«ەل ەرتەڭى ءوز قولىمىزدا»

جۇرتشىلىقتى جىگەرلەندىرەتىن جولداۋ

مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان بيىلعى جولداۋىن سولتۇستىكقازاق­ستان­دىق­تار دا زور ىجداعاتتىلىقپەن قابىل الىپ, ونى ەلىمىزدىڭ الداعى ونجىلدىقتاعى دامۋ جولدارىن ناقتىلاپ بەرگەن تاريحي قۇجات رەتىندە باعالاۋدا. ءبىز قىزىلجار ءوڭىرىنىڭ سىيلى ازامات­تا­رىنىڭ ءبىرى جامبىل تاسەمەنوۆكە جولىعىپ, جولداۋ جايلى وي-پايىمدارىن تىڭداعاندا ول ءسوزىن بىلاي باستادى: – مەن پرەزيدەنتتىڭ جول­داۋ­لارىن اركەز ۇلكەن اسەرمەن تىڭدايمىن. وسى جولى دا كوپ وي سالدى. تولاعاي تابىس­تا­رى­مىز­دىڭ, الار اسۋلارىمىزدىڭ وراسان ەكەنىن ۇقتىرىپ, كوڭىل­گە ءتۇيىپ بەردى. دۇرىس شەشىمدەر قابىلداۋ ارقاسىندا داع­دا­رىس كەزەڭىنەن قينالماي ءوت­تىك. ەندىگى ماقسات – 2020 جىلى ءبا­سە­كەگە قا­بىلەتتى 50 ەلدىڭ قا­تا­رى­نا جەتۋ. ونىڭ بىردەن-ءبىر كە­پىلى – دۇرىس ستراتەگيالىق شە­­شىم­­دەردىڭ قا­بىلدانۋى, ەكو­نو­مي­كالىق ورلەۋ­دى قامتا­ما­سىز ەتۋ, ەل-جۇر­تى­مىزدىڭ امان­­دى­عى مەن تىنىش­تىعى. تاريحي قۇجات الداعى ون­جىل­دىق مىندەتتەردى ءتۇسىندىرىپ, ىسكە اسى­رۋعا جۇرتشىلىقتى جۇ­مىل­دى­رۋعا ۇلكەن سەرپىن بەرەرى ءسوزسىز. – جولداۋ نەسىمەن ەرەكشەلەندى دەپ ويلايسىز؟ – تاۋەلسىزدىك ورنىققاننان بەرى ەلىمىزدىڭ قول جەتكىزگەن تا­بىس­تارى ءبارىمىزدىڭ كوز الدى­مىزدا. از عانا ۋاقىتتىڭ ىشىندە الەم تانىعان قۋاتتى دا ىرگەلى مەملەكەتكە اينالىپ, دامۋدىڭ داڭ­عىل جولىنا تۇستىك. «قازاق­ستان – 2030» دامۋ ستراتەگياسىنىڭ جوسپارىنا سايكەس العاشقى ون­جىلدىقتا بەلگىلەنگەن مىندەتتەر ويداعىداي شەشىلدى. ەندى, مىنە, تاعى ءبىر كۇردەلى كەزەڭ باستا­لۋىنا وراي پرەزيدەنت كەزەكتى جولداۋىن جاريالاپ, دامۋ سترا­تە­گياسىن ورىنداۋدىڭ زاڭدى جال­عاسى رەتىندە قاراستىردى دەپ ەسەپ­تەيمىن. بىلايشا ايتقاندا, قازاقستاننىڭ بولاشاقتاعى تاع­دىر-تالايى كەلەسى ونجىلدىقتا اتقارىلاتىن سەرپىندى دە الەۋەتتى دامۋعا بايلانىستى ەكەنىن پرەزيدەنت تامىرشىداي ءدوپ باستى. جولداۋدا ادام جانىن ءسۇي­سىن­تەتىن, ەكپىندى ەڭبەك ەتۋگە جىگەرلەندىرەتىن جايتتەر كوپ-اق. ءما­سەلەن, الەۋمەتتىك سالالاردى جاڭ­عىر­تۋعا بايلانىستى