سابىرلىلىق پەن شۇكىرشىلىك – مۇسىلمان ايناسى

الداعى 31 مامىر كۇنى وتە­تىن «ءدىن تەرروريزمگە قارسى» حالىق­­ارالىق كونفەرەنتسياسى قار­ساڭىندا قولىما قالام الىپ يمان­دىلىققا, ادام­­گەرشىلىككە, ىزگى­لىككە تاربيەلەۋ تۋ­را­­لى قىسقا دا بولسا نۇسقا وي-ءپى­كىر بىلدىرگەندى ءجون كورىپ وتىرمىن. «وتاندى ءسۇيۋ – يماننان» دەيدى اقيقات ءدىنىنىڭ قاۋىمى. يمان – ادام­گەرشىلىكتىڭ ارقاۋى بولسا, ادام بالاسىنىڭ ءوزىن ءوزى ءتار­بيەلەۋ ءىسى, سول ادامگەرشىلىكتى قالىپ­تاس­­­تى­­رۋدىڭ العىشارتى بولماق. سانا­لى جاراتىلىس يەسى بولعان ادام بالاسىنىڭ جاراتۋشى يەسى الدىن­داعى سىنالار تۇسى دا وسى ءتار­بيە ماسەلەسى بولماق. اتا-انا­دان, قوعامنان, ارالاس-قۇرالاس ورتا­دان العان تاربيەدەن بولەك, ءوزىن ءوزى ءتار­بيەلەۋ ىسىندە اتقارعان ىستەرى, ەتكەن امالدارى سىن بەزبەنىنە سالىنادى. تاربيەلى بولۋدىڭ ەڭ العاش­قى­سى – ءوزىڭدى جاراتقان اللا تاعالا­نىڭ رازىلىعى ءۇشىن ءومىر­دەگى قيىن­دىقتارعا ءتوزۋ, شىدام­دىلىق ەتۋ. بۇل ۇعىمنىڭ اراب تىلىندەگى ماعىناسى – سابىر­لىلىق. اللا تاعالا قۇراندا مۇسىل­ماندارعا ءتان سيپاتىنىڭ ءبىرى – سابىرلىلىق دەگەن (راعد سۇرەسى, 22-ايات). جال­پى, سابىر­لى­لىق دەگەنىمىز – مۇسىل­ماننىڭ تىرشىلىكتە كەزدەسەتىن قيىندىق پەن زورلىققا قاجىماي قارسى تۇرۋى. ماقساتىنا جەتۋ جولىندا تاۋسىلماي ەڭبەك ەتۋى. اللا تاعالا ءبىزدىڭ سابىرلى بولۋى­مىزعا مۇقتاج ەمەس. كەرىسىنشە, ءبىز قيىن­دىققا سابىر ساقتاۋ ارقىلى اللا تاعالانىڭ جارىلقاۋىنا قول جەت­كىزگەنگە مۇقتاجبىز. اسىل ءدىنىمىز بەن  حاديس­­تەرى­مىزدە ادام بالاسىن وسى يگى ق­اسيەت­كە باۋليتىن مىسالدار جە­تىپ-ارتىلادى. يسلام دىنىندەگى سا­بىر­­لىلىق تۋرالى ايتىلعان قۇران اياتتارى تومەندەگىدەي ءتىز­بەك­تە­لەدى: «يماندىلىق ەكى جار­تى­­دان قۇرالادى. ءبىر جارتىسى – سابىر­لىلىق, ەكىنشى جارتىسى – شۇكىرشىلىك», «سابىرلى­لىق يمان­­دىلىقتىڭ جارتىسى», «ادام­­­دارمەن قاتىناسىپ, ولار­دىڭ جاعىمسىز قىلىقتارىنا سابىر ەتكەن ءمۇمين, ادامدارمەن قاتىناسىن ۇزگەن جانە ولاردىڭ جاعىمسىز قىلىقتارىنا سابىر ەتپەگەن ءمۇمين­نەن ارتىق», «اللا تاعالا ايتادى: «جاقسى كورگەن ادامىن العاننان كەيىن ءتاڭىرىنىڭ ساۋابىنان ۇمىتتەنىپ سابىر ەتكەن ءمۇمين پەندەم ءۇشىن ءجانناتتان باسقا بەرەر سىيىم جوق», «اللا تاعالا ايتادى: «سىناپ, ەكى كوزىنەن ايىرعانىمدا سابىر ەتكەن پەندەمە, ەكى كوزىنىڭ ەسەسىنە ءجانناتتى سىي ەتەمىن», «اللا تاعالا جاق­سىلىق قالاعان پەندەسىن ءتۇرلى جولمەن سىنايدى», «اقيقاتىندا, زور