ايتادى. ەسكەرتەدى. مىندەتتەيدى

ەلىمىزدىڭ ءبىر ەمەس, بىرنەشە وڭىرىندە كۇيدىرگىمەن اۋىرعان ءىرى قارا مالدار انىقتالىپ وتىر. بۇل جاعداي ءوز ازاماتتارىمىزبەن قاتار, كورشى ەلدەردى دە الاڭداتا باستادى. وسىعان وراي ەل تۇرعىندارى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنە حابارلاسىپ, جاعدايدىڭ بەت الىسى تۋرالى سۇراپ جاتىر. كەشەگى ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا وسى ماسەلە ءسوز بولدى.   جۋرناليستەرمەن كەزدەسىپ, كوڭىلى الاڭ جۇرتقا جاعدايدى تۇسىندىرۋگە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ۆەتەرينارلىق با­قىلاۋ جانە قاداعالاۋ كومي­تەتىنىڭ توراعاسى ساقتاش حا­سەنوۆ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگىنىڭ مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى باۋىرجان بايسەركين جانە باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەر جانداربەك بەكشين كەل­دى. ۆەدومستۆولار وكىلدەرىنىڭ ايتقانىنا قۇلاق قويساق, كۇي­دىرگىگە قاتىستى پرەمەر-مينيس­تردىڭ باسشىلىعىمەن ارنايى جيىن وتكىزىلىپ, جاعداي تولىق باقىلاۋعا الىنعان. سونداي-اق, اۋىرۋ وشاقتارىن جويۋ بويىنشا ءتيىستى ءىس-شارالار جۇرگىزىلىپ جاتىر. قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ ءتورت وبلىسىندا وسى اۋرۋدى جۇق­تىرعان 14 ادامنىڭ سەگىزى اۋرۋحانادان شىعىپتى. تاعى التى ادام ستاتسيوناردا ەم قابىلداۋدا ەكەن. «اعىم­داعى جىلدىڭ 8 ماۋسىمى مەن 8 شىلدەسى ارالىعىندا قازاقستان بويىنشا 16 ادام كۇيدىرگى دەرتىن جۇقتىرعان. ال­ماتى وبلىسىندا – 3, شىعىس قازاقستاندا – 2, قاراعاندىدا 8 تۇرعىن تۇينەمەمەن اۋىرىپ, ەكەۋى قايتىس بولدى. سونداي-اق, پاۆلودار وڭىرىندە دە 3 ادام وسى اۋرۋمەن اۋىرعان. امان قالعان 14 ادامنىڭ سەگىزى قازىر اۋرۋحانادان شىقتى, تاعى 6 ادام ستاتسيوناردا ەم قابىلداپ جا­تىر», دەدى ب.بايسەركين. دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ سوزىنە يلانساق, اۋرۋحانادا جاتقان 6 ادامنىڭ بىرەۋى قاراعاندىنىڭ, ەكەۋى شىعىس قازاقستان, ۇشەۋى پاۆلودار وبلىسىنىڭ تۇر­عىن­دارى. بۇعان دەيىن جاعدايى وتە اۋىر بولعان پاۆلودارلىق 2 ادام-نىڭ جاعدايى جاقسارعان, تاعى ءبىر ادامنىڭ جاعدايى تۇراقتى كورىنەدى. بۇعان قوسا, وسى ادامدارمەن بايلانىستا بولعان 301 ادام تولىق مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن ءوتىپتى. جاعدايدىڭ ءبىرشاما كۇر­دەلى ەكەنىن اشىق ايتقان باس سانيتار ەل تۇرعىندارىن ەت تۇتىناردا وتە ساق بولۋعا شا­قىردى. اسىرەسە, بازاردان ەت العاندا ساقتىق شارالارىن ۇستانۋ قاجەتتىگىن باسا ەسكەرتىپ, ەلىمىزدىڭ ءۇش وبلىسىندا تاراعان ءسىبىر جاراسى اۋرۋى تۋرالى اڭگىمەلەپ بەردى. نەگىزى كۇيدىرگى اۋرۋى, كوبىنەسە اۋرۋ مالدان جۇعادى ەكەن. ونىڭ ادامعا تو­پىراقتان جۇعۋ وقيعالارى وتە سيرەك كەزدەسەتىنىن ايتتى ول. «كۇيدىرگى اۋرۋى