پوليتسيا وفيتسەرىنىڭ ولىمىنە جانە جەكە مۇلكىنىڭ تونالۋىنا كىم كىنالى؟
ەلباسى تالاپ ەتىپ وتىرعانداي, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ سىندارلى ساياساتتى حالىق كوڭىلىنەن شىعاتىنداي تالاپپەن جۇزەگە اسىرۋى مەرەيلى مىندەت. الايدا, امال نە, مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرىنىڭ كەيبىرەۋى كەرىسىنشە ارەكەت ەتىپ جاتۋى وكىنىشتى-اق. اسىرەسە, بۇل قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنە قاتىستى بولسا ءتىپتى دە ورەسكەلدىك ەكەنى داۋسىز.
ماسەلەن, ءومىرىنىڭ جيىرما التى جىلىن كەزىندە تەرگەۋشىلىك قىزمەتكە ارناعان اياگوز قالاسىنىڭ تۇرعىنى امانگەلدى ساتمۇحانبەتوۆ بۇگىندە سول قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرى تاراپىنان ورىن العان زاڭسىزدىقتاردان ەندى ءوزى ءجابىر كورگەندىگىنە شاعىمدانىپ, رەداكتسيامىزعا ارنايى كەلىپتى.
سوناۋ سەمەي وڭىرىنەن ات ارىتىپ كەلگەندەگى باستى سەبەپ, باۋىر ەتى بالاسىنىڭ اجال اۋزىندا جاتقان ساتتەرىندە العاشقى مەديتسينالىق كومەكتىڭ كورسەتىلمەۋى جانە جەكە زاتتارىنىڭ تونالۋىنا جول بەرىلۋى. ەگەر بالاما دەر كەزىندە العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلگەندە, ونىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالۋعا بولادى ەكەن, دەيدى زەينەتكەر امانگەلدى قاسىم ۇلى ءدارىگەرلەرمەن بولعان اڭگىمەسىنىڭ ۇشىن شىعارىپ. ونىڭ ايتۋىنشا, 2014 جىلدىڭ 3 شىلدەسىندە شىعىس قازاقستان وبلىسى اياگوز قالاسى ارقىلى وتەتىن «الماتى – وسكەمەن» تاس جولىنىڭ 761-ءشى شاقىرىمىندا بالاسى جول-كولىك اپاتىنا ۇشىرايدى. تاڭعى ساعات بەستەر شاماسىندا ۇرلانعان جىلقىلاردى ىزدەۋ ءۇشىن ءوزى رولگە وتىرىپ, قىزمەت بابىمەن جولعا شىققان بالاسى – شقو ءۇرجار اۋداندىق ىشكى ىستەر ءبولىمىنىڭ ۋچاسكەلىك ينسپەكتورى, پوليتسيا لەيتەنانتى امانتاي مارعۇلاننىڭ كوزى ءىلىنىپ كەتكەن بولۋى ءمۇمكىن. قالاي بولعاندا, ونىڭ جەكە اۆتوكولىگىنىڭ بولىكتەرى ءار جەردە شاشىلىپ جاتۋى جانە ءبىر دوڭعالاعىنىڭ ج ۇلىنىپ كەتۋى سوققىنىڭ وڭاي كەلمەگەندىگىن كورسەتەدى. العان جاراقاتىنان اۋانىڭ كەۋدە قۋىسىنا مولىنان جەتپەگەندىكتەن قىرىلداپ, ءومىر ءۇشىن كۇرەسىپ جاتقان پوليتسيا فورماسىنداعى جاس جىگىتكە ەشكىم دەر كەزىندە قول ۇشىن بەرمەگەن. جول-كولىك وقيعاسىنىڭ العاشقى كۋاگەرى, جولاۋشى, پريوزەرسك قالاسىنىڭ تۇرعىنى شاحمۇرات ايتاحۋنوۆ 112, 102 جانە 103 تەلەفوندارىنا حابارلاسىپتى.
الايدا, العاشقى كۋاگەر جەكە اۆتوكولىگىندە ايەلى مەن جاڭادان تۋىلعان ءسابيى بولعاندىقتان, ءولىم اۋزىندا جاتقان پوليتسيا قىزمەتكەرىن جاقىن ماڭداعى اۋرۋحاناعا جەتكىزىپ سالۋدى دا ويلاماعان, تەك كۇتكەن دە وتىرا بەرگەن. ال ءبىر جارىم ساعاتتان كەيىن ءوزىنىڭ جەكە كولىگىمەن جەتكەن جول-پاترۋلدىك پوليتسيا قىزمەتكەرى كىشى سەرجانت راۋان انۋاربەكوۆ كەلگەن بويدا ش.ايتاحۋنوۆتان قىسقاشا تۇسىنىك الىپ, حال ۇستىندە جاتقان وفيتسەرگە العاشقى كومەك كورسەتپەستەن, ءتيىپ تۇرعان وتكىزۋ بەكەتىندەگى جۇمىس ورنىنا قايتىپ كەتكەن. وكىنىشتىسى سول, اۋداندىق اۋرۋحانا اتالعان بەكەت تۇرعان جولدىڭ بويىندا ورنالاسقان. بىراق تا جارالى جاندى جەتكىزەتىن ادام تابىلماپتى. ر.انۋاربەكوۆ بەكەتتى تاستاپ كەتۋگە بولمايدى دەگەن سىلتاۋمەن كەرى قايتىپ كەتكەن. بۇل ارادا, بەكەتتە ونىڭ ارىپتەسى ستارشينا اسقار كۇنسۇيەروۆ وتىرعاندىعىن جانە ونىڭ جايسىز حاباردى جارالى وفيتسەردىڭ استانا قالاسىندا جۇرگەن اكەسى مەن اعاسىنا حابارلاعاندىعىن قاپەرگە سالا كەتۋ كەرەك. دەنەسىندە ەشقانداي جاراقاتى نەمەسە سۇيەك سىنىعى جوق بالاسىنىڭ قينالىپ جاتقانىن كورە تۇرا جاقىن ماڭداعى اۋرۋحاناعا اپارماعان جاندارعا نالىعان اكە: «وسكەمەننەن ارنايى كەلگەن دارىگەر-نەيروحيرۋرگ قىمبات ۋاقىتتىڭ زايا كەتكەنىن جانە بالانىڭ اۋرۋحاناعا كەش جەتكىزىلگەنىن ايتتى. ەگەر جاپا شەگۋشى نەعۇرلىم ەرتەرەك جەتكىزىلىپ, العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلگەندە, ول جانعا باتار اۋىرلىق شەكپەي, كوماعا تۇسپەس ەدى», دەيدى. ءبىر وكىنىشتىسى سول, 21 جاسىندا جارىق ومىرمەن قوشتاسقان جاس جىگىت كۇزدە ۇيلەنۋدى جوسپارلاپ ءجۇرىپتى. ۇرپاقسىز كەتكەن ۇلاننىڭ وكىنىشى دە اكە-شەشەسىنىڭ بەلىن قايىستىرىپ وتىر.
