داۋا

قاراعاندىلىق حيرۋرگ ن.قۇلماعانبەتوۆ بىرەگەي وپەراتسيالار جاسايدى ادامنىڭ سەزىم مۇشەلەرىنىڭ اۋىرعانىنان ساقتاسىن. قوس جاناردى ايتپاعاندا, قۇلاق ەستىمەي, مۇرىن ءيىس سەزبەي قالسا دۇنيەنىڭ جارتى قىزىعى سىرت اينالعانى دا. ايتەۋىر, دارىگەر اعايىن اراشا ءتۇسىپ, امانشىلىعىمىزدى ۇزارتىپ جاتامىز. ادامنىڭ ەستۋ قابىلەتىن قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا وپەراتسيالار ءبىزدىڭ ەلىمىزدە بۇرىن الماتى مەن استانادا عانا جاسالاتىن ەدى. بۇل يگى ءىس ەكى جىلدان بەرى قاراعاندىداعى وبلىستىق مەديتسينا ورتالىعىندا دا قولعا الىنعان. جوعارى ساناتتى دارىگەر, اتالمىش مەديتسينا ورتالىعىنداعى وتورينولارينگولوگيا (لور) ءبو­لىم­­شەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى نۇرلان قۇلماعانبەتوۆ وسىنداي وپەراتسيانى تيمپانوپلاستيكا دەپ اتالاتىن جاڭاشا ادىسپەن جاسايدى. ەستۋ قابىلەتىن جاقسارتۋ وپەرا­تسيالارى, ونىڭ ىشىندە تيمپانوپلاستيكا قاراعاندىدا بۇرىن دا جاسالىپ كەلگەن. الايدا, كەن­­شىلەر قالاسىندا وسى ءادىستى ال­عاش قولدانعان ساناۋلى ماماندار كەيىن باسقا جاقتارعا قونىس اۋدارىپ, اقىرى بۇل دىلگىر ءادىس ۇمىتىلۋعا شاق قالعانداي ەدى. سۇرانىستىڭ كوپتىگىن اڭداعان نۇرلان قۇلماعانبەت ۇلى ميكروسكوپ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلاتىن وسى ءبىر نازىك ءتاسىلدى سوڭعى ەكى جىلدا شىنداپ قولعا الدى. دىبىس قابىلداۋ جارعاعىن قالپىنا كەلتىرۋ دەگەنىڭىز زەرگەردىڭ جۇمىسىنان دا كوپ ارتىق ەپتىلىكتى قاجەت ەتەدى. زەرگەر بۇلدىرسە, اشە­يىن اشەكەيدى بۇلدىرەر, ال ادام قۇلاعىنىڭ ميعا جاقىن بولىگىمەن جۇمىس ىستەيتىن حيرۋرگتىڭ قاتە­لەسۋگە حاقى جوق. الايدا, وتانىڭ بۇل ءتۇرى كەز كەلگەن ناۋقاسقا جاسالمايدى. دىبىس قابىلداۋ جارعاعى زاقىمدالعان سىرقاتتىڭ باسقا دەرتى بولماۋى ءتيىس, يممۋنيتەتى بەرىك بولۋى كەرەك. جەڭىل انەستەزيامەن جاسالاتىن وپەراتسيا ءبىر ساعاتقا جۋىق سوزىلادى. ناۋقاس ءالى وپەراتسيا ۇستەلىندە جاتقان كەزىنەن باستاپ ەستي باس­تايدى. ءبىر عاجابى, وسىنداي وتا جاسالعان ادامداردىڭ 90 پايىزىندا ەستۋ قابىلەتى تولىعىمەن قالپىنا كەلەدى ەكەن. بۇرىن ارقا جۇرتى وسىنداي وپەراتسيا جاساتۋ ءۇشىن الماتى مەن استاناعا بارىپ, ءتىپتى شەتەل اسىپ تا جاتاتىن. ەندى بۇل ماسەلە قاراعاندىدا دا وڭ شە­شىمىن تاپتى, ونىڭ ۇستىنە وپەراتسيا تولىعىمەن تەگىن. ويتكەنى, ەمدەۋدىڭ بۇل ءتۇرى مەملەكەت تاراپىنان كەپىلدەندىرىلگەن مەديتسينالىق