وتكەن جىلدىڭ كۇزىندە باستالعان دوپينگ دۇربەلەڭى قازىر بۇرىن-سوڭدى بولماعان دارەجەدە شارىقتاۋ شەگىنە جەتتى. بۇگىن, 21 ماۋسىم كۇنى لوزاننادا وتەتىن حالىقارالىق وليمپيالىق كوميتەتتىڭ (حوك) وتىرىسىندا بۇكىل رەسەي قۇراماسىن الداعى تامىز ايىندا ريو-دە-جانەيرودا وتەتىن وليمپيالىق ويىندارعا جىبەرۋ-جىبەرمەۋ ماسەلەسى تۇبەگەيلى شەشىلەدى.
حالىقارالىق وليمپيالىق كوميتەتتىڭ (حوك) پرەزيدەنتى توماس باح سەيسەنبى كۇنى وتەتىن وتىرىستا نەگىزىنەن تازا سپورتشىلاردى ريوعا جىبەرۋ ماسەلەسىنىڭ تالقىلاناتىنىن العا تارتتى. ول سونداي-اق, حالىقارالىق جەڭىل اتلەتيكا اسسوتسياتسياسى فەدەراتسياسىنىڭ (IAAF) رەسەيلىكتەرگە قاتىستى شەشىمىنە بۇل وتىرىستىڭ ىقپالى بولمايتىنىن دا اشىپ ايتتى. ال ول حالىقارالىق ۇيىم جۇما كۇنى ۆەنادا كەڭەسىن وتكىزىپ, رەسەي جەڭىل اتلەتتەرىنە قاتىستى سانكتسيانىڭ ۋاقىتىن ۇزارتۋعا شەشىم قابىلداپ قويدى. وسىعان بايلانىستى كورشى ەلدىڭ تىيىم سالىنعان پرەپاراتتاردى قولدانعان 47 اتلەتى سپورتپەن قوشتاسىپ, تاعى 57 سپورتشىنىڭ جازاعا تارتىلاتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر.
ەندى دوپينگ داۋىنا ۇشىراپ قالعان قازاقستان اۋىر اتلەتتەرىنىڭ جايىنا كەلسەك, ول حوك-ءتىڭ 27 ماۋسىم كۇنى ماسەلە قوزعايتىن تارتىپتىك كەڭەسىندە شەشىلەدى. مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى مالىمدەگەندەي, يليا ءيليننىڭ, ءزۇلفيا چينشانلونىڭ, مايا مانەزا مەن سۆەتلانا پودوبەدوۆانىڭ ريوعا بارۋ جونىندەگى ۇمىتتەرى ءالى ۇزىلە قويعان جوق. سپورتشىلار قازىرگى كۇندەرى تىنىمسىز جاتتىعۋ ۇستىندە. قازاقستان ساراپشىلارىنىڭ حالىقارالىق ۇيىمدارمەن بىرلەسە جۇرگىزىپ جاتقان قوسىمشا دوپينگىلىك تەكسەرۋ جۇمىستارى ءبىزدىڭ كوڭىلىمىزدى قۋانتاتىنداي جاقسى ناتيجە بەرۋگە ءتيىس.
ال رەسەيلىك اتلەتتەردىڭ حالىقارالىق جەڭىل اتلەتيكا اسسوتسياتسياسى فەدەراتسياسى تاراپىنان جازا الۋلارى 2015 جىلدىڭ 13 قاراشاسىنان باستالدى. اتالعان ۇيىم سول كۇنى انتيدوپينگىلىك زاڭناما تالاپتارىن بۇزدى دەگەن قورىتىندىمەن بۇكىلرەسەيلىك جەڭىل اتلەتيكا فەدەراتسياسىن (ۆفلا) ۋاقىتشا جۇمىستان الاستاتۋ جونىندە ۇيعارىم جاسادى. حالىقارالىق فەدەراتسيا سونىمەن بىرگە, ۆفلا-نىڭ داعدارىستان شىعۋ جونىندەگى ءىس-ارەكەتتەرىنە قاداعالاۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن نورۆەگ رۋنە اندەرسەن باسقاراتىن ينسپەكتسيالىق كوميسسيا قۇردى. كوميسسيا وسى كەزگە دەيىن بىرنەشە رەت رەسەيدە بولىپ قايتتى. جۇما كۇنى ونىڭ تۇجىرىمى بويىنشا رەسەي جەڭىل اتلەتتەرىنە قاتىستى ناقتىلى شەشىم قابىلداندى.
