بايان-ولگيدەگى سۋ تاسقىنى

قانداستارىمىزعا قيىن ءتيىپ جاتىر 10 شىلدە كۇنى موڭعولياداعى قازاقتاردىڭ ەرتەدەن بەرگى قۇتتى قونىسى بولعان بايان-ولگي ايماعىنىڭ ورتالىعى – ولگي قالاسىندا توتەنشە جاعداي ورىن الدى. بىرنەشە كۇن بويى تولاسسىز جاۋعان جاڭبىردىڭ سالدارىنان اساۋ اعىندى قوبدا وزەنىنىڭ جاعاسىندا, يەن تاۋدىڭ بوكتەرىندە ورنالاسقان ەلدى مەكەنگە قارعىن قۇلاپ, وسىندا تۇرىپ جاتقان جۇرتتى ءبىراز ابىگەرگە ۇشىراتتى. ازىرگە بۇل جاقتان رەسمي كەلىپ جاتقان ماعلۇماتتار جوق. دەگەنمەن, كەيبىر دەرەك كوز­دەرىنەن جەتكەن اقپارلارعا قاراعاندا, وسى سەلدىڭ سالدارىنان قونىستا 2 ۇلكەن كىسى, 4 بالا قازا تاپقانعا ۇقسايدى. ال تاعى ءبىر اقپارات قاينارلارىنان تاراعان مالىمەتتەر بويىنشا, كەلەسى كۇنى قالاعا تاعى دا سۋ تاسقىنى لاپ قويعان. ءبىر قۋانىشتىسى, دەر كەزىندە كەلىپ جەتكەن قۇت­قارۋشىلار كومەگىمەن سۋدى باسقا ارناعا بۇرىپ جىبەرۋدىڭ ورايى كەلىپتى. قالا اكىمشىلىگىندەگى بار­لىق ساتىلى قىزمەتكەرلەر تۇر­عىنداردى سەلدەن قۇتقارۋ جۇمىسىنا تارتىلىپتى. ايماق ورتالىعىندا ورنالاسقان 6 جانە 9-باقتار اۋماعىندا جۇرگەن سەلدىڭ زارداپتارىن جويۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا. سول اۋدانداردا سۋ باسۋ قاۋپى بار ۇيلەر تۇرعىندارىن باسقا قاۋىپسىز تەلىمدەرگە كوشىرۋ جۇمىستارى قاتار جۇرۋدە. ولارعا جاڭادان جەر ءبولىنىپ بەرىلۋدە. ولگي قالالىق اكىمشىلىگى ازىرگە ۇيلەرى سەلگە كەتكەن كىسىلەرگە ارنايى ورىنداردان جەر تەلىمدەرىن بەرىپ, سول جەرلەرگە كيىز ۇيمەن ورنىقتىرىپ جاتىر. ءۇي-مۇلكى سەلگە كەتكەندەرگە ازىرگە ەشكىم ماتەريالدىق كومەك قولىن سوزا قويماعان. كەشەگى اقپاراتتارعا قاراعاندا, 6-باقتان 7 ءۇي, 9-باقتان 120-داي ءۇي جارامسىز حالگە جەتكەن. «ءبىر عانا 6-باق اۋماعىنداعى سۋ العان ۇيلەردىڭ اۋلالارىن 10 توننالىق تسيستەرنالار ارقىلى سورعىزىپ ازايتىپ جاتىر. ءبىر اۋلانىڭ وزىنەن ورتاشا 200-400 توننا سۋ شىعۋدا!» – دەپ جازادى الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىلار. «ەگەمەن-اقپارات»