سوندىقتان دا, قىزمەت بابىندا قازا تاپقان پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ اكەسى پوگوندىلاردىڭ ارەكەتتەرى مەن ارەكەتسىزدىكتەرى, ودان قالسا ءوز ىستەرىنە نەمقۇرايدى قاراعاندىعى جانە جالعان قۇجات جاساعاندارى ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپقا تارتۋ كەرەك دەپ سانايدى. ءيا ا.ساتمۇحانبەتوۆتىڭ بۇل ىشكى جانايقايىن تۇسىنۋگە بولادى. بالاسىن اۋرۋحاناعا جەتكىزبەك تۇگىلى, جول-كولىك وقيعاسى ورىن العان جەردەگى ايعاقتاردى تىركەۋگە الۋى ءتيىس جەدەل تەكسەرۋ توبى ءارىپتەسىنىڭ جەكە زاتتارىنىڭ قولدى بولىپ كەتۋىنە جول بەرگەنى انىقتالدى.
جايسىز حابار جەتكەننەن كەيىن جول-كولىك وقيعاسى ورىن العان جەردى قاراۋ ءۇشىن قۇرامىندا اعا انىقتاۋشى, پوليتسيا كاپيتانى عالىم امانعاليەۆ جەكە جۇرگىزۋشىسى نۇرلان جۇماقانوۆپەن جولعا شىققان. ولار جەتكەن كەزدە وقيعا ورنىندا مەملەكەتتىك اۆتوينسپەكتسيا قىزمەتكەرى التىنبەك قوپاباەۆ پەن اعا كريميناليست, پوليتسيا اعا لەيتەنانتى داۋرەن قاماروۆ بولىپتى. اتالعان جەدەل تەرگەۋ توبى وقيعا ورنىنا جەتىسىمەن تىكەلەي قىزمەتتىك مىندەتتەرىنە جاۋاپتى قاراماي, ۇقىپسىزدىق پەن سالعىرتتىق تانىتقان. مۇنداي ورەسكەلدىكتەردىڭ ورىن العاندىعى اياگوز اۋداندىق سوتىندا انىقتالىپ وتىر. تارقاتىپ ايتقاندا, ع.امانعاليەۆ وقيعا ورنىنان حاتتاما تولتىرعان كەزدە اۆتوكولىكتى اياگوز ءاىىب جەتكىزدىك دەپ كورسەتكەن. سول كۇنى ول ءب ۇلىنگەن اۆتوكولىكتى زاڭدى يەسىنە قايتارۋدان باس تارتقانى انىقتالىپ وتىر. ال شىنتۋايتىندا, قۇنى 10 مىڭ دوللار تۇراتىن «تويوتا كارينا ە» اۆتوكولىگىنىڭ ءبىر تاۋلىكتەن كەيىن قانقاسى مەن قوزعالتقىشى عانا قالىپتى. وندا دا اۆتوكولىكتى بالانىڭ اكەسى پوليتسيا بەكەتىنەن ءوز كۇشىمەن الىپ كەتىپتى. كوپتەگەن جەكە زاتتارىن ايتپاعاندا, قايتىس بولعان پوليتسيا وفيتسەرىنىڭ قىزمەتتىك جەزلى, اۋرۋحاناعا جەتكىزىلگەندە قولىندا بولعان 80 مىڭ تەڭگەلىك ساقيناسى, ءبىر ايلىق جالاقىسى جانە 167479 تەڭگە تۇراتىن «Iphone-5 S» تەلەفونى جوعالىپ كەتكەن. قازا تاپقان جىگىتتىڭ اكەسى ءبىر تاۋلىك ىشىندە جەكە ادامدار وقيعا ورنىنا جولاي المايتىندىقتان, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنەن كۇدىكتەنەتىنىن جاسىرمايدى. ونىسى بەكەر دە ەمەس ەكەن. اياگوز ءاىىب كريميناليسى داۋرەن قاماروۆ پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ اۋىر حالدە جاتقانىن بىلە تۇرا الگى «Iphone-5 S» تەلەفونىڭ جاسىرىن ۇرلاپ العانى اشكەرەلەنگەن. قولدان قولعا وتكەن بالاسىنىڭ تەلەفونىن دا ا.ساتمۇحانبەتوۆ تەرگەۋشىلىك تاجىريبەسىن پايدالانىپ, ءوزى انىقتاپ, تاۋىپ بەرگەن. نە كەرەك, سىبايلاس جەمقورلىققا تىكەلەي قاتىستى قىلمىس جاساعانى ءۇشىن كريميناليست ەكى جىل سىناق مەرزىمىمەن شارتتى جازاعا تارتىلعان. ال مارقۇمنىڭ ءاميانىن انىقتاۋشى ع.امانعاليەۆ ءارىپتەسى ا.قوپاباەۆتىڭ قولىنان العاندىعىن ايتىپ كورسەتكەن. الايدا, ءامياندا ەشقانداي اقشا بولماي شىققان. باسقا اۋدانعا ۇزاق جولعا شىققان پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ اقشاسى بولماعاندىعىنا سەنۋ قيىن.