ادامنان ادامعا جۇقپايدى. وسى شاقتا الدىن الا ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارالار جۇرگىزىلۋدە. وسىنىڭ ارقاسىندا شىلدەنىڭ 8-ىنەن باستاپ ادامدار اراسىندا ءسىبىر جاراسىن جۇقتىرۋدىڭ بىردە-ءبىر وقيعاسى تىركەلگەن جوق. بارلىق لوكالدى وشاقتار وقشاۋلانعان. بارىندە دە ءتيىستى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. قازىر ءبىزدى پاۆلودار وبلىسى الاڭداتادى. ۇزىنسۋ اۋى­لىندا وسىنداي ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارالار اتقارىلۋدا. جالپى, قازىرگى كۇندە جاعداي ءبىزدىڭ باقىلاۋىمىزدا تۇر», دەگەن ج.بەكشين, قازاقستاندا ءسىبىر جاراسىنىڭ 98 پايىزى تەرى ارقىلى وتەتىن اۋرۋ ەكەنىن ەسكە سالدى. ءسويتىپ, ونىڭ نەگىزگى بەلگىلەرى – دەنە قىزۋى مەن تەرىگە شىعاتىن جارالار ەكەنىن قاداپ ايتتى. ەلىمىزدىڭ باس سانيتارى اۋرۋدان ساقتانۋدىڭ تاعى بىرنەشە شاراسىن العا تارتتى. ول شيكى ەت پەن ەت ونىمدەرىنىڭ ءدامىن تاتپاۋعا, ال ەتتى پىسىرگەندە ءبىر كەسەكتىڭ مولشەرىن 500 گرامنان اسىرماۋعا كەڭەس بەردى. «بۇگىن ءبىزدىڭ نەگىزگى ماقساتىمىز – حالىققا ساقتىق شارالارىن جەتكىزۋ. بىرىنشىدەن, ەت پەن ەت ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى ەسكەرىلگەن بازارلار مەن ساۋدا ورىندارىنان جانە دۇكەندەردەن عانا ەت ساتىپ الۋ قاجەت. كەزدەيسوق ادامداردان, كەز كەلگەن جەردەن ەت پەن تاماق ونىمدەرىن الۋعا بولمايدى. تاماق دايىنداعاندا شيكى ەت ونىمدەرى, ماسەلەن, فارشتىڭ ءدامىن تاتىپ كورۋ قاۋىپتى. ەت پەن ەت ونىمدەرىن دايىنداعاندا ونى مۇقيات ءپىسىرۋ جانە قۋىرۋ ءلازىم. مال قورالارىن جيناعاندا, تەرىمەن, جۇنمەن اينالىسقاندا ءبىر رەتتىك بەت پەر­دەلەردى پايدالانعان دۇرىس. ول پەردەلەردى پايدالانعاننان كەيىن مىندەتتى تۇردە ورتەپ جىبەرۋ كەرەك», دەگەن ۆەدومستۆو باسشىسى, دارىگەردىڭ كومەگىنە جۇگىنگەندە اۋرۋعا سەبەپ بوعان جايتتەردى بىردەن ايتقان دۇرىس ەكەنىن ايتتى. سەبەبى, وسىنىڭ ارقاسىندا شۇعىل مەديتسينالىق شەشىم قابىلداۋعا بولادى. راسىن ايتقاندا, ءسىبىر جارا­سىنىڭ وشاعى ەلىمىزدىڭ بىرنەشە وڭىرىندە ءبىر مەزگىلدە شىعۋى ءىرى قارا مالدارعا ەگىلگەن ەكپەلەردىڭ ساپاسىنا دا كۇمان تۋعىزدى. بۇل سۇراققا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ۆەتەرينارلىق با­قىلاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى جاۋاپ بەردى. ونىڭ ايتقانىنا قاراعاندا, ەكپەنىڭ ساپاسى جاقسى. ال ءسىبىر جاراسىنا ۇرىنعان مالداردىڭ اۋرۋعا قارسى تۇرا الا­تىن يممۋنيتەتى ءالسىز, ءالجۋاز بولۋى ىقتيمال ەكەن. ونداي جاعدايدا ەكپە تولىق كومەكتەسە المايتىن كورىنەدى. سەبەبى, بۇل اۋرۋ تىشقان تەكتەس جاندىكتەر ارقىلى دا مالعا جۇعا بەرەدى ەكەن. «ەگەر ەكپەنىڭ ساپاسى ناشار بولعاندا, ەلدەگى بۇكىل ءىرى قا­را وسى اۋرۋعا شالدىعاتىن ەدى», دە­دى توراعا. نۇرباي ەلمۇراتوۆ, «ەگەمەن قازاقستان»