنا بارمىن, ءتىرىمىن, امان-ەسەن ءجۇرمىن دەگەن ءسوز ايتىلعان دا قويعان. 1985 جى­لى فازىلدىڭ اۋىرىپ, بەتى ارى قاراعان شاعىندا ومبىداعى كگب ادامدارى قىزىر تۋرالى سۇراپ كەلىپتى. سوندا ول كىسى ەشقانداي جاقىنىم جوق دەپ رەنجىپ, كەلگەندەرگە اۋىر ءسوز ايتىپ  قۋىپ جىبەرىپتى. تەگىندە كگب ادامدارى بەكەر ىزدەمەگەن بولار. مۇمكىن قىزىر ولەر شاعىندا بالالارىنا شىن اتى-ءجونىن ايتقان سوڭ, ولار ومبىعا سۇراۋ جىبەرۋى مۇمكىن. وسى تۋرالى بىلگىم كەلەدى. قىزىر بىزگە تۋعان جيەن ەدى. قازاقستاندا ونى بىلەتىندەر بار ما ەكەن؟ وسى ماقالانى وقى­سا بالالارى حابارلاسىپ قا­لار دەگەن ءۇمىتىم دە جوق ەمەس.  امانكەلدى قاجى توقسانباەۆ رەسەي فەدەراتسياسى, ومبى قالاسى, مەلنيچنايا كوشەسى 87/4. 15-پاتەر.