«تويوتا كارينا ە» اۆتوكولىگىنىڭ تونالۋى مەن جەكە م ۇلىكتەرىنىڭ قولدى بولۋى سەبەپتى قىلمىسكەرلەردى انىقتاپ, جاۋاپقا تارتۋدى ءوتىنىپ, ولگەن بالانىڭ اكەسى اياگوز قىىب-نە ارىز جازعان. ونىڭ ايتۋىنشا, سول كۇنى كەشكىسىن پوليتسيا قىزمەتكەرى رينات سالىمگەرەەۆ تەلەفون ارقىلى كۇيەۋ بالاسى قۋات تۇرسىنوۆپەن سويلەسىپ, ءتىپتى, ۇيىنە دە بارىپ: «ارىزدى قايتارىپ الىڭدار» دەپ قوقان-لوقى جاساعان. وسىلايشا, ارىزدان باس تارتقىزۋ ارەكەتىنىڭ ورىن العاندىعىن اشىنا جەتكىزدى. ولاي بولسا, تالاپكەر بالاسىنىڭ جەكە م ۇلىكتەرى مەن اۆتوكولىگىن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ وزدەرى توناۋى مۇمكىن دەگەن كۇدىگىنىڭ نىعايا تۇسكەندىگىن العا تارتتى. «قازاقتا «ب ۇلىنگەننەن بۇلدىرگى الما», دەپ جاتۋشى ەدى, الايدا, ىشكى ىستەر قىزمەتكەرلەرىنىڭ مىناداي ارەكەتتەرى جانىما قاتتى باتقانى سونداي, ءوز ءومىرىمنىڭ ءبىراز بولىگىن وسى سالاعا بەرگەنىمە وكىنگەندەي كۇي كەشىپ ءجۇرمىن. ارىپتەستەرىنىڭ جانى قينالىپ جاتقان ساتتە ونى امان الىپ قالۋدىڭ جانە زاتتارىنىڭ قولدى بولىپ كەتپەۋىنىڭ جولدارىن قاراستىرۋدىڭ ورنىنا, كەرىسىنشە ىستەۋى ادامگەرشىلىككە جاتاتىن ارەكەتتەر دەپ ويلامايمىن», دەدى شيرەك عاسىرداي ۋاقىت ميليتسيا قىزمەتكەرى بولعان امانگەلدى ساتمۇحانبەتوۆ اشىنعانىن جاسىرا الماي. بۇل ورايدا شقو اياگوز اۋداندىق جانە وبلىستىق سوتتار پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە قاتىستى جەكە قاۋلىدا اتاپ كەتكەندەي, قىلمىستىق ىسكە تىركەلگەن ايعاقتى زاتتاردى ساقتاۋ تۋرالى ەشقانداي دا شەشىم قابىلدانباعان. ونىڭ ءۇستىنە انىقتاۋشى ع.امانعاليەۆ پروتسەسسۋالدىق قۇجاتتاردى تولتىرعاندا جالعان مالىمەتتەر ەنگىزىپ, سالاقتىق تانىتقانى وسى سوتتاردىڭ جەكە قاۋلىلارىندا كورىنىس تاپقان. ءتىپتى, اۋداندىق سوت كەلەشەكتە وسىنداي كەلەڭسىزدىكتەر قايتالانباس ءۇشىن جانە كىنالى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە ءتيىستى شارا قولدانۋ ماقساتىندا شىعىس قازاقستان وبلىسى ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ اتىنا قاۋلى كوشىرمەسىن دە جولدايدى. بىراق ارادا ەكى جىلداي ۋاقىت وتسە دە ىشكى ىستەر ورگانى قىزمەتكەرلەرىن قىلمىستىق جاۋاپقا تارتۋ ماسەلەسى ءالى شەشىمىن تابا الماي وتىر. تالاپكەردىڭ ايتۋىنشا, وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى باستىعىنا ەكى تەلەگرامما جانە ارىز تۇسىرگەن. سونىمەن قاتار, وسى دەپارتامەنتتىڭ كادر باسقارماسىنىڭ باستىعى, پولكوۆنيك ەرلان جۇمادىلوۆكە ەكى رەت اياگوز اۋداندىق جانە وبلىستىق سوتتارىنىڭ قاۋلىلارىن ءوز قولىمەن جەتكىزىپ تە بەرگەن.
ا.ساتمۇحانبەتوۆتىڭ ارىزىمەن اينالىسقان پولكوۆنيك ە.ءجۇمادىلوۆ تەك «مەن ولاردى جۇمىستان شىعاردىم» دەگەندى ايتاتىن كورىنەدى. ال ا.ءساتمۇحانبەتوۆ الگىلەردىڭ ءالى كۇنگە ءوز لاۋازىمدارىندا جۇمىس ءىستەپ جۇرگەندىكتەرىن جاقسى بىلەمىن دەيدى. تەك 2015 جىلدىڭ 13 تامىزىندا «مەنىڭ ولكەم» جانە «موي گورود» باسىلىمدارىندا «رازبوينىي وتدەل» جانە «اشىنعان اكە ءادىلدىك ىزدەيدى» اتتى ماقالالار جارىق كورگەننەن كەيىن عانا كەلەڭسىزدىكتەرگە جول بەرگەن شقو ءىىد باستىعىنىڭ بۇيرىقتارىمەن ع.امانعاليەۆكە, ا.قوپاباەۆقا جانە م.ادىلبەكوۆكە قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلماعانى سەبەپتى قىزمەتتەرىنە تولىق ءسايكەس ەمەستىكتەرى تۋرالى ەسكەرتۋ جاسالعان. وندا دا ول ءولىم اۋزىندا جاتقان وفيتسەردى اۋرۋحاناعا جەتكىزبەگەنى نەمەسە جەكە م ۇلىكتەرىنىڭ تونالعانى ءۇشىن ەمەس, سىني ماتەريالداردىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى بەتىندە كەتىپ قالعانى تۇرعىسىندا ەسكەرتۋمەن شەكتەلەدى. وكىنىشكە قاراي, اۋىر حالدە جاتقان ارىپتەسىنە كومەك قولىن سوزباي كەتىپ قالعان راۋان انۋاربەكوۆ پەن قايتىس بولعان پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ وتباسىنا قوقان-لوقى كورسەتكەن رينات سالىمگەرەەۆ ەشقانداي جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلماي وتىر. شقو ءىىد باستىعىنىڭ 12.09.2015 جىلعى №779ج/ق-ۋ جازالاۋ تۋرالى بۇيرىعىندا «...باق-تا قوعامدىق رەزونانس تۋدىرعان سىني ماتەريالداردىڭ جارىق كورگەنى ءۇشىن اياگوز ءاىىب ءاپب جپپ ۆزۆود كومانديرى, لەيتەنانت قوپاباەۆ التىنبەك ناقىسبەك ۇلى قىزمەتىنە تولىق سايكەس ەمەستىگى تۋرالى ەسكەرتىلسىن» دەگەن جولدار ءجۇر. سول سياقتى, ءاىىب باستىعىنىڭ تەرگەۋ جونىندەگى ورىنباسارى, پوليتسيا مايورى ادىلبەكوۆ سۇڭعات مارات ۇلىنا دا وسىنداي قوعامدىق رەزونانس تۋدىرعان ماتەريالدار ءۇشىن ەسكەرتۋ بەرىلگەن. «سوندا قالاي, قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءوز ىسىنە ادال بولماعانى, ارىپتەستەرىنە دەر كەزىندە قولۇشىن بەرمەگەنى ءۇشىن ەمەس, قوعامدىق رەزونانس تۋدىرعان ماتەريالدار جارىق كورگەنىنە عانا ما؟», دەپ تاڭدانىسىن جاسىرا المادى مارقۇم امانتايدىڭ اكەسى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ءىستى 2015 جىلدىڭ 5 تامىزىنان ىشكى ىستەر ءمينيسترى ق.قاسىموۆ ءوز باقىلاۋىنا الاتىندىعىنا ۋادە بەرىپتى. سونىمەن قاتار, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ وبلىستىق قوعامدىق قابىلداۋىندا ونلاين رەجىمىندە سول كەزدەگى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى اليك شپەكباەۆ تا شقو سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى ع.دوسانوۆقا قىلمىستى تولىق اشۋ تۋرالى ناقتى تاپسىرما بەرگەن بولاتىن.