كومەك تۇرىنە جاتقىزىلعان. ەكى جىل ىشىندە 40-تان استام پاتسيەنتكە تيمپانوپلاستيكا جاسالعان. ايتا كەتۋ كەرەك, قا­راعان­دى وبلىس­تىق مەديتسينا ورتالىعىنىڭ وتورينولارينگولوگيا بولىمشەسىندە اسا تاجىريبەلى, قۇلاقپەن قوسا تاماق پەن مۇرىننىڭ ءتۇرلى سىرقاتتارىن انىقتاۋ مەن ەمدەۋدىڭ زاماناۋي ادىستەرىن ابدەن مەڭگەرگەن بىلىكتى ماماندار ەڭبەك ەتەدى. وبلىستىق مەديتسينا ورتا­لى­عىنىڭ بازاسىندا قاراعاندى مەم­لەكەتتىك مەديتسينا ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ وتورينولارينگولوگيا كافە­دراسى ورنالاسقان.  وسى جەردە قاراعاندى مەن وبلىس تۇرعىندارىنا ەمدىك جانە كونسۋلتاتسيالىق كومەك كور­سەتىلەدى. وسىدان ءتورت جىلداي بۇرىن بولىمشەنىڭ نۇرلان قۇلماعانبەت ۇلى باستاعان حيرۋرگ ماماندارى لور-مۇشەلەردى ەندوسكوپيالىق ادىسپەن ەمدەۋدى كوزدەيتىن جاڭا تەحنولوگيالاردى پايدالانا باستادى. از ين­ۆازيۆتى تاسىلدەر ءوسىندى, ىسىك ءتارىزدى كەسەلدەردى سىلىپ الۋ كە­زىندە قولدانىلادى. بىلتىرعى جىلدىڭ وزىندە 100-دەن استام ەندوسكوپيالىق وپەراتسيالار جاسالدى. مۇرىنعا جاسالاتىن وسىنداي وتانىڭ ءبىر ارتىقشىلىعى ناۋقاستىڭ تەرىسىنە زاقىم كەلمەيدى. بۇرىنعىداي ءتىلۋ-كەسۋ قاجەت ەمەس, تەك ءبىر-ەكى جەردەن كەيىن ءىزى بىلىنبەي كەتەتىن تەسىكشە جاسالادى. مۇرىن قۋىسىنىڭ اۋرۋلارىن ەمدەۋ بارىسىندا دارىگەر ناقتى زالالدى تۇستى ەندوسكوپ ارقىلى انىق كورىپ, باسقا تۇستاردى زاقىمداماي, سول جەردى ءدال تابادى. بۇل, ارينە, دارىگەردى دە, سىرقاتتى دا ارتىق اۋرەدەن ارىلتىپ, پاتسيەنتتىڭ تەز جازىلۋىنا كەپىلدىك بەرەتىن ءادىس. ەندوسكوپيالىق وتادان كەيىن سىرقات ءوزىن ازداپ جايسىز سەزىنەتىنى بولماسا, ەش جەرى اۋىرمايدى دا. قازىرگى مەديتسينا ناۋقاستىڭ پروبلەمالارىن كەشەندى تۇردە شەشۋدى كوزدەيدى. ويتكەنى, شىنىندا دا, ءبىر اۋرۋ ەكىنشى دەرتكە تۇرتكى بولۋى نەمەسە جازىلۋىنا كەدەرگى بولۋى مۇمكىن. سوندىقتان, بولىمشە مەديتسينا ورتالىعىنداعى باسقا قىزمەتتەرمەن تىعىز قا­رىم-قاتىناستا جۇمىس ىستەيدى. مامانداندىرىلعان جابدىقتار, جوعارى بىلىكتى دارىگەرلەر, الەمدىك دەڭگەيدەگى تەحنولوگيالار سىرقات تۇرلەرىن تەز انىقتاپ, تيىسىنشە ەمدەپ جازۋعا جول اشىپ وتىر. قىزمەتى اۋىر, قولى جەڭىل نۇرلان قۇلماعانبەت ۇلى باستاعان ابزال جاندار ۇجىمى وسىنداي قا­يىرلى ىسپەن اينالىسۋدا. ازامات دارىگەردىڭ شيپالى قولى ادامزاتقا قۋانىش سىيلاي بەرسىن! قايرات ءابىلدينوۆ, «ەگەمەن قازاقستان» قاراعاندى