قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى  №18-02/64

استانا قالاسى ورمان قورىن كۇزەتۋ جانە قورعاۋ 2015 جىلعى 30 قاڭتار, جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2003 جىلعى 8 شىلدەدەگى ورمان كودەكسىنىڭ 65-بابىنىڭ 1 تارماعىنا سايكەس بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان ورمان قورىن كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن: 1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن; 2) وسى بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەلۋدەن كەيىن ون كۇنتىزبەلىك كۇن ىشىندە ونىڭ مەرزىمدى ءباسپاسوز باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالانۋعا جىبەرىلۋىن; 3) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاس­تىرىلۋىن قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن. 4. وسى بۇيرىق ول العاش رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن ون كۇنتىزبەلىك كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. مينيستر ا.مامىتبەكوۆ «كەلىسىلدى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالاۋ جانە دامۋ ءمينيسترى __________________ ءا.يسەكەشەۆ 2015 جىلعى 16 اقپان قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ 2015 جىلعى 30 قاڭتارداعى №18-02/64 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن ورمان قورىن كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرۋ قاعيدالارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى ورمان قورىن كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرۋ قاعيدالارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2003 جىلعى 8 شىلدەدەگى ورمان كودەكسىنىڭ 65-بابىنىڭ 1-تارماعىنا جانە «اۋە كەڭiستiگiن پايدالانۋ جانە اۆياتسيا قىزمەتi تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2010 جىلعى 15 شىلدەدەگى زاڭىنا (بۇدان ءارى – زاڭ) سايكەس ازىرلەنگەن جانە ورمان قورىن كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرۋ ءتارتىبىن بەلگىلەيدى. 2. ورمان قورىن كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستار ورمانداردى ورتتەردەن كۇزەتۋ, ولاردى زيانكەستەر مەن اۋرۋلاردان, تابيعي, انتروپوگەندىك جانە تەحنوگەندىك سيپاتتاعى قولايسىز فاكتورلار اسەرىنەن قورعاۋ جونىندەگى ىس-شارالاردىڭ جالپى كەشەنىنىڭ قۇرامداس بولىگى بولىپ تابىلادى جانە ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ ۆەدومستۆوسى (بۇدان ءارى – ۆەدومستۆو) مەن ونىڭ اۋماقتىق بولىمشەلەرى, ورمان يەلەنۋشىلەر مەن ورمان پايدالانۋشىلار ۇيىمداستىرادى. 3. ورمان قورىن كۇزەتۋ مەن قورعاۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستاردى ورمان قورىن كۇزەتۋ مەن قورعاۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستاردى جۇرگىزۋ سالاسىندا ماماندانعان ۇيىمدار (بۇدان ءارى – ورىنداۋشى) جۇزەگە اسىرادى. 4. ورىنداۋشى مىناداي شارتتارعا سايكەس كەلەدى: 1) ورمانداعى اۆياتسيالىق جۇمىستاردى وزدەرىنىڭ جانە جالعا الىنعان اۋە كەمەلەرىمەن (بۇدان ءارى – اك) ورىنداۋ; 2) باقىلاۋشى ۇشقىشتىڭ قولدانىستاعى كۋالىگى بار باقىلاۋشى ۇشقىشتارىنىڭ بولۋى; 3) ماماندارى وقۋدان وتكەن جانە ءورت ءسوندىرۋشى دەسانتشىنىڭ قولدانىستاعى كۋالىكتەرى, سونداي-اق سۋ اعىزاتىن جانە جەرگە ءتۇسىرۋ قۇرىلعىلارمەن, ءورت ءسوندىرۋ جانە راديو بايلانىس قۇرالدارىمەن جۇمىس ىستەۋگە رۇقساتتارى بار دەسانتشىلاردىڭ ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتىنىڭ بولۋى; 4) ءورت ءسوندىرۋ قۇرالدارىنىڭ - ورتكە قارسى قول سايماندارىنىڭ, ءورت ءسوندىرۋدىڭ تەحنيكالىق قۇرالدارىنىڭ, سۋ اعىزاتىن قۇرىلعىلاردىڭ بولۋى; 5) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بۇكىل اۋماعىنداعى ورمان ورتتەرى تۋرالى اقپاراتتى جيناۋ جانە بەرۋ جونىندەگى ديسپەتچەرلىك قىزمەتتىڭ بولۋى; 6) بايلانىس قۇرالدارىنىڭ – قىسقا تولقىندى دياپازوندى, ۋلترا قىسقا تولقىندى اۆياتسيالىق دياپازوندى, اۆاريالىق-قۇتقارۋ قىزمەتتەرىمەن جانە ورمان يەلەنۋشىلەرمەن كەلىسىلگەن جۇمىس جيىلىكتەرىندەگى ۋلترا قىسقا تولقىندى دياپازوندى راديوستانتسيالاردىڭ بولۋى; 7) اك-ءىنىڭ دىبىس تاراتۋ ستانتسياسىنىڭ بولۋى. 5. ورىنداۋشى ورمان ورتتەرىن ءسوندىرۋ ءۇشىن ماماندار, ونىڭ ىشىندە ءورت ءسوندىرۋشى-دەسانتشىلار دايارلاۋ جانە قايتا دايارلاۋ كەزىندە ادىستەمەلىك باسشىلىقتى جانە كونسۋلتاتيۆتىك قىزمەت كورسەتۋدى جۇزەگە اسىرادى. 6. ورمان قورىن كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستارعا: 1) ورماندار مەن ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاردى ورتتەردەن, ورمان زيانكەستەرىنەن جانە ورمان ءتارتىبىن بۇزۋشىلىقتان كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى الدىن الۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ; 2) ورمانداردى ورتتەردەن اۆياتسيامەن كۇزەتۋ (قاراۋىلداۋ) جانە ولاردى اۆياتسيانى قولدانىپ سوندىرۋ; 3) وسىمدىكتەر مەن جانۋارلار دۇنيەسى جانە ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار سالاسىنداعى زاڭنامانىڭ بۇزىلۋىن انىقتاۋ جانە ونىڭ الدىن الۋ; 4) ورماننىڭ سانيتاريالىق جاي-كۇيىنە باقىلاۋ جۇرگىزۋ; 5) ورمانداردى كۇزەتۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جانە جەردەگى قىزمەتتەردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىل; 6) ورىنداۋشى فيليالدارىنىڭ جۇمىسىن ديسپەتچەرلىك باسقارۋدى ۇيىمداستىرۋ; 7) بايلانىس جۇيەسىن ۇيىمداستىرۋ; 8) قىسقا مەرزىمدى, ورتا مەرزىمدى جانە ۇزاق مەرزىمدى اۋا رايى بولجامدارىن پايدالانۋ; 9) ۇشاقپەن شولىپ قاراۋ ارقىلى جۇرگىزىلەتىن ورمان پاتولوگيالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ; 10) ەكسپەديتسيالىق جانە ورمان پاتولوگيالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ; 11) وندىرىستىك قۇجاتتاما جۇرگىزۋ جاتادى. 