ادەتتە «جەل تۇرماسا ءشوپتىڭ باسى قيمىلدامايدى». 2015 جىلدىڭ قاراشا ايىندا حالىقارالىق انتيدوپينگىلىك اگەنتتىك (WADA) ماسكەۋدىڭ انتيدوپينگىلىك زەرتحاناسى اۋماعىندا جاسالىپ كەلگەن ايلا-شارعىلار تۋراسىنداعى بايانداماسىن جاريالادى. وندا رەسەي سپورتىندا تىيىم سالىنعان پرەپەراتتاردى قولدانۋ «مەملەكەت قولداۋ كورسەتىپ وتىرعان شارا» رەتىندە اتاپ كورسەتىلدى. بۇعان 2015 جىلدىڭ قاراشاسىندا كاناداعا قاشىپ كەتكەن ماسكەۋ انتيدوپينگىلىك زەرتحاناسىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى گريگوري رودچەنكوۆتىڭ The New York گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا 2014 جىلعى سوچي قىسقى وليمپياداسى كەزىندە رەسەيدىڭ مەدال العان 15 سپورتشىسىمەن قوسا, كوپتەگەن اتلەتتەرى بيلىكتىڭ قولداۋىمەن دوپينگ پايدالاندى دەپ مالىمدەۋى نەگىزگى سەبەپ بولعان سياقتى. ايتۋىنا قاراعاندا, تىيىم سالىنعان ءۇش پرەپاراتتان تۇراتىن سونداي ءبىر قويمالجىڭدى ونىڭ ءوزى جاساپ بەرگەن ەكەن. سپورتشىلار ونى تەز ءسىڭىپ كەتۋى ءۇشىن الكوگول ارالاستىرىپ قولدانعان كورىنەدى.
وليمپيالىق ويىنداردىڭ قۇزىرەتىنە قاتىستى وسىنداي داۋ پايدا بولا كەتكەسىن, ونىڭ انىق-قانىعىن انىقتاۋعا حالىقارالىق وليمپيالىق كوميتەت تە ارالاستى. ول تەكسەرىستى ارىدەن, 2008 جىلعى بەيجىڭ جازعى وليمپيالىق ويىندارىنا قاتىسۋشىلاردى دوپينگ-تەكسەرۋدەن وتكىزۋدەن باستادى. ونىڭ بارىسىندا رەسەيدىڭ 8 سپورتشىسىنىڭ تىيىم سالىنعان پرەپاراتتاردى قولدانعاندارى ايعاقتالىپ شىعا كەلدى. بۇدان كەيىن 2012 جىلعى لوندون وليمپياداسىنا قاتىسقان بارلىق 250 سپورتشىنى تەكسەرۋ قولعا الىندى. وندا سپورتتىڭ 3 ءتۇرى بويىنشا تاعى رەسەيلىك 8 ساڭلاقتىڭ دوپينگ پايدالانعانى انىقتالدى.
وسى ورايدا ءبىر ايتا كەتەتىن جايت, دوپينگكە قاتىستى تەكسەرىس بۇكىل الەم ەلدەرى بويىنشا ءجۇرىپ جاتقان جوق. ماسەلەن, اقش پەن ۇلىبريتانيا مۇنى وزدەرى جۇرگىزەتىن بولىپ, WADA-نىڭ كەلىسىمىن الىپ توقتادى. ناتيجەسىندە بۇلاردا بىردە-ءبىر سپورتشى قازىر ەكىنىڭ ءبىرى ۇستالىپ قالىپ جۇرگەن مەلدونيمەن دە, باسقا پرەپاراتتارمەن دە كوزگە تۇسە قويمادى. ال قازىرگى تاڭدا كۇللى الەمدەگى قۇرىلىمى ەڭ كۇشتى ەكى مەديتسينالىق-بيولوگيالىق اگەنتتىك قىتاي مەن رەسەيدە عانا بار. ولاردىڭ جۇمىستارىن جانداندىرۋعا ءبولىنىپ جاتقان قارجى وراسان زور. ال دوپينگ دۇربەلەڭىنە ءتۇسىپ جاتقان سپورتشىلاردىڭ كەمىندە 90 پايىزى رەسەيدەن بولىپ وتىر. قيسىن جاعىنان كەلگەندە دە, تاپ وسىلاي بولۋى مۇمكىن بە؟ وسىلاردىڭ ءبارىن سىني كوزبەن قاراي كەلگەندە, مۇنىڭ ارعى استارىندا اشىقتان-اشىق ساياسات ماسەلەسى جاتقانىن بايقاۋعا بولاتىن سياقتى. مۇندا قازاقستان سپورت ساڭلاقتارىنىڭ نەگە ءىلىنىپ كەتىپ جاتقانىن دا پايىمداۋ تىم قيىن ەمەس.
