اسەن اڭگىمەنى اكەسىنەن باستادى. ءىشىمىز جىلىپ قالدى. كوكشە اتىرابى دۋلات جاقسىلىقوۆتى جاقسى ءبىلۋشى ەدى. نامىس جەتەگىندەگى جىگىت اناۋ ءبىر جىلدارداعى داعدارىستى كەزەڭدە جۇمىسى قوجىراي باستاعان ءسۇت زاۋىتىنىڭ تىزگىنىن قولعا العان بولاتىن. دۋلاتتىڭ ىسكەرلىگى كوز الدىمىزدا. زاۋىت ونىمدەرىن تۇرعىندار ءالى كۇنگە ايرىقشا سۇرانىسپەن ساتىپ الادى. ازاماتتىڭ ارتىندا ءىز قالدى, قۇرمەت دەگەنىمىز وسى عوي. اتتەڭ, ومىردەن ەرتە كەتتى.
دۋلات ءۇش ۇلىن دا ەلىمىزگە ەرەكشە قاجەت كاسىپكە تارتا بىلگەن ەكەن. بۇگىنگى كۇنى ۇلكەنى قۋانىش زاۋىتتاعى ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق قىزمەتكە, كىشىسى ەرسايىن ساۋدا-مونيتورينگ سالاسىنا, سونداي-اق, جيەنى قۋانىش مال شارۋاشىلىعى مەن ەگىنشىلىك ىسىنە باسشىلىق جاسايدى. اتىراپقا اتى شىققان جىگىتتەر.
ءبىز بۇگىن ورتانشى ۇل اسەن جايلى ءسوز قوزعاماقپىز. مۇنىڭ ءجونى بار. ەڭبەك جولىن ءسۇت زاۋىتىندا سلەسار بولىپ باستاعان ول كوكىرەگىنە كوپ نارسەنى ءتۇيىپ ءجۇرىپتى. وندىرىستەن قول ۇزبەي-اق, جوعارى ءبىلىم العان. وسىدان ون سەگىز جىل بۇرىن, اكەسى كەنەتتەن قايتىس بولعاندا, ۇجىم قوياردا-قويماي دۋلاتتىڭ ديرەكتورلىق تاعىنا وتىرعىزعان. ەرتەڭگى تىرشىلىك پەن كاسىپورىن بولاشاعىن ويلاعان كورەگەندىك دەسەك تە جاراسادى بۇنى.
«اكە كورگەن وق جونار» دەمەكشى, قازىرگى كۇنى زاۋىتتا دۋلات باۋىرىمىزدىڭ وي-ارماندارىن اسەننىڭ كومانداسى جاڭاشا سيپاتتا ءوربىتىپ وتىرعانىنا ريزا بولامىز. زاۋىت كوكشەتاۋ قالاسىنان 250 شاقىرىمدىق اۋماقتاعى اۋىلداردان ءسۇت دايىندايدى. جەر-جەردە 8 ارنايى بەكەت جاساقتالعان. ءتىپتى, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ايىرتاۋ اۋدانىندا ءسۇت ونىمدەرىن وڭدەيتىن شاعىن تسەح جۇمىس ىستەپ تۇر. جالپى, الگى اۋماقتاعى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ 80 پايىزى ونىمدەرىن وسى زاۋىتقا تاپسىرادى ەكەن. بۇل ەل ىشىنە قولايلى ءارى قولما-قول ەسەپ ايىرىساتىنى كوڭىلدەن شىعادى. وسىنىڭ ءناتيجەسىندە كۇنىنە 30 توننا ءونىم جەتكىزىلىپ وتىر. ال, جاز ايلارىندا ونىڭ كولەمى 50 تونناعا جەتەتىن كورىنەدى.
«كوكشەتاۋ ءسۇت زاۋىتى» اق ءونىمنىڭ 14 ءتۇرىن شىعارادى. باسقاسىن ايتپاعاندا, سىردىڭ شۇجىق, بۇرىم جانە بالمۇزداقتىڭ جەمىس-جيدەكتىك, فرانتسۋزدىق تۇرىندەگىلەرى جاس كاسىپكەردىڭ ءىزدەنىمپازدىعىن تانىتادى. ءونىمنىڭ بارلىعى تابيعي شيكىزاتتان دايىندالاتىندىقتان, ساپاسى دا جوعارى. كوكشە ونىمدەرى ەلىمىزدىڭ جەتى وبلىس ورتالىعىنا, رەسەيدىڭ ومبى قالاسىنا شىعارىلادى.