7. ورىنداۋشى قىزمەت كورسەتەتىن ورمان قورىنىڭ اۋماعىن ورمان ورنالاستىرۋ كەزىندە مەملەكەتتىك ورمان ورنالاستىرۋ ۇيىمى اۆياتسيالىق جانە جەردەگى ورمان كۇزەت اۋداندارىنا بولىنەدى. 8. ورىنداۋشى جۇزەگە اسىراتىن اۆياتسيالىق كۇزەت اۋداندارىنا ورمان ورتتەرىن ۋاقتىلى بايقاۋ جانە جويۋ قولدا بار جەرۇستى ءورت ءسوندىرۋ كۇشتەرىمەن جانە قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتىلمەيتىن اۋماقتار جاتادى. 9. جەردەگى كۇزەت اۋداندارىندا ورىنداۋشىنىڭ فيليالدارى اۆياتسيامەن قاراۋىلداۋ كەزىندە ورمان ورتتەرىنىڭ دەر كەزىندە بايقالۋىن, ورمان ورتتەرىنىڭ شىققانى, ولاردىڭ تارالۋى جانە وتپەن كۇرەس جونىندەگى شارالار تۋرالى ورمان يەلەنۋشىگە حابارلاۋدى قامتاماسىز ەتەدى. 10. اۋماقتاردى اۆياتسيالىق جانە جەردەگى كۇزەت اۋداندارىنا جاتقىزۋ ورمانداردى كۇزەتۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستاردى ورىندايتىن ۇيىمداردىڭ, اۋماقتىق بولىمشەلەردىڭ جانە مەملەكەتتىك ورمان يەلەنۋشىلەرىنىڭ ۇسىنىستارى نەگىزىندە مەملەكەتتىك ورمان ورنالاستىرۋ ۇيىمى ورمان ورنالاستىرۋ كەزىندە بەلگىلەنەدى. 11. ورمان قورىن كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستاردى ورىنداۋ كەزىندە ۇشۋ ساپارلارى زاڭ تالاپتارىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. 12. ورمان ورتتەرىن جەردەگى جانە اۆياتسيالىق قۇرالدارمەن ءسوندىرۋ جۇمىستارىن ورىنداۋشى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2007 جىلعى 15 مامىرداعى ەڭبەك كودەكسىنىڭ 77, 82-84, 87, 89-91-باپتارىنىڭ تالاپتارىن ساقتاي وتىرىپ جۇرگىزەدى. 2. ورمان قورىن كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرۋ ءتارتىبى 13. ورىنداۋشى قىزمەت كورسەتەتىن اۋماقتاردا ورمان قورىن كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستار جۇرگىزۋدى ونىڭ فيليالدارى جۇزەگە اسىرادى. فيليال قۇرامىندا اۆياتسيالىق زۆەنولار, اۆياتسيالىق توپتار, اۆياتسيالىق نۇكتەلەر, سونداي-اق بۋلدوزەرلەرمەن, اۆتوتسيستەرنالارمەن جانە ورتكە قارسى اگرەگاتتارمەن جاراقتاندىرىلاتىن مەحانيكالاندىرىلعان جاساقتار ۇيىمداستىرىلادى. 14. ورىنداۋشى قىزمەت كورسەتەتىن اۋماقتاردا تاجىريبەلىك-وندىرىستىك فيليالدار ۇيىمداستىرىلادى. 15. ورمان ورتتەرىمەن كۇرەس جۇرگىزۋ ءۇشىن ورىنداۋشى فيليالداردا قۇرامىنا تيىسىنشە ءورت ءسوندىرۋشى ءورت ءسوندىرۋشى پاراشيۋتشىلەرمەن جانە ءورت ءسوندىرۋشى دەسانتشىلارمەن جاساقتالعان ءورت ءسوندىرۋشى پاراشيۋتشىلەر مەن ءورت ءسوندىرۋشى دەسانتشىلار كوماندالارى مەن توپتارى ەنەتىن ءورت ءسوندىرۋشى پاراشيۋتشىلەر مەن ءورت ءسوندىرۋشى دەسانتشىلار قىزمەتتەرىن ۇيىمداستىرادى. 16. ءورت ءسوندىرۋشى پاراشيۋتشىلەر مەن ءورت ءسوندىرۋشى دەسانتشىلار كوماندالارىن ءورت ءسوندىرۋشى پاراشيۋتشىلەر مەن ءورت ءسوندىرۋشى دەسانتشىلار قىزمەتىنىڭ اعا نۇسقاۋشىسى باسقارادى. ءورت ءسوندىرۋشى پاراشيۋتشىلەر مەن ءورت ءسوندىرۋشى دەسانتشىلاردىڭ سانىنا بايلانىستى فيليالدىڭ ءورت ءسوندىرۋشى پاراشيۋتشىلەر مەن ءورت ءسوندىرۋشى دەسانتشىلار قىزمەتىنىڭ اعا نۇسقاۋشىسىنا كومەك رەتىندە ءورت ءسوندىرۋشى پاراشيۋتشىلەر مەن ءورت ءسوندىرۋشى دەسانتشىلار كوماندالارىنىڭ نۇسقاۋشىلارى تاعايىندالادى. 17. ورمان قورعاۋ جونىندەگى جۇمىستارعا تەحنيكالىق باسشىلىقتى باقىلاۋشى-ۇشقىش جۇزەگە اسىرادى. 18. فيليال قاراۋىلدايتىن ورمان قورىنىڭ القابى اۋا رايى جاعدايلارى بويىنشا شاعىن ءورت قاۋىپتىلىگىنە سايكەس كەلەتىن ورتتەر تىعىزدىعى جاعدايىندا ءبىر رەت قاراۋىلداۋ ەسەبىنە شاققاندا نەگىزگى اك-گە كەلەتىن نورماتيۆتىك جۇكتەمەگە تەڭ كەلەدى. قىزمەت كورسەتىلەتىن اۋماقتىڭ شەكاراسى ورمان يەلىگىنىڭ شەكاراسىمەن تۇسپا-تۇس كەلەدى نەمەسە بەلگىلى جانە اۋەدەن جاقسى كورىنىپ-تانىلاتىن باعدارلار (ۇلكەن وزەندەر, تەمىر جولدار جانە باسقا تانىمدىق باعدارلار) بويىنشا وتەدى. 19. فيليالداردىڭ ورنالاسۋ ورىندارى قورعالاتىن اۋماقتىڭ نەعۇرلىم ءورت قاۋىپى بار ۋچاسكەلەرىنە بارىنشا جاقىن ورنالاسقان پۋنكتتەردە بەلگىلەنەدى. تىكۇشاقتار اەرودرومداردان تىس جەرلەردە زاڭ تالاپتارىنا سايكەس جابدىقتالعان قونۋ الاڭدارىندا تۇرادى. 20. ورىنداۋشى فيليالدار ءۇشىن ءورت قاۋىپسىزدىگىنىڭ سىنىبىنا قاراي ءبىر, ەكى جانە ءۇش مارتە قاراۋىلداۋ ءۇشىن كۇزەت مارشرۋتتارىن بەلگىلەيدى. 21. بەلگىلەنگەن كۇزەت دەڭگەيىنە جانە فيليال قىزمەت كورسەتەتىن اۋماقتا, سونىڭ ىشىندە شالعايداعى اۋدانداردا شىعاتىن ورتتەردىڭ سانىنا بايلانىستى ورتتەردى دەر كەزىندە ءسوندىرۋ ءۇشىن اۆياتسيالىق ءورت ءسوندىرۋ كوماندالارىنىڭ سانى, سونداي-اق كوماندالاردى ءورت بولىپ جاتقان جەرلەرگە جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتەتىن اك تۇرلەرى ايقىندالادى. فيليالداردىڭ اۆياتسيالىق ءورت ءسوندىرۋ كوماندالارىنىڭ قۇرامىنا مەحانيكالاندىرىلعان جاساقتار, ءورت ءسوندىرۋشى پاراشيۋتشىلەر مەن ءورت ءسوندىرۋشى دەنسانتشىلار كوماندالارى, اۋە كوماندالارى, فيليالداردىڭ ديسپەتچەرلىك باسقارۋ پۋنكتتەرى كىرەدى. 