ال بۇل شۋدىڭ باسى 2014 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا نەمىستىڭ ARD تەلەارناسىنان رەسەي جەڭىل اتلەتتەرىنىڭ كوپشىلىگىن دوپينگكە تاڭىلىپ قالعان ەتىپ كورسەتەتىن دەرەكتى فيلم بەرىلگەننەن كەيىن كوتەرىلدى. وسىنىڭ نەگىزىندە بۇكىلالەمدىك انتيدوپينگ اگەنتتىگى 52 جاستاعى تەلەجۋرناليست حايو زەپپەلتتىڭ جانجالدى دەرەكتەرىن تەكسەرەتىن كوميسسيا قۇردى. ال ونى باسىندا WADA-نى ءوزى قولىمەن قۇرىپ, ۇزاق جىلدار باسقارعان 73 جاستاعى كانادالىق ديك پاۋند باسقاردى. باسىنان ءوزىنىڭ شەكتەن شىققان رۋسوفوب ەكەنىن تانىتىپ كەلگەن ول بۇعان دەيىن رەسەي ايەلدەر شاڭعى جارىسىنىڭ تۇبىنە جەتكەن ادام رەتىندە تاريحتا قالعان ەدى. بۇگىندە اق دەگەنى – العىس, قارا دەگەنى قارعىس بولاتىنداي دارەجەگە جەتكەن, تىرلىگىنىڭ ءبارى قۇپيا, سىرتتان ەشكىمگە ەسىگىن اشپايتىن بۇل مەكەمەنى باسقارعان ونىڭ كەيىن گالينا كۋلاكوۆا, ليۋبوۆ ەگوروۆا, لاريسا لازۋتينا, ولگا دانيلوۆا سىندى شاڭعىشىلاردى دوپينگ جەلەۋىمەن سپورتتان ءبىرجولا شەتتەتىپ جىبەرگەنىن قازىر بىرەۋ ءبىلىپ, بىرەۋ بىلمەيدى. ونىڭ تىكەنەكتى شەڭگەلىنەن تەك ەلەنا ۆيالبە عانا امان كەتتى... سول پاۋندتىڭ سپورت الەمىنە ىقپالىنىڭ كۇشتى بولعانى سونشالىق, ول ءتىپتى حۋان انتونيو سامارانچ قىزمەتىنەن كەتكەن كەزدە دە حالىقارالىق وليمپيالىق كوميتەت پرەزيدەنتى بولۋعا تالاسۋشىلار قاتارىنا دا قوسىلدى. مۇندا بىردەن-ءبىر فاۆوريت سانالعان پاۋند بىراق اقىر سوڭىندا جاك روگگەگە جول بەرىپ قويعان ەدى. ال رەسەي سول جولى بۇلاردىڭ سوڭعىسىنا داۋىس بەرگەن ەكەن....
بىزگە بۇل وقيعانىڭ دامۋ بارىسى ءالى دە تالاي جايتتى اشىپ بەرەتىن شىعار. ازىرگە ءالىپتىڭ ارتىن باعايىق.
سەرىك ءپىرنازار,
«ەگەمەن قازاقستان»
وتكەن جىلدىڭ كۇزىندە باستالعان دوپينگ دۇربەلەڭى قازىر بۇرىن-سوڭدى بولماعان دارەجەدە شارىقتاۋ شەگىنە جەتتى. بۇگىن, 21 ماۋسىم كۇنى لوزاننادا وتەتىن حالىقارالىق وليمپيالىق كوميتەتتىڭ (حوك) وتىرىسىندا بۇكىل رەسەي قۇراماسىن الداعى تامىز ايىندا ريو-دە-جانەيرودا وتەتىن وليمپيالىق ويىندارعا جىبەرۋ-جىبەرمەۋ ماسەلەسى تۇبەگەيلى شەشىلەدى.