ساۋاپ اۋىر سىناق ءۇشىن بەرى­لەدى. راسىندا, اللا تاعالا ءبىر قاۋىمدى جاقسى كورەتىن بولسا, ونى ءتۇرلى جولمەن سىنايدى. سوندا كىم رازى بولسا, سول اللا تاعالانىڭ راقى­مىنا بولەنەدى. نارازى بول­عان اللا تاعالانىڭ قاھارىنا ۇشى­رايدى». بۇل ءبىر پاراسى عانا. كورىپ وتىرعانىمىزداي, سابىرلىلىق ءدىنىمىزدىڭ تىرەگى بولىپ نەگىزدەلگەن. اقيقاتىندا اللا تاعالا ادام بالاسى وزىنە بويۇسىنعاننان كەيىن, بىرەۋگە قايعى جىبەرىپ, ال بىرەۋگە مول نىعمەت بەرۋ ارقىلى يماندارىنىڭ قانشالىقتى شىنايى ەكەنىن سىنايدى. ال كىم وسى سىناققا سابىرلىلىق تانىت­قان بولسا, بۇل ونىڭ يمانى­نىڭ شىنايى ەكەنىنە دالەل. كەرى­سىن­شە, كىمدە-كىم سابىرلىلىق تانىتا الماي, كۇپىرلىككە بوي الدىرسا, يمانىنىڭ كەمشىن ەكەندىگىن بىلدىرەدى. ياعني, ادام جانى كۇيزە­لىسكە ۇشىراعان ساتتە بايبالام سالماي, اللانىڭ رازىلىعى ءۇشىن بارىنشا بايىپتىلىق تانىتا بىلسە, ودان اسقان رۋحاني باي ادام جوق. سەبەبى, بارلىق ءىستىڭ ناتيجەلى نەمەسە ناتيجەسىز اياقتالۋى – ۇلى جاراتۋشىنىڭ قۇزىرىنداعى ءىس. ءبىز بۇگىن سابىرلىلىق ماسە­لەسىنە نەلىكتەن دەن قويىپ وتىرمىز؟ ويتكەنى, بۇگىندە ەل اراسىندا سابىرسىزدار كوبەيىپ بارا جاتقان سىڭايلى. بوسقا داۋرىقپاي, بارلىق ماسەلەنى اقىلمەن, پايىم-پاراساتپەن شەشۋگە ۇمتىلعاننىڭ ۇتىل­مايتىنى انىق. سەبەبى, بۇل دۇنيەدە ەشنارسە وزدىگىنەن بولىپ, وزدىگىنەن ىسكە اسپايدى. بارلىعى جاراتۋشى جاببار يەمىزدىڭ بۇيرىعىمەن بولىپ, ورىندالادى. تاعدىر دا, بولمىس تا, جىل مەزگىلدەرى مەن اي مەن كۇننىڭ, جەردىڭ قوزعالىسى دا ءبىر اللانىڭ قولىندا. عالامداردىڭ يەسى بولعان ول ءبىزدىڭ ەلىمىزدى عانا ەمەس, بارلىق الەمدى جاراتتى. ءىرىسىن دە, ۇساعىن دا, كەۋدەسىندە جانى بارىن دا, جانى جوعىن دا – ءبارىن ءبىر-بىرىنە تاۋەلدى ەتىپ, ءبىر ءبۇتىن جاسادى. ءبۇتىندى يگەرۋ ءۇشىن توپىراقتان جاراتىلعان ق ۇلىنا جان ءبىتىرىپ, سانالى ەتتى. وعان تاڭداۋ مۇمكىندىگىن بەرىپ, ىستەگەن ءاربىر امالىمەن جاراتۋشىسىنا بويۇسىنعان ق ۇلىنىڭ مەرەيىن ۇستەم ەتتى, ال كوكىرەگىن مەنمەندىك مەڭدەگەن پەندەلەرىن ءتۇپسىز تۇڭ­عيىققا باتىردى. سابىرمەن قارالعان ءتۇيىننىڭ شەشىلمەيتىن تۇسى جوق. جەتكەن تابىستارىمىزعا شۇكىر ايتىپ, بەرەكەلى بىرلىگىمىزدى ادال ىرزىق-نەسىبەمىزبەن بەكەمدەي بىلەيىك. ءاربىر مەملەكەتشىل تۇلعا سابىرلى بولۋى كەرەك ەكەندىگىن ەستە ۇس­تاپ, ءوزىمىزدى وسى يگى امالعا تاربيەل­ەيىك! احمەتجان قاجى كەرىمبەك, قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى بويىنشا وكىل يمامى شىمكەنت