22. كۇزەت مارشرۋتتارى ورتاشا كورىنۋ جاعدايىندا قىزمەت كورسەتىلەتىن اۋماقتىڭ بارىنشا شولىنىپ كورىنۋى قامتاماسىز ەتىلەتىندەي ەسەپپەن ءورت تۇرعىسىنان العاندا نەعۇرلىم قاۋىپتى ۋچاسكەلەر ارقىلى تارتىلادى. مۇمكىندىگىنشە مارشرۋتتاردىڭ شۇعىل بۇرىلىس جاساۋىنا, كورشى مارشرۋتتاردان بەلگىلى ءبىر القاپتىڭ كورىنىپ تۇرۋىنا ۇلكەن توسقاۋىلدار قويىلۋىنا جول بەرىلمەۋ كەرەك. مارشرۋتتار تارتۋ كەزىندە ۇشۋ ساپارلارىنىڭ بارىنشا قاۋىپسىز بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىگى ەسكەرىلەدى. 23. مارشرۋت سىزىقتارىنىڭ اراسىنداعى قاشىقتىق الپىس كيلومەتردەن اسپايدى, ال مارشرۋتتان قىزمەت كورسەتىلەتىن اۋماقتىڭ شەكاراسىنا دەيىن وتىز كيلومەتردەن اسپايدى. 24. ورىنداۋشى وندىرىستىك جوسپار جاسايدى, ونىڭ نەگىزىندە ءاربىر فيليالعا اعىمداعى جىلدىڭ وندىرىستىك تاپسىرماسى بەرىلەدى. 25. اۆياتسيالىق ورمان كۇزەتىنىڭ ۇشۋ ساپارلارىنا ورمان ورتتەرىن بايقاۋ جانە ولارمەن كۇرەسۋ, ورمان ءتارتىبىن بۇزۋشىلىقتى انىقتاۋ جانە ونىڭ جولىن كەسۋ ماقساتىندا وتكىزىلەتىن ۇشۋ ساپارلارى جاتادى. جازعى ۋاقىتتا وسى ماقساتتار ءۇشىن ورمانداردىڭ ورتەنۋىنىڭ ورتاشا كورسەتكىشى كەزىندە الدىڭعى جىلدارى قالىپتاسقان ۇشۋ ساعاتى ەسكەرىلە وتىرىپ جوسپارلانادى. 26. وندىرىستىك ۇشۋ ساپارلارىنا اك-ءنى فيليالدارعا ۇشىرىپ اپارۋ جانە قايتا ۇشىرىپ اكەلۋ جونىندەگى ۇشۋ ساپارلارى, سونداي-اق مەملەكەتتىك ورمان قورىن ورمان زيانكەستەرى مەن اۋرۋلارىنان قورعاۋعا ارنالعان ارنايى ۇشۋ ساپارلارى جاتادى. 27. قىزمەتتىك-كومەكشى ۇشۋ ساپارلارىنا فيليالداردى ينپەكتسيالاۋ جونىندەگى ۇشۋ ساپارلارى جاتادى. 28. جەكە قۇرامدى, ورتكە قارسى جابدىقتاردى, بايلانىس قۇرالدارىن جانە باسقا دا م ۇلىكتى اۋە كولىگىمەن فيليال ورنالاسقان جەرگە تاسىمالداۋ جەر كولىگى بولماعان كەزدە جۇزەگە اسىرىلادى نە اك-ءنى وعان ۇشىرىپ جەتكىزۋگە تۇسپا-تۇس كەلتىرىلەدى. 29. كوپجىلدىق بايقاۋلار بويىنشا جازعى كەزەڭدە ورمانداردىڭ جانۋى ءبىر ايدان كوپ بايقالمايتىن اۋدانداردا ورمانداردى اۆياتسيامەن كۇزەتۋدە ۇزىلىستەر جوسپارلانادى. 30. ءاربىر فيليالعا باقىلاۋشى-ۇشقىشتار بەكىتىلىپ بەرىلەدى. 31. فيليالداردى ءورت ءسوندىرۋ قۇرالدارىمەن جاراقتاندىرۋ ورمان ورتتەرىمەن بەلسەندى كۇرەس جۇرگىزەتىن ءاربىر فيليال قىزمەت كورسەتىلەتىن اۋماقتىڭ تابيعي جانە ەكونوميكالىق جاعدايلارىندا پايدالانىلۋى دۇرىس جانە اك تاڭداپ الىنعان تۇرىمەن مۇمكىن بولاتىن ورمان ورتتەرىمەن كۇرەسۋ قۇرالدارى مەن ادىستەرىن قولدانۋعا تولىق دايىن بولاتىنداي ەسەپپەن, سونداي-اق قولدانىلاتىن اك ءتيپىنىڭ پايدالانۋ مۇمكىندىكتەرىنە بايلانىستى جۇرگىزىلەدى. 32. ورىنداۋشى ورمانداعى جوعارى ءورت قاۋىپتىلىگى كەزەڭدەرىنە ورمان ورتتەرىمەن كۇرەستە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن, مەملەكەتتىك ورتكە قارسى قىزمەتپەن جانە ورمان يەلەنۋشىلەرمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جونىندە ءىس-شارالار ازىرلەيدى, ولاردا: 1) جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ شەشىمدەرىن ازىرلەۋگە قاتىسۋ; 2) اك تارتۋ ءتارتىبى; 3) اك ورنالاسۋ ورىندارى مەن كۇزەت مارشرۋتتارى; 4) ءورت ءسوندىرۋ كۇشتەرى مەن قۇرالدارىن مانەۆرلەۋ; 5) اۆياتسيالىق جانار-جاعارماي ماتەريالدارىمەن, كولىك جانە بايلانىس قۇرالدارىمەن, كارتوگرافيالىق ماتەريالدارمەن, ءورت ءسوندىرۋ قۇرالدارىمەن, تاماق ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ; 6) باسقا فيليالداردان جىبەرىلەتىن رەزەرۆتىك ءورت ءسوندىرۋشى پاراشيۋتشىلەر جانە ءورت ءسوندىرۋشى دەسانتشىلار كوماندالارىن تارتۋ جانە ورنالاستىرۋ ءتارتىبى كوزدەلەدى. 33. اك, ءورت ءسوندىرۋ قۇرالدارىن ورنالاستىرۋ جوسپارلارى جانە جوعارى ءورت قاۋىپى كەزەڭىندە جۇرگىزىلەتىن ءىس-شارالار اۋماقتىق بولىمشەلەرمەن, مەملەكەتتىك جانە جەكەشە ورمان يەلەنۋشىلەرمەن كەلىسىمدەلەدى. 3. ورمانداردى كۇزەتۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جانە جەردەگى قىزمەتتەردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىل ءتارتىبى 34. اۋماعىندا ورمانداردى ورتتەردەن اۆياتسيامەن كۇزەتۋ جۇرگىزىلەتىن ورمان يەلەنۋشىلەر: 1) ورمانداردىڭ ورتكە قارسى جابدىقتاۋ جوسپارلارىندا قورعالاتىن اۋماقتى ءورت ءسوندىرۋ اۋداندارىنا ءبولۋدى ەسكەرەدى; 2) مەملەكەتتىك ورمان كۇزەتىنىڭ جانە ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاردى قورعاۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك ينسپەكتورلاردىڭ ورمانداردى اۆياتسيامەن كۇزەتۋمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ ماسەلەلەرى بويىنشا نۇسقاۋلىق وتكىزۋدى ۇيىمداستىرادى; 3) ۇشاقتان حابار قابىلداپ الۋ پۋنكتتەرىن دايىندايدى, ال تىكۇشاقتار جۇمىس ىستەيتىن اۋدانداردا ورمان يەلەرىنىڭ, ورمانشىلىقتاردىڭ كەڭسەلەرى جانىندا, ورمان ءورت ءسوندىرۋ ستانتسيالارى مەن كوردوندار ورنالاسقان جەرلەردە, ءورت تۇرعىسىنان العاندا نەعۇرلىم قاۋىپتى ورمان الاپتارىندا قونۋ الاڭدارىن (زاڭ تالاپتارىنا سايكەس جابدىقتالعان) ازىرلەيدى; 4) قورعالاتىن اۋماقتا ورىنداۋشىنىڭ راديوستانتسيالارى بولماسا, كۇزەتشى اك-مەن بايلانىسۋ ءۇشىن ءوزىنىڭ ءتيىستى راديو قۇرالدارى بولادى. 