حالىقارالىق وليمپيالىق كوميتەتتىڭ (حوك) پرەزيدەنتى توماس باح سەيسەنبى كۇنى وتەتىن وتىرىستا نەگىزىنەن تازا سپورتشىلاردى ريوعا جىبەرۋ ماسەلەسىنىڭ تالقىلاناتىنىن العا تارتتى. ول سونداي-اق, حالىقارالىق جەڭىل اتلەتيكا اسسوتسياتسياسى فەدەراتسياسىنىڭ (IAAF) رەسەيلىكتەرگە قاتىستى شەشىمىنە بۇل وتىرىستىڭ ىقپالى بولمايتىنىن دا اشىپ ايتتى. ال ول حالىقارالىق ۇيىم جۇما كۇنى ۆەنادا كەڭەسىن وتكىزىپ, رەسەي جەڭىل اتلەتتەرىنە قاتىستى سانكتسيانىڭ ۋاقىتىن ۇزارتۋعا شەشىم قابىلداپ قويدى. وسىعان بايلانىستى كورشى ەلدىڭ تىيىم سالىنعان پرەپاراتتاردى قولدانعان 47 اتلەتى سپورتپەن قوشتاسىپ, تاعى 57 سپورتشىنىڭ جازاعا تارتىلاتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر.
ەندى دوپينگ داۋىنا ۇشىراپ قالعان قازاقستان اۋىر اتلەتتەرىنىڭ جايىنا كەلسەك, ول حوك-ءتىڭ 27 ماۋسىم كۇنى ماسەلە قوزعايتىن تارتىپتىك كەڭەسىندە شەشىلەدى. مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى مالىمدەگەندەي, يليا ءيليننىڭ, ءزۇلفيا چينشانلونىڭ, مايا مانەزا مەن سۆەتلانا پودوبەدوۆانىڭ ريوعا بارۋ جونىندەگى ۇمىتتەرى ءالى ۇزىلە قويعان جوق. سپورتشىلار قازىرگى كۇندەرى تىنىمسىز جاتتىعۋ ۇستىندە. قازاقستان ساراپشىلارىنىڭ حالىقارالىق ۇيىمدارمەن بىرلەسە جۇرگىزىپ جاتقان قوسىمشا دوپينگىلىك تەكسەرۋ جۇمىستارى ءبىزدىڭ كوڭىلىمىزدى قۋانتاتىنداي جاقسى ناتيجە بەرۋگە ءتيىس.
ال رەسەيلىك اتلەتتەردىڭ حالىقارالىق جەڭىل اتلەتيكا اسسوتسياتسياسى فەدەراتسياسى تاراپىنان جازا الۋلارى 2015 جىلدىڭ 13 قاراشاسىنان باستالدى. اتالعان ۇيىم سول كۇنى انتيدوپينگىلىك زاڭناما تالاپتارىن بۇزدى دەگەن قورىتىندىمەن بۇكىلرەسەيلىك جەڭىل اتلەتيكا فەدەراتسياسىن (ۆفلا) ۋاقىتشا جۇمىستان الاستاتۋ جونىندە ۇيعارىم جاسادى. حالىقارالىق فەدەراتسيا سونىمەن بىرگە, ۆفلا-نىڭ داعدارىستان شىعۋ جونىندەگى ءىس-ارەكەتتەرىنە قاداعالاۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن نورۆەگ رۋنە اندەرسەن باسقاراتىن ينسپەكتسيالىق كوميسسيا قۇردى. كوميسسيا وسى كەزگە دەيىن بىرنەشە رەت رەسەيدە بولىپ قايتتى. جۇما كۇنى ونىڭ تۇجىرىمى بويىنشا رەسەي جەڭىل اتلەتتەرىنە قاتىستى ناقتىلى شەشىم قابىلداندى.