– مەملەكەتتىڭ كەڭ كولەمدى قولداۋىنا سۇيەنە وتىرىپ, ءوندىرىستى ءارتاراپتاندىرۋ, بىلايشا ايتقاندا, كلاستەرلىك قادامدارعا دەن قويۋدامىز, – دەيدى زاۋىت ديرەكتورى اسەن جاقسىلىقوۆ. – زەرەندى اۋدانىنداعى پريرەچنوە اۋىلىندا تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىن قۇرىپ, وندا 100 باس ساۋىن سيىرىن ۇستاۋدامىز. جاقىن جىلدارى ونىڭ سانىن ەكى ەسە ارتتىرساق دەگەن ويدامىز. سونداي-اق, 49 جىلعا جالعا العان 800 گەكتار جەرىمىز بار. مۇندا ەكپە ءشوپتىڭ ءۇش ءتۇرى ەگىلەدى. بيىل سۇرلەمدىك جۇگەرى ءوسىرۋ نيەتىندەمىز. ياعني, جەم-شوپتەن تارىقپايمىز دەگەن ويدامىن. ۇجىمداعى 140 ادامنىڭ بارلىعى ءوز ىسىنە بەرىلگەن ادال جاندار. ازدى-كوپتى تابىسىمىز وسىلاردىڭ ارقاسىندا تولىعۋدا. مۇنداي كىسىلەرمەن جاقسى جوسپارلار تۇزۋگە بولادى.
بۇل كۇندەرى تابىستى تۇلعا دەڭگەيىنە كوتەرىلگەن اسەن دۋلات ۇلىنىڭ كەڭسەسى قابىرعالارى ءتۇرلى دەڭگەيدەگى العىس حاتتار مەن گراموتالارعا, سەرتيفيكاتتارعا تولى. كوپ جىلدار بويى قالالىق ءماسليحات دەپۋتاتى بولىپ كەلگەن ول بيىل وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى بولىپ سايلاندى. مەملەكەتتىك ماراپاتتارى دا بارشىلىق. وسىنىڭ ءوزى ماڭگىلىك ەلدىڭ ىرگەسى اسەن سياقتى ەلجاندى ازاماتتاردىڭ ەڭبەگىمەن نىقتالاتىندىعىن ايعاقتاي تۇسەدى.
باقبەرگەن امالبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقمولا وبلىسى
اسەن اڭگىمەنى اكەسىنەن باستادى. ءىشىمىز جىلىپ قالدى. كوكشە اتىرابى دۋلات جاقسىلىقوۆتى جاقسى ءبىلۋشى ەدى. نامىس جەتەگىندەگى جىگىت اناۋ ءبىر جىلدارداعى داعدارىستى كەزەڭدە جۇمىسى قوجىراي باستاعان ءسۇت زاۋىتىنىڭ تىزگىنىن قولعا العان بولاتىن. دۋلاتتىڭ ىسكەرلىگى كوز الدىمىزدا. زاۋىت ونىمدەرىن تۇرعىندار ءالى كۇنگە ايرىقشا سۇرانىسپەن ساتىپ الادى. ازاماتتىڭ ارتىندا ءىز قالدى, قۇرمەت دەگەنىمىز وسى عوي. اتتەڭ, ومىردەن ەرتە كەتتى.
دۋلات ءۇش ۇلىن دا ەلىمىزگە ەرەكشە قاجەت كاسىپكە تارتا بىلگەن ەكەن. بۇگىنگى كۇنى ۇلكەنى قۋانىش زاۋىتتاعى ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق قىزمەتكە, كىشىسى ەرسايىن ساۋدا-مونيتورينگ سالاسىنا, سونداي-اق, جيەنى قۋانىش مال شارۋاشىلىعى مەن ەگىنشىلىك ىسىنە باسشىلىق جاسايدى. اتىراپقا اتى شىققان جىگىتتەر.
ءبىز بۇگىن ورتانشى ۇل اسەن جايلى ءسوز قوزعاماقپىز. مۇنىڭ ءجونى بار. ەڭبەك جولىن ءسۇت زاۋىتىندا سلەسار بولىپ باستاعان ول كوكىرەگىنە كوپ نارسەنى ءتۇيىپ ءجۇرىپتى. وندىرىستەن قول ۇزبەي-اق, جوعارى ءبىلىم العان. وسىدان ون سەگىز جىل بۇرىن, اكەسى كەنەتتەن قايتىس بولعاندا, ۇجىم قوياردا-قويماي دۋلاتتىڭ ديرەكتورلىق تاعىنا وتىرعىزعان. ەرتەڭگى تىرشىلىك پەن كاسىپورىن بولاشاعىن ويلاعان كورەگەندىك دەسەك تە جاراسادى بۇنى.