35. كۇزەتىلەتىن اۋماقتا ورمان ورتتەرىن اۆياتسيامەن قاراۋىلداۋدى جانە ءسوندىرۋدى ۇيىمداستىرۋدى ديسپەتچەرلىك باسقارۋدىڭ بىرىڭعاي پۋنكتتەرى جۇزەگە اسىرادى. 36. فيليالدىڭ اۆياتسيامەن كۇزەتۋ اۋداندارىندا ءورت ءسوندىرۋشى دەسانتشىلار ءاربىر ورمان ءورتىن ويداعىداي اۋىزدىقتاۋ ءۇشىن وزدەرىنىڭ كۇشىمەن جويۋدى جۇزەگە اسىرادى. 37. ورمان ءورتىن ءوز كۇشىمەن جويۋ مۇمكىن بولماعان جاعدايدا فيليالدىڭ باقىلاۋشى-ۇشقىشى بۇل تۋرالى ورمان يەلەنۋشىگە حابارلايدى. 38. فيليال ورتكە اۋە كولىگىمەن جەردەگى كۇشتەر مەن قۇرالداردى جىبەرەدى, ءورت ءسوندىرۋ باسشىسىنىڭ كۇزەتشى اك-مەن راديو بايلانىسىن قامتاماسىز ەتەدى, باسشىنىڭ تالاپ ەتۋ بويىنشا جاعدايدى باعالاۋ جانە وتپەن كۇرەس جونىندە نەعۇرلىم دۇرىس شەشىمدەر قابىلداۋ ءۇشىن وعان ءورت بولىپ جاتقان جەردىڭ ۇستىمەن ۇشىپ ءوتۋ مۇمكىندىگىن بەرەدى. 39. اۆياتسيالىق كۇزەت اۋداندارىندا ورتتەردى تولىق ءسوندىرۋ جانە ولاردى قاراۋىلداۋ ءورت ءسوندىرۋشى پاراشيۋتشىلەر مەن ءورت ءسوندىرۋشى دەسانتشىلار قىزمەتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ فۋنكتسيالارىنا كىرەدى. جەردەگى كۇزەت اۋداندارىندا ورتتەردى تولىق ءسوندىرۋدى جانە ولاردى قاراۋىلداۋدى بارلىق جاعدايدا مەملەكەتتىك ورمان كۇزەتى نەمەسە ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاردى قورعاۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك ينسپەكتسيا جانە ولاردىڭ ورتكە قارسى قىزمەتى جۇرگىزەدى. 40. جەردەگى كۇزەت اۋداندارىندا فيليالدار بايقالعان بارلىق ورتتەر جايىندا ورمان يەلەنۋشىلەرگە حابارلايدى. 41. ورمان يەلەنۋشىلەر - ءبىر جاعىنان جانە ورىنداۋشى - ەكىنشى جاعىنان شارتتا كورسەتىلگەن ورماندى كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى جۇمىستاردىڭ ورىندالۋىنا باقىلاۋ جاسايدى. 42. ورمان يەلەنۋشىلەر مەن ولارعا قىزمەت كورسەتەتىن فيليالدار اۆياتسيامەن بايقالعان جانە اۆياتسيالىق كۇشتەر مەن قۇرالداردىڭ قاتىسۋىمەن جانە ورىنداۋشىنىڭ ءوز كۇشىمەن سوندىرىلگەن قىزمەت كورسەتىلەتىن اۋماقتا شىققان ورمان ورتتەرىنىڭ سانى مەن القابى تۋرالى دەرەكتەردى اي سايىن سالىستىرىپ وتىرادى. 43. ءورت قاۋىپى بار ماۋسىم باستالار الدىندا جانە ول اياقتالعاننان كەيىن ورمان يەلەنۋشىلەر ورىنداۋشىنىڭ ءتيىستى فيليالىنىڭ قاتىسۋىمەن كەڭەستەر وتكىزەدى. ءبىرىنشى كەڭەستە ورمانداردى اۆياتسيامەن كۇزەتۋ جانە ورمان شارۋاشىلىعىنا قىزمەت كورسەتۋ جونىندەگى الداعى جۇمىستار جانە وسى جۇمىستارداعى ءوزارا ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى قارالادى. ەكىنشى كەڭەستە فيليالدىڭ اعا باقىلاۋشى-ۇشقىشىنىڭ ەسەبى تىڭدالادى, وتكەن ماۋسىمنىڭ قورىتىندىلارى شىعارىلىپ, ورمان يەلەنۋشىلەر فيليالدىڭ اۆياتسيالىق جۇمىستاردى ورىنداۋى تۋرالى ۇيعارىم جاساپ, ونى ورىنداۋشىعا تاپسىرادى. 44. ورمان يەلەنۋشىلەر مەكەمەلەرىندە قورىتىندى كەڭەستەر وتكىزىلگەننەن كەيىن وتكەن ءورت قاۋىپى بار ماۋسىمداعى جۇمىس ناتيجەلەرى تۋرالى فيليالداردىڭ قۇجاتتاماسى كوميتەتتە تەحنيكالىق كەڭەستە قارالادى. 4. ورىنداۋشى فيليالدارىنىڭ جۇمىسىن ديسپەتچەرلىك باسقارۋدى ۇيىمداستىرۋ ءتارتىبى 45. ورىنداۋشى قىزمەت كورسەتەتىن اۋماقتا اۆياتسيامەن تولاسسىز قاراۋىلداۋدى قامتاماسىز ەتۋ, ورتتەر بايقالعان كۇنى ولاردى ءسوندىرۋ جونىندە شارالار قولدانۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك جانە جەكەشە ورمان يەلەنۋشىلەردە ورتكە قارسى قىزمەتتەردىڭ ءىس-قيمىلىن ۇيلەستىرىپ وتىراتىن ديسپەتچەرلىك قىزمەت ۇيىمداستىرىلادى. 46. ديسپەتچەرلىك قىزمەت بارلىق ورمان ورتتەرىنىڭ وقيعالارى تۋرالى ورىنداۋشى قۇراتىن رەسپۋبليكالىق ديسپەتچەرلىك قىزمەتكە كۇن سايىن اقپارات بەرىپ تۇرادى. 47. رەسپۋبليكالىق ديسپەتچەرلىك قىزمەت رەسپۋبليكا بويىنشا ورمان ورتتەرى تۋرالى اقپاراتتى كۇن سايىن جيناۋدى جانە قورىتۋدى ۇيىمداستىرىپ, ونى ۆەدومستۆوعا بەرەدى. 48. رەسپۋبليكالىق ديسپەتچەرلىك قىزمەتتىڭ جۇمىسىنا باسشىلىقتى ورىنداۋشىنىڭ باسشىسى نەمەسە باسشىنىڭ ۇشۋ قىزمەتى جونىندەگى ورىنباسارى نە ولاردى الماستىراتىن تۇلعا, ال فيليالدىڭ ديسپەتچەرلىك باسقارۋ پۋنكتتەرىنىڭ جۇمىسىنا – فيليال كومانديرى جۇزەگە اسىرادى. رەسپۋبليكالىق ديسپەتچەرلىك قىزمەتتىڭ تەحنيكالىق باسشىسى باس ديسپەتچەر, ال فيليالدىڭ ديسپەتچەرلىك باسقارۋ پۋنكتىندە – ديسپەتچەر بولىپ تابىلادى. 49. ديسپەتچەرلىك باسقارۋ پۋنكتىنىڭ بارلىق نۇسقاۋلارى ورمان شارۋاشىلىعى مەن ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار مەكەمەلەرىنىڭ ورتكە قارسى قىزمەتتەرىنىڭ ورىنداۋىنا جاتادى. 50. ديسپەتچەرلىك باسقارۋ پۋنكتتەرىندە كۇن سايىن مىناداي اقپارات: 1) كەشكە جاقىن: ءاربىر فيليال بويىنشا كەلەسى كۇنگە باستاپقى دەرەكتەر – مەتەورولوگيالىق جاعداي جانە اۋا رايىنىڭ بولجامى; اك-ءنىڭ ۇشۋعا ازىرلىگى, ۇشىپ شىعۋ ۋاقىتى جانە ۇشۋ ماقساتى; فيليالداردا ۇشۋعا ءازىر پاراشيۋتتىك-ءورت ءسوندىرۋ جانە دەسانتتىق-ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ بولۋى; كۇزەتىلەتىن اۋماقتا جانىپ جاتقان جانە سوندىرىلگەن ورتتەردىڭ سانى مەن القابى; ءورت سوندىرۋدە جۇمىس ىستەپ جاتقان پاراشيۋتتىك-ءورت ءسوندىرۋ جانە دەسانتتىق-ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتى, ورمان كۇزەتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ, تارتىلعان جۇمىسشىلاردىڭ سانى جانە ورتتەردە ءورت ءسوندىرۋدىڭ تەحنيكالىق قۇرالدارىنىڭ بولۋى; اۆياتسيالىق قۇرالدارمەن ورتتەرگە تاسىپ اپارۋعا