الايدا, وسىنشاما لاۋازىم يەلەرىنىڭ باقىلاۋىندا بولسا دا قىلمىستىق ءىس ءالى كۇنگە قوزعالماي وتىر. سونداي-اق, ا.ساتمۇحانبەتوۆتىڭ جازعان حاتتارى مەن تەلەگراممالارىنا ەشقانداي دا جاۋاپ بەرىلمەۋدە. ءتىپتى قابىلدامايدى, نە ءوز ورىندارىندا بولمايتىن كورىنەدى. شقو ءىىد-ءنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى تاراپىنان قويىلعان ساۋالعا «قۇجاتتارعا جالعان اقپارات قوسۋ فاكتىسى تىركەلمەگەن» دەگەن جاۋاپ بەرگەن. سوت قاۋلىلارىن شقو ءىىد ءالى كۇنگە قاپەرگە الماي كەلە جاتقاندىعىنىڭ ءوزى دالەل ەمەس پە؟ شقو پروكۋراتۋراسىنىڭ 2-باسقارما پروكۋرورى ە.سەيىتوۆ پەن 2-باسقارما باستىعى ق.التىنبەك ۇلى «جول-كولىك اپاتى سالدارىنان بۇزىلعان اۆتوكولىكتى پوليتسيا بولىمىنە جەتكىزۋ انىقتاۋشى, كريميناليست, جول-پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ تىكەلەي ءمىندەتتەرىنە جاتپايدى» دەپ اتاپ كورسەتكەن. زاڭداردىڭ ورىندالۋىن قاداعالاۋى ءتيىس پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرى وسىنداي تۇجىرىم جاساپ وتىرعاندا باسقاسىنا نە جورىق دەپ ايتپاۋعا لاج قالمايدى. قالاي بولعان كۇندە پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرى قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ كودەكسى 222-بابىنىڭ 4-پۋنكتىنە سايكەس لاۋازىمدى ادامعا قاتىستى وقيعا بولعان جەردى كۇزەتۋ جانە 7-پۋنكتىنە ءسايكەس بوتەننىڭ يەسىز قالعان ءمۇلكىن ساقتاۋ, ايعاق زاتتاردىڭ تاعدىرىن شەشۋ تۋرالى نورمالاردى قاپەرگە الماعان سياقتى. سونىڭ سالدارىنان قىلمىستىق كودەكستىڭ «سالاقتىق» بابى بويىنشا قوزعالعان ءىس قايتا-قايتا قىسقارىپ قالا بەرۋدە. نە كەرەك, سوت تاراپىنان انىقتالعان ع.امانعاليەۆتىڭ جالعان قۇجات جاساعاندىعى جونىندە قىلمىستىق ءىس ءالى كۇنگە دەيىن قوزعالماي وتىر. ونىڭ ۇستىنە باس پروكۋراتۋرادا تەرگەۋ توبى قۇرىلىپ, شقو اياگوز قىىب-ءنىڭ اعا انىقتاماشىسى ع.امانعاليەۆتىڭ ءوز قىزمەتىنە دۇرىس قاراماي, جالعان قۇجات جاساعاندىعى تولىق دالەلىن تاپقان. پروكۋراتۋرا ورگاندارىندا بىرقاتار اۋىس-ءتۇيىستەن كەيىن ءىس قازىر قايتادان قىسقارىپ كەتكەنى ءمالىم بولىپتى.
سوندىقتان دا, تالاپكەر باس پروكۋراتۋرادان ءوزىنىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىعىن قورعاۋعا, سونىمەن دە, اتالعان تەرگەۋشىنىڭ قىلمىستىق كودەكستىڭ جالعان قۇجات جاساۋ, سالاقتىق, قىزمەتتەگى ارەكەتسىزدىك باپتارىمەن قىلمىستىق ءىس قوزعاپ, الدىن الا تەرگەۋ جۇمىستارىن جاڭادان قۇرىلعان مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى مينيسترلىگىنىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل ۇلتتىق بيۋروسىنىڭ ورتالىق تەرگەۋ قىزمەتىنە جۇكتەۋدى سۇراپ وتىر. «سەبەبى, مەن شقو قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ زاڭسىز شەشىمدەرىنە قاناعاتتانبايمىن ءجانە ولاردىڭ ءادىل شەشىم شىعاراتىندارىنا دا سەنبەيمىن», دەيدى ا.ساتمۇحانبەتوۆ. سونىمەن قاتار, وسى كەزگە دەيىن كەلتىرىلگەن زالالدى ءوندىرىپ الۋعا نيەتى بار ەكەندىگىن دە جاسىرمادى.
قورىتا ايتقاندا, قىزمەتتىك مىندەتىن بىلاي قويعاندا ادامگەرشىلىك تۇرعىسىنان ءوز ارىپتەستەرىنىڭ مۇلكىن توناۋعا جول بەرمەۋ پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ تىكەلەي پارىزى ەمەس پە ەدى؟ بىلايعى جۇرت نە ويلاۋى مۇمكىن؟ وسى سالادا ءوز ىسىنە ادال قانشاما ازاماتتار ءجۇر. رەداكتسيامىزعا جۇبايى ا.ساتمۇحانبەتوۆپەن بىرگە كەلگەن مۇگەدەك, ءومىر بويى مۇعالىم بولعان مارقۇم پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ اناسى دا جان اشۋىن جەتكىزدى. ولاي بولسا, قۇزىرلى ورگاندار ءادىل شەشىم قابىلدايدى دەپ سەنەمىز. بۇل ءىس بويىنشا ءبىز جاۋاپتى تاراپتىڭ دا ءۋاجىن تىڭداۋعا ءازىر ەكەنىمىزدى بىلدىرەمىز.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
پوليتسيا وفيتسەرىنىڭ ولىمىنە جانە جەكە مۇلكىنىڭ تونالۋىنا كىم كىنالى؟
ەلباسى تالاپ ەتىپ وتىرعانداي, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ سىندارلى ساياساتتى حالىق كوڭىلىنەن شىعاتىنداي تالاپپەن جۇزەگە اسىرۋى مەرەيلى مىندەت. الايدا, امال نە, مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرىنىڭ كەيبىرەۋى كەرىسىنشە ارەكەت ەتىپ جاتۋى وكىنىشتى-اق. اسىرەسە, بۇل قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنە قاتىستى بولسا ءتىپتى دە ورەسكەلدىك ەكەنى داۋسىز.
ماسەلەن, ءومىرىنىڭ جيىرما التى جىلىن كەزىندە تەرگەۋشىلىك قىزمەتكە ارناعان اياگوز قالاسىنىڭ تۇرعىنى امانگەلدى ساتمۇحانبەتوۆ بۇگىندە سول قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرى تاراپىنان ورىن العان زاڭسىزدىقتاردان ەندى ءوزى ءجابىر كورگەندىگىنە شاعىمدانىپ, رەداكتسيامىزعا ارنايى كەلىپتى.