ادەتتە «جەل تۇرماسا ءشوپتىڭ باسى قيمىلدامايدى». 2015 جىلدىڭ قاراشا ايىندا حالىقارالىق انتيدوپينگىلىك اگەنتتىك (WADA) ماسكەۋدىڭ انتيدوپينگىلىك زەرتحاناسى اۋماعىندا جاسالىپ كەلگەن ايلا-شارعىلار تۋراسىنداعى بايانداماسىن جاريالادى. وندا رەسەي سپورتىندا تىيىم سالىنعان پرەپەراتتاردى قولدانۋ «مەملەكەت قولداۋ كورسەتىپ وتىرعان شارا» رەتىندە اتاپ كورسەتىلدى. بۇعان 2015 جىلدىڭ قاراشاسىندا كاناداعا قاشىپ كەتكەن ماسكەۋ انتيدوپينگىلىك زەرتحاناسىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى گريگوري رودچەنكوۆتىڭ The New York گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا 2014 جىلعى سوچي قىسقى وليمپياداسى كەزىندە رەسەيدىڭ مەدال العان 15 سپورتشىسىمەن قوسا, كوپتەگەن اتلەتتەرى بيلىكتىڭ قولداۋىمەن دوپينگ پايدالاندى دەپ مالىمدەۋى نەگىزگى سەبەپ بولعان سياقتى. ايتۋىنا قاراعاندا, تىيىم سالىنعان ءۇش پرەپاراتتان تۇراتىن سونداي ءبىر قويمالجىڭدى ونىڭ ءوزى جاساپ بەرگەن ەكەن. سپورتشىلار ونى تەز ءسىڭىپ كەتۋى ءۇشىن الكوگول ارالاستىرىپ قولدانعان كورىنەدى.
وليمپيالىق ويىنداردىڭ قۇزىرەتىنە قاتىستى وسىنداي داۋ پايدا بولا كەتكەسىن, ونىڭ انىق-قانىعىن انىقتاۋعا حالىقارالىق وليمپيالىق كوميتەت تە ارالاستى. ول تەكسەرىستى ارىدەن, 2008 جىلعى بەيجىڭ جازعى وليمپيالىق ويىندارىنا قاتىسۋشىلاردى دوپينگ-تەكسەرۋدەن وتكىزۋدەن باستادى. ونىڭ بارىسىندا رەسەيدىڭ 8 سپورتشىسىنىڭ تىيىم سالىنعان پرەپاراتتاردى قولدانعاندارى ايعاقتالىپ شىعا كەلدى. بۇدان كەيىن 2012 جىلعى لوندون وليمپياداسىنا قاتىسقان بارلىق 250 سپورتشىنى تەكسەرۋ قولعا الىندى. وندا سپورتتىڭ 3 ءتۇرى بويىنشا تاعى رەسەيلىك 8 ساڭلاقتىڭ دوپينگ پايدالانعانى انىقتالدى.
وسى ورايدا ءبىر ايتا كەتەتىن جايت, دوپينگكە قاتىستى تەكسەرىس بۇكىل الەم ەلدەرى بويىنشا ءجۇرىپ جاتقان جوق. ماسەلەن, اقش پەن ۇلىبريتانيا مۇنى وزدەرى جۇرگىزەتىن بولىپ, WADA-نىڭ كەلىسىمىن الىپ توقتادى. ناتيجەسىندە بۇلاردا بىردە-ءبىر سپورتشى قازىر ەكىنىڭ ءبىرى ۇستالىپ قالىپ جۇرگەن مەلدونيمەن دە, باسقا پرەپاراتتارمەن دە كوزگە تۇسە قويمادى. ال قازىرگى تاڭدا كۇللى الەمدەگى قۇرىلىمى ەڭ كۇشتى ەكى مەديتسينالىق-بيولوگيالىق اگەنتتىك قىتاي مەن رەسەيدە عانا بار. ولاردىڭ جۇمىستارىن جانداندىرۋعا ءبولىنىپ جاتقان قارجى وراسان زور. ال دوپينگ دۇربەلەڭىنە ءتۇسىپ جاتقان سپورتشىلاردىڭ كەمىندە 90 پايىزى رەسەيدەن بولىپ وتىر. قيسىن جاعىنان كەلگەندە دە, تاپ وسىلاي بولۋى مۇمكىن بە؟ وسىلاردىڭ ءبارىن سىني كوزبەن قاراي كەلگەندە, مۇنىڭ ارعى استارىندا اشىقتان-اشىق ساياسات ماسەلەسى جاتقانىن بايقاۋعا بولاتىن سياقتى. مۇندا قازاقستان سپورت ساڭلاقتارىنىڭ نەگە ءىلىنىپ كەتىپ جاتقانىن دا پايىمداۋ تىم قيىن ەمەس.