جانە كەلەسى كۇنى كەرى تاسىپ اكەلۋگە بەلگىلەنگەن ادامدار مەن ءورت ءسوندىرۋ تەحنيكاسىنىڭ سانى; فيليالعا قاجەت كومەك; 2) كۇنى بويىنا: اك-ءنىڭ ءتۇرى مەن بورت ءنومىرى, پاراشيۋتتىك-ءورت ءسوندىرۋ جانە دەسانتتىق-ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتىنىڭ بورتتاعى قىزمەتكەر­لەرىنىڭ سانى كورسەتىلگەن ۇشۋ ۋاقىتى, ۇشۋ ساپارىنىڭ ماقساتى, مارشرۋتى; كورسەتىلگەن اك كەلىپ قوناتىن ورىن مەن ۋاقىت جانە ولاردىڭ جۇمىس ىستەۋىنىڭ بۇدان بىلايعى جوسپارى; سەبەپتەرى جانە كومەك كورسەتۋ شارالارى كورسەتىلىپ, ۇشۋ ساپارلارىنىڭ كىدىرۋى نەمەسە جۇزەگە اسىرىلماۋى; ءاربىر ءورتتىڭ ورىنى, اۋدانى, نەگىزگى سيپاتتامالارى, ونى جويۋ جونىندە قولدانىلعان شارالار كورسەتىلىپ, ونىڭ بايقالعان ۋاقىتى; جانىپ جاتقان ورتتەردىڭ سيپاتتامالارى كورسەتىلىپ, ولاردى قاراپ كورۋ دەرەكتەرى; باسقا فيليالدارداعى ورتتەردى ءسوندىرۋ ءۇشىن پاراشيۋتتىك-ءورت ءسوندىرۋ جانە دەسانتتىق-ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرىن جىبەرۋ تۋرالى بايانداۋلار; باسقا فيليالداردان قوسىمشا كۇشتەر مەن قۇرالدار كەلگەنى تۋرالى, سونداي-اق پاراشيۋتتىك-ءورت ءسوندىرۋ جانە دەسانتتىق-ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جانە كاسىپورىندار, مەكەمەلەر مەن ۇيىمدار جۇمىسشىلارىنىڭ ورتتەردەن قايتىپ ورالعانى تۋرالى حابارلارمالار; ورىنداۋشىنىڭ نەمەسە ورمان يەلەنۋشىنىڭ ارالاسۋىن قاجەت ەتەتىن توتەنشە وقيعالار مەن باسقا دا جاعداياتتار تۋرالى اقپارات جينالادى. 51. ديسپەتچەرلىك باسقارۋ پۋنكتى مەن رەسپۋبليكالىق ديسپەتچەرلىك قىزمەتكە كەلىپ تۇسەتىن اقپارات ارنايى سحەمالار مەن كەستەلەردە قورىتىلادى. 52. الدەقانداي اك-ءنىڭ ۇشۋ ساپارى كىدىرەتىنى نەمەسە بولمايتىنى تۋرالى دەرەكتەر العان رەسپۋبليكالىق ديسپەتچەرلىك قىزمەتتىڭ باسشىسى بۇعان تۇرتكى بولعان سەبەپتەردى جويادى نە اۆياكاسىپورىن ارقىلى اك-ءنى شۇعىل تۇردە اۋىستىرۋ تۋرالى ماسەلەنى شەشەدى نەمەسە كورشى فيليالداردىڭ ءتيىستى اۋماقتى قاراپ كورۋى جانە بەلگىلەنگەن كولىك جۇمىستارىن ورىنداۋى تۋرالى نۇسقاۋ بەرەدى. 53. سول كۇننىڭ ناقتى جاعدايلارىنا بايلانىستى رەسپۋبليكالىق ديسپەتچەرلىك قىزمەت قوسىمشا كۇشتەر مەن قۇرالداردىڭ جەتىسپەۋ قاتەرى تونگەن اۋداندارعا ولاردى ءورت قاۋىپى جوق نەمەسە ول بولىمسىز فيليالداردان جىبەرەدى. 54. ءورت قاۋىپىنىڭ كۇشەيۋىنە, ورمان ورتتەرى سانىنىڭ كوبەيۋىنە قاراي جانە فيليالداردا بار ءوز كۇشتەرى مەن قۇرالدارى جەتىسپەيتىن جاعدايدا باسقا فيليالداردىڭ رەزەرۆتەرى سۇرالادى. 5. بايلانىس جۇيەسىن ۇيىمداستىرۋ ءتارتىبى 55. ورىنداۋشى فيليالدارىنىڭ ورمانداردى ورتتەردەن اۆياتسيالىق قورعاۋ جونىندەگى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ولاردىڭ ورمان شارۋاشىلىعى مەكەمەلەرى مەن ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاردىڭ ورتكە قارسى قىزمەتىمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن مىناداي راديو بايلانىسى جۇيەسى ۇيىمداستىرىلادى: 1) فيليالدارعا قىزمەت كورسەتەتىن اك اۋە قوزعالىسىنا قىزمەت كورسەتەتىن ورگاندارمەن (بۇدان ءارى – اقو) تۇراقتى تۇردە راديو بايلانىسىندا بولادى. اۆياتسيالىق جۇمىستاردىڭ بەلگىلى ءبىر ءتۇرىن ورىنداۋ كەزىندە بايلانىس, باقىلاۋ جاسالمايتىن اۋە كەڭىستىگىندەگى ۇشۋ ساپارلارىن قوسپاعاندا, راديوستانتسيانىڭ اسىرە قىسقا تولقىندى اۆياتسيالىق دياپازونىنىڭ (بۇدان ءارى – اقت) نەمەسە اك جاۋاپكەرشىلىك ايماعىندا ۇشىپ جۇرگەن اقو قىزمەتى ارناسىنىڭ قىسقا تولقىندى دياپازونىنىڭ (قت) جيىلىگىندە جۇزەگە اسىرىلادى. 2) ءاربىر اك-ءنىڭ فيليالمەن راديو بايلانىسى, بۇل رەتتە ەكى باعىتتاعى كوررەسپوندەنت قولما-قول شاقىرىلادى, ال بورتتا فيليال جيىلىگىنە باپتالعان راديوستانتسيانىڭ دەربەس كوماندالىق اقت بولماعان جاعدايدا وسىنداي شاقىرۋعا قاجەتتىلىك تۋىنداعاننان كەيىن 10-15 مينۋتتان كەشىكتىرىلمەي جۇزەگە اسىرىلادى; 3) ورتتەر بايقالعاننان كەيىن كەلەسى كۇنى اۋىزدىقتالماعان ورتتەردى ءسوندىرۋ باسشىلارىمەن فيليالدىڭ راديو بايلانىسى; 4) اك ءورت اۋدانىندا بولعان كەزەڭدە ورتتەردى سوندىرۋدە جۇمىس ىستەپ جاتقان توپتارمەن اك-ءنىڭ راديو بايلانىسى; 5) فيليالدىڭ قىزمەت كورسەتىلەتىن بارلىق ورمان يەلەنۋشىلەرمەن جانە ءوزىنىڭ مەحانيكالاندىرىلعان كوماندالارىمەن راديو بايلانىسى; 6) ءتيىستى ورمان يەلەنۋشىنىڭ اۋماعى ۇستىندە قاراۋىلداۋ ۇشۋ ساپارىن ورىنداۋى كەزىندە فيليالداردىڭ مەحانيكالاندىرىلعان كوماندالارىمەن جانە قىزمەت كورسەتىلەتىن ورمان يەلەنۋشىلەرمەن اك-ءنىڭ راديو بايلانىسى. 56. ورىنداۋشىنىڭ ورتالىق راديوستانتسياسىنىڭ جابدىقتارى, فيليالدارداعى راديوستانتسيالاردىڭ مولشەرى مەن تۇرلەرىن تاڭداۋ, جۇمىس جيىلىكتەرى مەن جۇمىس كەستەسى فيليالداردىڭ جۇمىسى جانە ورمانداردىڭ ورتەنۋى تۋرالى اقپاراتتىڭ دەر كەزىندە بەرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋدى ەسكەرە وتىرىپ ايقىندالادى. 57. ورىنداۋشى, ونىڭ فيليالدارى ورمان شارۋاشىلىعىن باسقارۋ ورگاندارىمەن ءبىر پۋنكتە ورنالاسقان جاعدايلاردا وسى پۋنكتە ورمانداردى جەردەن كۇزەتۋدىڭ دە, اۆياتسيامەن كۇزەتۋدىڭ دە راديو بايلانىسى جونىندەگى قاجەتتىلىكتەرىن قامتاماسىز ەتەتىن بىرىڭعاي ديسپەتچەرلىك پۋنكت ۇيىمداستىرىلادى. 