سوناۋ سەمەي وڭىرىنەن ات ارىتىپ كەلگەندەگى باستى سەبەپ, باۋىر ەتى بالاسىنىڭ اجال اۋزىندا جاتقان ساتتەرىندە العاشقى مەديتسينالىق كومەكتىڭ كورسەتىلمەۋى جانە جەكە زاتتارىنىڭ تونالۋىنا جول بەرىلۋى. ەگەر بالاما دەر كەزىندە العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلگەندە, ونىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالۋعا بولادى ەكەن, دەيدى زەينەتكەر امانگەلدى قاسىم ۇلى ءدارىگەرلەرمەن بولعان اڭگىمەسىنىڭ ۇشىن شىعارىپ. ونىڭ ايتۋىنشا, 2014 جىلدىڭ 3 شىلدەسىندە شىعىس قازاقستان وبلىسى اياگوز قالاسى ارقىلى وتەتىن «الماتى – وسكەمەن» تاس جولىنىڭ 761-ءشى شاقىرىمىندا بالاسى جول-كولىك اپاتىنا ۇشىرايدى. تاڭعى ساعات بەستەر شاماسىندا ۇرلانعان جىلقىلاردى ىزدەۋ ءۇشىن ءوزى رولگە وتىرىپ, قىزمەت بابىمەن جولعا شىققان بالاسى – شقو ءۇرجار اۋداندىق ىشكى ىستەر ءبولىمىنىڭ ۋچاسكەلىك ينسپەكتورى, پوليتسيا لەيتەنانتى امانتاي مارعۇلاننىڭ كوزى ءىلىنىپ كەتكەن بولۋى ءمۇمكىن. قالاي بولعاندا, ونىڭ جەكە اۆتوكولىگىنىڭ بولىكتەرى ءار جەردە شاشىلىپ جاتۋى جانە ءبىر دوڭعالاعىنىڭ ج ۇلىنىپ كەتۋى سوققىنىڭ وڭاي كەلمەگەندىگىن كورسەتەدى. العان جاراقاتىنان اۋانىڭ كەۋدە قۋىسىنا مولىنان جەتپەگەندىكتەن قىرىلداپ, ءومىر ءۇشىن كۇرەسىپ جاتقان پوليتسيا فورماسىنداعى جاس جىگىتكە ەشكىم دەر كەزىندە قول ۇشىن بەرمەگەن. جول-كولىك وقيعاسىنىڭ العاشقى كۋاگەرى, جولاۋشى, پريوزەرسك قالاسىنىڭ تۇرعىنى شاحمۇرات ايتاحۋنوۆ 112, 102 جانە 103 تەلەفوندارىنا حابارلاسىپتى.
الايدا, العاشقى كۋاگەر جەكە اۆتوكولىگىندە ايەلى مەن جاڭادان تۋىلعان ءسابيى بولعاندىقتان, ءولىم اۋزىندا جاتقان پوليتسيا قىزمەتكەرىن جاقىن ماڭداعى اۋرۋحاناعا جەتكىزىپ سالۋدى دا ويلاماعان, تەك كۇتكەن دە وتىرا بەرگەن. ال ءبىر جارىم ساعاتتان كەيىن ءوزىنىڭ جەكە كولىگىمەن جەتكەن جول-پاترۋلدىك پوليتسيا قىزمەتكەرى كىشى سەرجانت راۋان انۋاربەكوۆ كەلگەن بويدا ش.ايتاحۋنوۆتان قىسقاشا تۇسىنىك الىپ, حال ۇستىندە جاتقان وفيتسەرگە العاشقى كومەك كورسەتپەستەن, ءتيىپ تۇرعان وتكىزۋ بەكەتىندەگى جۇمىس ورنىنا قايتىپ كەتكەن. وكىنىشتىسى سول, اۋداندىق اۋرۋحانا اتالعان بەكەت تۇرعان جولدىڭ بويىندا ورنالاسقان. بىراق تا جارالى جاندى جەتكىزەتىن ادام تابىلماپتى. ر.انۋاربەكوۆ بەكەتتى تاستاپ كەتۋگە بولمايدى دەگەن سىلتاۋمەن كەرى قايتىپ كەتكەن. بۇل ارادا, بەكەتتە ونىڭ ارىپتەسى ستارشينا اسقار كۇنسۇيەروۆ وتىرعاندىعىن جانە ونىڭ جايسىز حاباردى جارالى وفيتسەردىڭ استانا قالاسىندا جۇرگەن اكەسى مەن اعاسىنا حابارلاعاندىعىن قاپەرگە سالا كەتۋ كەرەك. دەنەسىندە ەشقانداي جاراقاتى نەمەسە سۇيەك سىنىعى جوق بالاسىنىڭ قينالىپ جاتقانىن كورە تۇرا جاقىن ماڭداعى اۋرۋحاناعا اپارماعان جاندارعا نالىعان اكە: «وسكەمەننەن ارنايى كەلگەن دارىگەر-نەيروحيرۋرگ قىمبات ۋاقىتتىڭ زايا كەتكەنىن جانە بالانىڭ اۋرۋحاناعا كەش جەتكىزىلگەنىن ايتتى. ەگەر جاپا شەگۋشى نەعۇرلىم ەرتەرەك جەتكىزىلىپ, العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلگەندە, ول جانعا باتار اۋىرلىق شەكپەي, كوماعا تۇسپەس ەدى», دەيدى. ءبىر وكىنىشتىسى سول, 21 جاسىندا جارىق ومىرمەن قوشتاسقان جاس جىگىت كۇزدە ۇيلەنۋدى جوسپارلاپ ءجۇرىپتى. ۇرپاقسىز كەتكەن ۇلاننىڭ وكىنىشى دە اكە-شەشەسىنىڭ بەلىن قايىستىرىپ وتىر.
سوندىقتان دا, قىزمەت بابىندا قازا تاپقان پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ اكەسى پوگوندىلاردىڭ ارەكەتتەرى مەن ارەكەتسىزدىكتەرى, ودان قالسا ءوز ىستەرىنە نەمقۇرايدى قاراعاندىعى جانە جالعان قۇجات جاساعاندارى ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپقا تارتۋ كەرەك دەپ سانايدى. ءيا ا.ساتمۇحانبەتوۆتىڭ بۇل ىشكى جانايقايىن تۇسىنۋگە بولادى. بالاسىن اۋرۋحاناعا جەتكىزبەك تۇگىلى, جول-كولىك وقيعاسى ورىن العان جەردەگى ايعاقتاردى تىركەۋگە الۋى ءتيىس جەدەل تەكسەرۋ توبى ءارىپتەسىنىڭ جەكە زاتتارىنىڭ قولدى بولىپ كەتۋىنە جول بەرگەنى انىقتالدى.