مەملەكەت تا­راپىنان اتقارىلاتىن باع­دارلا­مالار جاڭاشىلدىعىمەن ەر­ەك­شە­لەنەدى. حالىقتىڭ ءال-ءاۋ­قاتى مەن تۇرمىس-تىرشىلىگىن ودان ءارى جاق­سار­تۋعا باعىتتالعان ءىس-شارالار دا ءىرى ماقساتتاردى كوز­دەيدى. بالا تۋدىڭ – 25, تابيعي ءوسىمنىڭ 11,7 پايىزعا ارتۋى, ءول­ىم-ءجىتىمنىڭ 11 پايىزعا ازايۋى ات­قارىلعان شا­رۋا­لاردىڭ جەمىستى بولعانىن كور­سەتسە, الداعى مىندەتتەر ءتىپتى ۇل­ان-عايىر. ەندىگى ماقسات – ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىن 2015 جىلى – 70, 2020 جىلى 72 جاسقا جەتكىزۋ. دەمەك, ادام دەن­ساۋلىعىن قورعاۋدان اسقان ءمار­تەبە جوق دەگەن ءسوز. وسىدان 8 جىل بۇرىن ەلبا­سى­نىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن «اۋ­ىز سۋ» باعدارلاماسى قولعا ال­ىن­عانىن, سودان بەرى كوپتەگەن ءتۇي­ىندى ماسەلەلەردىڭ شەشىلگەنىن اۋىلدىقتار جاقسى بىلەدى. جولداۋدا قالالىق جانە ەلدى مەكەندەردى ساپالى اۋىز سۋمەن جاب­دىق­تاۋ جايىنىڭ كەڭىنەن قام­تىل­عانى قۋانتادى. الدا جەر استى سۋ كوزدەرىن كەڭىنەن پايدالانۋ, ءسويتىپ, الداعى ونجىل­دىق­تا ەلدى مەكەندەردىڭ 80 پايىزىنا تازا سۋ جەتكىزۋ مىندەتتەرى تۇر. ەلباسى «جول كارتاسى» جوس­پا­رى بويىنشا باستالعان تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سا­لاسىنداعى كەڭ اۋقىمدى جاڭعىر­تۋلاردى ودان ءارى جالعاستىرۋ ءۇشىن ۇكىمەتكە بىرقاتار تاپسىر­مالار بەردى. ارينە, بۇل باعىتتا كوپ جۇمىستار تىندىرىلدى. ەلى­مىز بويىنشا تۇرعىن ءۇي قو­رى­نىڭ 30 ميلليون شارشى مەتر­گە ءوسۋى كوپ جايدان حابار بەرسە كەرەك. تالايدان بەرى قوردالانىپ قالعان پروبلەمالاردىڭ جەرگىلىكتى جەرلەردە دە ورىن العانىن بايقاۋ قيىن ەمەس. پەتروپاۆل قا­لاسىنداعى ءبىر مىڭعا جۋىق كوپ قاباتتى ۇيلەردىڭ 30 پايىزدايى كۇردەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى. وراسان قارجىنى قاجەت ەتەتىن ماسەلەنى پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرى شەشۋگە قاۋقارسىز. تۇر­عىن ۇيلەر قورىنىڭ كوبى توزعان, ەسكىرگەن. جولداۋدا بۇل سالاعا ۇلكەن كوڭىل ءبولىنىپ, «جول كار­تاسى» شەڭبەرىندە ون مىڭ جۇ­مىس ورنىن اشۋعا قاۋقارىمىز جەتەتىنى ايتىلعان. ءسويتىپ, ىشكى رەزەرۆتەر مەن قوسىمشا مۇمكىن­دىكتەردى ءتيىمدى پايدالانا ءبىلۋ ارقىلى تالاي ءىس تىندىرۋعا بو­لاتىنى كوكەيىمىزگە قونادى. – جولداۋدا قامتىلعان ءما­سە­لەلەر ىشىنەن ءوزىڭىزدى ءالابو­تەن تولعاندىرعانى, ەرەكشە وي سالعانى بار ما؟ – مەن كوپ جىل سپورت سا­لا­سىندا باسشىلىق جۇمىستار ات­قار­دىم. قازىر بالالار جانە جاس­وسپىرىمدەر سپورت مەكتەبىندە جاس بالعىنداردى بەلبەۋ كۇرەسىنە جات­تىقتىرامىن. سانالى عۇمىرىم جاس ۇرپاقپەن بىتە قايناسىپ كەتكەن. الايدا, بولاشاعىمىزدىڭ ەرتەڭى سانالاتىن جاس بۋىننىڭ ءتالىم-تاربيەسىنە قاتىستى ماسە­لەلەر كوپ. شىنى كەرەك, مەنى جاستارىمىزدىڭ باتىسقا كوپ ەل­ىكتەيتىنى, وزگەنىڭ قاڭسىعىن تاڭ­سىق رەتىندە قابىلداپ, تالعام­نىڭ جوعالىپ بارا جاتقانى, ۇلت­تىق قۇندىلىقتارىمىزعا دەگەن بويكۇيەزدىگى تولعاندىرادى. ون­ىڭ ءبىر ۇشىعى جۇمىس­سىز­دىق­قا كەلىپ تىرەلەدى. بۇگىنگى كۇنى اۋىل­دىقتاردى تۇراقتى جۇمىس جايى كوبىرەك قينايتىنى جاسىرىن ەم­ەس. جولداۋدا اۋىلدىق اۋماقتار­دى دامىتۋدىڭ جولدارى قاراس­تىرىلىپ, ۇساق شارۋاشىلىق­تار­عا, ۋاقىتشا جۇمىس ىستەيتىندەرگە, مۇگەدەك جاندارعا شاعىن نەسيەلەر بەرۋ ارقىلى پايدالى جۇ­مىسقا تارتۋ, الەۋمەتتىك قول­داۋ جايى ناقتى كورىنىس تاپقان. ولار وسىلاي مەملەكەت قوستاۋى­نا يە بولسا, قوعامعا قاجەتتى­لىكتەرىن سەزىنە تۇسەر ەدى. جولداۋدا مەملەكەتتىك ءتىل ءمار­تەبەسىن ودان ءارى نىعايتۋدىڭ ءمار­تەبەلى مىندەتتەرىنىڭ بەلگىلەنگەنى كوڭىلگە سەنىم ۇيالاتادى. بۇگىندە قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋشىلەر قاتارى كو­بەيىپ كەلە جاتقانى قالىپتى ۇردىسكە اينالدى. ەندىگى ماقسات – ەل­باسى اتاپ كورسەتكەن­دەي, تاۋەل­سىزدىگىمىزدىڭ 20 جىل­دىق مەرەكەسى قارساڭىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى نا­سيحاتتاۋدىڭ ءپار­مەندى شارالارىن قاراستىرعان دۇرىس بولار ەدى. «باق بەرەردە ەلگە ىرىس قو­نادى, ۇستانعان جول دۇرىس بولا­دى» دەپ پرەزيدەنت اتاپ وتكەن­دەي, بارىمىزدى باعالاي ءبىلۋ دە, ەل ەرتەڭى دە ءوز قولىمىزدا. ەل­با­سى­داي ۇلت كوشباسشىسىنا ءبىر كىسىدەي ەرە بىلسەك, تاڭداپ العان جو­لىمىزدان اداسپايتىنىمىز انىق. – اڭگىمەڭىزگە راحمەت. اڭگىمەلەسكەن ءومىر ەسقالي.