58. ورىنداۋشىنىڭ, ورمان يەلەنۋشىلەردىڭ جانە قاراۋىلشى اك اراسىندا راديو بايلانىسى مىناداي تارتىپپەن جۇزەگە اسىرىلادى: 1) ۇشىپ شىعاتىن كۇنى وسىنىڭ الدىندا بەلگىلەنگەن ۋاقىتتا فيليالدىڭ راديوستانتسياسى تسيركۋليارلىق بايلانىس سەانسىن وتكىزەدى, وندا ۇشۋ ۋاقىتى ناقتىلانادى, وزدەرىنىڭ اۋماقتارىنىڭ جەكەلەگەن ۋچاسكەلەرىن قاراپ شىعۋ جونىندەگى ورمان يەلەنۋشىلەردىڭ تاپسىرىمدارى قابىلدانادى, ورمان ورتتەرىن ءسوندىرۋ جونىندەگى ءوزارا ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى شەشىلەدى, سونداي-اق ۇشۋ ساپارلارىن كەيىنگە قالدىرۋ وقيعالارى نەمەسە تسيركۋليارلىق بايلانىستىڭ كەلەسى سەانسىنىڭ ۋاقىتى جايىندا حابارلانادى; 2) قاراۋىلشى اك ۇشىپ شىققان ساتتەن باستاپ كۇزەتىلەتىن اۋماقتاعى بارلىق كوماندالىق راديوستانتسيالار «قابىلداۋدا» تولاسسىز جۇمىس ىستەيدى, بۇل رەتتە جەردەگى راديوستانتسيالار اك راديوستانتسياسىمەن بايلانىستى باقىلاۋشى-ۇشقىشتىڭ بۇيرىعى كەلىپ تۇسكەننەن كەيىن عانا توقتاتادى; 3) باقىلاۋشى-ۇشقىش كۇزەتىلەتىن اۋماقتاعى راديوستانتسيالاردىڭ بىرىمەن جۇمىس ىستەۋى كەزىندە بارلىق قالعان راديوستانتسيالار وسى جيىلىكتە راديوالماسۋدى توقتاتادى جانە ونى باقىلاۋشى-ۇشقىش كەزەكتى بايلانىس سەانسىن اياقتاعاننان كەيىن عانا قالپىنا كەلتىرەدى; 4) ۇشىپ شىعىپ, بيىكتىككە كوتەرىلگەننەن كەيىن باقىلاۋشى-ۇشقىش اۋماعىنىڭ ۇستىمەن ۇشىپ كەلە جاتقان ورمان يەلەنۋشىلەرمەن راديوستانتسيا ارقىلى بايلانىسقا شىعادى; 5) ورمانداعى ءورتتى نەمەسە وسىمدىكتەر مەن جانۋارلار دۇنيەسى جانە ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار سالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناماسىنىڭ بۇزىلۋىن بايقاعان كەزدە باقىلاۋشى-ۇشقىش ولار جانە ولاردى جويۋ جونىندە قولدانىلعان شارالار تۋرالى حابار بەرەدى جانە ءوزىنىڭ بۇدان بىلايعى ءىس-ارەكەتىن ورمان يەلەنۋشىمەن كەلىسىپ الادى; 6) اك باسقا ورمان يەلەنۋشىنىڭ شەكاراسىنا تاياپ قالۋىنا ون مينۋت قالعاندا باقىلاۋشى-ۇشقىش ونىڭ راديوستانتسياسىمەن بايلانىس ورناتادى. 59. اۋماعىنىڭ ۇستىمەن ۇشىپ شىعۋ اياقتالعاندا ورمان يەلەنۋشىمەن بايلانىس ونىڭ شەكاراسىنان ۇشىپ وتكەننەن كەيىن عانا توقتاتىلادى, بۇل رەتتە باقىلاۋشى ۇشقىش وسى راديوستانتسيامەن كەلەسى سەانستىڭ ۋاقىتىن بەلگىلەيدى. 60. بورتىندا راديوستانتسيالار بار ۇشاقتار مەن تىكۇشاقتاردىڭ باقىلاۋشى ۇشقىشتارى ۇشىپ بارا جاتىپ ورىنداۋشى فيليالدارىنىڭ راديوستانتسياسىمەن جانە رەسپۋبليكالىق ديسپەتچەرلىك قىزمەتپەن تىكەلەي بايلانىس ورناتادى. 61. ورمان ورتتەرىن بايقاۋ نەمەسە ولاردى ءسوندىرۋ جونىندەگى شارالار تۋرالى حابارلار بورتتاردان فيليال ديسپەتچەرى ارقىلى بەرىلەدى. ورتتەر تۋرالى راديوگرامما العاننان كەيىن فيليال ديسپەتچەرى ونى ءوزىنىڭ قاراۋىنداعى بايلانىس قۇرالدارىنىڭ كومەگىمەن وسى پۋنكتە ورنالاسقان ورمان يەلەنۋشىنىڭ مىندەتىنە قاراي نە ورىنداۋشىعا دەرەۋ حابار بەرەدى. 62. ەداۋىر قاشىقتىقتا ۇشىپ بارا جاتقاندا جانە فيليالمەن اقت اۆياتسيالىق دياپازوندا تىكەلەي راديو بايلانىسى بولماعان كەزدە حابارلامالار بەرۋ اۋەدە بايلانىس ورناتۋ مۇمكىن بولاتىن باسقا اك كومەگىمەن جۇرگىزىلەدى. 63. ورمان ورتتەرى جانە ولاردى ءسوندىرۋ جونىندەگى شارالار تۋرالى حابارلامالار بەرۋ راديو بايلانىسى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. 64. ناقتى جەرگىلىكتى جاعدايلار مەن ءورت احۋالىنا بايلانىستى ورمان ورتتەرى تۋرالى حابارلامالاردى بەرۋ ءۇشىن سونداي-اق باسقا ۆەدومستۆولاردىڭ ۇيىمدارى مەن كاسىپورىندارىنىڭ راديو جانە سىم بايلانىسى قۇرالدارى پايدالانىلادى. 6. قىسقا مەرزىمدى, ورتا مەرزىمدى جانە ۇزاق مەرزىمدى اۋا رايى بولجامدارىن پايدالانۋ ءتارتىبى 65. ورمان قورىن كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستاردى ورىنداۋ ءۇشىن ورىنداۋشى مەملەكەتتىك مەتەورولوگيالىق قىزمەتتىڭ قىسقا مەرزىمدى, ورتا مەرزىمدى جانە ۇزاق مەرزىمدى اۋا رايى بولجامدارىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. 66. قىزمەت كورسەتىلەتىن اۋماقتا اۋا رايىنىڭ جاعدايلارى بويىنشا ورمانداعى ءورت قاۋىپىنىڭ سىنىبىن انىقتاۋدى ورمان يەلەنۋشى فيليال ورنالاسقان پۋنكتەگى مەتەورولوگيالىق ستانتسيانىڭ دەرەكتەرى بويىنشا جۇرگىزەدى. 67. بەكىتىلگەن قاراۋىلداۋ مارشرۋتتارى بويىنشا ۇشۋ ساپارلارىن ورىنداۋدى ۇيلەستىرىپ وتىرۋ ءۇشىن اۋا رايىنىڭ ناقتى جاعدايى, ءورت قاۋىپىنىڭ سىنىپتارى جانە فيليال قىزمەت كورسەتەتىن اۋماقتا ورنالاسقان بارلىق مەتەوستانتسيالار بويىنشا تۇسكەن جاۋىن-شاشىننىڭ مولشەرى تۋرالى اقپارات پايدالانىلادى. 68. ورمانداعى ءورتتى ءسوندىرۋ قىزمەتتەرىنىڭ جۇمىسىن ديسپەتچەرلىك باسقارۋ ۇيىمداستىرىلعان فيليالدا اۋا رايىنىڭ جاعدايلارى بويىنشا ورمانداعى ءورت قاۋىپىنىڭ سىنىبىن ەسەپتەۋدى فيليالداردىڭ ديسپەتچەرلىك باسقارۋ پۋنكتتەرى جۇرگىزەدى. 