جايسىز حابار جەتكەننەن كەيىن جول-كولىك وقيعاسى ورىن العان جەردى قاراۋ ءۇشىن قۇرامىندا اعا انىقتاۋشى, پوليتسيا كاپيتانى عالىم امانعاليەۆ جەكە جۇرگىزۋشىسى نۇرلان جۇماقانوۆپەن جولعا شىققان. ولار جەتكەن كەزدە وقيعا ورنىندا مەملەكەتتىك اۆتوينسپەكتسيا قىزمەتكەرى التىنبەك قوپاباەۆ پەن اعا كريميناليست, پوليتسيا اعا لەيتەنانتى داۋرەن قاماروۆ بولىپتى. اتالعان جەدەل تەرگەۋ توبى وقيعا ورنىنا جەتىسىمەن تىكەلەي قىزمەتتىك مىندەتتەرىنە جاۋاپتى قاراماي, ۇقىپسىزدىق پەن سالعىرتتىق تانىتقان. مۇنداي ورەسكەلدىكتەردىڭ ورىن العاندىعى اياگوز اۋداندىق سوتىندا انىقتالىپ وتىر. تارقاتىپ ايتقاندا, ع.امانعاليەۆ وقيعا ورنىنان حاتتاما تولتىرعان كەزدە اۆتوكولىكتى اياگوز ءاىىب جەتكىزدىك دەپ كورسەتكەن. سول كۇنى ول ءب ۇلىنگەن اۆتوكولىكتى زاڭدى يەسىنە قايتارۋدان باس تارتقانى انىقتالىپ وتىر. ال شىنتۋايتىندا, قۇنى 10 مىڭ دوللار تۇراتىن «تويوتا كارينا ە» اۆتوكولىگىنىڭ ءبىر تاۋلىكتەن كەيىن قانقاسى مەن قوزعالتقىشى عانا قالىپتى. وندا دا اۆتوكولىكتى بالانىڭ اكەسى پوليتسيا بەكەتىنەن ءوز كۇشىمەن الىپ كەتىپتى. كوپتەگەن جەكە زاتتارىن ايتپاعاندا, قايتىس بولعان پوليتسيا وفيتسەرىنىڭ قىزمەتتىك جەزلى, اۋرۋحاناعا جەتكىزىلگەندە قولىندا بولعان 80 مىڭ تەڭگەلىك ساقيناسى, ءبىر ايلىق جالاقىسى جانە 167479 تەڭگە تۇراتىن «Iphone-5 S» تەلەفونى جوعالىپ كەتكەن. قازا تاپقان جىگىتتىڭ اكەسى ءبىر تاۋلىك ىشىندە جەكە ادامدار وقيعا ورنىنا جولاي المايتىندىقتان, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنەن كۇدىكتەنەتىنىن جاسىرمايدى. ونىسى بەكەر دە ەمەس ەكەن. اياگوز ءاىىب كريميناليسى داۋرەن قاماروۆ پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ اۋىر حالدە جاتقانىن بىلە تۇرا الگى «Iphone-5 S» تەلەفونىڭ جاسىرىن ۇرلاپ العانى اشكەرەلەنگەن. قولدان قولعا وتكەن بالاسىنىڭ تەلەفونىن دا ا.ساتمۇحانبەتوۆ تەرگەۋشىلىك تاجىريبەسىن پايدالانىپ, ءوزى انىقتاپ, تاۋىپ بەرگەن. نە كەرەك, سىبايلاس جەمقورلىققا تىكەلەي قاتىستى قىلمىس جاساعانى ءۇشىن كريميناليست ەكى جىل سىناق مەرزىمىمەن شارتتى جازاعا تارتىلعان. ال مارقۇمنىڭ ءاميانىن انىقتاۋشى ع.امانعاليەۆ ءارىپتەسى ا.قوپاباەۆتىڭ قولىنان العاندىعىن ايتىپ كورسەتكەن. الايدا, ءامياندا ەشقانداي اقشا بولماي شىققان. باسقا اۋدانعا ۇزاق جولعا شىققان پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ اقشاسى بولماعاندىعىنا سەنۋ قيىن.
«تويوتا كارينا ە» اۆتوكولىگىنىڭ تونالۋى مەن جەكە م ۇلىكتەرىنىڭ قولدى بولۋى سەبەپتى قىلمىسكەرلەردى انىقتاپ, جاۋاپقا تارتۋدى ءوتىنىپ, ولگەن بالانىڭ اكەسى اياگوز قىىب-نە ارىز جازعان. ونىڭ ايتۋىنشا, سول كۇنى كەشكىسىن پوليتسيا قىزمەتكەرى رينات سالىمگەرەەۆ تەلەفون ارقىلى كۇيەۋ بالاسى قۋات تۇرسىنوۆپەن سويلەسىپ, ءتىپتى, ۇيىنە دە بارىپ: «ارىزدى قايتارىپ الىڭدار» دەپ قوقان-لوقى جاساعان. وسىلايشا, ارىزدان باس تارتقىزۋ ارەكەتىنىڭ ورىن العاندىعىن اشىنا جەتكىزدى. ولاي بولسا, تالاپكەر بالاسىنىڭ جەكە م ۇلىكتەرى مەن اۆتوكولىگىن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ وزدەرى توناۋى مۇمكىن دەگەن كۇدىگىنىڭ نىعايا تۇسكەندىگىن العا تارتتى. «قازاقتا «ب ۇلىنگەننەن بۇلدىرگى الما», دەپ جاتۋشى ەدى, الايدا, ىشكى ىستەر قىزمەتكەرلەرىنىڭ مىناداي ارەكەتتەرى جانىما قاتتى باتقانى سونداي, ءوز ءومىرىمنىڭ ءبىراز بولىگىن وسى سالاعا بەرگەنىمە وكىنگەندەي كۇي كەشىپ ءجۇرمىن. ارىپتەستەرىنىڭ جانى قينالىپ جاتقان ساتتە ونى امان الىپ قالۋدىڭ جانە زاتتارىنىڭ قولدى بولىپ كەتپەۋىنىڭ جولدارىن قاراستىرۋدىڭ ورنىنا, كەرىسىنشە ىستەۋى ادامگەرشىلىككە جاتاتىن ارەكەتتەر دەپ ويلامايمىن», دەدى شيرەك عاسىرداي ۋاقىت ميليتسيا قىزمەتكەرى بولعان امانگەلدى ساتمۇحانبەتوۆ اشىنعانىن جاسىرا الماي. بۇل ورايدا شقو اياگوز اۋداندىق جانە وبلىستىق سوتتار پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە قاتىستى جەكە قاۋلىدا اتاپ كەتكەندەي, قىلمىستىق ىسكە تىركەلگەن ايعاقتى زاتتاردى ساقتاۋ تۋرالى ەشقانداي دا شەشىم قابىلدانباعان. ونىڭ ءۇستىنە انىقتاۋشى ع.امانعاليەۆ پروتسەسسۋالدىق قۇجاتتاردى تولتىرعاندا جالعان مالىمەتتەر ەنگىزىپ, سالاقتىق تانىتقانى وسى سوتتاردىڭ جەكە قاۋلىلارىندا كورىنىس تاپقان. ءتىپتى, اۋداندىق سوت كەلەشەكتە وسىنداي كەلەڭسىزدىكتەر قايتالانباس ءۇشىن جانە كىنالى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە ءتيىستى شارا قولدانۋ ماقساتىندا شىعىس قازاقستان وبلىسى ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ اتىنا قاۋلى كوشىرمەسىن دە جولدايدى. بىراق ارادا ەكى جىلداي ۋاقىت وتسە دە ىشكى ىستەر ورگانى قىزمەتكەرلەرىن قىلمىستىق جاۋاپقا تارتۋ ماسەلەسى ءالى شەشىمىن تابا الماي وتىر. تالاپكەردىڭ ايتۋىنشا, وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى باستىعىنا ەكى تەلەگرامما جانە ارىز تۇسىرگەن. سونىمەن قاتار, وسى دەپارتامەنتتىڭ كادر باسقارماسىنىڭ باستىعى, پولكوۆنيك ەرلان جۇمادىلوۆكە ەكى رەت اياگوز اۋداندىق جانە وبلىستىق سوتتارىنىڭ قاۋلىلارىن ءوز قولىمەن جەتكىزىپ تە بەرگەن.