«اكە كورگەن وق جونار» دەمەكشى, قازىرگى كۇنى زاۋىتتا دۋلات باۋىرىمىزدىڭ وي-ارماندارىن اسەننىڭ كومانداسى جاڭاشا سيپاتتا ءوربىتىپ وتىرعانىنا ريزا بولامىز. زاۋىت كوكشەتاۋ قالاسىنان 250 شاقىرىمدىق اۋماقتاعى اۋىلداردان ءسۇت دايىندايدى. جەر-جەردە 8 ارنايى بەكەت جاساقتالعان. ءتىپتى, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ايىرتاۋ اۋدانىندا ءسۇت ونىمدەرىن وڭدەيتىن شاعىن تسەح جۇمىس ىستەپ تۇر. جالپى, الگى اۋماقتاعى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ 80 پايىزى ونىمدەرىن وسى زاۋىتقا تاپسىرادى ەكەن. بۇل ەل ىشىنە قولايلى ءارى قولما-قول ەسەپ ايىرىساتىنى كوڭىلدەن شىعادى. وسىنىڭ ءناتيجەسىندە كۇنىنە 30 توننا ءونىم جەتكىزىلىپ وتىر. ال, جاز ايلارىندا ونىڭ كولەمى 50 تونناعا جەتەتىن كورىنەدى.
«كوكشەتاۋ ءسۇت زاۋىتى» اق ءونىمنىڭ 14 ءتۇرىن شىعارادى. باسقاسىن ايتپاعاندا, سىردىڭ شۇجىق, بۇرىم جانە بالمۇزداقتىڭ جەمىس-جيدەكتىك, فرانتسۋزدىق تۇرىندەگىلەرى جاس كاسىپكەردىڭ ءىزدەنىمپازدىعىن تانىتادى. ءونىمنىڭ بارلىعى تابيعي شيكىزاتتان دايىندالاتىندىقتان, ساپاسى دا جوعارى. كوكشە ونىمدەرى ەلىمىزدىڭ جەتى وبلىس ورتالىعىنا, رەسەيدىڭ ومبى قالاسىنا شىعارىلادى.
– مەملەكەتتىڭ كەڭ كولەمدى قولداۋىنا سۇيەنە وتىرىپ, ءوندىرىستى ءارتاراپتاندىرۋ, بىلايشا ايتقاندا, كلاستەرلىك قادامدارعا دەن قويۋدامىز, – دەيدى زاۋىت ديرەكتورى اسەن جاقسىلىقوۆ. – زەرەندى اۋدانىنداعى پريرەچنوە اۋىلىندا تاۋارلى-ءسۇت فەرماسىن قۇرىپ, وندا 100 باس ساۋىن سيىرىن ۇستاۋدامىز. جاقىن جىلدارى ونىڭ سانىن ەكى ەسە ارتتىرساق دەگەن ويدامىز. سونداي-اق, 49 جىلعا جالعا العان 800 گەكتار جەرىمىز بار. مۇندا ەكپە ءشوپتىڭ ءۇش ءتۇرى ەگىلەدى. بيىل سۇرلەمدىك جۇگەرى ءوسىرۋ نيەتىندەمىز. ياعني, جەم-شوپتەن تارىقپايمىز دەگەن ويدامىن. ۇجىمداعى 140 ادامنىڭ بارلىعى ءوز ىسىنە بەرىلگەن ادال جاندار. ازدى-كوپتى تابىسىمىز وسىلاردىڭ ارقاسىندا تولىعۋدا. مۇنداي كىسىلەرمەن جاقسى جوسپارلار تۇزۋگە بولادى.
بۇل كۇندەرى تابىستى تۇلعا دەڭگەيىنە كوتەرىلگەن اسەن دۋلات ۇلىنىڭ كەڭسەسى قابىرعالارى ءتۇرلى دەڭگەيدەگى العىس حاتتار مەن گراموتالارعا, سەرتيفيكاتتارعا تولى. كوپ جىلدار بويى قالالىق ءماسليحات دەپۋتاتى بولىپ كەلگەن ول بيىل وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى بولىپ سايلاندى. مەملەكەتتىك ماراپاتتارى دا بارشىلىق. وسىنىڭ ءوزى ماڭگىلىك ەلدىڭ ىرگەسى اسەن سياقتى ەلجاندى ازاماتتاردىڭ ەڭبەگىمەن نىقتالاتىندىعىن ايعاقتاي تۇسەدى.
باقبەرگەن امالبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقمولا وبلىسى
كوكتەمگى ەگىسكە دايىندىق پىسىقتالدى
قوعام • بۇگىن, 00:07
يندونەزيا ەلشىسى ورالدىق عالىمدارمەن كەزدەستى
عىلىم • كەشە
بالاباقشالاردا تسيفرلىق باقىلاۋ تاجىريبەسى جۇرگىزىلىپ جاتىر
ايماقتار • كەشە
ەلىمىزدىڭ بەس وڭىرىندە سۋ تاسقىنى قاۋپى جوعارى
قازاقستان • كەشە
40 گرادۋسقا دەيىن اياز: ەلىمىزگە اركتيكالىق سۋىق كەلەدى
اۋا رايى • كەشە
استانا اۋەجايىنىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعى ۋاقىتشا جابىلادى
ەلوردا • كەشە
الەمدىك ەكونوميكانىڭ جاڭا كارتاسى: قازاقستان قاي ورىندا؟
ەكونوميكا • كەشە