7. ورىنداۋشىنىڭ ورمان قورىن اۆياتسيامەن قاراۋىلداۋعا دايىندالۋ ءتارتىبى 69. ورمان قورىن كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستاردى ورىنداۋعا ۆەدومستۆومەن شارتقا قول قويعاننان كەيىن ورىنداۋشى مىناداي دايىندىق جۇمىستارىن جۇرگىزەدى: 1) ورمان قورىن كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستارعا ورمان يەلەنۋشىلەرمەن شارتتار جاساسۋ; 2) ورمان قورىن كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستاردى ورىنداۋ بويىنشا ۇشۋ ساپارلارىن ورىنداۋعا اۆياكاسىپورىندارمەن شارتتار جاساسۋ; 3) ورمان قورىن كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستارعا مەتەورولوگيالىق قىزمەت كورسەتۋگە شارتتار جاساسۋ; 4) فيليالدار قىزمەتكەرلەرىنىڭ جەتىسپەيتىن مولشەرىن جيناۋ جانە دايارلاۋ; 5) باقىلاۋشى ۇشقىشتار مەن پاراشيۋتتىك-ءورت ءسوندىرۋ جانە ءورت ءسوندىرۋ-دەسانتتىق قىزمەت قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن قۋاتتاۋ, ءورت ءسوندىرۋ قۇرالدارىن پايدالانۋ, ورمان ورتتەرىن ءسوندىرۋ تاكتيكاسى مەن تەحنيكاسى جونىندە جاتتىعۋ ساباقتارىن وتكىزۋ, قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى بويىنشا زاچەتتەر تاپسىرۋ; 6) پاراشيۋتتىك-ءورت ءسوندىرۋ جانە ءورت ءسوندىرۋ-دەسانتتىق قىزمەت قىزمەتكەرلەرىن مەديتسينالىق كۋالاندىرۋ جانە ولاردىڭ جاتتىعىپ ۇشۋى, سەكىرۋ جانە سىرعىپ ءتۇسۋ; 7) ءورت ءسوندىرۋ قۇرالدارىن, كولىك پەن بايلانىستى, پاراشيۋتتىك-دەسانتتىق م ۇلىك پەن دالالىق جابدىقتاردى جۇمىسقا دايىنداۋ, ولاردىڭ جەتىسپەيتىن مولشەرىن ساتىپ الۋ; 8) كارتوگرافيالىق ماتەريال ازىرلەۋ; 9) مەحانيكالاندىرىلعان وتريادتار مەن قوسىمشا جانار ماي قۇيۋ پۋنكتەرىن ۇيىمداستىرۋ, جارىلعىش ماتەريالدار قويمالارىن ازىرلەۋ, جارىلىس جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە رۇقساتتاما قۇجاتتاماسىن الۋ, جانار-جاعار ماي مەن جارىلعىش ماتەريالداردى ساقتاۋ ورىندارىنا تاسىپ الۋ; 10) فيليالداردا جانە اۆياتسيامەن ءورت ءسوندىرۋ ستانتسيالارىندا جاڭا وندىرىستىك ماقساتتاعى ءۇي-جايلار مەن قۇرىلىستار, قىزمەتتىك ۇيلەرى, جاتاقحانالار سالۋ جانە بارلارىن جوندەۋ, سونداي-اق قونۋ الاڭدارىن سالۋ; 11) جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قورعالاتىن اۋماقتا ورمان ورتتەرىنىڭ الدىن الۋ جانە ولارمەن كۇرەس جونىندەگى جىل سايىنعى ءىس-شارالار جوسپارلارىن جاساۋىنا جانە ورمان يەلەنۋشىلەرمەن كەڭەستەرگە قاتىسۋ; 12) ورتكە قارسى پروفيلاكتيكا. 70. باقىلاۋشى ۇشقىشتاردىڭ كۋالىكتەرىن ۇزارتۋدى ورىنداۋشى جۇزەگە اسىرادى. 71. ورمان قورىن كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى اۆياتسيالىق جۇمىستاردا قولدانىلاتىن كارتالار وزدەرىنىڭ ماقساتىنا قاراي: 1) ورمان ورتتەرى بولىپ جاتقان جەردى دالمە-ءدال انىقتاۋ جانە ولارمەن كۇرەس جونىندە شارالار قولدانۋ ءۇشىن پايدالانىلاتىن قاراۋىلدىق كارتالار; 2) ۇشاق باسقارۋعا ارنالعان ۇشۋ كارتالارى; 3) ورمان ورتتەرىنىڭ سحەمالارىن سالۋعا, ءورت ءسوندىرۋ, سونداي-اق ولاردى وندىرىستىك تاپسىرمالاردى ورىنداۋ كەزىندە ءورت ءسوندىرۋشى پاراشيۋتشىلەر مەن ءورت ءسوندىرۋشى دەسانتشىلاردىڭ پايدالانۋى جونىندەگى جۇمىستاردى جوسپارلاۋعا ارنالعان ورمان ورتتەرى كارتالارى; 4) وندىرىستىك تاپسىرمالاردى ورىنداۋ كەزىندە ءورت ءسوندىرۋشى پاراشيۋتشىلەر مەن ءورت ءسوندىرۋشى دەسانتشىلاردىڭ جالپى باعدار ۇستانۋىنا ارنالعان وبلىستاردىڭ اكىمشىلىك كارتالارى; 5) ورىنداۋشى فيليالدارىنىڭ ديسپەتچەرلىك باسقارۋ پۋنكتتەرىندەگى شتاب كارتالارى بولىپ بولىنەدى. 72. جىل سايىن ءورت قاۋىپى بار ماۋسىم اياقتالعاننان كەيىن فيليالداردىڭ بارلىق قاراۋىلدىق جانە ۇشۋ كارتالارى تەكسەرىلىپ, كەيىننەن كەلەسى ءورت قاۋىپى بار ماۋسىمدا پايدالانۋعا ولاردىڭ جارامدىلىعى جانە جاڭا كارتالار جاساۋ جونىندەگى فيليالداردىڭ قاجەتتىلىگى انىقتالۋعا جاتادى. 73. قىزمەت كورسەتىلەتىن اۋدانعا ۇشۋ جانە قاراۋىلداۋ كارتالارىن باقىلاۋشى ۇشقىشتار ازىرلەپ, فيليالدار ورىندايدى. فيليالداعى ۇشۋ جانە قاراۋىلداۋ كارتالارى توپتامالارىنىڭ مولشەرى جوعارى ءورت قاۋىپى جاعدايىندا ۇشۋ ساپارلارىن قامتاماسىز ەتۋدى ەسكەرە وتىرىپ ايقىندالادى. 74. قاراۋىلداۋ كارتالارى رەتىندە ماسشتابى 1:1000000 نەمەسە 1:3000000 توپوگرافيالىق كارتالار پايدالانىلادى. كارتانىڭ ماسشتابى قىزمەت كورسەتىلەتىن ورماندارداعى ورامداردىڭ مولشەرىنە جانە باعدار ۇستانۋ جەلىسىنىڭ دامۋىنا بايلانىستى تاڭداپ الىنادى. 75. قاراۋىلداۋ كارتاسىنا شارتتى بەلگىلەرمەن: 1) فيليال قىزمەت كورسەتەتىن اۋماقتىڭ شەكاراسى; 2) ورمان يەلىكتەرى مەن ورمانشىلىقتاردىڭ شەكاراسى, ولاردىڭ اتاۋلارى; 3) ورمان يەلەنۋشىلەر مەن ورمانشىلىقتاردىڭ كەڭسەلەرى, ءورت ءسوندىرۋ اۋداندارى; 4) ورامداردىڭ شەكاراسى مەن نومىرلەرى; 5) ورمان كۇزەتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ تۇرعىلىقتى جەرلەرى; 6) حابارلارمالار قابىلداۋ پۋنكتتەرى; 7) ءورت باقىلاۋ مۇنارالارى, ماچتالار; 8) ورمان ءورت ءسوندىرۋ ستانتسيالارى مەن اۆياتسيامەن ءورت ءسوندىرۋ ستانتسيالارى, قوعامدىق ءورت ءسوندىرۋ بىرلەستىكتەرىنىڭ شوعىرلانعان پۋنكتتەرى; 9) ورمان يەلەنۋشىلەردىڭ راديوستانتسيالارى, اەرودرومدار, تىكۇشاقتارعا ارنالعان قونۋ الاڭدارى جانە قوسىمشا جانار ماي قۇيۋ پۋنكتتەرى; 10) ەلەكتر جەلىلەرى, تابيعي جانە جاساندى توسقاۋىلدار مەن جەرگىلىكتى جەردە بولاتىن باسقا دا باعدارلار ەنگىزىلەدى; 11) قاراۋىل كارتاسىنا سونداي-اق ەكسپەديتسيالاردىڭ, ىزدەستىرۋ پارتيالارى مەن وتريادتارىنىڭ ورنالاسقان جەرلەرى, ولاردىڭ ءجۇرۋ مارشرۋتتارى ەنگىزىلەدى; 12) كارتاعا اۋماقتىڭ جەكەلەگەن ۋچاسكەلەرىنىڭ ءورت قاۋىپىنىڭ دەڭگەيىن سيپاتتايتىن قوسىمشا دەرەكتەر ەنگىزىلەدى. 76. مانەۆر جاساۋ جوسپارى بويىنشا كورشى فيليالدارعا كومەك كورسەتەتىن فيليالداردا وسى فيليالداردىڭ اۋماعىن قامتىعان ۇشۋ كارتالارىنىڭ تولىق توپتاماسى بولادى. 77. قاراۋىل كارتالارى ورمان ورنالاستىرۋ جۇمىستارىنىڭ, اەروفوتوتۇسىرىمنىڭ, ورمان پاتولوگياسىن باقىلاۋدىڭ, ورمانداردى ورتكە قارسى جابدىقتاۋدىڭ ماتەريالدارى بويىنشا جانە وتكەن جىلعى باسقا دا وزگەرىستەردى ەسكەرە وتىرىپ جىل سايىن ناقتىلانىپ وتىرادى. 