ا.ساتمۇحانبەتوۆتىڭ ارىزىمەن اينالىسقان پولكوۆنيك ە.ءجۇمادىلوۆ تەك «مەن ولاردى جۇمىستان شىعاردىم» دەگەندى ايتاتىن كورىنەدى. ال ا.ءساتمۇحانبەتوۆ الگىلەردىڭ ءالى كۇنگە ءوز لاۋازىمدارىندا جۇمىس ءىستەپ جۇرگەندىكتەرىن جاقسى بىلەمىن دەيدى. تەك 2015 جىلدىڭ 13 تامىزىندا «مەنىڭ ولكەم» جانە «موي گورود» باسىلىمدارىندا «رازبوينىي وتدەل» جانە «اشىنعان اكە ءادىلدىك ىزدەيدى» اتتى ماقالالار جارىق كورگەننەن كەيىن عانا كەلەڭسىزدىكتەرگە جول بەرگەن شقو ءىىد باستىعىنىڭ بۇيرىقتارىمەن ع.امانعاليەۆكە, ا.قوپاباەۆقا جانە م.ادىلبەكوۆكە قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلماعانى سەبەپتى قىزمەتتەرىنە تولىق ءسايكەس ەمەستىكتەرى تۋرالى ەسكەرتۋ جاسالعان. وندا دا ول ءولىم اۋزىندا جاتقان وفيتسەردى اۋرۋحاناعا جەتكىزبەگەنى نەمەسە جەكە م ۇلىكتەرىنىڭ تونالعانى ءۇشىن ەمەس, سىني ماتەريالداردىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى بەتىندە كەتىپ قالعانى تۇرعىسىندا ەسكەرتۋمەن شەكتەلەدى. وكىنىشكە قاراي, اۋىر حالدە جاتقان ارىپتەسىنە كومەك قولىن سوزباي كەتىپ قالعان راۋان انۋاربەكوۆ پەن قايتىس بولعان پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ وتباسىنا قوقان-لوقى كورسەتكەن رينات سالىمگەرەەۆ ەشقانداي جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلماي وتىر. شقو ءىىد باستىعىنىڭ 12.09.2015 جىلعى №779ج/ق-ۋ جازالاۋ تۋرالى بۇيرىعىندا «...باق-تا قوعامدىق رەزونانس تۋدىرعان سىني ماتەريالداردىڭ جارىق كورگەنى ءۇشىن اياگوز ءاىىب ءاپب جپپ ۆزۆود كومانديرى, لەيتەنانت قوپاباەۆ التىنبەك ناقىسبەك ۇلى قىزمەتىنە تولىق سايكەس ەمەستىگى تۋرالى ەسكەرتىلسىن» دەگەن جولدار ءجۇر. سول سياقتى, ءاىىب باستىعىنىڭ تەرگەۋ جونىندەگى ورىنباسارى, پوليتسيا مايورى ادىلبەكوۆ سۇڭعات مارات ۇلىنا دا وسىنداي قوعامدىق رەزونانس تۋدىرعان ماتەريالدار ءۇشىن ەسكەرتۋ بەرىلگەن. «سوندا قالاي, قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءوز ىسىنە ادال بولماعانى, ارىپتەستەرىنە دەر كەزىندە قولۇشىن بەرمەگەنى ءۇشىن ەمەس, قوعامدىق رەزونانس تۋدىرعان ماتەريالدار جارىق كورگەنىنە عانا ما؟», دەپ تاڭدانىسىن جاسىرا المادى مارقۇم امانتايدىڭ اكەسى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ءىستى 2015 جىلدىڭ 5 تامىزىنان ىشكى ىستەر ءمينيسترى ق.قاسىموۆ ءوز باقىلاۋىنا الاتىندىعىنا ۋادە بەرىپتى. سونىمەن قاتار, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ وبلىستىق قوعامدىق قابىلداۋىندا ونلاين رەجىمىندە سول كەزدەگى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس اگەنتتىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى اليك شپەكباەۆ تا شقو سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى ع.دوسانوۆقا قىلمىستى تولىق اشۋ تۋرالى ناقتى تاپسىرما بەرگەن بولاتىن.