ال بۇل شۋدىڭ باسى 2014 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا نەمىستىڭ ARD تەلەارناسىنان رەسەي جەڭىل اتلەتتەرىنىڭ كوپشىلىگىن دوپينگكە تاڭىلىپ قالعان ەتىپ كورسەتەتىن دەرەكتى فيلم بەرىلگەننەن كەيىن كوتەرىلدى. وسىنىڭ نەگىزىندە بۇكىلالەمدىك انتيدوپينگ اگەنتتىگى 52 جاستاعى تەلەجۋرناليست حايو زەپپەلتتىڭ جانجالدى دەرەكتەرىن تەكسەرەتىن كوميسسيا قۇردى. ال ونى باسىندا WADA-نى ءوزى قولىمەن قۇرىپ, ۇزاق جىلدار باسقارعان 73 جاستاعى كانادالىق ديك پاۋند باسقاردى. باسىنان ءوزىنىڭ شەكتەن شىققان رۋسوفوب ەكەنىن تانىتىپ كەلگەن ول بۇعان دەيىن رەسەي ايەلدەر شاڭعى جارىسىنىڭ تۇبىنە جەتكەن ادام رەتىندە تاريحتا قالعان ەدى. بۇگىندە اق دەگەنى – العىس, قارا دەگەنى قارعىس بولاتىنداي دارەجەگە جەتكەن, تىرلىگىنىڭ ءبارى قۇپيا, سىرتتان ەشكىمگە ەسىگىن اشپايتىن بۇل مەكەمەنى باسقارعان ونىڭ كەيىن گالينا كۋلاكوۆا, ليۋبوۆ ەگوروۆا, لاريسا لازۋتينا, ولگا دانيلوۆا سىندى شاڭعىشىلاردى دوپينگ جەلەۋىمەن سپورتتان ءبىرجولا شەتتەتىپ جىبەرگەنىن قازىر بىرەۋ ءبىلىپ, بىرەۋ بىلمەيدى. ونىڭ تىكەنەكتى شەڭگەلىنەن تەك ەلەنا ۆيالبە عانا امان كەتتى... سول پاۋندتىڭ سپورت الەمىنە ىقپالىنىڭ كۇشتى بولعانى سونشالىق, ول ءتىپتى حۋان انتونيو سامارانچ قىزمەتىنەن كەتكەن كەزدە دە حالىقارالىق وليمپيالىق كوميتەت پرەزيدەنتى بولۋعا تالاسۋشىلار قاتارىنا دا قوسىلدى. مۇندا بىردەن-ءبىر فاۆوريت سانالعان پاۋند بىراق اقىر سوڭىندا جاك روگگەگە جول بەرىپ قويعان ەدى. ال رەسەي سول جولى بۇلاردىڭ سوڭعىسىنا داۋىس بەرگەن ەكەن....
بىزگە بۇل وقيعانىڭ دامۋ بارىسى ءالى دە تالاي جايتتى اشىپ بەرەتىن شىعار. ازىرگە ءالىپتىڭ ارتىن باعايىق.
سەرىك ءپىرنازار,
«ەگەمەن قازاقستان»
سوڭعى جاڭالىقتار
حالىق جازۋشىسى مۇحتار شاحانوۆ دۇنيەدەن ءوتتى
قوعام • كەشە
ەلەنا رىباكينا شتۋتگارتتاعى تۋرنيردە توپ جاردى
سپورت • كەشە
كوشپەندىلەر قالاشىعىندا 500 ءتۇپ اعاش ەگىلدى
«تازا قازاقستان» • كەشە
قازاقستان الەمدەگى ەڭ باقىتتى ەلدەر رەيتينگىندە 33-ورىنعا كوتەرىلدى
قازاقستان • كەشە
استانادا قاي كوشەلەر جابىق تۇر؟
ەلوردا • كەشە
سولنەچنىي كەنتىندە جاڭا ءورت ءسوندىرۋ بەكەتى اشىلدى
ايماقتار • كەشە
«تازا قازاقستان»: الماتىدا 550-دەن استام ادام سەنبىلىككە شىقتى
«تازا قازاقستان» • كەشە