78. ورمان قورىن اۆياتسيامەن كۇزەتۋ جانە قورعاۋ جونىندەگى ۇشۋ ساپارلارىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا قاراۋىل كارتاسى جەرگىلىكتى جەرگە قاتىستى ايقىندالعان قوسىمشا باعدارلىق ەگجەي-تەگجەيلى ماسەلەلەرمەن ناقتىلانادى. 79. ۇشۋ كارتاسى رەتىندە ماسشتابى 1:500 000 (م 1:100 000 قاراۋىل كارتاسى جاعدايىندا) نەمەسە 1:1 000 000 (م 1:300 000 قاراۋىل كارتاسى جاعدايىندا) توپوگرافيالىق كارتالارى پايدالانىلادى. 80. ۇشۋ كارتاسىن ازىرلەۋ وعان شارتتى بەلگىلەرمەن قاراۋىل مارشرۋتتارىن, فيليال قىزمەت كورسەتەتىن اۋماقتىڭ شەكاراسىن, ورمان يەلىكتەرىنىڭ شەكاراسىن جانە قاراۋىل كارتاسى پلانشەتتەرىنىڭ نومىرلەرىن كورسەتىپ (قوڭىر تۇسپەن) ولاردىڭ رامكالارىن, سونداي-اق ورمان يەلەنۋشىلەر كەڭسەلەرىنىڭ ورنالاسۋ پۋنكتتەرىن جانە اۆياتسيالىق جانار-جاعار مايدى قوسىمشا قۇيۋ پۋنكتتەرىن ەنگىزۋمەن تۇجىرىمدالادى. فيليال قىزمەت كورسەتەتىن ورمان يەلەنۋشىلەرىنىڭ سانى كوپ بولا قويمايتىن اۋدانداردا ۇشۋ كارتاسىنا سونداي-اق ورمانشىلىقتاردىڭ شەكاراسى مەن ولاردىڭ كەڭسەلەرىنىڭ ورنالاسقان جەرى ەنگىزىلەدى. 81. ۇشۋ كارتالارى اۋماققا كورشى فيليالداردىڭ ورنالاسقان جەرلەرىنە ۇشۋ ساپارلارىنىڭ ورىندالۋىن ەسەپكە الا وتىرىپ ازىرلەنەدى. 82. ۇشۋ جانە قاراۋىل كارتالارىنا ارنايى بەلگىلەر تۋشپەن نەمەسە فلوماستەرمەن مۇقيات قويىلادى. 83. ورمان ورتتەرى كارتالارى رەتىندە ماسشتابى 1:100 000 ارنايى توپوگرافيالىق كارتالار پايدالانىلادى. 84. شتاب كارتالارىن ورىنداۋشى جانە ديسپەتچەرلىك باسقارۋ پۋنكتتەرى ۇيىمداستىرىلعان فيليالدار دايىندايدى جانە پايدالانادى. فيليالدارداعى شتاب كارتالارىن جۇرگىزۋدىڭ قاراي فيليالدىڭ باقىلاۋشى ۇشقىشتارى ايقاندايدى. 85. شتاب كارتالارى رەتىندە ماسشتابى 1:1000000 كەم بولمايتىن كارتالار پايدالانىلادى, ولاردا: 1) ورمان يەلەنۋشىلەردىڭ شەكارالارى جانە ولاردىڭ كەڭسەلەرى; 2) اك تيپتەرى مەن سانى, سونداي-اق ءورت ءسوندىرۋشى پاراشيۋتشىلەر مەن ءورت ءسوندىرۋشى دەسانتشىلار قىزمەت قىزمەتكەرلەرىنىڭ سانى كورسەتىلەتىن فيليالدىڭ ورنالاسقان ورنى; 3) ورمان قاراۋىلداۋ مارشرۋتتارى; 4) اك-عا ارنالعان اۋەجايلار جانە قونۋ الاڭدارى; 5) مەحانيكالاندىرىلعان كوماندالاردىڭ ورنالاسقان جەرلەرى جانە قوسىمشا جانارماي قۇيۋ بەكەتتەرى; 6) ورمان يەلەنۋشىلەردىڭ ورمان ءورت ءسوندىرۋ ستانتسيالارى; 7) كارتاعا اك-ءنىڭ ناقتى ورنالاسۋى مەن پاراشيۋتتىك-ءورت ءسوندىرۋ جانە دەسانتتىق-ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ سانىن كورسەتەتىن بەلگىلەر قويىلادى, بەلگىلەر جاعدايدىڭ وزگەرۋىنە قاراي اۋىستىرىلادى. 8) ورتتەر بايقالعان كەزدە ولاردىڭ پايدا بولعان ورىندارى ءورتتىڭ پايدا بولعان كۇنى جانە ونىڭ ءنومىرى كورسەتىلە وتىرىپ قىزىل ءتۇستى جالاۋمان بەلگىلەنەدى. 9) سوندىرىلگەن ورتتەر كوك ءتۇستى جالاۋمەن بەلگىلەنەدى. 86. فيليال قىزمەت كورسەتەتىن ورمان يەلەنۋشىلەردىڭ قاتىسۋىمەن الداعى ءورت قاۋىپى بار ماۋسىمعا دايىندىق ماسەلەلەرى بويىنشا كەڭەس وتكىزۋ كەزىندە مىناداي نەگىزگى ماسەلەلەر قاراستىرىلادى: 1) ورتتەر تۋرالى اقپارات الۋدى ۇيىمداستىرۋ جانە الۋ ءتارتىبى; 2) ورتكە قارسى كۇرەس بويىنشا اۆياتسيالىق جانە جەردەگى كۇشتەر مەن قۇرالداردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلى, ورمان شارۋاشىلىعى مەملەكەتتىك مەكەمەلەرى مەن ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاردىڭ تۇراقتى جۇمىسشىلارىنىڭ اراسىنان كوماندالار ۇيىمداستىرۋ, ورتكە قارسى كۇرەس ءۇشىن قوسىمشا رەزەرۆتەردى تارتۋ ءتارتىبى; 3) ورمان ءورتىن سوندىرۋدە, ولاردى قاراۋىلداۋدا, جەكە قۇرامنىڭ فيليالعا قايتۋىندا ءورت ءسوندىرۋشى پاراشيۋتشىلەر مەن ءورت ءسوندىرۋشى دەسانتشىلارعا كومەك كورسەتۋدى ۇيىمداستىرۋ, 4) حابارلامالار قابىلداۋ پۋنكتىندە ايىرۋ بەلگىلەرىن ورناتۋ; 5) ۆىمپەلدەردى قابىلداۋ ءتارتىبى; 6) ورىنداۋشىنىڭ كۇشىمەن جانە قۇرالىمەن ورمان ورتتەرىن جويۋدى جانە ءسوندىرۋدى قۋاتتاۋ; 7) تىكۇشاقتار الاڭدارىن سالۋ مەن ولاردى پايدالانۋ جانە اۆياتسيالىق جانار-جاعار ماي ماتەريالدارىن (اۆياججم) ساقتاۋ; 8) وتكەن ءورت قاۋىپى بار ماۋسىمدا ورمانداردى اۆياتسيامەن كۇزەتۋ جۇمىسىنىڭ دا, جەردەن كۇزەتۋ جۇمىسىنىڭ دا كەمشىلىكتەرى, ولاردى جويۋ جولدارىن انىقتاۋ جانە قىزمەتتەردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ. 87. فيليالدار ءورت قاۋىپى بار ماۋسىم باستالعانعا دەيىن مىناداي ءىس-شارالاردى جۇرگىزەدى: 1) ورمان ورتتەرىن ءسوندىرۋ ءۇشىن ورمان يەلەنۋشىلەرى بولەتىن جۇمىسشىلار كوماندالارىن دايىنداۋدى قامتاماسىز ەتەدى; 2) ورمان يەلەنۋشىلەرىمەن بىرلەسە وتىرىپ راديوستانتسيالار ورناتۋ ورىندارىن ايقىندايدى جانە حابارلامالار قابىلداۋ پۋنكتتەرىن ۇيىمداستىرادى, ولارعا بەرىلگەن شاقىرۋ جانە ايىرۋ بەلگىلەرى, سونداي-اق حابارلامالاردى قابىلداۋعا جاۋاپتى ادامداردىڭ لاۋازىمى مەن اتى-ءجونى كورسەتىلگەن وسى پۋنكتەردىڭ ءتىزىمىن الادى; 3) ورمان يەلەنۋشىلەرىمەن بىرگە ورمان ورنالاستىرۋ ماتەريالدارى بويىنشا ءورت ءسوندىرۋ اۋداندارىندا اۋماقتاردى ءبولۋدى جۇرگىزەدى, قاراۋىلداۋ كارتالارىن ناقتىلايدى; 4) وتكەن كەزەڭدەگى ورمان ورتتەرىنىڭ پايدا بولۋ سەبەپتەرىن جانە ولاردىڭ تارالۋىنا اسەر ەتەتىن جاعدايلاردى تالدايدى; 5) ەكسپەديتسيا جۇمىسىنىڭ اۋداندارى جانە ولا