الايدا, وسىنشاما لاۋازىم يەلەرىنىڭ باقىلاۋىندا بولسا دا قىلمىستىق ءىس ءالى كۇنگە قوزعالماي وتىر. سونداي-اق, ا.ساتمۇحانبەتوۆتىڭ جازعان حاتتارى مەن تەلەگراممالارىنا ەشقانداي دا جاۋاپ بەرىلمەۋدە. ءتىپتى قابىلدامايدى, نە ءوز ورىندارىندا بولمايتىن كورىنەدى. شقو ءىىد-ءنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى تاراپىنان قويىلعان ساۋالعا «قۇجاتتارعا جالعان اقپارات قوسۋ فاكتىسى تىركەلمەگەن» دەگەن جاۋاپ بەرگەن. سوت قاۋلىلارىن شقو ءىىد ءالى كۇنگە قاپەرگە الماي كەلە جاتقاندىعىنىڭ ءوزى دالەل ەمەس پە؟ شقو پروكۋراتۋراسىنىڭ 2-باسقارما پروكۋرورى ە.سەيىتوۆ پەن 2-باسقارما باستىعى ق.التىنبەك ۇلى «جول-كولىك اپاتى سالدارىنان بۇزىلعان اۆتوكولىكتى پوليتسيا بولىمىنە جەتكىزۋ انىقتاۋشى, كريميناليست, جول-پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ تىكەلەي ءمىندەتتەرىنە جاتپايدى» دەپ اتاپ كورسەتكەن. زاڭداردىڭ ورىندالۋىن قاداعالاۋى ءتيىس پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرى وسىنداي تۇجىرىم جاساپ وتىرعاندا باسقاسىنا نە جورىق دەپ ايتپاۋعا لاج قالمايدى. قالاي بولعان كۇندە پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرى قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ كودەكسى 222-بابىنىڭ 4-پۋنكتىنە سايكەس لاۋازىمدى ادامعا قاتىستى وقيعا بولعان جەردى كۇزەتۋ جانە 7-پۋنكتىنە ءسايكەس بوتەننىڭ يەسىز قالعان ءمۇلكىن ساقتاۋ, ايعاق زاتتاردىڭ تاعدىرىن شەشۋ تۋرالى نورمالاردى قاپەرگە الماعان سياقتى. سونىڭ سالدارىنان قىلمىستىق كودەكستىڭ «سالاقتىق» بابى بويىنشا قوزعالعان ءىس قايتا-قايتا قىسقارىپ قالا بەرۋدە. نە كەرەك, سوت تاراپىنان انىقتالعان ع.امانعاليەۆتىڭ جالعان قۇجات جاساعاندىعى جونىندە قىلمىستىق ءىس ءالى كۇنگە دەيىن قوزعالماي وتىر. ونىڭ ۇستىنە باس پروكۋراتۋرادا تەرگەۋ توبى قۇرىلىپ, شقو اياگوز قىىب-ءنىڭ اعا انىقتاماشىسى ع.امانعاليەۆتىڭ ءوز قىزمەتىنە دۇرىس قاراماي, جالعان قۇجات جاساعاندىعى تولىق دالەلىن تاپقان. پروكۋراتۋرا ورگاندارىندا بىرقاتار اۋىس-ءتۇيىستەن كەيىن ءىس قازىر قايتادان قىسقارىپ كەتكەنى ءمالىم بولىپتى.
سوندىقتان دا, تالاپكەر باس پروكۋراتۋرادان ءوزىنىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىعىن قورعاۋعا, سونىمەن دە, اتالعان تەرگەۋشىنىڭ قىلمىستىق كودەكستىڭ جالعان قۇجات جاساۋ, سالاقتىق, قىزمەتتەگى ارەكەتسىزدىك باپتارىمەن قىلمىستىق ءىس قوزعاپ, الدىن الا تەرگەۋ جۇمىستارىن جاڭادان قۇرىلعان مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى مينيسترلىگىنىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل ۇلتتىق بيۋروسىنىڭ ورتالىق تەرگەۋ قىزمەتىنە جۇكتەۋدى سۇراپ وتىر. «سەبەبى, مەن شقو قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ زاڭسىز شەشىمدەرىنە قاناعاتتانبايمىن ءجانە ولاردىڭ ءادىل شەشىم شىعاراتىندارىنا دا سەنبەيمىن», دەيدى ا.ساتمۇحانبەتوۆ. سونىمەن قاتار, وسى كەزگە دەيىن كەلتىرىلگەن زالالدى ءوندىرىپ الۋعا نيەتى بار ەكەندىگىن دە جاسىرمادى.
قورىتا ايتقاندا, قىزمەتتىك مىندەتىن بىلاي قويعاندا ادامگەرشىلىك تۇرعىسىنان ءوز ارىپتەستەرىنىڭ مۇلكىن توناۋعا جول بەرمەۋ پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ تىكەلەي پارىزى ەمەس پە ەدى؟ بىلايعى جۇرت نە ويلاۋى مۇمكىن؟ وسى سالادا ءوز ىسىنە ادال قانشاما ازاماتتار ءجۇر. رەداكتسيامىزعا جۇبايى ا.ساتمۇحانبەتوۆپەن بىرگە كەلگەن مۇگەدەك, ءومىر بويى مۇعالىم بولعان مارقۇم پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ اناسى دا جان اشۋىن جەتكىزدى. ولاي بولسا, قۇزىرلى ورگاندار ءادىل شەشىم قابىلدايدى دەپ سەنەمىز. بۇل ءىس بويىنشا ءبىز جاۋاپتى تاراپتىڭ دا ءۋاجىن تىڭداۋعا ءازىر ەكەنىمىزدى بىلدىرەمىز.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
ەلوردالىق جۇرگىزۋشىلەرگە ەسكەرتۋ: اقان سەرى كوشەسىندە قوزعالىس شەكتەلەدى
ەلوردا • بۇگىن, 14:48
وتاندىق عالىمدار قۇرعاقشىلىققا ءتوزىمدى داقىلداردى ويلاپ تاپتى
عىلىم • بۇگىن, 14:42
الداعى ءۇش كۇندە ەلىمىزدىڭ باسىم بولىگىندە جاڭبىر جاۋادى
اۋا رايى • بۇگىن, 14:34
قازاقستان ورتا ازيادا ەكونوميكالىق ەركىندىك بويىنشا كوش باستاپ تۇر
ەكونوميكا • بۇگىن, 14:25
ولجاس بەكتەنوۆ: «زاڭ مەن ءتارتىپ» − جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ نەگىزگى قاعيداتى
ۇكىمەت • بۇگىن, 14:08
قازاقستان حوككەيشىلەرى الەم چەمپيوناتىندا قارسىلاسىن 10:2 ەسەبىمەن جەڭدى
حوككەي • بۇگىن, 13:45
ءىرى دەرەكتەر بازاسىنىڭ وپەراتورلارى ءۇشىن بيومەتريالىق سايكەستەندىرۋ مىندەتتى بولماق
ۇكىمەت • بۇگىن, 13:39
رەسەيدە قويىلىم كەزىندە جولبارىس كورەرمەندەرگە قاراي سەكىرگەن
وقيعا • بۇگىن, 13:26
اۆتوكولىكتەگى مىندەتتى جيىنتىق: جۇرگىزۋشىلەر نەنى ءبىلۋى ءتيىس؟
قوعام • بۇگىن, 13:13
جاس شاحماتشىلار الەم چەمپيوناتىندا كوش باستادى
سپورت • بۇگىن, 12:52
اقتاۋدا بلوگەرلەردىڭ جەكە ومىرىنە قاتىستى ماتەريالداردى تاراتقان كۇدىكتى ۇستالدى
قوعام • بۇگىن, 12:42
قازاقستان مەن ءۇندىستان اراسىنداعى اۋە رەيستەرى كوبەيەدى
قازاقستان • بۇگىن, 12:40
يانا لەگكوديموۆا ءىسى بويىنشا سوتتالعاندار كولونياعا اۋىستىرىلدى
قوعام • بۇگىن, 12:27
قىتايلىق تەحنولوگيالىق الپاۋىت Kaspi-ءدىڭ 6 ملن اكتسياسىن يەلەندى
بانك • بۇگىن, 12:22
مەملەكەت باسشىسى مۇحتار شاحانوۆتىڭ وتباسىنا كوڭىل ايتۋ جەدەلحاتىن جولدادى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 12:09